[zaloguj się]

plakat TMJPW Dniu JęzykaOjczystego

Koło Młodych Językoznawców "Elipsa" i Towarzystwo Miłośników Języka Polskiego

organizuje sesję naukową "Nieoczywisty ojczysty",

na którą zapraszamy i my.

Odbędzie się ona  21 lutego w godzinach 10.30 - 13.30 w sali im. prof. Ludwika Kolankowskiego w Collegium Maius UMK. 

Ponieważ w XVI wieku św. Walenty kojarzył się raczej z KADUKIEM,

zgodnie z duchem epoki na dziś proponujemy POPIÓŁ (z towarzyszeniem haseł POPIELEC i POPIELCOWY).

A zainteresowanych postacią świętego zapraszamy na stronę 147, wydanych w roku 1579, Żywotów świętych Piotra Skargi.

13 lutego 2018
CHODZĄC Z TUREM

Aby godnie uczcić zakończenie KARNAWAŁU, polecamy hasło MIĘSOPUST,

a gdyby komuś było mało, może zażyć też ROZPUSTU.

A tym, w których brak przymiotnika luty wzbudził obawy o los TURA, udostępniamy to właśnie hasło (wraz z szesnastowieczną ilustracją), na dziś jednak polecając szczególnie podznaczenie a.

tur_Herbersteina

ilustracja zaczerpnięta z dzieła S. Herbersteina, Rerum Moscoviticarum comentarii... wydanego w 1556 roku, k. l2, egzemplarz Biblioteki Narodowej, udostępniony w bibliotece cyfrowej Polona

8 lutego 2018
PĄCZEK nietuczący

Choć Słownik polszczyzny XVI wieku (podobnie jak Słownik staropolski) nie notuje zestawienia »tłusty czwartek«, przodkowie nasi nie mogli obyć się bez pączków, co skrupulatnie zapisali.

Dostarczamy więc i my pysznego PĄCZKA,

życząc wszystkim, by miewali się niczym pączki w maśle.

1 lutego 2018
Co z tym lutym?

Nadchodzi czas wiosennych porządków...

Na początek koleżanka AN porządkuje naszą wiedzę historycznojęzykową zwracając uwagę, że w źródłach Słownika polszczyzny XVI wieku LUTY pojawia się tylko jako rzeczownik - nazwa miesiąca, a przecież już sam jego wzór deklinacyjny każe szukać źródłosłowu wśród przymiotników.

Podobny stan odnotowano także w Słowniku staropolskim, a i w dostępnych materiałach  Słownika języka polskiego XVII i XVIII wieku nie sposób znaleźć niczego innego.

Skąd więc wziął się luty? Zajrzyjmy do słownika etymologicznego:

luty-Boryś2

Dla uczczenia Dnia Babci  i Dnia Dziadka  udostępniamy hasło PRZODEKwraz z  rodziną.

12 stycznia 2018
Styczeń (już) w Słowniku

Praca nad wersją elektroniczną Słownika postępuje, opublikowane są już pierwsze hasła na N

Na styczniowe chłody przekazujemy radę Stefana Falimirza wraz z instrukcją obrazkową:

„Stycznia miesiąca: […] Trunku ku odmiękczeniu brzucha nie przyjmuj, często się w łaźni myj, rano jedz a niewiele, bo przezliczne jedło okrutną zimnicę płodzi […], pokarmy gorące tego miesiąca jeść zdrowo.”

/O ziołach i o mocy ich, Kraków 1534, r. V, k. 45v/

A na wypadek, gdyby ktoś pragnął rozszerzyć swą wiedzę o STYCZNIU, udostępniamy wszystko, co o nim wiemy.

5 stycznia 2018
Festum Epiphaniarum

Na święto Trzech Króli

Słownik polszczyzny XVI wieku przynosi swym Użytkownikom dary -

hasła: MAGUSMĘDRZEC, a nade wszystko KROL.

Ilustracja z Postylli Mikołaja Reja, Kraków 1557 (egzemplarz Biblioteki Jagiellońskiej)

29 grudnia 2017
Na dzień Nowego Lata

„Gdy już Nowe Lato1 stary rok kończy”, wraz z autorem Ludycyj wieśnych,

życzymy wszystkim, by mieli ciężko w miechu, lekko na wątrobie”.

A „chcąc Miłościam Waszym klin twardego rozumu na to nowe latko wyrębić” zapraszamy do studiowania, nowych w wersji elektronicznej Słownika, haseł na L.

1Zestawienie: »Nowe Lato« = dzień pierwszego stycznia rozpoczynający rok kalendarzowy obchodzony jako świąteczny; NowyRok (vide:LATO); cytat ilustrujący zaczerpnięty z KlonWor.

21 grudnia 2017
Święta!