« Poprzednie hasło: NABĘCZEĆ | Następne hasło: NABICIE » |
NABIAŁ (22) sb m
Pierwsze a pochylone (w tym 2 r. błędne znakowanie); -biåł, -biał- (w tym 4 r. błędne znakowanie).
Fleksja
sg | pl | |
---|---|---|
N | nåbiåł | |
G | nåbiału | nåbiał(o)w |
A | nåbiåł | nåbiały |
I | nåbiał(e)m | nåbiały |
sg N nåbiåł (1). ◊ G nåbiału (4). ◊ A nåbiåł (5). ◊ I nåbiał(e)m (6). ◊ pl G nåbiał(o)w (1). ◊ A nåbiały (3). ◊ I nåbiały (2).
Sł stp, Cn notuje, Linde XVII – XVIII w.
Znaczenia
Mleko i przetwory z mleka; lactantia, lactaria, lactarii cibi Cn (22): RejRozpr H4; KrowObr 26, 61v; (marg) Pożytki z owce. (‒) Wełná/ nabiał/ iágniątko/ á zá dwoie ſámá Sſtánie/ kiedy potrzebá przydzye ná iey páná. RejWiz 56; mnie w śiedmi lećiech z nabiáłem iádáć w piątki niedopuſzczał OrzRozm M4; [Maurowie] Nabiáłu wſzelkiego doſyć máią y owocow wſzelkich BielKron 453v, 295, 465; Prot C4; gdy ſie zábáwi około ogrodow/ około nabiáłow/ około lnow/ około konopi/ wſzytko á wſzytko może ſie to ſowicie opłáćić RejZwierc 109, 108v; GórnRozm M; Nabiáły verifikowáć cżęſto od Pániey álbo od ſtárſzey Dworki przy folwárcech/ wiele ktory tydźień może vzbieráć GostGosp 74; Od krow doynych z ćielęty/ máią Dworki nabiał wydáwáć: máſłá coby ſtał zá kopę gámiec: ſerow kopę/ coby ſtały zá kopę. GostGosp 118; A gdy z nabiáły ſtátki z folwárku wożą/ piláć znáki od ktorey Dworki GostGosp 122, 118 [3 r.], 122, 126, 158; KlonFlis Cv.
W charakterystycznych połączeniach: z nabiałem jeść (2), jadać; nabiałem żyć.
Synonim: mleczno.
Cf NABIELNIE
LW