[zaloguj się]

1. NIE (125054) pt

nie (125000), ni (54) [w tym: przedmieć40 r.]; nie : ni LibLeg (1036:6), Zap War (1003:11), MetrKor (159:1), OpecŻyw (1296:1), RejJóz (621:1), SeklKat (605:1), RejRozm (42:1), RejKup (1206:14), MurzNT (612:2), Diar (647:1), LubPs (1210:1), Leop (2171:1), Jſ«jcs (2654:1), RejAp (1653:1), HistRzym (700:1), RejZwierc (3754:2), HistHel (60:1), PaprPan (699:1), ModrzBaz (2520:1), SlcarJedn (1422:1), ZapKościer (189:1), KochFrag (187:1), WyprPl (117:2).

nie (13739), nié (155) [w tym: w pozycji przed głoskąm” (95), w pozycji izolowanej (55)]; nie : nié OpecŻyw (1282:14), MurzHist (499:2), MurzNT (605:7), MurzOrt (33:1), OrzQuin (784:5), BiałKat (588:4), Oczko (481:12), KochPs (601:16), KochFr (411:3), KochBr (17:1), KochPhaen (48:1), KochWz (22:1), KochPieś (251:2), KochSob (41:3), KochTarn (51:1), PudłFr (340:9), KochProp (25:2), KochWr (109:6), ZawJeft (175:4), GórnTroas (290:3), KochPij (31:1), KochAp (20:1), KochFrag (176:11), OrzJan (602:4), OstrEpit (18:1), WyprPl (115:2), JanNKar (196:1), SarnStat (4266:19), GosłCast (364:6); nié też RejKup, Mącz (8), SienLek, CiekPotr (2).

stp, Cn notuje, Linde XVIXIX w.

Znaczenia
I. Partykuła przecząca; służy do formułowania treści nieprawdziwych (w zasadzie przy orzeczeniu w praet i praes), mniej prawdopodobnych (w zasadzie przy con i fut) lub niepożądanych (w zasadzie przy imp), a także treści prawdziwych w zdaniach typu: gdyby nie x, to y [= x, a więc nie y] (124383):
1. W zdaniu ogólnoprzeczącym (zaprzeczona jest treść całego zdania) (93378):
A. W zdaniu, w ktorymniepoprzedza czasownik; non (a. ne, a. nec, a. neque, a. neu) BartBydg, Mącz, Calag, Calep, Cn; haud Mącz, Calep, Cn; ne quid Mącz, Calep; male, minime, minus, nequaquam, neutiquam, nihil (a. nil, a. nihilo), parum Mącz, Cn; nullo modo Calep, Cn; nunquam, parvi Mącz; nequicquam Calep; parce Cn (92761): yako ya tho vyem ysze pavel yank nyepobral drzeva olszovego ZapWar 1505 nr 1966 (490); MetrKor 26/62v (56); ListRzeź w. 8 (9); ZapMaz II Ł 1/87 (10); O dobri Ieſu [...] nyedopuſczay abich odlᾳczon od cyebye BierRaj 20 (13); PowUrb +4; March1 A3 (22); March1Wiet Av (2); Bych ſie bráćie Páná niebał/ Wſzyſtkibych figi pozobał. BierEz A2; Niechćiey gárdzić moim ſtołem BierEz K4 (621); Panie by ty tu był/ brat by móy niebyl vmarl. OpecŻyw 67v (533); OpecŻywList C2 (2); OpecŻywPrzedm C3 (3); OpecŻywSandP ktv; OpecŻywSandR nlb 4v; ForCnR A3 (36); ForCnRWiet Av (2); nyezanyechalybiſzmi thego biły o thim do Czeſſarza yeho Mczi pyſſacz LibLeg 11/136v (445); PatKaz I 1v (37); PatKaz II 19v (39); PatKaz III 87 (83); Murm 44 (3); HistJóz A2 (49); KlerPow 4 (4); BartBydg 96b (3); Będą zaćmiony ocży gich iżby niewidzieli TarDuch A7 (33); Gdy maſz vrinę doctorowi nieſć/ Lekko niemączącz ma być nieſiona. FalZioł V 1v (579); FalZiołUng V 119 (2); BielŻyw nlb 6 (280); BielŻywGlab nlb 9 (10); GlabGad A2 (205); March2 D (9); Ieſt piąta Horda ktorą Kozaki zową ale ta Cżarza niema. MiechGlab 28 (43); BierRozm 3 (49); KłosAlg Av (7); KlerWes A (5); March3 T8v (29); nie racży mie miły panie opuſzcżać WróbŻołt 70/17 (204); WróbŻołtGlab A2v (2); RejŁas w. 16 (5); RejPs 16 (301); ktobysie tem vſtavąm zprzecziviel, abo ich niedopvſcziel, taki ma bicz Karąn viną ſtem grzivien. ComCrac 12v (36); LibMal 1543/67v (227); RejRozpr Av (110); ConPiotr 30 (15); LudWieś A2v (3); SeklWyzn 2v (80); Bo to łowicie nagradza Gdy kto ſwey cznoty nie zdradza RejJóz A3v; Bych ſie była nie oparła A gwałtem ſie nie wydarła Wie bog czo by ſie ſnadz ſtało RejJóz G7v (252); SeklKat A2 (283); RejRozm 392 (27); By myę to nimialo zbawyċ Tedyċ by iuż wſzytko zanyċ. RejKup g5v; Nieprzeczyw ſię tey zley zenie RejKup 14v (552); RejKupSekl a2 (10); HistAl A2v (157); Ozwę mu ſye/ wſſák mye nie zye. KromRozm I A3 (184); MurzHist A2v (175); MurzHistSekl ktv (2); Bo Phariſeuſzowie i wſzyścy żydowie/ ieſliby czeſto ręku nieumywali niiedzą MurzNT Mar 7/3 (225); MurzOrt B (16); KromRozm II a3v (141); KromRozm III Av (225); posłowie [...] umowili miedzy sobą, aby się w sobotę zeszli a co sprawowali, nie folgując świętom Diar 42 (252); DiarDop 98 (72); MrowPieś A3 (4); BielKom nlb 3 (166); GliczKsiąż A2 (316); LubPs A3 (414); nielituy pracey dla rzeczy poſpolitey/ [...] nie kryy Perły w źięmię/ ktorey ći Pan Bog vżyczył/ [...] nie zaźrzy bliźniemu ſwey vmieiętnoſći. GroicPorz C3 (406); GroicPorzRej C3v (6); SeklPieś 18v (11); [Obraz] ma otzy á niewidzi/ ma vſzy á nieſlyſzy/ ma nogi á niechodzi/ ma gębę á niemowi. KrowObr 114v (754); A kto temu nie wierzy/ by ogień był w zyemi/ Niech ſie do Etny gory doiecháć nie leni. RejWiz 149v (649); padnie ten pyſzny y obáli ſie/ á nie będzie kthoby go podnioſl Leop Ier 50/32; ktorzyśćie byli ná on cżás bes Chryſtuſá/ odłącżeni od towárzyſtwá Iſráelowego/ y gośćmi w teſtámenćiech/ nie máiąc obiecáney nádzieie/ y bes Boga ná tym ſwiećie. Leop Eph 2/12; Ale mądrość ktora ieſt zwierzchu/ napierwey tedy ieſt wſtydliwa/ potym ſpokoyna/ ſkromna/ vmowna/ z dobremi zgodliwa/ miłoſierdzia y dobrych owocow pełna/ nie poſądza/ y bes obłudnośći. Leop Iac 3/17 (1021); OrzList a4 (80); Sol przywoźną wolno każdemu przedáwáć y kupować/ niezſypuiąc iey do mieyſkiey ſkrzyny. UstPraw D4v; A ktoby ie [świnie] gnał przes cudzy lás/ tedy ten czyy lás ma vbráć żołądź około drogi trzydzyeſći łokći/ chceli ſzkody niemieć. UstPraw F; thedy máią w czás czynić práwem o krzywdę ſwą chcąli rzeczy nieutráćić. UstPraw G4v (251); KochZuz ktv (12); niechciał zániedbawáć onego ná ſię włożonego powinowácztwá iśćić LeszczRzecz A3 (9); RejFig Aa (154); iákaż to ſlepotá/ Nie kupić zá groſz kłotki/ co by ſtrzegłá złotá. RejZwierz 103 (364); WyprKr 15 (2); BibRadz *2 (1236); BibRadzBaz ktv; Goski A2 (23); y niechcę ia temu wierzyć/ áby Krol we wſzem krześćijáńſtwie ktory miał Kánclerzá mądrzemownieyſzego / nád Kánclerzá náſzego OrzRozm Q4 (227); kto złego nie wie/ dobremu rozumieć nie może. BielKron 20; wywiádowáli ſie miedzy ſobą/ ieſliby tácy byli miedzy imi coby im tego pomagáć niechcieli BielKron 52v; Wſkocżył tedy Saul ná miecż áby ſie ſam zábił/ ále nie mogł áż go iny dobił. BielKron 68; ieſzcże dáleko możem nie przyrownać ſyná Kámbiſeſá oycowi Cyruſowi. BielKron 114 (2950); BielKronCies Mmmm3 (3); GrzegRóżn A3 (171); KochSat ktv (43); KochZg A2v (10); KwiatKsiąż A2 (49); Nequae defiat, nequae supersit, Niechay nie zbywa á niechay też nie doſtáye [zamiast: nic nie dostaje]. Mącz 80b; Paucis interpositis diebus iterum rediit, Nie wyſzło kilka dni áż ſie záś wroćił. Mącz 284c; Displiceo, Niepodobam ſie Mącz 302b; Abstergere pudorem, Niewſtidźić ſie. Mącz 450a (1192); OrzQuin A2 (218); Prot Av (133); ProtBaz E2; Iesli ćię nágo vyrzą białe głowy/ Rzecz pewna że ćię nie miną okowy. ProtStoj Ev (9); SarnUzn A2v (107); Abowiem zła wilgotność [...] kiedy ſye nie ſpodźieieſz/ thedyć záſzkodźi. SienLek 8 (391); SienLekAndr a2 (5); Ieſli co do tych lat niedoſtáwáć będźie/ tedy ſye to dla grzechow ludzkich sſtánie LeovPrzep H3 (37); Niewiem co ſye to dźieie? poki ták dumamy? Sumnienie/ káznodźieie/ piſmo/ zá nic mamy. LeovPrzepSamb b4v (5); áliſći gdzie nie klękać klękamy/ gdzie nie bywáć chodzimy RejAp 149v (407); á kto záſię zle á głupie [żywie]/ ten wżdy nie pokriwáiąc ſwych niedoſtátkow/ ſwych chorob/ ná tákowego cżłowieká trefić może/ ktory ono wſzytko vlecży y nápráwi. GórnDworz B; Komu ſmákowáć może iedzenie/ picie/ ſpánie/ ieſli pirwej nie łáknął/ nie prágnął/ á ſen go nie morzył? GórnDworz H8v (883); GrzepGeom A4 (39); Elawik tego dáru nie chcęcy wźiąć rzekł. HistRzym 11v; rzekł rycerz ſwey żenie: nie płácżmy áby krolewná nie obacżyłá. HistRzym 32v (342); iż dla thego cie Pan twoy ſądzi á vpomina/ áby cie ſobie nie ſtráćił z obłędnoſciámi ſwiátá tego/ ábyś ſie zá nimi nie vnioſzſzy/ nie odſtąpił od ſwiętego Boſtwá iego. RejPos 127v; przedſię tego rzec nie możeſz/ áby było bez grzechu nędzne ſumnienie twoie. RejPos 201v (1885); RejPosWiecz2 90v (31); wiele nas tákowych co mowiemy: Nie krádnę. Nie zábijam. Nie cudzołożę/ nie mam tedy grzechu. RejPosWiecz3 98 (22); A za niewiéſz/ iż by było dźieśięć ſpráwiedliwych w Sodomie/ żeby byłá Sodomá niezginęłá? BiałKat 143v (214); Wſpomnię Kurdwánowſkiego/ wſpomnię Oleſznickie/ [...] Nieprzepomnię Zborowſkich/ wſpomnię Iłowlkiego BielSat H (95); iż cżłowiek vmárły milcży á niemowi áż do dniá Kryſthuſowego GrzegŚm 10 (82); HistLan ktv (94); KuczbKat a2 (195); dobrze ieſzcże iż chłop támże zárázem zá ſtołem nie zdechnie. RejZwierc 59; Nie cżyń z łyſzki knáfliká/ Byś nie przyſzedł ná łyká RejZwierc 239 (1010); RejZwiercPodw 183v (3); RejZwiercTrzec Aaa2v (2); BielSpr b2v (182); KochMon 20 (17); Iáko inſzego cżáſu pośćić zaſługá ieſt/ ták ſie w pośćie wielkim niepośćić/ grzech ieſt. WujJud 193 (534); WujJudConf 4v (128); KochList nlb 1 (8); RejPosRozpr b3v (36); RejPosWstaw 21v (76); ieſlibym Ieruſzalimá nie pokładał w głowach weſela mego. (marg) Wł. Ieſli nie wzwodzić będę Ieruſzálimá na głowę weſela mego. (–) BudBib Ps 136/6 (921); BudBibKaw A3 (2); Przez trzy látá y roſy/ y deſzcżu nie będzye HistHel Bv (21); MycPrz I A2 (66) Strum A3v (141); WierKróc Av (36); BiałKaz ktv (71); Ktore omyłki y fałſze nierozumiéy áby teraz naſtáły. BudNT przedm b3v (313); StryjWjaz A3 (7); o nie [= o pobożnych ludzi] ſie/ iáko możemy ſtáramy/ y ſtáráć niezániechamy. CzechRozm A5v (1091); Nie rádzęć ich zácżepiáć chceſzli być w pokoiu. PaprPan Aa2v (274); KarnNap ktv (22); Bo ieſliby dobrym niepłácono ábo nienágradzano/ á złych niekaráno/ tedy Rzecżpoſpolita w ſwey cáłośći długo ſtać niemoże. ModrzBaz 18v (749); ModrzBazBud ¶5 (8); ModrzBazStryj ¶2v; gdj ták rzecżj máłe j nicżemne wymyſláli/ pewnieby tey ták wielkiey byli nie zániecháli. SkarJedn 241 (463); KochDryas A2v (4); KochOdpr A2 (41); Oczko A3 (124); Calag 5a (14); KochPs 2 (285); Co by było tym krolom pożytecżno/ iſz ſię ſyn Boży w Bethleem národził/ gdy by byli gwiazdy tey nieuyrzeli/ vyrzawſzy nie zrozumieli/ zrozumiawſzy nie ſzukáli/ á ſzukáiąc nie nálezli? SkarŻyw 25; Gdybych ia był ták niekradł/ dziśbyſmy nie mieli co ieść. SkarŻyw 100 (1851); MOiá wdźięczna Orſzulo/ boday ty mnie byłá Albo nie vmiéráłá/ lub ſye nie rodźiłá. KochTr 12 (47); MWilkHist A2v (91); ZapKościer 1580/4 (86); StryjKron A (124); Choćiaż ſię my ſámi w to co nam nie ſłuży nie wdawamy/ y bráćiey ſię twoiey wdáwáć nie rádźimy. CzechEp 55; wątpimy/ ále nie zwątpiamy/ prześladowánie ćierpiemy/ ále nie bywamy opuſzcżeni: bywamy zrzuceni/ ále nie giniemy. CzechEp 100; Toć prawda/ iżći by ták mogł odpowiedzieć/ ále nie tuſzę by dobrze CzechEp 100 (1216); CzechEpPOrz *2v (23); KochJez A2v (13); NiemObr ktv (447); KochEpit A2v (3); DAwnoć nie ſtoi owá rzecz/ Petriło/ A przedſięć igráć z niewiáſtámi miło. KochFr 45 (175); Bo kto zá Elephántowę zaydźie tám raz bronę/ Nie wroći ſię ná tę ſtronę. KlonŻal C3 (27); KochBr 150 (6); KochDz 104 (12); KochEpitCat 111 (3); KochMarsz 153 (6); KochMuza 26 (6); KochPhaen 2 (16); Y ty ſie nie wſtydź/ maſzli cżás ſpokoyny/ Przyſłucháć tey to krotofilney woyny. KochSz A2 (30); KochWz 135 (7); KochMRot kt (25); Nie ma prawdy/ kto ſię nie trzyma iednośći. ReszPrz 100 (110); ReszHoz 115 (20); ReszList 149 (31); WerGośc 207 (92); WerKaz 275 (41); WerKazPapr 274; WisznTr 2 (58); BielSen 5 (37); BielSenJoach 4; BielSjem 2 (74); dwiemá y ſam Herkules nie zdoła. KochPam 86 (17); KochPieś kt (119); KochSob 56 (17); KochTarn 73 (19); PudłFr kt (159); Od poimánia/ nie miał odpocżnienia/ áż do ſkonánia. ArtKanc D9v (292); SWięte piſmo powiáda: Ieſli przeſtániećie Wołać/ kámienie będzie/ kiedy wy nie chcećie. BielRozm 3 (74); GórnRozm A (416); KmitaPsal A2 (8); KochProp 6 (13); KochPropKKoch 4; KochWr 16 (28); KochWrJan 18; PaprUp A2v (136); ZawJeft 5 (66); nie radził mu Pan Marszałek tych listow kazać posyłac ActReg 94 (452); Calep 8a (77); GostGosp 1 (307); GostGospGroch kt; GostGospPon 169 (14); GostGospSieb +2v (12); Krolu Miłościwy/ Końcá nie będźie tey náſzey wyprawie GrochKal 8 (14); Phil B2 (119); GórnTroas [3] (126); KochCn B3v (3); KochCz A3v (8); KochCzJan A2v (4); KochPij C2 (6); GrabowSet A2v (307); KochAp 7 (7); KochFrag 14 (72); KochFragJan 4; OrzJan 5 (146); Y teraz iść ná gody/ niezdami ſie trwogá. OstrEpit A3v (9); WyprPl A2 (49); To potrzebá było cżynić/ á onego (to ieſt ſądu/ miłośierdźia/ y wiáry) nie opuſzcżáć. LatHar 128 (550); KołakCath A3v (22); KołakSzczęśl A3 (28); RybGęśli A2v (53); chceſz ſię nie bać vrzędu? WujNT Rom 13/3 (2225); WysKaz )?(2v (95); JanNKar Av (61); JanNKarGórn D4 (4); JanNKarKoch E4v (3); JanNKarOrz F3v; Sędźiowie Ziemſcy y Grodzcy zapiſów tákich [...] nie máią y niech nie śmieią dopuſczáć. SarnStat 931; iż mu niechceſz zápłáćić ſto grzywien pieniędzy [...]: któreś miał zápłáćić ná czás iuż przeſzły á niezápłáćiłeś SarnStat 1242 (1411); SiebRozmyśl A2 (77); WitosłLut A2 (16); GrabPospR Kv (33); KlonKr wstęp A2 (33); KlonKrGum Av; Ale Krolu nie igráć/ nie kuglowáć ſtroynie/ Chceſzli ábyś zwyćięſtwo otrzymał ná woynie. KmitaSpit A4 (52); Vt iniquè agerent laborauerunt: Bo nierobiłby drugi/ iednoż ná kufel nieſtawa. PowodPr 74 (174); drzwi nie máią ktorzy domu nie máią SkarKaz Ooood (850); VotSzl A2 (40); Nievmieiąc, á przedśię vmieiętnie cżyniſż. CiekPotr 47 (163); CiekPotrHerb )?(3v; CiekPotrOstr )?(3; CiekPotrSzym )?(3v (6); CiekPotrŚredz )?(4 (4); CzahTr A2v (131); GosłCast 3 (178); PaxLiz ktv (33); Nie day Boże ábych to o was rozumiał/ przezacni Pánowie/ żebyśćie v śiebie ſámi mądremi byli/ á mądrośći od P. Bogá nie potrzebowáli SkarKazSej 658b (432); KlonFlis A2v (106); SkorWinsz A2 (4); SapEpit A2 (10); KlonWor ded **2 (203); PudłDydo A2 (24); RybWit [A]v (6); ZbylPrzyg ktv (46); SzarzRyt A (42); SzarzRytJSzarz nlb 2 (5). [Uwaga: Ze względu na korzyści całościowego potraktowania niektórych zagadnień, dotyczących wewnętrznej łączliwości przeczenia, wszystkie użycia ich dotyczące przedstawiamy w obrębie grup podporządkowanych znacz. 1. Użycia, które nadrzędnie przynależą, do innych znaczeń, przyłączane in continuo każdorazowo po wyczerpaniu materiału danej grupy należącego do znacz. 1. i poprzedzone zapowiedzią. W statystyce materiał ten poprzedzony jest znakiem +. Użycia tu umieszczone również liczone i lokalizowane w obrębie grup semantycznie właściwych].

Połączenia: »nie (...) (a)ni (a. neque)« [szyk 6573:1834+typ: (a)ni (...) nie (...) (a)ni (125)] (6612+6+1517+316+79+2): LibLeg 3/33v (67); ZapWar 1501 nr 1901 (429); ListRzeź w. 30 (2); BierRaj 16 (2); PowUrb +3v; MetrKor 34/135 (16); BierEz E4 (21); OpecŻyw 2v (68); OpecŻywPrzedm C3v; ForCnR A3; PatKaz I 7v (3); PatKaz II 22 (16); PatKaz III 88 (16); Murm 82; HistJóz B3 (2); TarDuch A3v (5); á tak panie brzemienne niemaią tego ziela pożiwać/ áni w picziu ani wmyciu FalZioł I 8c (79); Rzecży złych a mierzionych nie miłuy ani mow. BielŻyw 19 (30); BielŻywGlab nlb 11; GlabGad D (11); MiechGlab *3v (15); BierRozm 6 (4); KłosAlg A2 (2); BOgoſlawiony mąż ktory nieodſzedł w radę złoſnikow/ ani ſtanął na drodze grzeſznych ani ſiedział na ſtolczu zarażonym. WróbŻołt 1/1 (18); WróbŻołtGlab A5; RejPs 16 (27); ComCrac 12v (12); LibMal 1543/70v (15); RejRozpr E4; ConPiotr 31 (3); LudWieś A2 (2); SeklWyzn 4 (11); RejJóz C4 (14); Niepożaday żony/ ſlugi/ wolu/ konia/ bliźnego twego/ ani zadnich rzeczi iego. SeklKat B2v (18); RejKup c5 (36); HistAl A (39); KromRozm I Av (46); MurzHist D4 (25); MurzNT A4v (35); KromRozm II a4 (36); KromRozm III B2v (55); Diar 25 (41); DiarDop 102 (12); BielKom nlb 6 (16); GliczKsiąż A2 (81); LubPs A5 (25); GroicPorz B4 (43); GroicPorzRej C4; KrowObr A3 (111); RejWiz A3v (119); Leop Gen 36/7 (173); OrzList b3v (14); UstPraw A (36); LeszczRzecz A6; nieſmiał ſie ni ruſzyć RejFig Aa5 (4); RejZwierz 17v (16); BibRadz *3v (250); Goski *; bá iużći ieſt intus equus Troianus, ná ktorego pátrząc náſzy mili Biſkupi/ obſtupuerunt: áni piſnąć przećiwko iemu nieśmieią. OrzRozm I3 (40); BielKron 3 (315); BielKronCies Mmmm3; GrzegRóżn A4v (79); KochSat A4 (5); KochZg A2v (3); KwiatKsiąż Av (19); Mącz 22a (42); OrzQuin A4v (65); Nie pomoże nam ni Mſza ni proſte Kazánie Prot B3 (7); SarnUzn Bv (14); SienLek 3 (28); SienLekAndr a2v; LeovPrzep bv (4); kthorego áni wypiſáć áni wymowić nie vmiał. RejAp BBv; A tych lepak rádośći álbo odpocżynienia/ iáko piſmá powiedáią/ áni ięzyk wymowić áni żadne pioro wypiſáć nie może. RejAp 124 (143); iż nie tylko w ciele cżłowiecżym ktore oná [złość] zápali/ ogień ſie vgáśić nie może/ ále áni w drzewie. GórnDworz B3 (106); GrzepGeom A4 (9); HistRzym 5 (17); Tuć Prorok nie mowi o proſtym á o ſwieckim krolu/ ktory nie może áni ſlepemu ocżu/ áni głuchemu vſzu/ otworzyć RejPos 3 (574); RejPosWiecz2 91 (14); ponieważ ſie áni chleb w ciáło/ áni wino w kreẃ nie odmienia RejPosWiecz3 96v (5); BiałKat b2v (19); NVż záſie Małżonki ich/ co zá dźiwy ſtroią/ Ludźi ſie nie ſromáią/ áni Bogá boią. BielSat Dv (8); KwiatOpis A4v; GrzegŚm A4 (8); HistLan B (3); cżego rozum ludzki/ nierzkąc poiąć/ ále áni domyślac śie niemoże. KuczbKat 15 (26); nie mamy ni piſmá áni obycżáiu RejZwierc 249 (228); RejZwiercTrzec Aaa2v; BielSpr b3 (32); KochMon 20 (7); Dobra rzecz ieſt mięſá nie ieść/ áni pić winá/ áni tego cżym ſie brát twoy obraża álbo gorſzy. WujJud 196v (73); WujJudConf 9 (31); RejPosRozpr b3v (7); RejPosWstaw 21v (9); BudBib b2 (119); HistHel BB (2); MycPrz I C (5); Strum F4 (7); Bo więc drudzy gánimy prace nie iednego A mową ni piſánim nie pokażem tego. WierKróc B3v (3); BiałKaz A4 (5); BudNT przedm b (30); StryjWjaz Bv (4); Cżym ſámi to po ſobie pokazáli/ y teráźnieyſzy vporni żydowie pokázuią/ iż oni piſmu świętemu nie wierzą áni Prorokow rozumieią. CzechRozm 170 (280); PaprPan A3v (24); KarnNap B3v (7); Wiele ich ieſt ktorych karanie nieodſtraſza/ áni od złodźieyſtwá/ áni od męźoboyſtwá [!]/ áni od inſzych złocżyńſtw ModrzBaz 5v (118); SkarJedn A*v (91); KochDryas A2v; KochOdpr B (9); Oczko A3v (27); KochPs 3 (46); My tákiey tobie poſługi/ dáley cżynić niechcemy/ áni ſię Bogom twoim iuſz kłániáć będziemy SkarŻyw 21 (119); ZapKościer 1579/2 (12); KochTr 5 (8); MWilkHist B3v (9); Nie dał ſię ni Krolowi/ ni Niemcom vnośić. StryjKron 508 (14); tego záś wyznać niechcę áni przećiw Bogu/ ktory wſzytko wie y zna/ áni przećiw ſumnieniu y prawdźie nie mogę CzechEp 73 (201); CzechEpPOrz *2 (2); KochJez A2v (2); NiemObr 3 (56); ZapMaz II G 78/107; KochFr 28 (12); Nie ćieſzy ſię Calliope áni Vrania. áni ia. (–) Ani ia. KlonŻal E3v (4); KochDz 104 (2); KochMarsz 154; KochPhaen 15; Do ktorey [wojny] miecżá nie trzebá/ ni zbroie. Ani páncerzow/ áni árkábuzow. KochSz A2 (4); KochWz 138; KochMRot A2 (8); ReszPrz 3 (18); ReszHoz 137; ReszList 154 (2); WerGośc 212 (10); WerKaz 276 (8); WisznTr 7 (8); BielSjem 10 (7); KochPieś 2 (11); KochTarn 75 (2); PudłFr [3] (11); ArtKanc A16v (25); BielRozm 24 (3); GórnRozm A2v (33); KmitaPsal A4; KochProp 7 (2); KochWr 26 (5); PaprUp D4 (14); ZawJeft 8 (18); ActReg 4 (39); GostGosp 12 (28); GostGospSieb +2; GrochKal 13 (2); Phil D2 (10); GórnTroas 3 (18); KochCz A4 (2); KochPij Cv (3); Sieroctwa niechćiey rozmnażać nád námi/ Ni według złośći/ obchodźić ſię z námi GrabowSet E3 (23); KochFrag 15 (7); OrzJan 7 (23); OstrEpit A3v; WyprPl A2 (4); LatHar 51 (14); KołakCath A3v (3); KołakSzczęśl Bv (2); Nie ztworzą ćię Pánem ſkárby/ Ni drogie ſzárłatne fárby/ Ni świetna w cżubie Korona/ Ni w poſowach złote groná. RybGęśli C3 (4); Ale áni mąż inſzey żony/ áni żoná inſzego mężá poiąć nie może/ poki pirwſzy żywi. WujNT 80; Ani tedy nam kápłanom nie godzi ſię wdáwáć w twe vrzędy: áni ty Ceſárzu nie maſz mocy ná rzeczy Bogu poświęcone y vrzędy kośćielne. WujNT 93 (290); WysKaz 2 (23); Vſtáwiamy/ áby żadna praeſcriptia neque Iuris fatalia po té oboie Interregná/ począwſzy od śmierći przodká náſzégo ſławnéy pámięći Zygmuntá Auguſtá/ áż do Roku od dniá koronáciiéy náſzéy/ w práwie káżdym nikomu nie ſzły. SarnStat 6 (429); SiebRozmyśl [A2] (5); WitosłLut A3 (3); GrabPospR L3; KlonKr Dv; KmitaSpit A2v (7); PowodPr 8 (21); mam w tey mierze pierwſzego Oycá Páná wáſzego y mego/ ktoremu wolno bráć co iego/ was ſię nie rádząc áni pytáiąc. SkarKaz 43b (66); VotSzl A2v (3); CiekPotr 9 (8); CzahTr Bv (12); GosłCast 29 (6); bo teraz żaden ſię krolá nie boi/ áni iego ſądow/ áni iego karánia. SkarKazSej 659b (36); KlonFlis B3v (7); KlonWor 5 (10); PudłDydo B2v (3); RybWit C2; ZbylPrzyg A3 (3); SzarzRyt Av (3).

Z b. (6): PatKaz II 66v; FalZioł V 36; CzechEp 69; OrzJan 89; A ſam [Bóg] od żadnego nie bywa rozſądzony. Nie od wiernych/ bo ſię z nimi zgadza: áni od niewiernych/ bo ći nie rozumieią rzeczy duchownych. WujNT 582; ZbylPrzyg B.

Z 2.a. (1517): MetrKor 26/62 (2); BierRaj 20v; BierEz A4 (4); OpecŻyw 8v (31); PatKaz II 34 (2); PatKaz III 96v (3); ZapWar 1526 nr 2293 (7); HistJóz A2 (2); TarDuch D6v; FalZioł I 142c (13); BielŻyw 92 (3); GlabGad A3 (5); March2 D3; MiechGlab 21 (7); WróbŻołt B7v (4); LibLeg 10/115 (5); RejPs 32v (4); ComCrac 18v (2); Nie tákći ſwięći czynili Nie płaſſczmi ni wołow bili Lecz pánu wiernie ſłużyli A ſwiát prawie opuſćili RejRozpr B4; LibMal 1544/85v (2); LudWieś A2; SeklWyzn c2 (5); RejJóz E8 (2); SeklKat F2 (5); RejKup o7v (4); HistAl E (5); KromRozm I Bv (18); MurzHist B2v (9); MurzNT 28v (7); KromRozm II a2 (14); KromRozm III B6 (25); Diar 36 (5); DiarDop 102; BielKom F2 (2); GliczKsiąż B3v (19); LubPs A3v (12); GroicPorz a4 (7); KrowObr A4 (96); RejWiz 7 (18); Leop Gen 21/23 (32); OrzList b2v (5); UstPraw A3 (5); LeszczRzecz A2 (2); RejZwierz A2 (7); BibRadz *4v (34); OrzRozm C4v (7); nie pátrzę ia ná ludzkie vrody áni cudnośći ciáłá gdy przełożeńſtwá rozdawam/ iedno ná myſli cnotliwe. BielKron 65 (63); GrzegRóżn A4v (10); KochSat B2; KwiatKsiąż B3 (2); Mącz 80d (4); OrzQuin D3 (14); Prot C2; SarnUzn B8v (7); SienLek 58 (3); LeovPrzep b2v; RejAp AA2v (25); GórnDworz B7 (13); HistRzym 20v (5); RejPos A4 (113); RejPosWiecz2 92v (5); RejPosWiecz3 96v (2); BiałKat 108v (5); BielSat N4v; GrzegŚm 2 (6); HistLan A2v; KuczbKat 260 (4); RejZwierc A2 (49); BielSpr 5v (6); KochMon 27 (2); WujJud 9v (21); WujJudConf 2v (14); RejPosRozpr b4v; RejPosWstaw 21v (5); BudBib b3 (15); MycPrz II C3 (2); Strum Nv; BiałKaz C3v (2); BudNT przedm b2v (11); Nie piſzę tu Iowiſzá iák ſie sſtał Lábęciem/ Ni Wenery ogniſtey/ s ſwym ſlepym dziecięciem. Ni iák Pluto o Iábłká on wziął Proſerpinę/ Koronáciey s proſtá chcę piſáć nowinę. StryjWjaz A3 (2); CzechRozm [A7]v (106); PaprPan Aa3; KarnNap C (4); ModrzBaz 1v (30); SkarJedn A6v (30); KochOdpr B2 (2); Oczko 5v (9); KochPs 6 (8); SkarŻyw A2 (29); MWilkHist Fv (2); StryjKron 61 (7); CzechEp 5 (80); CzechEpPOrz *4v (2); KochJez A2v; NiemObr ktv (35); ZapKościer 1583/54: (3); KochFr 104; KlonŻal C4; KochMarsz 155; KochMRot Bv (2); ReszPrz 18 (9); WerGośc 231; WerKaz 281; BielSjem 9; KochPieś 16 (2); PudłFr 14 (3); ArtKanc E20 (3); GórnRozm D3v (5); KmitaPsal A4; KochWr 16 (2); PaprUp E3 (3); ActReg 44 (5); GostGosp 150; GrochKal 14; Phil D4 (2); GórnTroas 10 (4); KochCz Bv; GrabowSet H4v (4); KochFrag 23 (2); OrzJan 28 (8); OstrEpit A2; LatHar 25 (11); KołakSzczęśl Bv (3); WujNT przedm 6 (108); WysKaz 27 (3); JanNKar D (2); SarnStat 13 (43); SiebRozmyśl 13; KmitaSpit B3; PowodPr 11 (10); SkarKaz 4b (35); CiekPotr 18 (2); TRzebá ſię záwſze wárowáć nam kota/ Nie vpijáć ſię áni leść do błotá. CzahTr Lv (6); SkarKazSej 657b (9); KlonWor 19; PudłDydo A4; ZbylPrzyg kt (2).

Z 2.b. (316): LibLeg 6/160 (4); OpecŻyw 6 (5); ZapWar 1524 nr 2193; PatKaz II 20v (2); FalZioł +2v (3); WróbŻołt 7/3; RejPs 148v (2); SeklWyzn g4v; MurzNT 43v; KromRozm II m4v; KromRozm III D3v (6); Diar 87; BielKom C5; GliczKsiąż E8 (6); LubPs R2 marg (2); GroicPorz k4 (3); KrowObr 23 (2); RejWiz 89v; Leop 1.Tim 1/3; OrzList d2 (3); LeszczRzecz A5v; BibRadz II 77b marg; BielKron 39 (7); GrzegRożn C4v; KwiatKsiąż L3v (2); Mącz 243c (2); OrzQuin D (5); SarnUzn F3v; RejAp BBv (12); GórnDworz kt (3); RejPos A6 (92); RejPosWiecz2 93; KuczbKat 30 (2); RejZwierc 27 (8); BielSpr 16v; WujJud 34 (8); WujJudConf 8 (2); KochList nlb 2; RejPosWstaw [1433]v (2); BudNT przedm a3v; CzechRozm 3v (17); PaprPan D2v (2); KarnNap A2 (2); ModrzBaz 4 (6); Niechcę áni náwiedźić piérwéy ſwégo progu/ Ani ná ſwym łożu lédz/ áni oczu zmrużyć/ Ani pożądnych dárow ſnu ſłodkiégo vżyć: Aż plác naydę/ boże móy/ twemu kośćiołowi KochPs 195 (3); SkarŻyw 40 (3); KochTr 6; CzechEp 5 (10); CzechEpPOrz *2 (2); NiemObr 73 (4); ReszPrz 10 (4); ReszHoz 116 (2); ReszList 154 (3); PudłFr 69; WSzechmogący ſtworzyćielu/ niebá, źiemie mocny krolu/ nád ćię możnieyſzego/ nie máſz, nie będźie, áni było. ArtKanc I2v; ActReg 164; GostGosp 16 (2); GórnTroas 63; KochCz A2v; GrabowSet H4v; OrzJan 66 (3); KołakCathOkuń A2; WujNT Mar 13/32 (9); WysKaz )?(2v; SarnStat 4 (22); GrabPospR Kv (3); SkarKaz 274a (4); CiekPotr ktv (3); SkarKazSej 678a; PudłDydo A3v (2).

Z 3. (79): OpecŻyw 48v; LibLeg 6/190v; ZapWar 1529 nr 2536; FalZioł V 35; BielŻywGlab nlb 11; GlabGad O6v; RejKup aa2v; KromRozm II k4v (2); KromRozm III Bv (5); DiarDop 113; GliczKsiąż A2v; KrowObr A3; Leop 2.Esdr 7/4 (2); BibRadz *4 (3); OrzRozm Hv; BielKron 216 (3); KwiatKsiąż E4v; Parum cauti providiquae, Nie bárzo oſtrożni/ áni opatrzni. Mącz 495b; GórnDworz G2; RejPos 172 marg (2); KuczbKat 275; RejZwierc 90; BielSpr 62v; WujJud A7 (5); BudBib Is 57/16; BudNT Philipp 2/16; Imię komu odmieniáć y iemu błogoſłáwić/ nie Bogu tylko ſámemu áni Aniołowi/ áni też Iezuſowi Synowi Bożemu wolno/ ále też ludziom CzechRozm 48 (9); PaprPan B; CzechEp 4 (5); KochEpit A2; KochFr 49; że do ożenienia/ Nie ſtanu wyſokiégo/ nie dobrégo mienia: Náwet áni głádkośći ták wam ſzukáć trzebá/ Iáko wſtydu/ á cnoty KochDz 104; KochMuza 27; KochPhaen 8; ReszPrz 54 (2); Nie záwżdy człek będźie młody/ Ani téy/ co dźiś/ vrody. KochPieś 54; GórnRozm G3v (2); RybGęśli C4v; WujNT 121 (7); SarnStat 784 (4); SkarKaz 385a.

Z 4. (2): zali ſwiátlo niepobożnego nie będzie zgáſſone/ áni ſie będzie ſwiećił płomień ogniá iego. Leop Iob 18/5; Oczko 21v.

»jeszcze (...) nie« = nondum HistAl, PolAnt, Mącz, Modrz, JanStat; adhuc non Vulg, PolAnt, Modrz; necdum PolAnt, Vulg, Mącz; non ultra PolAnt, Vulg; non iam Modrz [szyk 1094:81] (1058+58+7+46+6): BierEz A2v (10); OpecŻyw 4 (25); PatKaz I 8 (3); PatKaz II 27 (6); Murm 45; napirwey ýudas zbrácýą wſſedł do Iozefa a bo yeſſtze był żonego myeſća nieodſſedł HistJóz D2v; FalZioł I [1152]b (11); BielŻyw 54; Cżemu dzieci poſpolicie ſie lękaią na pocżątku ſpania. (‒) Bowiem w nich nie panuie ieſzcże rozum ktoriby mogł rozeznać ſen od iawney á iſtey rzeczy GlabGad L5v (3); MiechGlab 25 (2); March3 Xv; WróbŻołt R8; LibLeg 7/103v (7); RejPs 35v (8); Ieſſczeć nie koniec przeſtráchu RejRozpr F2; SeklWyzn a4v (2); LibMal 1545/106 (5); RejJóz C6v (7); SeklKat Sv; RejKup e7v (16); HistAl B4v (2); KromRozm I Pv; MurzHist Hv (3); MurzNT 56 (12); KromRozm II a3 (16); KromRozm III D5v (4); Diar 19 (4); DiarDop 114; BielKom A2v (4); GliczKsiąż D4v (7); GroicPorz C2 (6); KrowObr C3 (16); RejWiz A3v (14); Leop Gen 15/16 (16); OrzList b3 (2); RejFig Bb2 (2); RejZwierz 2 (5); BibRadz Gen 2/5 (28); OrzRozm C4v (7); Mam dwie corze ktore ieſzcże mężow nie vznáły BielKron 12 (84); GrzegRóżn Bv (5); KwiatKsiąż K4; Nondum satis sum confirmatus ad scribendum, Yeſzczem práwie nie yeſt ku piſániu potwirdzony Mącz 128c (39); OrzQuin N4 (7); Prot A4v (3); SarnUzn B7 (6); ná ono mieſtce náſtąpi gdźie ón moczył á ieſzcze nie wyſchło SienLek 156v (3); LeovPrzep Hv (2); RejAp AA5v (24); GórnDworz B6 (24); GrzepGeom H2v (2); HistRzym 82v (3); RejPos Bv (62); ćiáło ich czeka w źiemi ſwégo wzbudzenia: y przeto niemáią ieſzcze doſkonáłégo Błogoſłáwieńſtwá. BiałKat 103v (3); BielSat H2; GrzegŚm 11 (4); HistLan A3 (2); KuczbKat 100 (2); RejZwierc 1v (26); BielSpr 9 (8); KochMon 34; WujJud A4v (7); WujJudConf 23v (3); KochList nlb 3; RejPosWstaw [413] (2); á iákoż ie názwać obrzeſkami/ gdyż ieſzcże nie były obrzázáne? BudBib b4 (14); HistHel C3v (4); MycPrz I B4v (2); Strum P3v (3); BudNT przedm a2v (19); CzechRozm Av (73); Iuż dawno nie máſz Troye ledwie znáć gdzye byłá/ A wżdy ſławá cnych ludzi ieſzcże nie zginęła. PaprPan B3v (9); ModrzBaz 20 (11); SkarJedn 99 (6); Ieſzcżeć niewidzę/ ſzcżegobych ſie práwie Vćieſzyć miáłá/ wſzákże powiedz przedſię Iáko co było. KochOdpr B3; Oczko A4v (5); KochPs 202; SkarŻyw 50 (45); SkarŻywBog 357; KochTr 4 (4); MWilkHist Fv (5); Potym Krol z Witołtem wyprawili ſię do Zmodzi/ á tám on narod ktory ieſzcze był Báłwochwálſtwá nie przeſtał/ do Wiáry ſwiętey Chrześćiáńſkiey z wielką pilnością y vśilnością przywodzili. StryjKron 542 (3); CzechEp 9 (37); CzechEpPOrz *2 (2); NiemObr 51 (8); KochFr 38 (5); KlonŻal B2 (2); KochDz 108; KochPhaen 15; KochSz C2v; Nie widźiałem bogátégo/ Ieſzcze nigdy ſzczęśliwégo KochMRot A3v (2); ReszPrz 54; WerGośc 216 (3); Ieſcze były wieczorné nie zágáſły zorze/ Kiedy nieuśmiérzony wicher wpadł ná morze. KochPam 85; KochPieś 5; PudłFr 58 (2); ArtKanc E15; GórnRozm B2v (3); PaprUp E3; ActReg 25 (18); Ieiunus ‒ Ten ktori ieſzcze nieiadł, czczy. Calep 501a (3); GostGospSieb +3v; Niewoley bowiem iużeś doſwiádſzył/ lecż wolnośći ieſzcżeś nie ſkoſztował Phil F; GórnTroas 16 (2); GrabowSet F; KochAp 6; KochFrag 25 (2); KochFragJan 3; OrzJan 40 (3); WyprPl B3v (3); LatHar +4 (13); RybGęśli B; WujNT przedm 5 (69); WysKaz 31; JanNKar A4v (3); SarnStat 10 (20); SiebRozmyśl F2v; GrabPospR K4v; KlonKr B3v; KmitaSpit B2 (3); PowodPr 19 (4); SkarKaz 2b (22); VotSzl B4; CiekPotr 16 (3); CzahTr H3v (2); GosłCast 39; PaxLiz D2v (3); SkarKazSej 659a (2); KlonWor 29; PudłDydo B4v; ZbylPrzyg ktv (4).

Z 2.a. (58): OpecŻyw 66 (3); WróbŻołt K6v; MurzHist B2v (2); GroicPorz t3 (2); KrowObr 105v (3); RejWiz 48 (2); Leop *A3v (2); BibRadz Lev 26/23; BielKron 206v (3); OrzQuin N3v; HistRzym 3v; RejPos 30 (3); RejZwierc 43v (7); RejPosRozpr c3v; RejPosWstaw [1433]v; CzechRozm 2v (8); A iż o moie zdánie/ iákobym o nich rozumiał/ żądaſz/ ieſzcżem tych Kśiąg zá trudnośćiami przecżytać cżáſu niemiał/ tylkom kilká roźdźiałow (ná predce [!]) przebieżał. ModrzBazBud ¶6; SkarJedn 343; SkarŻyw 141; CzechEp 30 (2); NiemObr 133; KochSob 57; GórnRozm D4 (2); ActReg 70; GórnTroas 29; LatHar +8; RybGęśli C4; WujNT Ioann 11/30 (3); SarnStat [1023].

Z 2.b. (7): á żaden mię był cżłowiek ieſzcże nie widział iedno ty. BielKron 322v; SienLek Yyy; RejPos 8v; SkarŻyw [237]; CzechEp 8 (2); ZawJeft 8.

Z 3. (46): RejKup d3v; MurzHist C4; yeſſcze nye doſyć ná tym. KromRozm III G3v (2); DiarDop 102; BielKom Dv; RejWiz 5v (9); BibRadz *5; OrzRozm P; Mącz 263d; RejAp 32 (2); GórnDworz C7v (4); RejPos 67 (2); RejPosWiecz3 98; BiałKat 371; BielSat 14; KuczbKat 85 (2); RejZwierc 10v; CzechRozm 29v (3); PaprPan C3v; SkarJedn 391; CzechEp 39 (2); KochSz B4v; ReszPrz 42; BielSjem 14; PaprUp F3; ActReg 94; PowodPr 43; KlonFlis E4v.

Z 4. (6): BielKom nlb 4; KrowObr 22; RejPos 145v; ázaby ieſzcże nie cżás ná ich służby mieć bacżenie? ModrzBaz 124; CzechEp 32.

»już, więcej, dalej, już więcej, już dalej, dłużej, już dłużej, drugi raz, dalej więcej, już dalej więcej, po wtore, już pierwej, szerzej (...) nie« = iam non Vulg, PolAnt, Mącz, Modrz, JanStat; non amplius Vulg, PolAnt, Modrz, JanStat; non ultra Vulg, PolAnt, Mącz, Modrz; iam non ultra BartBydg, Vulg; non adhuc PolAnt, Vulg; non diutius Mącz, JanStat; iam non amplius Vulg; non abundantius, non diu PolAnt; non illic, non item, non plura Modrz; non peramplius JanStat [szyk 2981:503+typ: już nie ... więcej (24)] (2345:526:245:208:137:32:4:3:2:2:2:1:1) (2765+468+187+88): thak ysz okolo they rzeczy yvz daley pan Viernosz nyma any bendzie mogl przeczywko xyędzv oborskiemv postempovacz any czynycz. ZapWar 1550 nr 2665 (3); takowego może za śię Cech prziiącz, iedno aby śie thego wiencze niedopuſſczał. ListRzeź w. 37; BierRaj 23; On mu rzekł iuż ſie nie ſtáray/ A Páná ták z łáźniey cżekay. BierEz A2 (40); OpecŻyw 19 (34); Widzątz Ządoſćz iż k niemu woleé niemaią/ vmilkł a więcey niemowił. ForCnR D2; MetrKor 40/814 (3); PatKaz I 6; PatKaz II 79 (2); PatKaz III 150v; yeſly nyeprzyidzýe brat waſſ młodſzy zwamý nye vrzićye wyętzey oblitza mego HistJóz D3v (2); iam non poteris ultra villicare, jvszh nye bądzyesz vyączey w thym vrządzye BartBydg 170; á gdy nażerzeſz gdy iuż roſy niebędzie/ thedy gim day aby przez nocz leżały iżby tak przewiędły FalZioł II 2b (15); BielŻyw 10 (3); GlabGad L8; March2 D3; MiechGlab 19 (2); LibLeg 6/79 (18); March3 Xv (2); Non accipiam de domo tua vitulos: neque de gregibus tuis hircos. Nie będę więcey prziymował ż domu twego wołow ani z trzody twoiey kozłów. WróbŻołt 49/9 (11); RejŁas w. 75; okaż nam też kiedy ſwiętą oſobę oblicza twego [...]/ bo ſnadz ći iuż też ták długo nieprzyſtogi gniew twoy RejPs 120 (52); ComCrac 18 (3); RejRozpr A3 (6); Thak yſch theraſch yuze ſſobą nyemyąſchkayą LibMal 1544/89v (2); SeklWyzn c4v (5); RejJóz A8 (37); SeklKat F2 (6); Nagotuy Wagy Michale Bychmy rozeznali czalé Miedzy temi Czo ſię Sądżą A niech wtem dłudzey niebładzą RejKup aa7 (62); iże Anektanábus kroi ich iuż nie był nálezion w ziemi Egipskiej HistAl A2 (9); KromRozm I B2 (4); prawem vpamiętaniem i ſzczérą wiarą/ miłośierdźié dlá paná Chriſtuſa otrzymawſzy/ więcyi na śię pana nieżbożnem a niechrześćjańſkięm żywotem niepobudzali MurzHist B2 (22); MurzNT 28v (8); KromRozm II i2v (3); KromRozm III D2 (5); Diar 21 (15); DiarDop 99 (8); BielKom B3 (11); GliczKsiąż B7v (8); LubPs A4v (59); Dálſzey odwłoki iuż mieć nie może. GroicPorz x2v; iuż o tenże wyſtępek drugą raz [!] nie ma być męczon/ oprocz żeby ſye iákie znáki pewne nań wynorzyły/ kthoreby były godne ku zdániu po wtore ná mękę wedle wyſzſzego opiſánia. GroicPorz ii3 (21); SeklPieś 19 (3); Ołtarzow teſz iuſz kámiennych więcey niepotrzebuiemy/ abowiem nieieſteſmy żydowie Stárego zakonu KrowObr 102v (26); Długo tu iuż ſpokoyna głowá nie może być/ Záwżdy by młode piwo muśi ſie w niey kręcić. RejWiz 90; náwrocić ſie muſzę/ A o złe iuż ſie dáley więcey nie pokuſzę. RejWiz 135 (114); Leop Gen 8/12 (61); OrzList h4v; UstPraw B4v (5); LeszczRzecz A4; RejFig Aa2 (7); RejZwierz 6v (19); BibRadz *3 (88); OrzRozm D4 (7); BielKron 3 (129); A ieſlić tego nie znáią iż Bog prawdźiwie y właśnie vrodził/ tedyć Bog iuż nie będźie prawdźiwie Oycem/ bo nie vrodźił Syná GrzegRóżn B2 (5); KochSat A4v; KwiatKsiąż Iv; Non obtundam diutius aures vestras, Nie chcę was dáley ná słowiech dzierżeć Mącz 91a; Gellius nequae adhaese loquutus est, id est, non ultra, obmutuit, dura phrasis est, Nie záyąkał ſie dáley. Mącz 152b (53); Boday thám drugi raz nie ieźdźić/ áni ná tych Seymiéch bywáć. OrzQuin B4 (4); Zácy/ v mądrych wźięći/ á v was wzgárdzeni/ Ale to dawno w Polſzcze/ á iuż ſię nie zmieni. Prot A2; Wygrałeś Proteuſie/ wynoś ſię co prędzey Z źiemie ludźi ſtátecznych/ niebyway w niey więcey. Prot A4v (4); SarnUzn B8 (8); SienLek 18v (14); LeovPrzep A3v (3); RejAp AA6 (114); GórnDworz B6v (37); HistRzym 19 (20); RejPos A4 (325); RejPosWiecz3 96 (6); BiałKat 13v (5); Chceſzli być Bog odpuśćił/ nie ſtroy więcey pychy. BielSat D2 (8); GrzegŚm 20 (3); HistLan B (11); KuczbKat 50 (11); RejZwierc 2v (159); Bo Sláchćić ſláchetnie ſie powinien ſpráwowáć/ Iuż ſzcżęſciu ni przypadkom żadnym nie folgowáć RejZwiercTrzec Aaa2v; cżynili śmiele z nieprzyiaćielem/ bo im iuż nic trudnego nie było BielSpr 4v (2); KochMon 23 (2); WujJud A4v (41); WujJudConf 15v (10); KochList nlb 1; RejPosRozpr c (2); RejPosWstaw 21v (7); BudBib b3 (26); HistHel A (2); MycPrz I [A3] (12); Strum A4 (12); Iuż ſie więcey nie wiążmy Panow żáletámi/ Spoymy ſie tedy ſpołu iednymi myſlámi. WierKróc A4v (4); BiałKaz K2; BudNT przedm a5 (15); Y nie będzie żaden dáley vcżyć bliźniego ſwego/ áni brát brát á [!] ſwego (marg) Nie będzie więcey ieden drugiego vcżyć. (‒) CzechRozm 110v; Ale żebyś ſie iuż długo tą pomſtą/ ná ktorą ſie oglądaſz/ nie zábawiał: [...] to wiedz iż rozmáite ſą pomſty. CzechRozm 242v (106); Bálduinus on zacny ácż był możnym krolem/ Iużby z nimi nie zrownał gdyby byli ſpołem/ Ani on Genſerikus PaprPan N (33); KarnNap B2 (5); ModrzBaz 3 (10); SkarJedn 127 (17); KochDryas A3; KochOdpr C2 (2); Oczko 4v (5); KochPs 6 (17); rzekł S. Epiphániuſz: to mowi/ iſz ty Dyakonem dłużey niebędzieſz. SkarŻyw 454 (88); ZapKościer 1579/2 (5); KochTr 5 (8); MWilkHist Ev (11); StryjKron 6 (5); Niewiáſtá gdy rodźi/ ſmętek ma/ iż przyſzłá godźiná iey: lecż gdy porodźi dźiećiątko/ iuż dáley nie pámięta vćiśnienia/ iż ſię národźił człowiek ná świát. CzechEp 23 (55); CzechEpPOrz **3v (2); KochJez A2v; NiemObr 29 (12); IVŻ mi go niechwal/ co to przy biésiedźie Z zwyćięſtwy ná plác/ y z walkámi iedźie. Tákiégo wolę/ co záśpiewać może/ Y co z pánnámi táńcować pomoże. KochFr 24 (13); boć mnie iuż nie sſtáie W vśćiech ſłow y łez w ocżu KlonŻal A3 (10); KochDz 105 (2); KochPhaen 5 (2); Ale że końcá ich proźbye nie było/ Odmawiać mu ſie dáley nie godziło. KochSz A2v (3); KochMRot A3 (3); ReszPrz 23 (7); A gdy Chryſtus vſłyſzał zgiełk á grzmot chłopſtwá z włocżniámi/ [...] vyźrzał że to iuż nie przelewki WerGośc 219 (9); WerKazPapr 274; WisznTr 5 (11); BielSen 13; BielSjem 3 (8); KochPieś 34; GDy ſłóńce Ráká zágrzéwa/ A ſłowik więcéy nie ſpiéwa: Sobótkę/ iáko czás nieśie/ Zápalono w czarnym leśie. KochSob 55 (2); Co Bóg przeyźrzał/ to ſye iuż nigdy nie odmieni KochTarn 75 (5); PudłFr 4 (9); ArtKanc D2v (25); BielRozm 25 (4); GórnRozm A2v (10); KmitaPsal A3v; KochProp 15; KochWr 33; PaprUp B3v (5); ZawJeft 13 (6); ActReg 84 (16); Exoletus ‒ Stary, ten ktorego wiecey niepoziwaią. Calep 390a; GostGosp 60 (2); GrochKal 17 (2); Phil E (3); GórnTroas 15 (13); GrabowSet C4 (2); KochFrag 26 (7); OrzJan 25 (11); WyprPl B2v (4); LatHar +4v (8); RybGęśli B (6); po ktorego przyśćiu iuż one figury vſtáły/ y nie ſą więcey ważne. WujNT 751 (98); WysKaz 26; JanNKar A3v (4); JanNKarKoch G2 (2); SarnStat 30 (59); SiebRozmyśl [A2]v (12); KlonKr A4 (2); KmitaSpit B3 (2); PowodPr 11 (7); SkarKaz 4b (23); VotSzl A2v; CiekPotr 3 (10); CzahTr D (8); Idź precz/ á day iuż pokóy/ nie czyń więcéy krzywdy. GosłCast 29 (12); Skąd twa Cnotá w trudnośćiách doświádcżoná będąc/ Iuż nigdy nie zágáśnie trybem ſwoim bieżąc. PaxLiz ktv (13); SkarKazSej 671a (4); KlonFlis B3v (3); SapEpit A2 (3); KlonWor 7 (13); PudłDydo B (3); Nie myśl ty iuż o świećie/ áni o roſkoſzy ZbylPrzyg B2v (4).

Z 2.a. (468): BierRaj 23v; BierEz B2v (4); Ciebie żądám ij pragnę nieracżyż iuż mieſſkatz/ na lonku mego ſertza racżyż odpocżywatz. OpecŻyw 18v (11); PatKaz III 128; HistJóz E3; FalZioł V 15; GlabGad E4v (2); MiechGlab 69; LibLeg 10/65; RejPs 120v (4); ComCrac 18v (2); LudWieś A2; RejJóz E8; SeklKat Rv (3); LibMal I548/142v; RejKup e4v (3); KromRozm I C3; MurzHist C3v; a tem czaſem dłużyi śię około tégo bawić niebędźiem ale ráczyi nauczęmy śię/ ieſli téſz ſą któré inſzé vſtáwy nowégo zakonu oſobliwé MurzNT 58v (2); KromRozm III B5 (3); Diar 33 (2); DiarDop 111; LubPs Fv (3); GroicPorz a3v (5); KrowObr 31v (8); RejWiz 59 (11); Leop 3.Reg 3/26 (7); UstPraw G2v; LeszczRzecz A5v (2); RejZwierz 47v (2); BibRadz Gen 17/5 (10); OrzRozm Bv (2); BielKron 2v (7); OrzQuin Z2; SarnUzn B2v (4); RejAp CC2v (21); GórnDworz C2v (13); HistRzym 27; RejPos 2 (54); RejPosWiecz2 92v (3); GrzegŚm 42; HistLan D4; KuczbKat 25 (3); RejZwierc 11v (32); BielSpr 7; WujJud 53 (9); RejPosRozpr b3; RejPosWstaw [213]v (3); BudBib c4 (2); BiałKat B3v (2); BudNT Ioann 11/54 (2); będę ia ſam o tym z tobą/ nie po żydowſku iuż/ ále po Chriſtiáńſku mowił CzechRozm 87 (22); PaprPan Fv; KarnNap Bv (9); ModrzBaz 9v (5); SkarJedn 46 (5); Oczko 2v (3); SkarŻyw 59 (28); MWilkHist E3 (4); StryjKron 230; CzechEp 90 (14); NiemObr 44 (7); KochFr 82; KochBr 151; KochPhaen 6; ReszPrz 72 (2); WerGośc 209; KochPam 88; KochTarn 79; PudłFr 60; ArtKanc H18 (3); GórnRozm G4; PaprUp Kv; ZawJeft 12; ActReg 130; GostGosp 128 (2); GórnTroas 34; KochFrag 24 (2); OrzJan 100; LatHar 149 (5); KołakCath B4 (2); RybGęśli A3; WujNT 9 (37); JanNKar E (2); SarnStat 68 (19); KmitaSpit A3 (3); PowodPr 27 (7); SkarKaz 84b (3); CiekPotr 63; GosłCast 20; KlonFlis F2v; KlonWor 37 (3); PudłDydo B2v; SzarzRyt B3.

Z 2.b. (187): PatKaz III 108; FalZioł IV 21b; BielŻyw nlb 4; RejPs 33v (4); LibLeg 11/10v; RejJóz B2v (2); RejKup e6 (5); Diar 83; DiarDop 108; A dawaycye powinną ſwyętą chwałę yemu/ A przyſłuchawaycye ſie pilnye głoſu yego/ Boć yuż nigdzyey nye naydzye Bogá ták możnego. LubPs P3v (7); KrowObr 91v (4); RejWiz 77 (7); Leop Matth 5/13; RejZwierz 107v (2); BibRadz *5; BielKron 52v (7); Mącz 43c; OrzQuin D3; SienLek 133v; LeovPrzep I4v; RejAp BBv (17); GórnDworz C6v (4); HistRzym 62v; RejPos 7v (50); RejPosWiecz2 92; BiałKat 181; HistLan F5v; KuczbKat 160; y cżáſem iuż w granicach náſzych/ w Ruſkich/ w Litewſkich/ chociay iuż inych nie wſpomináiąc RejZwierc 255v (18); BielSpr 12 (3); WujJud 66; WujJudConf 251; RejPosWstaw [212]; BudBib b3 (2); MycPrz I Bv; CzechRozm 93v (8); PaprPan Y4v; ModrzBaz 104; SkarJedn 85; Oczko 2; SkarŻyw A4 (2); KochTr 6; CzechEp 121 (2); NiemObr 24 (2); KochFr 37; KlonŻal A4; WerGośc 214 (2); KochWr 40; KochFrag 53; OrzJan 110; WujNT 773 (2); SarnStat 103 (2); SiebRozmyśl F3; SkarKaz 422a; CzahTr [D]v; PudłDydo B2.

Z 3. (88): RejKup e6v (6); MurzHist 5; KromRozm II i2v; KromRozm III Bv (2); Iuż ſie dziś nie ták iáśnie w nas okázuią ony dáry Ducha ſwiętego LubPs A3 (6); RejWiz 26 (9); OrzList cv; RejZwierz 58v; BielKron 91 (2); KochSat B3v; Mącz 183d; RejAp 164 (2); GórnDworz Q3 (3); RejPos 235 (10); RejZwierc 9v (16); WujJudConf 253; CzechRozm 12v (2); ModrzBaz 140v; SkarJedn 131; Oczko 29 (2); iákoż też to potym (ále iuż nie w cżás [...]) wſpomina CzechEp 122 (5); KochJez A4v; KochFr 29; KlonŻal A4; KochPhaen 3; ActReg 184; GórnTroas 34 (2); OrzJan 36; WujNT Rom 14/15; SarnStat 639; PowodPr 7 (3); Nie náſz to iuſz dom. CiekPotr 81.

a. W zdaniu z nietypowym orzeczeniem (zleksykalizowanym lub będącym w stadium leksykalizacji) (1782):
α. Z orzeczeniem pochodzenia imiennego (1475+71+62+29) (1637): ListRzeź w. 38; a polycznego dacz oboya sthrona nyebądzye powynna. MetrKor 34/134 (4); Náiada ſye mleká doſić/ nyepotrzeb mu go ſtárgu nośić. March1 A3v (2); Przeto mi ćię nie potrzebá/ Boćby też ſzkodá y chlebá. BierEz A4; Nie dziw iż gośćiá nie bacżą/ Kiedy ſámi z ſobą walczą BierEz I; Ná cżyſty kołacż tráfiłá. Ktorego gdy śię náiádłá/ Nie żal iey iże vpádłá BierEz Ov (24); Niewiaſta odpowiedziała: Panie dáy mi tey wody abych niepragnęla/ aby mi teéż tu nie trzeba więcey chodzitz cżyrpatz wody OpecŻyw 50 (8); cżego nie ieſt potrzeba ForCnR A3v (4); A ysby nyebilo vynovatho onych vydawacz LibLeg 6/156 (8); PatKaz II 47 (2); PatKaz III 120v (3); KlerPow 3 (2); FalZioł +2v (14); aby mu niebyła potrzeba ludzſkiem pochlebnikiem być BielŻyw 83 (2); GlabGad A4v (4); iednak miedzi Turki nie ieſt to żaden dziw MiechGlab 70; BierRozm 18; March3 V4v; WróbŻołt M8 (2); gdiż to każdemu iawno nie zda mi ſie potrzeba tu wyſlawiać. WróbŻołtGlab A3 (2); ácz to niedziw będzie RejPs 98 (6); RejRozpr A4v (5); LudWieś A4v; SeklWyzn e2v (2); Snadz by mi tey godzyny nie zal było vmrzeć RejJóz P6v (12); SeklKat E3 (3); A wierzmy zec nietrzeba ſpaċ Dzys/ kto ſię niechcze daċ oſraċ. RejKup e3 (36); HistAl L4v; KromRozm I Av (3); MurzHist G3v (5); MurzNT 29v marg (4); KromRozm II o2v (2); KromRozm III A5 (15); LibMal 1554/191; Odpowiedział KJM, że na to nie jest powinien, aby je miał opatrywać Diar 26 (5); DiarDop 100 (11); BielKom D2v; GliczKsiąż B7 (15); Gdzye ſie było bać nye trzebá tám ſie oni bali LubPs D2 (3); GroicPorz d2v (25); tedyſmy ich w tey mierze ſlucháć nieſą powinni KrowObr 191v (27); RejWiz A8v (37); A niedziw temuże ſie ná lud rozgniewał Leop Deut 1/37 (11); OrzList bv (3); UstPraw B3v (14); KochZuz ktv; LeszczRzecz A6; RejFig Cc (5); Gdyż iuż dziś nie ſromotá/ żadnemu cżłowieku. Lichwę bráć od drugyego RejZwierz 123v (17); BibRadz *4v (9); Ták iáko y wam złe rzeczy czynić nowiná nie ieſt OrzRozm B; nieſromotá ieſt rzeczy potrzebney y też pożyteczney/ ktorey domá nie máſz od ſąśiádá prośić. OrzRozm T4 (8); BielKron 9v (44); KochSat A4v; wktorey mięrze namniey takowych rzecżi niepotrzeba ieſt. KwiatKsiąż L3v (2); Emeritus miles, Wysłużony żołnierz który dla ſtárośći nie yeſt powinien dáley żołnierzowáć. Mącz 218b (33); OrzQuin K4 (5); Prot B2v (4); ProtBaz E2; SarnUzn B4 (4); SienLek a4v (15); LeovPrzepSamb b4; że áni kupowáć áni przedawáć im nic wolno nie było. RejAp BB4 (26); nie telkom nie powinien tego vcżynić/ álem powinien nie vcżynić GórnDworz L3v (36); GrzepGeom E2 (2); HistRzym 107 (2); A cożći ſie potym zá tho sſtánie/ iż nie będzie Pan powinowát/ iáko ſam powieda/ áby cie zbawić miał. RejPos 67 (57); RejPosWiecz3 98; Niebyłoć potrzebá ſynóm/ y dźiatkóm/ roſkazowáć czynić to/ co z przyrodzenia powinni BiałKat 53v (5); BielSat Cv (4); HistLan B3v (2); Bo ácż to nie ieſt z potrzeby żeby ich kto miał náśládowáć KuczbKat 290 (14); że tych drobnych rzecży pámiętać nie będzie powinien. RejZwierc 100v (64); BielSpr 32v (6); przeto ſrogośći vżywáć było niepotrzebá. WujJud 17 (34); WujJudConf 50v (6); A zaprawdę nie byłoby było potrzebá tákiey życżliwośći RejPosRozpr b4 (4); RejPosWstaw 21v (7); BudBib b3 (7); BudBibKaw A3v; MycPrz I B4v; Strum E2v (10); BiałKaz B (3); BudNT przedm a4 (8); CzechRozm 7 (63); Chociaż mu wielkie ſkárby były nie nowiná PaprPan T (28); KarnNap A2v; ModrzBaz 6 (42); SkarJedn [A*2] (19); KochOdpr B4v (2); Oczko 2v (4); KochPs 74 (4); iákoć żal nie było duſz tych SkarŻyw 491 (27); KochTr 23; MWilkHist B4 (6); ZapKościer 1580/10v (2); StryjKron 240 (2); CzechEp 16 (56); CzechEpPOrz *3 (2); bo też nie wolno było prawdy mowić/ y wierzyć iey/ poki cżás od Bogá náznácżony nie przyſzedł NiemObr 165 (27); KochFr 8 (12); Niemiéć złotá/ Ieſcze nieſzkodá: ále ſzkodá/ co ſromotá. KochDz 108; KochEpitCat 110 (2); KochMarsz 155; KochMuza 25; KochPhaen 8; KochSz A2 (5); ReszHoz 127 (4); WerGośc 253; WisznTr 27; BielSjem 7 (4); KochPieś 3 (5); KochTarn 75; że nie ieſt ſromotá/ Gdy dawa iábłká/ ten/ co nie ma złotá PudłFr 15 (12); ArtKanc D18 (5); BielRozm 5; nie byłoby potrżeb práwá. GórnRozm L2v (24); KochProp 11; KochWr 19 (2); PaprUp D4 (4); ZawJeft 14 (3); Co się tego dotycze iż przodkiem w IM P. Marszałek puscza, temu mnie niedziw ActReg 161 (19); Calep 1033a; GostGosp 10 (9); GrochKal 22; Phil E4 (3); Iuż mnie ſtrách nie wdźiw/ będąc w vſtáwicznéy trwodze GórnTroas 45 (6); KochCz B2v KochCzJan A2v; KochPij Cv; GrabowSet H4; KochFrag 51 (2); OrzJan 6 (21); WyprPl A2v (6); LatHar +5 (12); KołakCath C3v; KołakSzczęśl C3v; Miecżá ni ſtrzał mię nie ſtrách RybGęśli C2v (4); Bo to nie nowiná w káżdym ięzyku/ iednym ſłowem názywáć kilká rzeczy WujNT przedm 22 (52); WysKaz )?( 2v (2); JanNKar Ev (2); JanNKarGórn H2; JanNKarKoch G2 (2); JanNKarOrz F3v; Ieſli téż gdzie nieco ſie pochybiło, wſzák to może ieſcze popráwić, w ták wielu y wielkich rzeczach nie dźiwia temu. SarnStat 314 (63); SiebRozmyśl F4v (2); GrabPospR Kv (3); KlonKr B2 (2); temu nie w nowinie Zubry bić/ łośie ſtrzeláć/ y też łowić świnie. KmitaSpit B3v (2); PowodPr 27 (11); Przetoż my Kátholicy nie winniſmy wiáry náſzey cudámi potwierdzáć. SkarKaz 417b (23); VotSzl Cv (2); CiekPotr 44 (3); CzahTr C2v (4); GosłCast 3 (6); PaxLiz B3v (5); iż vrzędnik/ krol/ ábo ſtároſtá w grzechu śmiertelnym będąc/ vrząd tráći/ y nikt go nie winien ſłucháć. SkarKazSej 686b (6); KlonFlis A2v (9); SapEpit B; Nie powinienem iecháć zá gránice KlonWor 31 (10); Nie będzie mi żal w ſpolney gdy miłości zginę. PudłDydo Bv (2); ZbylPrzyg A2v (2); SzarzRyt B3v (3).

Z 2.a.α. (71): BierEz E4v (3); LibLeg 11/170; FalZioł I 23a (2); BielŻyw 141; WróbŻołt R3; abychmy iuſz tam przyſſedwſſy niebyli powinni liczby czynic z zadnych ſpraw naſſych iedno tylko vzywac wiecznego pokoiu RejPs 140; ComCrac 17; SeklWyzn e4; SeklKat V3v; RejKup v4; KromRozm II c4v; Diar 55; GliczKsiąż I8; GroicPorz o3v (2); KrowObr 60v (3); RejWiz 78v (2); Leop Matth 9/2; UstPraw B3; BibRadz II 90d marg; BielKron 119 (3); GrzegRóżn F2; SarnUzn G5 (2); GórnDworz Bb8v; RejPos 133 (5); BiałKat 101; HistLan F2v; RejZwierc 17 (3); Strum Kv; BudNT 2.Tim 2/24; CzechRozm 28 (2); ModrzBaz 52v (4); SkarŻyw 224 (4); A ſłudze Páńſkiemu/ nie trzebá walcżyć/ ále vkłádnym być NiemObr 18 (3); PaprUp H4; GostGosp 146; WujNT Matth 9/12 (4); JanNKarKoch G2; SarnStat 631 (4); GrabPospR M4; KlonWor 32.

Z 2.b.α. (62): RejPs 92; LibLeg 11/158 (2); RejKup 16v (6); KromRozm I [P2]; KromRozm III M6v; GliczKsiąż A3 (2); GroicPorz ee4v; KrowObr 68v (2); RejWiz 77 (3); RejFig Dd7; OrzRozm E3v (3); BielKron 199 (3); Mącz 394b (3); iżechmy ni zá kim nie winni chodzić iedno zá thym Báránkiem ſwoim we dnie y w nocy. RejAp 119 (2); GórnDworz Ee4v; RejPos 75v (8); BiałKat 376; BielSat L3v; KuczbKat 160; WujJud 29 (2); Strum P4v; CzechRozm 226v; SkarŻyw 332; NiemObr 114; Bo nád miod pieśni twoich/ nie trzebá inſzego Podbierać w plenich bárćiách/ miodu wdźięcżnieyſzego. KlonŻal Bv; BielSjem 26; ArtKanc E8; GórnRozm F4v; ActReg 20 (3); SarnStat 327 (4); SkarKaz 277b; SzarzRyt D4.

Z 4. (29): OrzList h4v; Izali tego nie było potrzebá ćirpieć Kryſtuſowi/ y wnidź do chwały ſwoiey? BibRadz Luc 24/26 (2); RejPos 3v (6); HistLan D3v; Ano wſtyd wielki kto iednego zdrádzi/ Iákoż tu nie wſtyd kto o wſzytkich rádzi. RejZwierc 222v (2); BudBib Ion 4/11; BiałKaz L; BudNT przedm a3; CzechRozm 55v; ModrzBaz 55; SkarŻyw 261 (2); CzechEp 58 (3); NiemObr 133; GórnRozm D4 (2); WyprPl B; LatHar 248; WujNT Luc 13/16 (2).

W charakterystycznych konstrukcjach: nie + np. trzeba (1341), nie + jest + np. trzeba (173), nie + np. trzeba + jest (75), jest + nie + np. trzeba (34), np. trzeba + nie + jest (14); dopełnienie bliższe w A lub G: nie (jest) (po)trzeba (3:147) [może pod wpływem składni „(po)trzeba”], nie (jest) (po)winien (1:58), nie (jest) wolno (1:13), nie nowina (nowina nie jest) (12:-), nie sromota (2:-), nie wstyd (1:-), nie szkoda (-:1), nie żal (-:2) [może pod wpływem składniszkoda”, „żal”].

W charakterystycznych połączeniach: nie dziw (dziwia, w dziw) (158), nowina (w nowinie) (61), srom (4), sromota (10), strach (9), szkoda (9), (po)trzeba (potrzeb, z potrzeby) (1070), (po)winien (powinowat) (183), winowato, wolno (59), wstyd (12), żal (62).

β. Z orzeczeniem w postaci bezokolicznika w zdaniu bezpodmiotowym (307+5+7+2) (321): BierEz R3v; HistJóz D3v; iſz nazaiutrz nic nie będzie znać/ albo barzo mało ſiekania. FalZioł I 84a (2); GlabGad B6v; MiechGlab 61 (3); WróbŻołt aa5v; LibLeg 11/56v; RejRozpr A2v (4); Ze iuż dawno nicz o nich/ tu nie ſlychać było RejJóz A7 (3); RejKup f5 (3); HistAl [I]3 (3); KromRozm I L2; MurzNT 51 (2); BielKom F2v (2); GliczKsiąż Bv (12); Káżdy z nich z myſlámi ſwemi nie wiedzyeć kędy zginie. LubPs ff2; GroicPorz m4v (2); KrowObr 195; RejWiz 15v (17); Leop Ier 23/12 (2); LeszczRzecz A4; RejFig Bb6v (3); RejZwierz 54 (4); BibRadz Ex 10/5 (5); OrzRozm K; Są w tey inſule [Islandii] gory ták wyſokie że ich pod niebo nie doyrzeć BielKron 294v (22); GrzegRóżn F4; Mącz 19d (14); OrzQuin Ev; SarnUzn H5; SienLek Ttt4; A ieſli Komety widźieć niebędźie/ tedy okázowáć ſye będą ſtráſzliwe á dźiwne widzenia ná powietrzu LeovPrzep C3v; RejAp 176; GórnDworz B7 (16); HistRzym 46; RejPos 5v (3); á nigdy było nieſłycháć áby był wierny kiedy opuſzcżon/ á złośćiwy áby nie miał wziąć zapłáty ſwoiey RejZwierc 202 (19); BielSpr 6v (5); WujJudConf 89 (2); BudBib cv (5); iże tám nic nie widáć było/ Coby z morzá onego/ ku górze wſchodziło. HistHel C2 (2); Strum Q2; CzechRozm 112 (5); ModrzBaz 30 (4); SkarJedn 76 (6); KochOdpr D2; Oczko 3 (2); Zfolguy/ áday ſye ochłodzić/ Póki nieprzyidźie wychodzić Ná drogę/ z któréy człowieká Iuż nie vyźrzéć áż do wieká. KochPs 58 (2); SkarŻyw 161 (14); MWilkHist I3v; StryjKron 26; CzechEp 20 (27); CzechEpPOrz *3v; NiemObr 26 (2); Pás iego/ nie rozeznáć/ ieſli ná Skopowym Oſtátku/ czy ná wſchodźie náſtawa Wołowym KochPhaen 24; KochSz B4; ReszHoz 124 (3); ReszList 170 (2); ále iż nie było wiedzieć gdźieby ſię winowáycá ſchował WerGośc 251; WisznTr 14 (2); BielSjem 23; KochPam 85 (2); KochPieś 7 (5); PudłFr 66; GórnRozm G3 (2); KochWr 40; ActReg 30 (4); GórnTroas 9 (4); KochFrag 42; OrzJan 8 (3); LatHar 198 (8); niecżuć było woyny RybGęśli B2 (2); WujNT Luc 11/44 (2); JanNKarGórn Hv; SarnStat 119 (9); SiebRozmyśl Fv; KmitaSpit C2 (5); PowodPr 18 (2); SkarKaz )(3; CiekPotr 31; KlonFlis E2v; KlonWor 19.

Z 2.a.α. (5): MiechGlab 62; RejWiz 43 (2); nie ſłycháć namnieyſzego człowieká/ iedno konie y oſły powiązáne BibRadz 4.Reg 7/10; GórnDworz Mv.

Z 2.b.α. (7): MiechGlab *4; KrowObr 35v; iż we wſzythkiey izbie/ nikogo bárziey nie było ſłyſzeć/ iáko ich dwoie GórnDworz S4v; RejPos 85; RejZwierc 259v; SkarŻyw 151; ReszList 163.

Z 4. (2): BierEz D2; Aza nie znáć że w Polſzcze Tarnowſcy pomárli? Prot B4.

W charakterystycznych konstrukcjach: nie + np. widać (231), np. widać + nie + jest (34), nie + jest + np. widać (24), nie + np. widać + jest (24), jest + nie + np. widać (8).

W charakterystycznych połączeniach: nie (jest) czuć (3), (jest) słychać (słyszeć, słuchać) (70), (jest) widać (widzieć, zajźrzeć, dojrzeć, ujrzeć) (62), (jest) wiedzieć (108), (jest) (po)znać (rozeznać) (79).

b. W zdaniu z elipsą czasownika (głównie łącznika w orzeczeniu imiennym) poprzedza rzeczownik, niekiedy też przymiotnik lub wyrażenie przyimkowe o znaczeniu konkretnym (144): HistJóz C3v; RejRozpr C4v (2); RejJóz A7 (4); SeklKat N2v (2); Boſo chodzý choczia nie mroz. RejKup r6v (9); A ſkąd to wyeſz/ iż oni ſłowá Bożego vczyli? Nye z cudow áni z znáyomoſći przyſzłych rzeczy KromRozm I C3v (3); MurzNT 61; KromRozm III K8; BielKom G2v (2); Stąd tu iuſz będzieſz rozumiał/ co to ieſt opuśćić żonę y dzieći: Nie vćiec od żony/ iáko ty wykłádaſz y rozumieſz KrowObr 140v (8); RejWiz 61; Leop Prov 28/24; A niechay narodowie wżdy poſtronni znáią/ Iż POLACY nie Gęśi/ iż ſwoy ięzyk máią. RejFig Ee4 (2); RejZwierz 88; BibRadz Lev 13 arg; BielKron [842] (5); GrzegRóżn H3v (2); Non mediocre telum ad res gerendas fama, Nie puł rzeczy yeſt mieć dobrą sławę ku przewodzeniu. Mącz 213c (3); OrzQuin Xv; Prot D2; SarnUzn G7 (2); Bo ſłuchay komu ty drzwi Pan otworzone cżynić racży/ nie bogacżomći/ nie mocarzomći zuchwáłym ſwiátá tego RejAp 39 (6); GórnDworz S3v (3); RejPos 147 (6); BiałKat 16; GrzegŚm 34; RejZwierc 13v (8); WujJud Ll8v (2); KochList nlb 1; BudBib c3v (3); Strum P (2); CzechRozm 51 (3); PaprPan O2 (4); ModrzBaz 129; SkarJedn 391; Kreẃ nie wodá KochOdpr B3v; SkarŻyw 126 (4); KochTr 16; MWilkHist D2 (4); Ale y temu nie koniec. CzechEp 195 (4); NiemObr 98; Godnośći trzebá nie zánic tu cnotá KochFr 9 (4); KlonŻal D3v (2); KochSz B2v; WerGośc 219; GórnRozm A2v (3); nie pierwsza to w Polscze y poimanią y depredationes ActReg 2 (2); GostGosp 36 (3); GostGospPon 169 (3); GórnTroas 58; Nie gośćiem żáłość v mnie GrabowSet E4 (2); KochFrag 41; WyprPl A2v; LatHar 158 (2); SkarKaz 156b (2); CiekPotr 8 (3); Bacżąc pśi nieprzelewki nu bez ſpráwę [!] w nogę/ Do domow ták mánowcem opuśćiwſzy drogę. CzahTr Ev; KlonFlis F2; ZbylPrzyg A3v.

W charakterystycznych konstrukcjach: z nazwami zawodów, tytułów i pozycji społecznych (22), z nazwami pokrewieństwa (4), z nazwami gatunkowymi zwierząt (8), z nazwami bytów metafizycznych (3), z nazwami stanów fizycznych i psychicznych (4), z imionami własnymi (8) – w tym z imionami bóstw (3) – z przymiotnikami dzierżawczymi od imion własnych (4).

We frazach o specjalnym znaczeniucoś jest poważne’: nie chychy, nie głupstwo, nie kunst, nie poł rzeczy (6), nie przelewki (2), nie śmiech (5), nie żart (5); ‘coś się jeszcze nie skończyło, trwa’: niefinis, nie koniec (11); ‘coś jest dopuszczalne z punktu widzenia jakiejś moralności’: nie crimen, nie grzech (10); ‘coś jest znane’: niepi(e)rwsza (2), nie tajemnica; ‘coś jest sprawiedliwe’: nie krzywda; ‘coś jest prawdą’: nie fałsz; ‘coś się często zdarza’: nie gość (gościem) (2); ‘ktoś jest sprawny coś wykonywać’: nie wrzod [komu w co] (2); ‘za poźno a. za wcześnie’: nie czas (3); ‘za mało’: nie zysk.

c. Z nietypowymi formami przypadków niektórych imiennych części zdania (1724):

Podmiot w N przy orzeczeniubyć” ‘istnieća. ‘znajdować się gdzieś w określonym czasie’ [w tym: cum praet i con (720), cum praes (370), cum inf z orzeczeniem modalnym (250), cum fut i imp (190)] (1351+28+135+16): MetrKor 26/62 (6); ListRzeź w. 21; March1 A4v; BierEz A3v (12); a kroleſtwa iego niebędzie konietz. OpecŻyw 8v; GDy cżas porodzeniá Elżbieta miała/ porodzila krzcijciela bożeego/ panna náſwiętſſá w ten cżas tam niebyła OpecŻyw 12 (25); OpecŻywList C; PatKaz I 1 (7); PatKaz II 36 (5); PatKaz III 88 (14); ZapWar 1527 nr 2374 (5); HistJóz B (2); KlerPow 9; BartBydg 244b; TarDuch A2 (10); FalZioł I 65a (10); BielŻyw 87 (6); GlabGad C3 (11); March2 D4; MiechGlab 25 (2); March3 V4v; Deficient peccatores a terra: et iniqui ita vt non ſint: benedic anima mea domino. Day to aby [...] złoſnici tak aby nie byli/ bogoſlaw duſzo moia pana boga WróbŻołt 103/35 (6); WróbŻołtGlab A4v; LibLeg 6/116 (21); RejPs 26 (14); ComCrac 15v (7); LibMal 1543/72v (4); RejRozpr E2 (2); ConPiotr 32v; LudWieś A4v; SeklWyzn A (3); RejJóz C4v (8); SeklKat E3v (4); RejRozm 399; nie yeſt tu mieſcze tego Aby yeden lził drugego RejKup cc8v (8); HistAl E4 (4); KromRozm I G4v (9); MurzHist N4 (2); MurzNT 3v (5); iż yą nápiſał z podánya tych/ ktorzy z początku ſámi widźyeli/ to yeſt/ z pánem obcowáli/ myędzy ktorym S. Páweł nyebył KromRozm II c2v (5); KromRozm III D5 (4); Diar 27 (9); DiarDop 103; BielKom E5; GliczKsiąż D2 (4); LubPs A3 (12); GroicPorz B3v (16); KrowObr B3; Powiedzyał Xenokrátes/ by piſmá nie były/ Podobnobychmy wſzyſcy ná tym pobłądzili. (marg) By piſmá nie było/ trudno by ná rozum. (‒) RejWiz 147v (22); Leop Ex 8/22 (33); UstPraw B4v (14); KochZuz A4; RejFig Aa6v (2); RejZwierz 3v (2); BibRadz *4v (55); OrzRozm C2v (6); także y kościoł áby był ieden w nim [w Jeruzalem]/ ále w inych mieſciech waſzych/ áby nie był áni kościoł áni ołtarz/ abowiem Bog ieſt ieden BielKron 39; bo tám wielkie gorąco/ á deſzcż nigdy nie bywa álbo rzathko. BielKron 447v (96); tego (ktory nie ieſt/ áni był/ áni będźie) chcą wiernym Bożym zálecić GrzegRóżn C2 (8); KochSat A4v; Erat nemo, in quem ea suspitio conveniret, Nie był yeden ná kogo by to podeyźrenie przipáść mogło. Mącz 481d (18); OrzQuin Cv (9); Prot B2 (2); SarnUzn B8v (13); SienLek 2 (7); LeovPrzep C4v (2); RejAp AA5v (23); Pewnie/ kiedyby nie były krzywdy/ niebyło by ná ſwiecie ſpráwiedliwośći: áni by było mężnych/ by nie byli nieſmieli: áni powſcięgliwośći/ by nie byłá roſpuſthá: áni zdrowia/ by nie były choroby: áni prawdy/ by kłamu nie było: áni ſzcżęſcia/ by niebyło nieſzcżęſcie. GórnDworz H8; ktho gra pieniądzom nie folguiąc/ tám ſkępſtwo żadną miarą być nie może. GórnDworz M4v (27); GrzepGeom F (2); przetoż bądźmy ſobie rowni/ á nie bądź miedzy námi przecżánie. HistRzym 96 (5); á ono ſtoią wielkie tłuſzcże ná gorze Synái/ kthorych licżbá nie byłá RejPos 149; Bo by nie było przeźrzenia Páńſkiego/ á nie były obiethnicze iego/ nigdyby ty inſtrumentá ſwiátá tego áni gęby mogły ozyewić/ w onym vpadku á w oney potrzebye twoiey. RejPos 167 (78); RejPosWiecz2 92v; RejPosWiecz3 99 (2); Ia ieſt piérwſzy/ ia ieſt oſtáteczny: przedemną Bóg niebył: po mnie Bóg nie będźie. BiałKat 108v; Nieużyway wody/ nie będźie chrzeſt: nieużyway ſłowa/ tákże chrztu nie będźie BiałKat 238v (15); BielSat B4v (3); GrzegŚm 5 (4); KuczbKat 35 (10); RejZwierc 9v (30); BielSpr 6 (3); KochMon 35; WujJud 30v (18); WujJudConf 51 (3); RejPosRozpr c3; RejPosWstaw [1434]; BudBib Gen 44/7 (17); Nie był ich kto hámuiąc / bo ſámi krolowie/ Ku wſzytkiemu ſzaleńſtwu/ byli powodowie. HistHel [A2]v; MycPrz II A3 (6); Strum B2v (6); BiałKaz F2 (6); Będziem trwać (w) grzechu/ ábyſię łáſká rozmnażáłá? Niech (to) nie będzie. BudNT Rom 6/1 (11); StryjWjaz Bv (2); CzechRozm 17 (33); KarnNap Ev; ModrzBaz 7 (33); SkarJedn 41 (22); KochOdpr C2v; Oczko A4 (5); KochPs 25 (4); SkarŻyw 15 (9); MWilkHist A2v (3); ZapKościer 1581/22v; StryjKron 782; CzechEp *2 (37); CzechEpPOrz *4v; NiemObr 49 (6); FOlguymy paniom nie ſobie ma rádá/ Miłuymy wiernie ieſt w nich przyſádá. KochFr 9 (6); KochSz B3; ReszPrz 26 (7); ReszHoz 122; WerKaz 288 (3); BielSen 13 (2); BielSjem 29 (3); KochPieś 55; KochSob 58 (2); PudłFr 17 (2); ArtKanc A3v (14); BielRozm 10 (2); GórnRozm Av (33); PaprUp D3v (4); ActReg 5 (19); Calep 105b; GostGosp 10 (15); GostGospSieb +2; Phil D2 (9); GórnTroas [3] (8); KochPij Cv (2); Zyły iuż wyſchły/ kreẃ iákby nie byłá GrabowSet A4 (10); KochFrag 25 (2); OrzJan 18 (6); LatHar 4 (8); Ia náuk ludźi vcżę/ ſkąd nie ieſt vtrátá RybGęśli C2v; WujNT przedm 13 (54); WysKaz 7 (2); JanNKarKoch E3v; áby ſynowie iego ná króleſtwo wſtępowáli: á ieſliby niebyli ſynowie, áby dźiéwki dźiedźiczyły. SarnStat 8 (74); GrabPospR M2 (2); Tákiemi ſztukámi/ tákim ćwicżeniem zwyćiężemy Kryſtuſowe nieprzyiaćioły Turki? Niebędźieć to. PowodPr 73 (5); SkarKaz 39a (13); Nákoniec, co ſam w niebie Bog Archányołowi Micháłowi roſkaże: y to co nie było, Y co było, wſzyſtko ći vdáią że wiedzą. CiekPotr 15 (2); CzahTr G4 (4); GosłCast 28 (4); SkarKazSej 664b marg (7); SapEpit A3v; KlonWor 4 (4).

Z 2.a.α. (28): ComCrac 16v; LibMal 1546/113 (3); SeklKat R3; KromRozm I G3; KrowObr 105v (3); Leop Apoc 22/3; Kroniká Węgierſka piſze/ żeby ſam Krol w ten cżas niebył iedno Ian z Huniadá BielKron 389 (2); GórnDworz F8 (5); WujJud 263v; WujJudConf 182; RejPosWstaw [1102]v; CzechRozm 18v (3); Krolu/ możeſz mi wierzyć/ że zá lat dawnieyſzych I ludzie obycżáiow byli pobożnieyſzyeh. Nie były tákie lichwy/ áni waśni tákie/ Rychley mierność/ y cnoty kwitnęły wſzelákie KochDryas A2v; GórnRozm Hv; WujNT Apoc 22/3 (2); PowodPr 45.

Z 2.b.α. (135): BierEz N3v; OpecŻyw 26v (3); PatKaz II 26; FalZioł V 26v (2); BielŻyw 92 (2); GlabGad A5 (3); LibLeg 8/160v; WróbŻołt 7/3; RejPs 17v (6); SeklWyzn D; RejJóz F6 (4); SeklKat E2v; HistAl I6; KromRozm I O3; MurzNT Luc 7/28; KromRozm II p4v; KromRozm III G7 (2); Diar 24; GliczKsiąż A3 (3); LubPs R2 marg (4); KrowObr 164 (2); RejWiz 5 (7); Leop Ioann 6/22 (2); RejFig Aa8v; gdyż nie ieſt Bog iny/ co by ták wybáwić mogł iáko ten. BibRadz Dan 3/29; OrzRozm H3v; BielKron 45v (7); KwiatKsiąż G3v; Mącz 162d (3); OrzQuin D3 (4); RejAp 134v (2); GórnDworz C5v (3); RejPos 43 (16); RejPosWiecz2 93; BiałKat 3v (3); HistLan B4v; RejZwierc 83 (4); WujJud 123v (3); RejPosWstaw [1433]v; MycPrz I A2v; BiałKaz Fv; BudNT przedm c3v; CzechRozm 181v; PaprPan Dd2; ModrzBaz 6 (5): SkarJedn A2v; Oczko 17; ReszPrz 109; ArtKanc K7; GórnRozm B4; Phil Q3; KochAp 5; KochFrag 53; OrzJan 26 (2); KołakCath C5v; WujNT Act 4/12 (5); GrabPospR L4; PowodPr 42; CzahTr [D]v; PaxLiz D4v; SkarKazSej 683b; KlonFlis D2.

Z 4. (16): RejKup h5v; KrowObr 29; RejWiz 17v (3); OrzRozm Hv; OrzQuin V3v; A a tu miedzy ludźmi nie ſą iáwne bunty? Prze ktore płáczą w Węgrzech ſpuſtoſzáłe Grunty Prot B2v; RejPos 345; BiałKat 306; RejZwierc 26v (2); CzechRozm 103v; Cóż rozumiéſz. by tákże czáſy nie bywáły/ Których w miłośći ſzwánki głádiſzowie bráli PudłFr 75; GórnRozm K; WujNT Matth 13/56.

[G w tej funkcji: cum praet i con (802), cum fut i imp (307), cum praes (38) (użycia wyjątkowe, normalnie w tej funkcjinie masz”), cum inf z orzeczeniem modalnym (27)].

Z 2.b.α.: Podmiot w G przy orzeczeniunie jest” ‘nie ma’ (2): á ku zápłáceniu żadnego przyſtoynieyſzego dowodu nieieſt przećiw Cyrográffowi/ iáko quit álbo właſną ręką álbo vrzędnie nápiſány GroicPorz y (2).

Podmiot w G przy orzeczeniu innym niżbyć” (42+1): RejPs 30; KromRozm I C3; yáko też y po złem konyu á wyelkyem psye żadnego ſie pożytku nye záwyąże. GliczKsiąż P5v; RejWiz 165v; Leop 1.Reg 11/11; RejFig Cc; RejZwierz 59; BibRadz 1.Reg 11/11; nie doſzło roku ſłudzy iego właſni zábili go BielKron 87 (4); Prot Bv; RejPos 103v (15); HistLan A4v; iż kiedyby ich [słów] niedoſtáło/ nie vmnieyſzyłoby śie nic właſnośći Sákrámentu. KuczbKat 125; RejZwierc 21v (4); á oglądám widzenie to wielkie/ przecż nie vgorywa głogu. BudBib Ex 3/3; byłá chorobá iego mocna bárzo/ áż w nim nie zoſtáło tchu. BudBib 3.Reg 17/17 (4); CzechRozm 109v; KochPs 160; SiebRozmyśl Mv (2).

Z 4. (1): A inych nyecnot y złoſći nye záwadza ſye też myędzy wámi? KromRozm I C3.

W charakterystycznych połączeniach z orzeczeniem: nie dostało się, doszło (3), mogło się pozdarzyć, naruszyło się, przesiadlo (2), przy godziło się, ugorywa, umniejszyło się, zawadza się (2), zawiąże się, (z)ostało (ostanie) (28).

Dopełnienie bliższe lub przydawka ilościowa do dopełnienia bliższego w A [w tym: przy czasowniku zaprzeczonym (160), przy czasowniku zależnym od zaprzeczonego (195)] (285+29+11+29+1): O zakamialy Iudáſſu/ ij cżemu pożywanijé tako drogiégo ciała ij krwie/ twoię twardoſtz nie zlámie/ ij ku placżu niezmiękcży OpecŻyw 93v (11); PatKaz I 13v; PatKaz III 110 (5); MetrKor 46/46v (2); á przeto telko tym ie karmi czo ſam nie z ije. FalZioł IV 27a; WróbŻołt 55/5 (2); LibLeg 10/96v (2); RejPs 60 (3); RejRozpr Av; SeklKat V2; HistAl E4v (2); Teżći Nouatus myał zá ſobą S. Páwłá/ gdy grzeſſne krzeſćiyány ku pokućye nyeprzypuſſczał. KromRozm I Mv; KromRozm II v; KromRozm III B3v (5); Diar 26 (6); BielKom D3v; GliczKsiąż B5v (5); GroicPorz c4v (2); RejWiz 32 (4); Sámárya też połowicę grzechow twoich nie zgrzeſſyłá Leop Ez 16/51 (13); LeszczRzecz A6; RejZwierz A4 (5); BibRadz Matth 10/26 (6); OrzRozm B4 (4); BielKron 55v (8); KwiatKsiąż P4v; Mącz 38c (6); OrzQuin Hv (2); SarnUzn B7; LeovPrzep E3v (2); RejAp 199; GórnDworz C3 (9); HistRzym 96; iż ią tho omylić nie miáło RejPos 256v (3); BiałKat 53v; GrzegŚm 6; Y fráſzkić pod cżás cżytáć nie wádzi mądremu/ Gdy ich nie było cięſzko ſnadź piſáć drugiemu. HistLan F5; KuczbKat 310 (2); RejZwierc 107v (5); WujJud 3v (3); BudBib 3.Reg 2/32 (2); MycPrz II B2; CzechRozm 51v (3); PaprPan T2 (2); ModrzBaz 8 (9); SkarJedn 12 (5); KochOdpr B2; Kſz verſchlagen. Całowánie niedopuśćić. Negare osculum. Calag 321b; KochPs 81; SkarŻyw 26 (6); Czemu gdyby dosyć nie Vcżynili, a wnaimnieyſzym Punkćie albo Klauſulie tęn Contract nie ſtrzimali ZapKościer 1580/13v (2); StryjKron 497 marg; CzechEp 28 (7); KochFr 116; KochSz A2 (4); ReszPrz 67 (2); WerGośc 255; BielSjem 5; ArtKanc O4; BielRozm 18; GórnRozm B3 (3); PaprUp A2; ActReg 15 (6); Phil C2 (2); GórnTroas 37 (2); KochCzJan A2v; GrabowSet B2v (2); Ale żeś tego wdźięczna bydź niechćiáłá/ Dáléy nie będźieſz ze mnie ſługę miáłá. KochFrag 27; OrzJan 11 (19); LatHar +5 (4); Nie godzi ſię żonę opuśćiwſzy/ mną poiąć. WujNT Mar 10 arg (13); WysKaz 18; JanNKar C3v (2); Namioty nienáiéżdżáć. SarnStat 16 marg (33); KmitaSpit B3v; PowodPr 30 (3); SkarKaz 418b (2); CiekPotr 86; CzahTr B; ZbylPrzyg B3v.

Z 2.a.α. (29): PatKaz III 93; SeklWyzn g3v; Ktorzy niewierzą od puſczenie grzechów tu natim ſwiecie/ ale aż poſmierczy/ grzeſzą SeklKat Q4v (2); KromRozm II b4v (4); Leop Deut 24/20; SarnUzn G8; GórnDworz Cc7v; KuczbKat 10 (2); SkarJedn 235; záchowáć/ nietráćić chcę cżyſtość twoię SkarŻyw 341; CzechEp 67 (3); ActReg 109 (2); WujNT przedm 21 (3); SarnStat 124 (4); SkarKaz 42b.

Z 2.b.α. (11): BierRaj 21; ZapWar 1521 nr 2220; KromRozm III N3v; OrzQuin S4v; HistRzym 62v; ábychmy záwſze weſele náſze y káżdą pociechę náſzę ni w kim inym nie pokłádáli/ iedno w tym Pánu RejPos 303v (2); ActReg 171; OrzJan 85 (2); SkarKaz 277a.

Z 4. (29): GroicPorz z2; Benedyktus dwunaſty/ izali ſobie zdradliwie nieprzywłaſztzał podawánie Biſkupſthw KrowObr 39v; Leop Ez 26/16; A zaſz to nieieſth wielki twoy vpor [...]/ inákſze Krzty ſobie wymyſláć? OrzList c; OrzQuin X3; RejAp 113; RejPos 59 (3); WujJud 150v; BudBib Eccli 14/15; CzechRozm 104; ModrzBaz 141v (2); CzechEp 45 (2); ReszHoz 139; GórnRozm D4; któż oné Kmity rozumieć nie będźie/ że nędznicy y vbodzy byli? OrzJan 55 (7); WujNT 374 (2).

Z II. (1): A co mnie był nágotował/ To ſam máło nieſkoſztował KochFrag 19.

[G w tej funkcji: przy czasowniku zaprzeczonym (19143), przy czasowniku zależnym od zaprzeczonego (5726); ponadto G a. A (równobrzmiące formy tych przypadków) (11541)].

Dopełnienie bliższe w G w zdaniach nie zaprzeczonych zależnych od zdania zaprzeczonego [w tym: w postpozycji (10), w antepozycji (5)] (14+1): BierEz B4v; Nie może być aby płodu zdrowego donoſiła FalZioł V 29v; Alye nyewye yako yey zową LibMal 1548/147; a iuſz niechce abych ią nadzieie miáł. MurzHist F3; KrowObr 131v marg; Leop Tob 4/15; GórnDworz K7v; RejZwierc 171; ále y tych [dowodów] ktore przywodźił/ niewiem kto z ſłuchácżow iego zrozumiał CzechEp 148 (2); PudłFr 55; WujNT 459 marg; SarnStat 314 (2).

Z 4. (1): a Nyewyeſz kądi czego vkraſzcz LibMal 1554/183v.

[A w tej funkcji (1448)].

Dopełnienie bliższe w G w konstrukcji: nie + mieć + zaimek względny + inf (1): Abowiem przyiaćiel moy przyſzedł do mnie z drogi/ á niemam cżego przedeń położyć. BibRadz Luc 11/6. [A w tej funkcji (97)].

Przydawka ilościowa do podmiotu wyrażona rzeczownikiem w A przy orzeczeniubyć” ‘istnieć’ (1): połowicęby wyprawy nie było/ ktoraby być mogłá GrabPospR L3.

Okolicznik miary wyrażony rzeczownikiem w G mającym w zdaniu nie zaprzeczonym formę A [w tym dotyczący: czasu (23), odległości (8)] (30+1): OpecŻyw 99v (3); Iezu który naiemnikow do winnicze thwoiey każdey godziny wzywać nieprzeſtawaſz. ſ, ſie nad nami. TarDuch B6; BielŻyw 123; BierRozm 25; á ták oney wſzytkiey nocy nie ſpał. HistAl Nv; MurzHist Dv; BielKom E3v; LubPs M2 (2); GroicPorz X4; Leop Iudic 20/16 (3); BielKron 169v (4); Negat unquam se a te pedem discessisse, Powieda że od ciebie ſtopy nie odſtępował. Mącz 44a (2); RejZwierc 240v; KochSz B4; KochPieś A (2); Kiedy łąki śieką/ tedy nie śiec dźień podle dniá trzech dni: bo kto ták śiecże/ tedy wſzyſtko rad zgnoi. GostGosp 112; LatHar 692 (2); WujNT Matth 26/40 (2).

Z 2.a.α. (1): y nocy iedney nieſpiąc znim/ tylko cáłą noc ná modlitwie w kośćiele trwáiąc SkarŻyw 570.

[A w tej funkcji (37)].

d. W zdaniu zawierającym zaimek przeczący lub inny wyraz pełniący w danym kontekście funkcję zaimka przeczącego (23742):
α. W zdaniu zawierającym zaimek przeczący (19629+1810+2881+1+2) (24323): LibLeg 3/33v (237); ZapWar 1506 nr 1976 (32); MetrKor 26/62v (47); ListRzeź w. 25 (3); BierRaj 21 (3); PowUrb +3v (3); March1 A3 (9); March1Wiet A2; BierEz A2v (222); Oblicżé ij ſweé vſta na twych pierſiách kladę/ ſerdecżnie cie tzaluię/ nikam nieoddáláy OpecŻyw 18v (143); OpecŻywList C (2); OpecŻywPrzedm C3 (3); ForCnR A2 (18); ForCnRWiet Av; PatKaz I 3v (9); PatKaz II 20 (26); PatKaz III 88v (46); HistJóz Av (11); KlerPow 3 (5); TarDuch A5v (6); FalZioł +2v (161); BielŻyw nlb 3 (139); BielŻywGlab nlb 10 (4); GlabGad A2 (54); March2 D2; MiechGlab *2 (31); BierRozm 5 (20); KłosAlg Av (5); KlerWes A (3); March3 T8v (11); WróbŻołt B7 (25); WróbŻołtGlab A3 (4); RejŁas w. 5 (5); ábowiem ſercá ſkruſſonego á pokornego pan náſz nigdy opuſćić nieobiecał. RejPs 186v (426); ComCrac 11v (15); LibMal 1543/67 (52); RejRozpr A2v (54); ConPiotr 32v (2); LudWieś B3v (4); bo mię niwcżim nieſwycziężili SeklWyzn 4 (16); Z tey ſtałoſći czo w nim była Nić go ta rzecz nie ruſzyła RejJóz A3v (144); SeklKat B2v (46); RejRozm 393 (8); RejKup Bv (233); RejKupSekl a4v (5); HistAl A4v (117); KromRozm I A2 (50); MurzHist A2 (73); MurzNT 3v (75); MurzOrt B (2); KromRozm II a4 (48); KromRozm III Av (67); Diar 20 (108); DiarDop 99 (49); MrowPieś A3 (5); Mnich też ieździ po terminie/ A wżdy nigdzyey nie záginie BielKom A2 (59); GliczKsiąż Bv (165); A niech żadna zła nawáłność ná ćie nie przychodzi. LubPs ktv; nie máiąc tu ni s kąd ratunku á wſpomożenia ſwego od ludzi. LubPs A3v (429); GroicPorz B (131); Bo y mała brodaweczká twarzy białey głowie/ Nie oſzpáći y nie wádźi nic piękney Oſobie. GroicPorzRej C4 (2); SeklPieś 20 (2); KrowObr A (322); RejWiz A3v (519); Nikakiey iuż więcey nie będę złorzecżył ziemi dla ludzi. Leop Gen 8/21 (210); OrzList a4v (25); UstPraw A (86); KochZuz A3 (3); LeszczRzecz A4 (4); Tedy ten nic nie myſląc zawżdy weſoł lobie. RejFig Aa (40); RejZwierz kt (179); ábowiem byli dáleko od Sydonu á żadnego porozumienia z niſkiem nie mieli BibRadz Iudic 18/28; Iedno tho co było niczemne á ninacz ſię nie godźiło to pozábiiáli. BibRadz 1.Reg 15/9 (430); Goski * (6); OrzRozm A (124); BielKron 1v (1014); BielKronCies Mmmm3; GrzegRóżn A3 (106); KochSat A2 (13); KochZg A2 (6); Abowiem gdiſz oni lat zápalczywośćią ſámi s ſiebie miłoſćią wzgięći bywáią/ tedy żadney onich niebędzie nádzieye dobrey KwiatKsiąż C4v (42); Mącz 3b (564); OrzQuin A2v (147); Prot A2v (24); SarnUzn A2v (29); SienLek 3 (56); LeovPrzep a3v (12); LeovPrzepSamb b3v (2); Iż v niego bráku żadnego nie bywa RejAp 184v (479); Owa ia nie rozumiem ktoby ták był ſproſny/ żeby nie bacżył/ iż thákowe rzecży przełożyć ſie niiáko nie mogły. GórnDworz B5; bo chcą áby ſámo telko dobre/ bez nicżego złego było ná ſwiecie/ co być niiákſz niemoże GórnDworz H8 (359); GrzepGeom A3v (13); Ia ieſtem który ſie żadnego nieboię. HistRzym [2] (121); Zdárzyć Pan Bog wſzytko po myſli twey/ Ze nie zelżyſz ni w cżym zacnośći ſwey. RejPos ktv; Iáko Pan náſz ma ná piecży nędznego cżłowieká á pilnie ſie ſtára o wſzythki potrzeby iego w docżeśnym żywocie iego/ áby mu ni cżegoy [!] nye doſtawáło ná thę dáleką drogę iego/ do kthorey ſie bierze/ to ieſt/ do kroleſtwá iego ſwiętego. RejPos 182 marg (2005); RejPosWiecz2 90v marg (18); RejPosWiecz3 [97] (7); BiałKat a4 (60); BielSat B3 (38); GrzegŚm [A]v (30); HistLan ktv (40); KuczbKat 1 (94); RejZwierc Av (905); RejZwiercPodw 183v; BielSpr b3 (76); KochMon 20 (9); WujJud A2v (223); WujJudConf 9 (57); ktorego ſłowá ſkutku bárzo rzadko/ álbo nigdy práwie obacżyć nie mogą. RejPosRozpr b3 (15); RejPosWstaw 21v (37); BudBib b2v (135); BudBibKaw Av (4); HistHel B (21); STAn to zdawná ieſt wźięty ieſzcze zdawnych przodkow Gdyż w tym domu nie było ni żadnych wyrodkow MycPrz I A2v (28); Strum A3 (48); W Moſkwi żadnych praw vſtaw/ by namniey nie máią WierKróc B2v (17); BiałKaz A4v (38); BudNT przedm a3v (80); StryjWjaz A3 (8); nie trzymam tego nie tylko o tobie/ ále o żadnym bácżnym CzechRozm 109v (537); Alem nie ieſt pochlebcą/ ſławie twey niyákiem. PaprPan A4v (159); KarnNap A2 (13); bárzo máło álbo nic niedawſzy biorą co ſię im podoba ModrzBaz 117v (413); ModrzBazBud ¶5 (3); SkarJedn A3 (337); KochDryas A2v (2); Ale że z rády ták długo nikogo Nieſłycháć KochOdpr B2v (15); Oczko A2v (40); Calag 306a; nie ma Bóg w myśli niczyich złośći. KochPs 16 (141); áby go ćicho/ nie budząc nikogoy/ zárázem ná iego mieyſce odnioſł SkarŻyw 56; Powiádáłá iſz niegdy ſię na modlitwie ſprácowáć nie mogłá/ áni żadney ćięſzkośći wniey cżułá. SkarŻyw 160 (724); ZapKościer 1579/2 (31); KochTr 5 (15); MWilkHist B4 (19); StryjKron kt (27); Co wſzytko ieſliże zá nic v niego nie ſtoi Iuż pálcatá żeláznego niech ſię z niebá boi. CzechEp kt (482); CzechEpPOrz *2 (6); KochJez A4 (6); NiemObr 6 (147); KochEpit A3 (2); KochFr 8 (36); KlonŻal ktv (15); KochBr 150 (3); KochDz 104 (5); KochEpitCat 111 (2); KochMuza 28 (2); KochPhaen 5 (4); KochSz A3v (13); KochWz 138 (6); KochMRot A2 (12); ze trzech fałſzow iednę nieprawdę ſkręćił/ áby mu ſię z żadney miáry żaden wyſliznąć nie mógł. ReszPrz 39 (49); ReszHoz 114 (7); ReszList 148 (16); WerGośc 205 (29); WerKaz 267 (13); WisznTr 3 (20); BielSen 5 (9); BielSjem 3 (22); KochPam 82 (2); Ale kogo gryźie mól zákryty/ Nie idźie mu w ſmák obiad obfity: Zadna go pieśń/ zadny głos nie ruſzy/ Wſzyſtko idźie ná wiátr mimo vſzy. KochPieś 3 (34); KochSob 56 (8); KochTarn 74 (13); PudłFr [2] (51); ArtKanc A3v (148); BielRozm 3 (30); GórnRozm A (125); KochProp 7; KochWr 20 (12); PaprUp A3 (36); ZawJeft 5 (28); ActReg 4 (146); Calep 42a (9); GostGosp 2 (49); GostGospPon 169; GostGospSieb +2 (6); A iego płácżu nie mogły nicżyie Słowá vſkromić GrochKal 7; Phil B2 (76); GórnTroas [3] (39); KochCn B3v; KochCz A4v (4); KochCzJan A2v (2); KochPij C (9); GrabowSet A4 (41); KochAp 8 (3); KochFrag 13 (29); bom go nizkąd doſtáć niemógł KochFragJan 4 (2); OrzJan 6 (79); WyprPl A3v (11); LatHar +2 (173); KołakCath A4 (2); KołakSzczęśl A2 (13); RybGęśli B (9); Spieráią ſię Kálwiniſtowie/ iż ſię nie godzi nie widziánego Bogá zgołá niiáko málowáć/ przeto iż Boſtwo nie widziáne nie może być żadnym widziánym obrázem wyráżone WujNT 471 (781); ſąchmy iákoby nic nie máiący á wſzyſtko trzymáiący. WysKaz 9 (36); JanNKar A4 (17); JanNKarKoch Ev (6); JanNKarOrz F3v (2); To naprzód opátruiąc: áby żadnych krzywd/ żadnych ſzkód/ nikomu/ ták Duchownégo/ iáko Swietckiégo ſtanu/ czynić nikt nie śmiał SarnStat 128; PRzełożony nam ieſt niedoſtátek miáſtá Krákowá/ y wyniſczenié prowentów iego/ tákże iże z nich potrzeby miáſtá tego nullatenus odpráwioné bydź nie mogą. SarnStat 964 (787); iżby ſie niwczym czárt/ moy główny nieprzyiaćiél/ nie ćieſzył zemnie. SiebRozmyśl D4v (21); WitosłLut A2 (6); ZapMaz II G 97/89v (2); Wolnośći ſię też tem nicżyiey nie náruſzy/ iáko ſię inſzemi Conſtituciámi wolnośći nie náruſza GrabPospR K4 (15); KlonKr Av (5); Ale Grus Krol Zorawi ninácż nie pozwolił KmitaSpit B2 (7); A w náſzym krześćiáńſtwie/ choć y świeżym Ewángelictwie/ poſpolićie obrońcy náſzy ták nas bronią/ iż nietylko nieprzyiaćielowi/ ále ſámemu goſpodarzowi/ nic ábo máło nie zoſtáwią PowodPr 63 (48); SkarKaz )(2v (288); VotSzl A4v (11); CiekPotr 2 (51); CiekPotrHerb )?(3; CiekPotrSzym )?(3v (2); CzahTr A2v (48); GosłCast 4 (60); PaxLiz ktv (26); SkarKazSej 658a (135); KlonFlis C2 (6); SkorWinsz A3v; SapEpit A2 (4); KlonWor ded **2v (42); PudłDydo A2v (13); RybWit Cv; ZbylPrzyg A2 (15); SzarzRyt A2v (8); SzarzRytJSzarz nlb 2v.

Z 2.a. (1810): MetrKor 26/62 (2); BierRaj 19 (2); ZapWar 1519 nr 2185 (4); BierEz A4 (14); OpecŻyw 2v (16); OpecŻywList Cv; ForCnR Cv (2); PatKaz I 4; PatKaz II 55v (3); PatKaz III 109v (2); HistJóz Bv; FalZioł I 5c (14); BielŻyw nlb 6 (10); GlabGad Gv (7); MiechGlab 20 (3); LibLeg 6/155v (25); RejPs 32v (29); ComCrac 22; LibMal 1543/70 (5); LudWieś A2; SeklWyzn D (4); Nie był zadnym vrzędnikiem był wolnym człowiekiem RejJóz M3v (6); SeklKat C (8); RejKup f3 (5); HistAl D (5); KromRozm I Fv (4); MurzHist E (9); MurzNT A4v (5); KromRozm II bv (4); KromRozm III Dv (5); Diar 38 (8); DiarDop 99 (5); BielKom D5 (3); GliczKsiąż C4 (27); LubPs B5v (31); GroicPorz C2v (7); nikogo nieutzą/ iedno tylko proznuią KrowObr 36v (62); RejWiz A4 (40); Leop *A3v (24); OrzList f2 (2); UstPraw B3v (4); LeszczRzecz A2; RejFig Ddv; RejZwierz A2v (14); WyprKr 45v; BibRadz I 8b marg (32); OrzRozm C4 (8); BielKron 3v (114); GrzegRóżn A2 (8); KwiatKsiąż B3 (4); Mącz 149a (7); OrzQuin A2 (8); Prot D2v (2); SarnUzn B2v (6); SienLek 12 (3); LeovPrzep a3v (2); RejAp AA2 (49); GórnDworz B7 (30); HistRzym 4v (14); iż on nigdy grzeſzniki á vpádłemi ludźmi nie gárdził/ á owſzem záwżdy nád nimi oſobliwą pyecżą miał. RejPos 147v (220); RejPosWiecz2 92 (2); RejPosWiecz3 [97]v; BiałKat c (6); BielSat B4v; GrzegŚm 13 (4); HistLan E2 (4); KuczbKat 170 (8); RejZwierc A2 (79); BielSpr 11v (8); KochMon 20; WujJud 8 (34); WujJudConf 17 (9); RejPosWstaw 21v (12); BudBib b3v (7); MycPrz I A2v (4); Strum F3 (4); WierKróc Av; BudNT Ioann 8/18[28] (6); StryjWjaz B4; CzechRozm A5v (106); PaprPan D3 (10); y ták z natury ſwey/ niemáią żadnego ku zbáwieniu przyſtępu/ ále go tylko przez łáſkę á miłośierdzie Páná Iezu Chriſtá Zbáwićielá náſzego ſzukáć y doſtawáć muſzą. KarnNap A4 (6); ModrzBaz 1v (35); SkarJedn A3v (26); KochOdpr B2; Oczko 39v; KochPs 116 (3); SkarŻyw 14 (68); KochTr 7; MWilkHist K4; StryjKron A3v (6); CzechEp 5 (71); CzechEpPOrz *4v (2); NiemObr 5 (25); ZapKościer 1583/54 (8); KochFr 46 (5); KlonŻal D4v; KochEpitCat 111 (2); KochPhaen 2; ReszPrz 59 (8); ReszHoz 116; WerGośc 231 (3); WerKaz 281 (3); BielSjem 33; KochPieś 24 (2); KochTarn 76; ArtKanc Kv (7); GórnRozm C (8); PaprUp C2v (5); ActReg 6 (14); GostGosp 28 (5); Phil G2 (7); GórnTroas 52; KochPij C3; GrabowSet E2; KochAp 10; OrzJan 8 (15); WyprPl B2 (2); LatHar 18 (9); KołakSzczęśl B4v; RybGęśli B2v; WujNT przedm 4 (87); WysKaz 44; JanNKar Av (3); SarnStat 12 (67); SiebRozmyśl C (3); GrabPospR M4; PowodPr 19 (6); SkarKaz 83b (17); CiekPotr 38; CzahTr A2v (4); CzahTrPapr ktv; SkarKazSej 658b (14); KlonWor 8 (2).

Z 2.b. [większość użyć wchodzi w skład konstrukcji charakterystycznych dla tej grupy] (2881): BierRaj 17v; PowUrb +; BierEz B3 (5); OpecŻyw 6 (20); OpecŻywPrzedm C3 (2); ZapWar 1522 nr 2279 (2); MetrKor 40/823; PatKaz I 12; PatKaz II 20v (7); PatKaz III 93 (9); HistJóz B4; TarDuch B4 (2); FalZioł +2v (20); BielŻyw 27 (23); BielŻywGlab nlb 11; GlabGad A5 (15); MiechGlab *4 (5); KłosAlg E3v; KlerWes A2; LibLeg 7/10 (17); WróbŻołt B6v (4); RejPs 17v (71); ComCrac 17v; LibMal 1543/72v (13); ConPiotr 33v; SeklWyzn ktv (4); RejJóz C4v (6); SeklKat D2v (24); RejKup b6v (20); HistAl D5v (10); HistAlHUng A4; KromRozm I A2 (12); MurzHist E2v (16); MurzNT 28v (14); MurzOrt B; KromRozm II cv (9); KromRozm III Av (22); Diar 24 (20); DiarDop 103 (4); BielKom F5; GliczKsiąż A3 (25); LubPs A5v (59); GroicPorz A3v (13); SeklPieś 19 (3); KrowObr A4v (107); RejWiz A3v (27); Leop *A3v (24); OrzList b4v (3); UstPraw A4 (9); KochZuz A2; LeszczRzecz A2v (2); RejFig Aa8v (2); RejZwierz 10 (10); BibRadz *3v (40); OrzRozm A2v (47); BielKron 16v (121); GrzegRóżn C (14); KochSat B3v; KwiatKsiąż C2v (15); Mącz 11c (85); OrzQuin B4 (48); Prot A3v (3); SarnUzn C4 (8); SienLek 10 (8); SienLekAndr a2; LeovPrzep D2v (4); RejAp AA6 (85); GórnDworz kt (74); GrzepGeom B2v; HistRzym 4v (27); RejPos A4 (411); RejPosWiecz2 90v (8); RejPosWiecz3 [97] (4); BiałKat b2v (22); GrzegŚm 11 (5); HistLan C2 (3); KuczbKat a2 (20); RejZwierc 11 (116); BielSpr b3v (13); KochMon 19; WujJud A3v (39); WujJudConf 8 (15); KochList nlb 2; RejPosRozpr b3 (5); RejPosWstaw [212] (16); BudBib b3 (9); BudBibKaw A2v; MycPrz I A2v (6); Strum A4v (5); WierKróc A3; BiałKaz E2 (6); BudNT przedm a3 (14); CzechRozm 3v (79); PaprPan D3 (8); KarnNap A2 (4); ModrzBaz 1v (68); ModrzBazBud ¶5v (2); SkarJedn A3v (28); KochOdpr C3v; Oczko 1 (10); KochPs 15 (4); SkarŻyw A3 (102); ZapKościer 1580/5v (6); KochTr 6 (4); StryjKron 72 (3); CzechEp *3v (53); CzechEpPOrz **4; NiemObr 36 (24); KochFr 98 (2); KlonŻal A4v; KochBr 153; KochDz 105 (2); KochPhaen 2 (2); KochMRot A3; ReszPrz Av (14); ReszHoz 116 (4); ReszList 146 (9); WerGośc 203 (4); WerKaz 275 (2); WisznTr 13 (2); BielSen 19; BielSenJoach 3v; BielSjem 2 (2); KochPieś 24; PudłFr 69 (2); ArtKanc D4 (9); GórnRozm B (15); KochProp 16; KochWr 19 (6); Iakub Niemoiewſki ktoremu zaziwota niebelo nil dultius/ nil clarius patria. PaprUp K3v (2); ZawJeft 21 (4); ActReg 14 (22); GostGosp 10 (4); Phil B2 (9); GórnTroas 4 (6); KochCn B3v; KochCz A4; GrabowSet E4v (5); KochAp 5 (2); KochFrag 27; OrzJan 7 (23); WyprPl A4v; LatHar 22 (20); KołakCath B4 (2); KołakCathOkuń A2; KołakSzczęśl C2; RybGęśli D3; WujNT przedm 4 (97); WysKaz )?(2v (10); JanNKar C (3); JanNKarKoch G2; SarnStat 4 (83); SiebRozmyśl [A2] (3); GrabPospR K3v; KmitaSpit A2 (3); PowodPr 21 (5); SkarKaz 38b (38); VotSzl D4v; CiekPotr ktv (7); CzahTr [D]v (3); GosłCast 29 (3); PaxLiz B4 (4); y nigdy ſię ono páńſtwo nie rozſzerzyło po wſzytkim świećie/ áż gdy ieden wſzytkim władnął SkarKazSej 690a (19); KlonFlis A3v; SkorWinsz A2v (2); KlonWor 18 (4); PudłDydo B4v.

Z 3. (1): A żaden pijąc ſtáre/ nie wnet chce nowego/ mowi bo/ ſtáre lepſze ieſt. BudNT Luc 5/39.

Z 4. (2): KrowObr 25v; pytał go/ kſięże Opácie á nie popráwiło ſie wam nic? RejZwierc 26v.

β. W zdaniu zawierającym inny wyraz pełniący funkcję zaimka przeczącego (4113):
αα. W funkcji zaimka przeczącego występuje zaimek uogólniający twierdzący (514+55+42+1) (612): MetrKor 34/268; OpecŻyw 8v (3); PatKaz I 10v; PatKaz II [542] (2); PatKaz III 100v; TarDuch B6; głow wſzelkiego zwierzęcia á ſkotu nie iedz FalZioł V 48v (3); FalZiołUng 119; BielŻyw nlb 5 (2); Ktorej nie mają królowie I wszytcy ini panowie. BierRozm 7; LibLeg 7/37v (3); nie opuſzcżay mie miły panie ze wſząd. WróbŻołt 118/8 (3); RejPs 72v (8); ComCrac 11v; RejRozpr Hv (2); LudWieś B5v; Bo ſie bez tego chleba nieobeydą wſzędzie RejJóz L (4); RejRozm 408; RejKup b5v (7); RejKupSekl a8; KromRozm I F4; MurzHist C3; MurzNT 3v (2); KromRozm III G6v (2); Diar 22 (5); DiarDop 108; BielKom C7 (4); GliczKsiąż B4 (2); Gdyż on [Pan] záwżdy ſwyętych ſwoich nie chowa w nierządzie LubPs G (15); GroicPorz c4 (4); KrowObr 32v (17); Fáłſz wſzędy ſie nie zátái RejWiz Cc5v (18); Leop Gen 14/23 (17); UstPraw A (7); RejZwierz 40v (7); BibRadz *2v (11); OrzRozm S4v; Dał nam Pan Bog tego Iopá ná przykład/ áby káżdy nie roſpacżał w rzecżach przećiwnych BielKron 27v (37); GrzegRóżn D2v (3); KochZg Bv; Mącz 54c (3); SienLek 53; LeovPrzep F; RejAp BBv (4); GórnDworz D3v (4); HistRzym 29v (2); RejPos [36] (42); RejPosWiecz2 93v (3); RejPosWiecz3 98v; BiałKat 23v (2); BielSat M4v (2); GrzegŚm 3 (4); KuczbKat 120 (3); RejZwierc 15 (22); BielSpr 11v (4); WujJud 37 (3); WujJudConf 72 (6); RejPosWstaw 110v (2); BudBib Lev 17/12 (20); MycPrz I B2v (3); WierKróc B; BiałKaz ktv (3); BudNT Matth 12/25 (10); CzechRozm 61v (7); PaprPan B3 (7); ModrzBaz 22v (8); SkarJedn 42 (8); Oczko 3 (3); KochPs 56 (2); SkarŻyw 120 (4); CzechEp 41 (7); NiemObr 10 (6); KochSz A4v; KochMRot A2; WerGośc 223 (2); WerKaz 275; WisznTr 14 (2); BielSen 14; BielSjem 35; KochSob 59; PudłFr 8; ArtKanc G16 (3); Krolom/ Pánom/ Biſkupom/ wſzem nie przepuſzcżaywá. BielRozm 3; GórnRozm A4v (3); ActReg 13 (4); GostGosp 50 (4); GostGospSieb +3v; Phil E4 (4); KochFrag 47; OrzJan 79; LatHar 562 (3); KołakCath B2; KołakSzczęśl A2; Przetoż nie omieſzkam was záwſze vpomináć około tego WujNT 2.Petr 1/12 (30); WysKaz 8 (4); JanNKar D2v; JanNKarGórn Hv; gdyż poſługi W. M. nie ſą táiemné in omnibus ſubſellijs SarnStat 454 (30); WitosłLut A3v (2); SkarKaz 209a (2); CzahTr D4v; PaxLiz Bv (2); KlonWor 49; ZbylPrzyg Bv.

Z 2.a. (55): LibLeg 7/41v; RejPs 163; RejJóz C; MurzHist F2v; MurzNT Ioann 3/15 (2); KromRozm III G7v (2); Diar 23 (2); LubPs aa; KrowObr 49 (3); BielKron 151v; RejAp 76; GórnDworz O3v; RejPos 46; RejPosWiecz3 98 (2); BiałKat 21v; RejZwierc 151; káżda walká nie ieſt ſtráſzliwa przećiw káżdemu nieprzyiaćielowi/ iedno roſkoſz á oſsobna krotochwilá. BielSpr 2v (2); WujJudConf 32v; RejPosRozpr c; BudBib Ez 18/11; Aby káżdy wierzący weń nie zginął/ áleby miał żywot wiecżny. BudNT Ioann 3/15 (7); CzechRozm 11v (3); ModrzBaz 9v; CzechEp 111 (2); ReszPrz 93; ArtKanc H18 (2); WujNT Ioann 3/15 (7); SarnStat 461 (3); SkarKazSej 665a; SzarzRyt C2.

Z 2.b. (42): BielŻyw 119; BielKom F5; GliczKsiąż P; LubPs O6 marg; GroicPorz kv; UstPraw I4v; GórnDworz H7v (3); RejPos 39 (9); Bo ſtanowi wielkiemu káżda inſza ſpráwá/ Ták ważna nie może być iáko zacna ſławá. RejZwierc 249 (5); BielSpr 69v; BudNT przedm a3; ModrzBaz 14v; SkarŻyw 535; StryjKron 345; ReszPrz 52; KochWr 22; ActReg 136; GostGosp 108 (2); WujNT 195; Aby żaden [...] żadną zbroią/ żadną ſtrzelbą/ áni ze wſzeláką bronią/ okróm zwyczáynéy/ to ieſt/ mieczá/ kordá/ ſzáble/ koncérzá/ ſzpady/ przyiecháć ważyć ſie nie śmiał SarnStat 15 (7); SkarKazSej 700a.

Z 3. (1): ale iey wſzytko niewczas FalZioł V 17b.

ββ. W funkcji zaimka przeczącego występuje zaimek nieokreślony wyodrębniający (1187+1+213+393+3+46+12) (1855): ListRzeź w. 30; MetrKor 37/2v; BierEz A4v (7); Tamo będzie iedna godzina w mece ciężſſá/ niżli tu na tym ſwiecie ſto lát/ odpocżynieniá ani ktorégo pocieſſeniá niebędzie. OpecŻyw 191v (6); LibLeg 6/191v (17); PatKaz I 16v; PatKaz II 73v; PatKaz III 110 (5); HistJóz Cv; KlerPow [5]; TarDuch E3; Niewiaſtam brzmiennem aby nie porzuciły dzieci/ albo iżby nieiakiey ſzkody nie cierpiały: pomaga. FalZioł IV 49b; zawſze ma palcem iednym pomazawſzy dobrze (iakom rzekł) pilnoſć mieć/ á maczać by ſie gdzie dziecię nie oparło/ albo niektori cżłonek ciała: nie zawiązł FalZioł V 33v; miley ſię chroń y nie oblapiay iey nieiako. FalZioł V 52 (7); BielŻyw 60 (7); BielŻywGlab nlb 11; á tak gdi tam nieczo wen nie włożą, tedy on wciąga w ſię wilgoty złe y pługawe ku trawieniu GlabGad G2v (4); BierRozm 13 (3); KłosAlg F2; March3 V6v (2); WróbŻołt 7/3 (5); RejPs 25 (5); ComCrac 18 (2); ConPiotr 30; LudWieś A4v (2); SeklWyzn g2v; LibMal 1545/100; RejJóz F3v (3); SeklKat X3v; Bo ſie czaſem więczei wliewa Tam gdzie ſie kto nienadziewa RejRozm 393; ZapWar 1548 nr 2656 (4); Niemozeċ byċ chory taky. By mu czo nimialo pomoċ RejKup f7 (5); RejKupSekl a4v; HistAl Bv (4); KromRozm I A2v (4); MurzHist K2 (3); MurzNT 11 (10); KromRozm II b2 (5); KromRozm III B6 (8); Diar 22 (11); DiarDop 102 (4); BielKom D3v (6); GliczKsiąż A3v (24); Bych ná iáką złą przygodę kędy nie vgodził LubPs aa5 (11); GroicPorz h2 (10); KrowObr 12v (14); RejWiz 33v (14); Leop Gen 31/24 (28); OrzList cv; UstPraw D2 (3); LeszczRzecz A3; RejFig Aa4 (2); RejZwierz A2v (10); BibRadz *5v (14); OrzRozm F4v (2); áby ná okkaſią wiáry innych cżyich poddánych do ſiebie nienámowili BielKron 210v (77); GrzegRóżn B (6); KochSat B3v; KwiatKsiąż Dv (2); Mącz 36a (39); OrzQuin B4v (5); ále na gębę zákágáńcuy/ aby ſye iedzenia iákiegożkolwiek niedorywał SienLek 189 (7); LeovPrzep b2v (4); RejAp 5 (7); Więc áni ia thego przę/ áby męſzcżyzni niemieli ſobie coś troſzkę wziąć wolnoſći GórnDworz Z8 (22); HistRzym 116v; RejPos 2 (56); GrzegŚm 5 (5); HistLan C2 (3); KuczbKat 65 (10); RejZwierc 9v (49); BielSpr 6v (14); KochMon 22; WujJud 2 marg (11); WujJudConf 49v (8); KochList nlb 3; RejPosRozpr b4v; ktorzy namyſlnie młodź od prawdziwey wiáry á chwały Bożey odrywáią/ áby kiedy nie przyſzli dla thego w iáką niebeſpiecżność RejPosWstaw [413] (6); BudBib c3 (2); MycPrz I Cv (2); Strum B3 (7); BiałKaz Cv (5); BudNT przedm dv (5); CzechRozm A7v (35); KarnNap D2; Y to nas ábo kogokolwiek odſtráſzáć niema ModrzBaz 1; by záśię ieden ná drugiego zdrowie iákokolwiek niecżyhał ModrzBaz 32v (54); SkarJedn 17 (7); KochDryas [A3]v; że ſię też y dziś lękáć muſzę/ Aby to ſąd táiemny iákiś Boży niebył KochOdpr C (2); Oczko 10 (6); KochPs 76 (3); SkarŻyw A4 (31); MWilkHist F3v (2); StryjKron A6 (2); CzechEp 16 (32); CzechEpPOrz **; NiemObr 17 (6); ZapKościer 1583/38; KochFr 19 (5); KlonŻal D4; KochBr 151; ReszPrz 63; ReszHoz 131 (2); WerGośc 217 (3); BielSjem 32 (2); KochPieś kt (3); KochTarn 76 (2); ArtKanc T6; BielRozm 9; GórnRozm B (8); KochWr 20 (3); KochWrJan 18 (2); PaprUp D2; ActReg 89 (9); GostGosp 10 (4); GostGospSieb +4v; poſyłał/ áby wizytki kąty y ſkrzynki niewieſcie dobrze wymácáli/ áby było nań gdzie żelázá iákiego potáiemnie miedzy ſzátámi nie záchowano. Phil P3 (9); KochCz A4v; GrabowSet L (2); KochFrag 17; OrzJan 10 (11); OstrEpit ktv; WyprPl C2v (2); day znich tákie powſtánie/ áby do nich kiedykolwiek nie przydáło mi ſię nieſzcżęſne iákie wracánie. LatHar 238 (19); Iednák żeby to ſtuporemaliquem v W. M. nieporuſzyło RybGęśli A2v (2); WujNT przedm 22 (51); WysKaz )?(3 (4); Dotąd co ſie czyniło/ ácz niewiele/ tyle przedśię/ ile látá/ śiłá/ y ſczupłość dopuſczáły/ y czego ſie z náſzych/ ſkromnie mówiąc/ quoluſquiſque iáko Koroná/ nieważył. Rzeczy ſámé świádczą. JanNKar A2v (3); SarnStat 20 (151); GrabPospR L2 (4); KmitaSpit Av (2); PowodPr 41 (5); SkarKaz )(4v (7); VotSzl A3 (5); CiekPotr 10 (4); Od ktory iey zábieżał y porwał ią w zęby/ Tákże mu ſię nie wymknie ledáiáko z gemby. CzahTr G4v; Pátrz byś iáko nie popadł nieſzcżeśćia iákiego. CzahTr I3 (8); GosłCast 33 (3); PaxLiz D2v; SkarKazSej 684b (2); KlonFlis A4; KlonWor 47; PudłDydo B2v; ZbylPrzyg A2.

Z B. (1): A ták ieſliżby ſię tak co kędy [tj. jakaś omyłka] w tym druku ználázło/ prośimy bácżnego cżythelnika żeby nie zárázem nam iákiey nieumieiętnośći y niedbalſtwa przypiſował BibRadz *6.

Z 2.a. (213): BierRaj 20v; BierEz N4; OpecŻyw 13v (4); PatKaz II 62; PatKaz III 146; WróbŻołt qq4v; SeklKat Z3v; ZapWar 1549 nr 2657; MurzHist B3 (2); KromRozm II a2 (9); KromRozm III A8 (7); Diar 38 (2); GliczKsiąż E (4); GroicPorz bb2v; KrowObr 43 (10); Leop Rom 9/12; BibRadz *4v (3); OrzRozm L4; BielKron 195 (3); vcżmy ſię przykłádem Páwłowym/ nie zmyſláć iákiego nowego Bogá [...] Ale zádzierzmy onego Bogá kthory ſię Oycom zakonem y proroctwem obiáwił. GrzegRóżn K4 (4); Mącz 84c; RejAp 80; GórnDworz Y5v; HistRzym 20v; RejPos 274v (5); BiałKat 71; GrzegŚm A4 (14); KuczbKat 10 (2); á nie mnimániem áni ná ledá cżyie vkazánie ábychmy ſie ná nię [drogę do żywota wiecznego] puſzcżáli/ ále thám gdzye nam cnotá/ rozum/ á boiaźń Boża vkaże. RejZwierc 137v (2); WujJud B2v (5); RejPosWstaw [213] (4); BudBib c; BudNT przedm dv; CzechRozm A6 (34); KarnNap A4v (2); ModrzBaz 9 (5); SkarJedn 133 (2); Oczko 12v; SkarŻyw 273; CzechEp 5 (23); NiemObr 56 (6); KochFr 20; ReszPrz 93; WerKaz 286; WisznTr 23; GórnRozm A; KmitaPsal ktv; KochWr 24 (2); ActReg 117; Phil R3; OrzJan 44; WujNT przedm 7 (16); SarnStat 71 (9); PowodPr 43 (2); SkarKaz 117b (4).

Z 2.b. [większość użyć wchodziw skład konstrukcji charakterystycznych dla tej grupy] (393): OpecŻyw 43; BielŻyw 92; LibLeg 10/153v (3); RejRozpr B3; SeklKat Kv (2); KromRozm I K4v (3); MurzHist C3v (2); MurzNT 28v; KromRozm II d3; KromRozm III A2 (19); Diar 26 (8); GliczKsiąż B4 (10); LubPs Z3v; GroicPorz d3v (2); KrowObr 2 (6); OrzList f2; UstPraw C4; BibRadz 2.Cor 12/6; OrzRozm G4v (5); BielKron 117 (8); GrzegRóżn G4 (2); Mącz 215a (5); OrzQuin E (10); SienLek 161; RejAp 20 (2); GórnDworz G4 (8); RejPos A6 (6); RejPosWiecz3 98; GrzegŚm 8; HistLan C2; KuczbKat a2 (2); RejZwierc 173v (3); WujJud 20v (4); WujJudConf 30v (3); RejPosWstaw 21 (3); MycPrz II A2 (2); BudNT przedm c2v (2); CzechRozm A5v (98); ModrzBaz 3v (7); Oczko 1 (3); SkarŻyw 142 (3); MWilkHist C2; StryjKron 46; CzechEp 14 (66); NiemObr 10 (16); KochSz Bv; ReszPrz 67 (2); ReszList 142 (2); WerGośc 203; WerKaz 284 (9); Wielkié tedy przeklęctwo/ iż czego więcéy nie rzekę/ záſłużył/ który ták święty związek/ y to chwalebné ziednoczenié miedzy ludźmi tárga KochWr 22; ActReg 21 (4); GostGospSieb +3; Phil D3 (2); KochCzJan A3; OrzJan 51 (3); WujNT ktv (15); áby ludźie náſzy iákiégokolwiek ſtanu y kondieiiéy/ żadnym obyczáiem ſoli [...] z gránic Korony náſzéy do Sląſká y do Móráwy inſzémi drógámi/ iedno przez Oświęćim nie wywoźili SarnStat 967 (18); CzahTr A3; PaxLiz Bv (3); ZbylPrzyg A3v.

Z 3. (3): vkażęć gdźye nye zá vćiſkyem yákim/ yednák rádźi nyerádźi muſyeli yą wyznáwáć. KromRozm III P5v; CzechRozm 236v; OrzJan 108.

Z 4. (46): Patrzi ieſli kto niewidzi RejRozm 404; RejKup h5v (2); KromRozm II t3; GliczKsiąż L5; RejWiz 12 (4); RejFig Cc3; RejZwierz 141; BibRadz Hab 2/13; BielKron 82 (3); Mącz 245b; OrzQuin B2v; LeovPrzep a4v; RejAp 196 (2); RejPos 12v; RejZwierc 67 (4); BudBib Iudith 5/18[24]; ModrzBaz 93v; Oczko 22v; SkarŻyw 161 (2); KochWz 140; ReszList 171; ZawJeft 47; ActReg 158; GostGosp 26; Phil G2; WyprPl A3 (2); WujNT 608; CiekPotr 10 (2); GosłCast 28; KlonWor 5 (3); SzarzRyt A.

Z 5. (12): MurzNT 33v (2); Mącz 492d; RejPos 113v; ModrzBaz 93; bo by nie co inſzégo iém wierzyć nie kazálo/ tedy to że ten Kálendarz wſzyſtki pomiéſzał/ y precz odrzućił Oczko 30v; CzechEpPOrz **2; OrzJan 23 (2); PowodPr 34; VotSzl A2; PudłDydo B2.

γγ. W funkcji zaimka przeczącego występuje liczebnik (218):
1) Na określenie wielkości najniższych (205+7+5) (217): Iá niemogę ni iedné winy náydz wtym cżlowiecże/ o ktorą by miál vmrzétz OpecŻyw 120v (13); BartBydg 77; GlabGad F4v; WróbŻołtGlab A4v; LibLeg 10/94 (3); RejPs 38 (3); HistAl C5; KromRozm I Gv; a prágnięnie takié cierpiáł/ żeby się był i kilkiem rzék nieugaſił MurzHist D4v; MurzNT 3v; KromRozm III N4v; DiarDop 111; KrowObr 143v; RejWiz 43; niemogłáby ſtyſiącá dzieſiąta cżęſć ludzi być obżywioná. Leop 4.Esdr 7/68 (9); KochZuz A4; BibRadz Ios 23/14 (12); OrzRozm M4; BielKron 41v (8); Tria non commutabitis verba hodie inter nos, Nie przemowi yeden ku drugiemu dziś trzech śłów. Mącz 239b; Nemo homo est Nie ydźieli kto zá mną? y yedinego człowieká nie zayźrzeć. Mącz 245b (21); SienLek 14v; bo pary ludzi iednákich głow/ ktorzy by we wſzytkim byli ſobie podobni/ nie naidzie ich ná ſwiecie. GórnDworz K5 (15); GrzepGeom F; HistRzym 11v (2); RejPos 78 (3); RejZwierc 155; BielSpr 59v; WujJud 44 (2); WujJudConf 185v; RejPosRozpr c3v; y poległo wſzytko wojſko Syſáry od oſtrza miecżá/ niezoſtáło do iednego. BudBib Iudic 4/16 (6); Strum Gv; BudNT Ioann 18/38 (3); CzechRozm 91v (3); PaprPan Y3v (2); ModrzBaz 42v (3); SkarJedn 94 (3); KochOdpr B4v; KochPs 18 (3); SkarŻyw 16 (22); y nie było áż y do iednego/ któryby cżynił dobrze CzechEp 119 (2); KochJez B3; Szkándowáć poſmycżnym Niemcom/ ieſt rzecż przyzwoita/ Ale ſię oleiu w ſetnym wierſzu nie dopyta. KlonŻal D3v; KochSz B3 (2); ReszPrz 7 (8); WerGośc 247 (3); BielSen 17; GórnRozm Cv; ActReg 81; Phil G; GrabowSet I3v; WyprPl A4v; LatHar 642 (4); WujNT przedm 31 (9); WysKaz 19; SarnStat 1087 (2); GrabPospR N4; SkarKaz 244b (2); VotSzl F; CzahTr K3; SkarKazSej 688a; Pan nie náſyći morzá bezednego/ Wśi nie náſycą Páná choć iednego. KlonFlis C4; żebym ſię nie zdał być iednym z tey roty/ Co ledá zá przycżynką z kośćiołem drą koty: Wolę tu nie obrażáć ánimuſow chorych KlonWor 47; SzarzRyt D2.

Z 2.a. (7): KrowObr 144; GórnDworz Ff7v; áno we mnie pychá y iedná/ áni ządość zła/ áni złość/ áni ktorey krwie przelanie niebyło/ iedno w ſercu nabożeńſtwo/ w nocy łzy/ á za obycżay kſięgi w ręku. HistRzym 20v; BudBib c; CzechRozm 127; SkarŻyw 143; SkarKaz 5a.

Z 2.b. (5): gdyż iedno ſłowo nikomu nie przypiſuie cżći á ſławy/ iedno ſámemu iemu á wielmożnośći iego RejAp 156; GórnDworz H; HistRzym 21v; ModrzBaz 87v; PudłDydo B5.

2) Na określenie wielkości najwyższych (13): TarDuch D7v; LubPs B2v; RejWiz 84; Leop Ps 3/7; RejFig Bb4v; BielKron 456; RejZwierc 17v; CzechRozm 80v (2); á za twoim gotowánim/ ktore Bog wie iákie ieſt/ y przez ſto lat/ doſtoynym by ſię nie ſtał. SkarŻyw 36; ArtKanc Q; Lupieżca/ wydárty łup/ wieldze drogich ſprzętów Nieśie/ którégo tyśiąc nie weźmie okrętów. GórnTroas 9; Ktorego ſpraw pobożnych świát ieſt nápełniony/ Ktorych zátrzeć niemogą y lat miliony. SapEpit A2v.
δδ. W funkcji zaimka przeczącego występuje przymiotnik lub przysłówek w stopniu najwyższym [w tym z partykułami: (a)by (też) (109), i (też) (54), ani (4), choć (3)] (665):
1) Na określenie wielkości i wartości najniższych (586+24+2+3+2) (617): OpecŻyw 145v; PatKaz III 95 (2); FalZioł IV 30a (2); GlabGad B7v (2); WróbŻołtGlab A3; RejPs 101v (3); LibLeg 10/153v; RejJóz G; RejKup e3; oni ſtrzeláiąc náń bárzo wiele ſtrzał wypuſćili/ á onego namniey nie tknęli HistAl B6 (42); KromRozm I O2v; MurzHist Dv (9); MurzNT 46 (3); MurzOrt B; Diar 56; Nye zeſſlichmy s ſcyeſſki twey kroku namnyeyſſego LubPs M2 (23); GroicPorz z3v (3); KrowObr B4 (10); RejWiz 10 (25); iſz od namnieyſſey nići ſnowáney/ do rzemyka napodleyſzego/ nie wezmę ze wſzyſtkich rzecży ktore thwoie ſą Leop Gen 14/23 (2); RejFig Cc; RejZwierz 29v (2); y namnieyſze ſłowo z vſt wáſzych niechay nie wychodźi áż do onego dniá gdy wam roſkażę BibRadz Ios 6/10 (7); BielKron 101v (6); GrzegRóżn I4v; KwiatKsiąż B2 (10); Mącz 74c (35); OrzQuin Q3v (2); SarnUzn Ev (2); SienLek Ttt3v; Acż piſmá to poſwiadſzáią/ iż Pan wſzytko záwárł pod grzechem/ á cżłowieká nie znaydzie dobrego áż do namnieyſzego RejAp 38 (11); GórnDworz B3v (19); HistRzym 96v; Pan y nanędznieyſzym á napodleyſzym ſthanem gárdzić nie racży. RejPos [308]v marg (48); BiałKat c (2); HistLan A3 (9); KuczbKat 40 (5); RejZwierc 86v (8); WujJud 92v (7); WujJudConf 106v; RejPosWstaw [213]v (2); BudBib b3v (3); HistHel D2v; MycPrz II C4v (2); Strum O4; WierKróc B2v; BudNT przedm b3; CzechRozm 15 (27); ktory áni namniey nie widzyał ná ocży. PaprPan Dd3 (49); ModrzBaz 1v (13); SkarJedn 96 (2); KochOdpr B3v; KochPs 66 (3); SkarŻyw 59 (9); KochTr 9 (2); ZapKościer 1580/13v; StryjKron 482; CzechEp *3 (21); KochJez B; NiemObr 9 (11); KochSz A4 (2); KochWz 141; namniey ſię tym nie trwożćie/ naymnieyſzey ſpráwy chrześćijáńſkiey dla tego nie opuſzcżayćie ReszPrz 10 (3); WerGośc 209 (5); WisznTr 5 (6); BielSen 6 (3); KochPieś 52; Dopuſczáć nawáłnośćiom ná ſwą cnotę wſtáwáć/ Lecz od niéy w nagorſzy czás przedśię nieodſtáwáć. PudłFr 42 (8); ArtKanc E9v (3); GórnRozm A3 (5); PaprUp F2; ZawJeft 20 (4); ActReg 84 (13); GostGosp 64; GrochKal 10; wſzytkich bowiem ocży ktobie obrocone ſą/ ták iż y namnieyſzego wyſtępku ſwego zátáić nie będzieſz mogł. Phil S4 (2); GórnTroas 74; Lecz ón w ſwych ſpráwách ieſt ták znákomity/ Ze naproſtſzému niemoże bydź ſkrity. KochFrag 15 (2); OrzJan 76 (3); WyprPl B4v (2); LatHar 122 (13); KołakCath C4v; RybGęśli D3; WujNT przedm 4 (14); WysKaz 8 (3); SarnStat 144 (4); SiebRozmyśl H3v (3); GrabPospR L2v; KmitaSpit B2v; PowodPr 24; SkarKaz 43a (4); VotSzl B4 (2); CiekPotr 23 (6); Niewźięliźmy tám nigdy zamku naſłábſzego CzahTr H2v; fálſzywe powieśći pocżćiwemu memu. By namni nic nieſzkodzą CzahTr K2 (8); GosłCast 10 (8); Ták iż niema przygány y namnieyſzy ſzcżątek. PaxLiz B2v (3); SkarKazSej 695b; KlonFlis G3v; SapEpit A3; KlonWor 34; ZbylPrzyg A3 (5).

Z 2.a. (24): RejPs 32v; on ſie ich namniey nie bał áni vciekał/ ále przed wſzytkiemi nie boiázliwie ſtánął. HistAl K6v; MurzHist F3v; LubPs Y3; BibRadz *6; O moy miły Pánie toż ty niechceſz ſmierći żadnego nanędznieyſzego cżłowieká/ iedno áby ſie vznał/ á náwroćił ſie do ciebye RejAp 27v; RejPos 245 (2); WujJud 203; WujJudConf 73v; CzechRozm 81v (2); PaprPan K (3); ModrzBaz 21; CzechEp 64 (2); NiemObr 57; KochPhaen 2; KochWz 142; PudłFr 75; ActReg 70; WujNT 547.

Z 2.b. (2): MurzHist K2v; nie będę iadł by namniey pierwey niż ſłońce zaydźie. BibRadz 2.Reg 3/35.

Z 3. (3): Mącz 247a; á ná dálekiego/ y z Piotrem/ áni z oſobą iego/ áni z vrzędem/ namniey nie ſpołkuiącego Biſkupá Rzymſkiego/ Piotrowę władzą y zacność przenoſzą. NiemObr 49; WujNT 643 marg.

Z 4. (2): RejAp 196; bo á ktożby y nanikcżemnieyſzy tego nieucżynił? ModrzBaz 131v.

2) Na określenie wielkości i wartości najwyższych (79+2+3) (84): PatKaz III 146; GlabGad K4; RejPs 48 (6); RejJóz D4; RejKup p4; KromRozm I I3v; Diar 27 (2); KrowObr 142; RejWiz 11 (2); RejZwierz 40; BibRadz I 4a marg (3); RejAp 32v (4); GórnDworz V6v (3); RejPos 82v (5); BielSat H; Iż niccy wam nie pomogą namocnieyſze práwá/ ieſli ich ſámi ſtrzedz nie będziecie RejZwierc 34; iż żaden ná ſwiecie by theż nazacnieyſzy y naſwiętſzy bez przygod nigdy być nie mogł. RejZwierc 153 (6); WujJud 230; WujJudConf 101 (2); RejPosWstaw [1434]v; CzechRozm 116v (2); TEn był zwykł okrutnośći nád ludźmi vżywáć/ Ze nie mogł nacnotliwſzy przy nim mieyſcá miewáć. PaprPan [Gg]4 (5); bez ktorego nacżynie/ by nalepſze/ nic nieważy. ModrzBaz 111v (2); SkarJedn 241; Oczko 1v; Iego vprzéyméy dobroći Wiek nadłużſzy nie okroći. KochPs 172; O wielkim miłośierdziu Bożym/ w nawiętſzych grzechách nie roſpacżáć. SkarŻyw 82 (3); KochFr 48; KochSz C3; ReszPrz 61; KochPieś 23; GórnRozm M2; ActReg 161; GostGosp 1; Chćiwéy ręki żadna rzecz nayſrozſza nie zmoże. GórnTroas 9 (2); GrabowSet H4; czego mi nie ziedna y napilnieyſze przygotowánie moie. LatHar 213 (2); WujNT 817; SkarKaz 515a; CzahTr [D2]; Niewiedzą naćwiczęńſzy tego Doktorowie/ Co my GosłCast 37 (3); SkarKazSej 680b (2); KlonWor 8.

Z 2.a. (2): A kto tego nie miał/ tho iuż y z nawiętſzemi dziwy nie mogł być ſwiętym/ iedno wielebnym. RejAp 114; SkarKaz 42b.

Z 2.b. (3): GórnDworz Yv; iż nigdy żadnym obycżáiem/ áni żadnemi napobożnieyſzemi ſpráwámi ſwoiemi/ nie mogł być vſpráwiedliwion/ áż vwierzył onym ſwięthym RejPos 179v (2).

εε. W funkcji zaimka przeczącego występuje rzeczownik, przymiotnik lub konstrukcje wielowyrazowe [w tym z partykułami: i (124), (a)ni (74), (a)by (19), też (1)] (612):
1) Na określenie ilości (539):
a) Na określenie ilości najwyższych (140+1+6) (147): OpecŻyw 96v; RejKup r2v; mam zá to iżeby śwyát nyemogł ogárnąć kſyąg tych/ ktoreby piſáne być myáły. KromRozm II d2 (2); Cżás po temu maſz/ y mieyſce/ drzwi záwárte ſtoią/ Zywy cżłowiek nás nie widzi: pomoż łáſką ſwoią. KochZuz A3; BibRadz Gen 8/20; BielKron 54; RejPos 130v (2); RejZwierc Bbb2; KochMon 35; BudNT przedm a3; SkarJedn 95 (2); KochPs 26 (2); NiemObr 62; ReszPrz 69; ArtKanc B20; po ſobie zoſtáwiwſzy nomen immortale tákowé/ iż ich też wieki żadné zetrzeć nie będą mogły. KochCzJan A2v; Ták iż ten ktory trochę opuśćił dla zakonu/ nie opuśćiłby zakonu zá wſzytek świát. WujNT 164 (3); SkarKaz 159a (3); CiekPotr 41.

Z 2.b. (2): KochPs 207; Ták żaden żywy cżłek o Athánázem niewiedział/ okrom onej pánny. SkarŻyw 392.

W omawianej funkcji występuje szereg antonimiczny lub wyliczenie (113+1+4): BierRozm 6; y Sinom swoym Czarowyczon, y Vlanom Kniazyom y mvrſam y wſzym lyvdziem moym wyelkym y malim niedopvſczal. y ych niepoſilal LibLeg 10/98 (4); RejJóz D5v (2); KromRozm I O; Diar 46 (2); Wyelki á nyeznośny fáłſz przećiw mnie twirdzili/ Ni Bogá áni ludzi w tym ſie nye wſtydzili. LubPs I3v (2); Z ſtrony thedy vrzędu ſwego Káth gdyż przed Swiátem áni przed Bogiem nic niegrzeſzy/ zelżywoſći niema żadney GroicPorz hv; RejWiz 4v (5); Leop Ex 36/6 (4); UstPraw E4; Tákież ſercá ſtałego/ ma być káżdy cżłowiek/ Ani zły áni dobry/ nie ma go ruſzyć wiek. RejZwierz 114 (2); BibRadz Gen 24/50 (2); piſmá żadnego nieumieli/ przeto dzieiow żadnych áni ſwoich áni cudzych nie piſáli BielKron 281v (5); Nequae ego ullam in partem disputo, Nie dźierżę áni zá tą áni zá ową ſtroną. Mącz 333b; Peto a te ut id a me neve in hoc, neve in aliis quaeras, Proſzę cie ábyś mie o to áni w tym/ áni w ynym nie pytał. Mącz 476d (4); RejAp 182; GórnDworz D4; Kthorego dobrodzieyſtwá/ áni niebo/ áni ziemia/ záważyć nie może. RejPos 146v (15); BiałKat 76; RejZwierc 17v (16); BielSpr c; WujJud 35; Niemogą tego wymowić y wyſłowić Angelſkie y ludzkie ięzyki WujJudConf 243; BudBib 1.Reg 22/15 (3); WierKróc B3v; CzechRozm 63v (2); ModrzBaz 34 (3); SkarŻyw 101; KochTr 11; a iż też áni w łágodney namowie/ áni w zdrádliwym ſłowie nie wſkorał StryjKron 712; CzechEp 194; ZapKościer 1585/61; ArtKanc L2v; GórnRozm E3v (2); ActReg 126; Vrzędnik ma tego ſtrzedz co ná dworſką cżeladź domową przyſtoi/ áby tego ze wśi/ áni męſka áni biała płeć/ nie robiłá. GostGosp 16; Phil L4; Ale ſkarbćie ſobie ſkárby w niebie: gdźie áni rdzá/ áni mol nie pſuie WujNT Matth 6/20 (3); Ten ktory niema áni śmiertelnego áni powſzedniego grzechu/ dokąd poydźie? pewnie iż proſto do kroleſtwá niebieſkiego. WysKaz 20; Ten záſię/ ktoremu áni wiecżney áni docżeſney winy nie odpuſzcżono/ gdźie ſię zoſtoi? pewnie że w piekle. WysKaz 31 (3); y przećiwko wolnośćióm ich/ nie będźiemy áni ſámi/ áni przez kogo innégo każemy vćiſkáć. SarnStat 53 (12); SkarKaz 454b (2).

Z 2.a. (1): iż choć ſie ia ſam niſkim wádźić nie będe [!]/ áni ſam walki przećiw żadnemu podnioſę/ áni ſie práwem y lewem (iáko mówią) krzywd ſwych nie zemſzcżę/ ále wſzytko ná Bogá y Chriſtuſá włożywſzy ſkromnie y ćierpliwie ponioſę. CzechRozm 251v.

Z 2.b. (4): Nie potykayćie ſię áni z máłym áni wielkim/ iedno tylko z Krolem Izráelſkim. BibRadz 2.Par 18/30; KwiatKsiąż M3; ModrzBaz 85; SarnStat 379.

b) Na określenie ilości najniższych (399+9+4) (412): Nikęſá winien nie będzieſz BierEz R3v (3); OpecŻyw 54v (11); PatKaz II 46v (2); Iota unum non praeteribit, yedno slovo nye chyby BartBydg 77; TarDuch C3v (2); FalZioł III 34b (3); GlabGad F4v; A wyplewieſz wſſytek owoc ich náziemi/ ták iż náſienia ich y znaku nieoſtánie. RejPs 30 (6); LibLeg 11/45; RejJóz E2v (3); SeklKat Z3v; RejKup c2v (15); i tak vpadnie/ żę [!] i kamięń na kamięniu niezoſtanie. MurzHist H2; a on niemiał niſkierki ducha ſwiętego MurzHist Q (4); MurzNT 43v (2); KromRozm III N4v; Diar 91; DiarDop 112; Przeto s ſwoia poſtáwą nye ſtoiſz zá iáie BielKom F6v (2); GliczKsiąż C2v; LubPs C3 (10); Chceć ſye práwá zemną/ dam ći go doſtátek/ odważyłem ná ćię Sto złotych/ nie vſtąpięć kroku. GroicPorz ſ4 (3); KrowObr 21 (7); RejWiz 7v (12); literká iedná/ álbo też ieden pąkćicżek z zakonu nie przejdzie/ áż ſie wſzyſtki rzecży ſtáną. Leop Matth 5/18 (7); OrzList h; RejFig Cc6; RejZwierz 41 (4); tedy my wſzytcy Izráelczycy ono miáſto powrozmi obtoczywſzy wćiągniemy ie wrzekę/ ták iż thám y ieden kámyk nie będźie náleźion. BibRadz 2.Reg 17/13 (7); ále bogoboyność/ vtćiwość/ wſtyd ich wſzyſtek zgáſnął w nas/ niemamy go w ſobie ni prachty. OrzRozm M4 (3); BielKron 29v (9); GrzegRóżn H4v; Digitum nusquam a sententia, Y ná yednym pálcu nie odſtępowáć od ſwego mniemánia. Mącz 88d; Nusquam te vestigio hinc moveris, Nie odſtępuy mu ztąd ná ſtopie/ álbo ná piędźi. Mącz 233d (47); OrzQuin K2 (4); Byś miał liſty Papieſkie y iego Sygnety/ Nie przybędźie ſzelągá do twey czczey kálety. Prot By (4); RejAp 7v (6); áż chudziná po kilku niedziel/ widząc że tá rzecż wdługą idzie/ á popráwy kęs ieden nie znáć/ pocżnie ſie vſkarżáć GórnDworz R7v (17); HistRzym 11v (2); RejPos A5 (36); BiałKat 278v; BielSat E; HistLan B2v; A kiedy go ſpytaſz o cżym/ tedy y ſłowká nie vmie powiedzieć. RejZwierc 16 (23); RejZwiercPodw 183v; WujJud 44 (3); RejPosRozpr c3v; RejPosWstaw [1433]v; BudBib Num 21/35 (5); Strum R2v; BudNT Mar 13/2; CzechRozm 69v (5); Perſeus Mácedońlki chociaż walcżył z Włochy/ Iużby ſie go ten náſz Ian nie lękał by trochy. PaprPan X4 (3); Ten obycżay woiennego ćiągnienia ſtárodawni Polacy ſtátecżnie záchowywáli/ lecż dziś y ćieniá iego niezáchowuiemy. ModrzBaz 117v (2); Páłaców Ciceronowych/ których ſye niemogli wychwálić wſzyſcy/ y śćiány ſnać niewidáć Oczko 3 (4); Iaćiem/ poprawdźie/ o włos nieſzwánkował KochPs 107 (3); SkarŻyw 56 (18); ZapKościer 1580/13v; bacżyć to możemy iż mu y kropie wody/ w ogniu vpálonemu/ ná ięzyk nie dádzą? CzechEp 63 (6); KochJez A4v; ſkąd pirwey milliony licżył/ tám ſtąd teraz y kopy nie weźmie. NiemObr 161 (5); KochFr kt (3); KochSz B4; zá cżym v nich prawdy áni kropki iedney/ álbo wſtydu nie naydźie ReszPrz 65 (5); WerGośc 247 (3); KochPieś 38; PudłFr [3] (5); ArtKanc K6; BielRozm 33; KochWr 28; bo pierwey się wymawiania y przymowek nasłuchąm a skutku namniey coby okość nie widzę. ActReg 167 (6); GostGosp 64; Phil G; KochPij C4; GrabowSet I3v; OrzJan 43 (2); WyprPl A2 (3); A iákoż chwilki iedney y momentu w bolu docżeśnym nie wytrwaſz LatHar 578 (3); WujNT Matth 5/19 (10); nie vkazałby ſię iáki promyſzcżek ſpráwiedliwośći WysKaz 21; SarnStat 678 (3); SkarKaz 43b (3); VotSzl F; CiekPotr 53 (3); CzahTr B (3); GosłCast 71 (2); PaxLiz B2v (2); KlonFlis G3v; KlonWor 46 (2).

Z 2.a. (9): OpecŻyw 114; KrowObr 144; OrzList i2; BibRadz *6; A ták áffekty te/ ktore mierność vthemperowáłá/ nie ſą kęs ieden cznocie przećiwne/ y owſzem ią forytuią/ y podpieráią GórnDworz Ff7v (2); CzechRozm 127; SkarŻyw 143; OrzJan 43.

Z 2.b. (4): RejAp 156; GórnDworz H; WujNT Act 11/19; Kiedy vmrę nie piſz mi tytułu inſzego/ Ná grobie/ ni dokłáday y ſłowá iednego. Iedno táki PudłDydo [B5].

2) Na określenie wartości (73):
a) Na określenie wartości najwyższych (49): PatKaz II [542]; ktorego iego ſin Gilimer zabiwſzy pięć lat ponim w panſtwie będąc thak był okruthny, iż theż rodziczom właſnym nieprzepuſcił. MiechGlab 49; BierRozm 19; RejPs 48; Ktorych y Pan Bog niezłamie RejKup x2 (2); Bo ia widzę bych tám ſzedł dáley k tey gawiedzi/ Ale pewnie y ſwięty tám ſie nie wyſiedzi. RejWiz 64v (2); Nie może być kupioná zá złoto/ ani może być odważone ſrebro zá iey frymárk. BibRadz Iob 28/15 (4); Dziwuiemy ſie twoiey pyſze bez miáry/ ktorey y ſámi bogowie nie lubią BielKron 124; Tego tho Ekiuſá rádą y ſpráwą on wielki okrutnik Attylá poráżon/ krol Węgierſki/ ktoremu wſzytká Europá nie mogłá odeprzeć BielKron 160; y będzie tám tych fráſzek przećiwko rozumowi thák wiele/ żeby ich ná wołowey ſkorze nie ſpiſał GórnDworz N6v; Ludzyom zátwárdzyáłego ſerczá y Anyelſkie głoſy nie pomogą. RejPos 189 marg (4); RejZwierc 152v (3); áby miał dáry Boże ták zacne/ ktore wſzyſtkiego świátá ſkárby opłácone być nie mogą/ chćieć okupować. WujJud 161v; RejPosWstaw [412]v; BudBib Soph 1/18; Opuśćiwſzy docżeſne te zyemſkie roſkoſzy/ Od ktorych go y nędzá y głod nie odpłoſzy PaprPan Cc2v (2); SkarŻyw 59 (2); iż go y brany piekielne nie zmogą CzechEpPOrz **3v; GrabowSet P2; bo y niebá niebow ogarnąć go nie mogą SkarKaz 39a; CiekPotr 13; Nie zrownáiąć ſrogoſcią y leśni źwirzowie PudłDydo Bv.

W omawianej funkcji występuje imię własne (15): Inculpatior est eius vita quam ut vel Momus ipse possit carpere, Táki cnoty yeſt tego człowieká żywot/ że by go y Momus nie vmiał nágánić. Mącz 230b (2); ktorych ſnadź y ſámey roboty/ Nie zmogłby Tágus płáćić hoyny w kruſzec złoty. StryjWjaz Bv (3); PaprPan L2 (7); Oczko 3v; WujNT Matth 6/29; SzarzRyt D2.

b) Na określenie wartości najniższych (24): LubPs Y5v; RejWiz 110v; Leop Gen 14/23; Pewnie ieſliże miáſtá dobędzyemy tego/ Ze w nim żywić nie będę y pſá namnieyſzego. RejZwierz 29v; BibRadz Iob 41/7; BielKron 67 (2); RejPos 139; nahániebnieyſzy żywot wiodą iáki śię y miedzy Pogány nie náyduie. GrzegŚm 13; Iákie były roſterki iákie ſrogie burdy/ Ze tákich nie miewáły y Tátárſkie ordy. RejZwierc 249v (2); BielSpr 59v; WierKróc A4v; mam zá to/ iż to wyznaſz/ że ten żydowſki zálot/ nic w ſobie nie ma mocy/ y zá śieć páięcżą ledwie może być pocżytan/ bo ſie w nim y muchá nie oſtoi. CzechRozm 134; SkarJedn 216; Cżáſu tego ten okrutnik y dziatkom á niemowlętom Chrześćiáńſkim nie przepuśćił SkarŻyw 46; NiemObr 65; ReszPrz 7 (2); WujNT 136; czego y dźiećięćiu nierozumnemu nie godźi ſię mowić y myślić. SkarKaz 157a (3); SkarKazSej 688a.
ζζ. W funkcji zaimka przeczącego występuje przysłówek stopnia i miary lub podobne wyrażenie (203+1+7+11) (222): Dziwuię się Pánu twemu: Iż táką piecżą o mnie ma/ A o ćię iuż práwie niedba. BierEz O4v; OpecŻywList C; ForCnR C2v (2); HistJóz D; FalZioł I 55c; BielŻyw 108; RejPs 27v; RejKup Bv (5); A Perſowie widząc ſpoſob Alexandrow mądroſć ſmiáłoſć y moc/ kthora ſie w thym máłym ciele táiłá/ owſzeki go nie znáiąc. HistAl F2 (2); MurzHist By; MurzNT 38v; KromRozm II f4v (2); Diar 88; GliczKsiąż D8 (3); Iż mye ták w łáſce ſwey beſpyecżnye záchował/ Ten ktory mye ſſukał práwye mye nye poznał. LubPs ee4; RejWiz 31v (3); Leop Ex 9/6 (2); RejZwierz 4v (4); BibRadz Gen 47/13 (2); Goski A3; KochZg A4v; Mihi quidem hercle non fit verisimile, Mnie ſie owſzeki temu nie che [!] wierzić. Mącz 128a (7); RejAp 29v (4); GórnDworz I4 (6); HistRzym 46 (2); RejPos 10v (8); KuczbKat 50; RejZwierc A4v (6); WujJud 95 (5); RejPosRozpr b3 (2); RejPosWstaw [412] (2); CzechRozm 52 (14); My práwie bez nich zgołá też nic nie vmiemy PaprPan L4v; KarnNap A2; ModrzBaz 6 (7); Bo mu nikt zgołá vwierzyć nie ma/ áni winien ieſt. SkarJedn 47 (2); KochOdpr C2; Oczko A2v (3); KochPs 25 (3); SkarŻyw 29 (2); CzechEp 31 (17); CzechEpPOrz *2v; NiemObr 150; KochFr 98 (3); ReszPrz 35 (2); ReszList 154; KochPieś 31; PudłFr 32; KochProp 12; ActReg 13 (2); Phil E; ZapKościer 1588/80; GrabowSet F; KochFrag 18; OrzJan 7 (4); LatHar 131 (4); KołakSzczęśl A4; A ia wam powiádam/ ábyśćie (marg) niiáko. (–) zgołá nie przysięgáli [non iurare omnino]; áni ná niebo/ gdyż ieſt ſtolicá Boża; áni ná ziemię/ ábowiem ieſt podnożkiem nog iego; áni ná Ieruzálem/ ábowiem ieſt miáſto wielkiego krolá; Ani ná głowę twoię będźieſz przyśięgał WujNT Matth 5/35 (14); WysKaz 23 (2); SarnStat *6v (10); GrabPospR L2 (3); PowodPr 19 (4); SkarKaz 43b (2); Powiáda żem mu ia dał, á ia go iáko żyw Nie znam, ánim go przedtym, procz dniá dźiśieyſzego, Nigdy oczymá ſwymi nie widział. CiekPotr 73 (3); GosłCast 71; KlonWor 11; PudłDydo B3v.

Z b. (1): A bierzemyż te wſzyſtkie rzecży przy Ponurzeniu/ ábo przez ono ponurzenie? (–) Nie przez ponurzenie/ áni przy ponurzeniu zgoła CzechRozm 259v.

Z 2.a. (7): OpecŻyw 146v; UstPraw C4; WujJud 140v; CzechRozm 71; á odpowiedź dał gánieniu onych/ ktorzi to chcą przemoc/ áby náuk wſzytkich zgoła nizacż niemiano/ á tylko ſámego przyrodzenia słuchano. ModrzBaz 9v; GostGosp 60; SarnStat 432.

Z 2.b. (11): GliczKsiąż G3v; BielKron 335v; GrzegRóżn Lv; RejAp 161v (2); RejPos 287 (2); RejZwierc 41 (2); CzechEp 234; Támby go byli nigdy owſzem nie dobyli/ Chybá ſię podkopawſzy/ prochy záſádźili. KmitaSpit C3v.

ηη. W funkcji zaimka przeczącego występuje przysłówek niezaimkowy miejsca i czasu lub konstrukcja wielowyrazowa w tej samej funkcji (714):
1) Na określenie całości (712+15+80) (807): BierRaj 23; BierEz A3v (4); a nawiekim męża nieuznatz vmyſlila. OpecŻyw 8v; Iż pocżąwſſy od pięty nożné aż do wirzchu glowy moié/ niemá bytz w mym ciele zdrowié. OpecŻyw [79] (16); a my thego v.k.m. naſchemv dobrodzieyowy wyecznim czaſſem przepamiethacz niechczemi LibLeg 10/62y (3); PatKaz III 88v (2); BielŻyw 133; GlabGad P5; WróbŻołt D6v (5); gdzie by iuſz naſſe kochanie wtobie panu ſwoiem nigdy a beskonca vſtac niemogło. RejPs 99v; SNadz już wiekom wiecznie nigdy ſie zmienić niemoże RejPs 182 (9); SeklWyzn G; Aleć mnię ta ſmętna blizna do ſmierći ſie nie żagoi RejJóz B7 (9); SeklKat Q4; Gdyz nikt odpoċatku niebył Aby był doſycz vċynił RejKup S; Bo żádny naſwieczie niebył Ktoby wto prawie vgodzył RejKup 14 (3); HistAl Mv (2); MurzNT 73v (2); KromRozm II tv; KromRozm III Cv (2); ya yey do Gardla nyeprzeſtaną LibMal 1554/193; Diar 46; MrowPieś A4; A gdzye duchá rozumu/ nie máſz przy cżłowieku/ Ten bogá y ſam ſiebie/ nie pozna do wieku. BielKom B3; Lud Izráelſki ná zyemi wſſytek wygłádzyemy/ By ich imyę yuż ná ſwyecye wſſędy záginęło/ Aby yuż práwye do końcá dáley nye ſłynęło. LubPs S5v; á w namnieyſzym punkcie iey do śmierci ſwey odſtąpić nie chcę LubPs aa4v (36); KrowObr Av (8); Nie naydzyeſz go pod niebem/ ſzukay go iáko chceſz. RejWiz 100 (17); Zaden ſie niebędzie mogł wam przećiwić przez wſſyſtkie dni żywotá twego Leop Ios 1/5 (19); RejFig Cc3v (3); RejZwierz 40; Nie będźieſz iem nigdy życzył pokoiu y nic dobrego pokiś żyw ná wieki. BibRadz Deut 23/6; Záiſteć nie ieſt nikt ſpráwiedliwy ná źiemi/ ktoryby dobrze cżynił á nie grzeſzył. BibRadz Eccle 7/21; Pokiś żyw/ á poki w tobie ducha zſtáwa/ nie wdaway ſię w niewolą żadnemu cżłowiekowi. BibRadz Eccli 33/21 (21); Nieſłyſzałem tego iáko żyw od Komelſkiego Prokuratorá nigdy/ co tu teraz ſłyſzę od ćiebie. OrzRozm E2v (4); BielKron 4 (20); KochSat Bv; KwiatKsiąż K; Nunquam audivi dici, Nie słyſzałem tego yáko żyw. Mącz 86b (4); OrzQuin B (7); Prot A2v; ProtStoj Ev; SarnUzn H; Abowiem człowieká thákiego nigdy niebyło/ áni ieſt/ y do końcá świátá niebędźie/ ktoryby [...] mogł wiedźieć ſmyſł y wolą Bogá miłego. LeovPrzep F4v; RejAp AA5v (12); GórnDworz C4v (17); HistRzym 33 (7); á nas s ſobą záchowáć wiecżnie w tym ſwym wiecżnym á obiecánym kroleſtwie/ ktoremu nigdy końcá nie ma być ná wieki wiekom RejPos 17 (41); GrzegŚm 9 (2); HistLan D4v; thák iż káżde ſtworzenie wedle nátury ſwey á wedle onego raz vcżynionego twárdego dekrethu Páńſkiego muśi vżywáć obycżáiow y przyrodzenia ſwego/ á nigdy ſie iuż żadne inácżey odmienić nie może iuż ták áż do ſkońcżenia ſwiátá wſzytkiego. RejZwierc 2v; Zgodá nigdy nie będzie áż do dniá ſądnego. RejZwierc 195v marg (16); WujJud 196v (2); WujJudConf 65 (2); Y rzekł: oto ia ſtánowię przymierze przed wſzytkim ludem twoim cżyniąc cudá/ ktorych nie tworzono po wſzey ziemi/ y miedzy wſzemi narody BudBib Ex 34/10 (12); HistHel ktv (2); MycPrz I C; BiałKaz ktv (4); A kto wierzy wmię/ nie będzie prágnąć nigdy. (marg) Lát. ná wieki. (‒) BudNT Ioann 6/35; Ale noc y dzień/ ſłońce/ y kſiężyć [!]/ látá/ mieſiące/ y dni/ ty mogą być wiecznymi názwáne/ iż ſie od ſtworzeniá świátá nie odmieniáią CzechRozm 84 (10); Ktoregoć cnotę męſtwo wielkie okázuię/ Bo we wſzem Krześćiańſtwie rownia im nie cżuię. PaprPan A4v; TEn dom z dawná wſzák to wieſz iże z męſtwá ſłynie/ Y poki ſwiátá sſtawa iuż to w nich nie zginie PaprPan Nv (10); ModrzBaz 57v; SkarJedn 123 (4); Oczko 30v; Pódźmy (práwi) zgładzmy ten naród nienádány/ Niech Izráhel nie będźie wiecznie miánowány. KochPs 125; iáko świát ieſt wielki/ niemaſz równia ſobie. KochPs 126 (25); iżby mi ſie byłá zábáwá ná niey przez cáły żywot moy nie wſteſkniłá. SkarŻyw A2 (16); ZapKościer 1579/2v (30); KochTr 5 (2); StryjKron 385 (2); CzechEp 95 (3); KochFr 71 (3); KlonŻal C3; KochDz 108; ReszHoz 114; WerGośc 219 (2); WerKaz 293; WisznTr 8 (3); BielSen 5 (2); KochPieś 18 (4); KochTarn 77; ArtKanc D18 (13); GórnRozm A (7); PaprUp Hv (2); ActReg 47 (2); GórnTroas 51; KochPij C3v; GrabowSet A4v (6); KochFrag 17 (3); Ibráim Báſzá/ nigdy póki żyw był/ zápomnieć tego niemógł/ że ſie z oycá krześćiániná rodźił OrzJan 36; WyprPl A2 (2); Dźiękuię tobie/ że co godźiná ábo y chwilá nie przeſtáieſz dobrodźieyſtw twoich ná mię wylewáć LatHar 27 (4); KołakCath B2 (2); KołakSzczęśl B4; Niechay ſię więcey z ćiebie owoc nie rodźi ná wieki. WujNT Matth 21/19; Abowiem ná on czás będźie wielki vćiſk/ iáki nie był od początku świátá áż do tąd/ áni będźie. WujNT Matth 24/21 (21); WysKaz 19 (5); SarnStat 74 (21); PowodPr 43; SkarKaz 7a (6); CiekPotr 18 (6); Ale ia ták powiádam że zá wieku mego/ Nie docżekam porządku woyſká Węgierſkiego. CzahTr H2v; GosłCast 10 (2); gdyż zá ich dzielnością/ Sławá rozmáitych ſpraw/ nie zginie wiecznośćią PaxLiz A2v (2); SkarKazSej 689a (2); KlonWor 32 (2); PudłDydo Bv; ZbylPrzyg B3v; SzarzRyt A2.

Z 2.a. (11): Mącz 215a; GórnDworz Mv; WujJud 260v; PaprPan Gg4; StryjKron 782; WerKaz 304; KochPieś 29; GrabowSet V; LatHar 658; ále ktobykolwiek bluźnił przećiw Duchowi świętemu/ nie ma (marg) nie będzie miał. (‒) odpuſzczenia ná wieki/ ále będźie winien grzechu wiecznego. WujNT Mar 3/29.

Z 2.b. (66): BierEz C4v; OpecŻyw 26v (2); PatKaz I 10; PatKaz II 18v; PatKaz III 117 (2); GlabGad L8v; RejJóz Gv; MurzHist Hv; KromRozm II t4v; GliczKsiąż E2; KrowObr 139 (4); RejWiz 43 (5); Leop Iudith 12/20; BibRadz *3v (2); OrzRozm K; okrętow wielkich nie máią áni ich iáko żywi nie widáli/ poki do nich Luzytani nie pocżęli ieźdźić/ tylko łodźie máłe BielKron 450v (5); KochSat ktv (2); Nemo est quem ego magis nunc cuperem videre quaem te, Nie yeſt człowiek na świecie którego bych teras ráczey widźiał yáko ciebie. Mącz 245b (2); OrzQuin E2 (2); Prot B; SarnUzn C4; GórnDworz C5v (5); RejPos 72 (3); KuczbKat 250; RejZwierc 63v (4); RejPosWstaw [212]v; ModrzBaz 49v; SkarŻyw 68; CzechEp 8; NIe rzekl iáko żyw żaden więtſzéy prawdy zwieká/ Iáko kto názwał bożym igrzyſkiem człowieká. KochFr 128; ReszList 155; GórnRozm B4; Abowiem nie ieſt pod niebem inne imię dáne ludźiom/ w ktorymbyſmy mieli być zbáwieni WujNT Act 4/12 (2); WysKaz )?(2v; że ná wieczne czáſy żaden z Pánów nie ma mieć żadnégo czynſzu ná Zupách/ okróm tych/ którzy ſą w Reyeſtrze nápiſáni SarnStat 378 (3); CzahTr H2v; PudłDydo B4v.

W omawianej funkcji występuje szereg antonimiczny lub wyliczenie (139+4+14): RejPs 82 (4); SeklWyzn G; SeklKat P4; RejRozm 394; Sąd gniew Bożj ſprawiedliwy Nipomożie żadny żiwy Nj w Niebie anj na Zęmij RejKup r2v (2); KromRozm I K (2); KromRozm II o (3); KromRozm III C6; Biskup chełmski Iacobus Uchański natrącał nieco ku egzekucyji, a wszakoż ani na tę ani na owę stronę nie dorażał. Diar 25; KrowObr 176v (5); RejWiz 111v (3); Nie vſtępny od niego/ áni ná práwą áni ná lewą ſtronę/ ábyś wyrozumiał wſſyſtkie rzecży ktore cżyniż. Leop Ios 1/7 (2); OrzList c2v; RejZwierz 132; żeby ſię śćiáná ábo mur niechylił áni ná thę áni ná onę ſtronę BibRadz Am 7/8; Nie pogląday áni tám áni ſam chodząc po vlicách mieyſckieh/ ani ſię thułay po puſtych mieyſcách iego. BibRadz Eccli 9/7 (10); OrzRozm E3 (2); iedno ſtrzeſz zakonu/ á nie wykracżay ná práwo áni ná lewo. BielKron 46v; ktorzy [Prusacy] w puſtynie/ láſy/ błotá wielkie/ y w ćiaſne mieyſcá ludzi záwiedli/ iż nie mogli áni ná zad áni ná przod wynidź BielKron 355v (6); GrzegRóżn I4v; Mącz 226c (5); OrzQuin N; A żaden ſie nie obrał/ áni ná niebie/ áni ná ziemi/ áni pod ziemią otworzyć kſiąg/ áni ná nie pátrzyć. RejAp 50v; Gdyż też tu ſłyſzyſz/ iż ſie nikt nie nálazł áni ná niebie áni pod niebem/ ktoby ſie miał dotknąć álbo otworzyć ty dziwne á ſkryte táiemnice thego żadnym rozumem nie rozmierzonego Boſtwá RejAp 54 (11); HistRzym 91v (2); Zápomnieli onego ſrogiego dekretu Páńſkiego/ iż tákiego pomſtá nigdy nie minie/ áni ná tym áni ná onym ſwiecie/ kto ten vrząd á tę ſpráwę będzye gwałćił á opák wywrácał Duchá s. RejPos 245 (21); RejZwierc [782] (9); BielSpr 45v; Aleć to wſzyſtko wymowki/ áni tędy áni owędy nie wynidźiećie. WujJud 127 (2); WujJudConf 74v; RejPosRozpr c; BudBib Is 34/10 (2); Ale o żywoćie wiecżnym/ áni tu/ áni indziey nie wſpomina. CzechRozm 75 (3); ModrzBaz 17 (3); Płotná żadnego nie vżywáłá/ áni ná ćiele/ áni ná głowie/ áni włożu. SkarŻyw 160 (4); CzechEp 114 (2); NiemObr 71; ReszHoz 131; ArtKanc R17; GórnRozm B3; OrzJan 78 (2); Niech w niebie y ná źiemi weſele nie vſtánie LatHar 358; WujNT 136 (7); WysKaz 5 (3); SarnStat 891 (2); ták będziecie ſłużyć Bogom cudzym/ w źiemi nie wáſzey: y nie dádzą wam wytchnienia wednie y w nocy. PowodPr 58; SkarKaz 117b (3); CzahTr C3.

Z 2.a. (4): KrowObr 109; Nie vſtąpićie áni ná práwą áni ná lewą/ ále tą drogą będziećie chodzić/ ktorą wam przykazał Pan Bog wáſz Leop Deut 5/32 (2); GostGosp 146.

Z 2.b. (14): RejPs 129v; LubPs R2 marg (2); SienLek 176; która [chwała] nigdy nie należy żadnemu áni ná niebie áni pod niebem/ iedno iemu ſámemu a Boſkiey zwirzchnośći iego. RejAp 108 (3); RejPos 33v (7).

2) Na określenie części wyżej ocenianej [w niebie + nigdzie, nawet w niebie] (2): A to iuż nigdy rozwiązano y w niebie być nie może. RejPos 303; RejZwierc 218v.
e. W dwuczłonowych konstrukcjach, na ogół przeciwstawnych, powtarzających w obu członach te same (lub synonimiczne) wyrazy, przy czym jeden człon jest zaprzeczony (544):
α. Niew drugim członie [możliwa elipsa wyrazu ponie”] (461):
αα. Typ: A twierdzi, że x, a [ja twierdzę, że] nie x; zaprzecza czyjemuś domniemaniu lub twierdzeniu wyrażonemu w poprzedzającym kontekście [spójniki łączące oba człony: a (12), ale (4), ano (3), a ono (1), a wdy (1), gdyż (1), jakoż (1), wszakże (1)] = tak nie jest, nie zgadzam się (29+1+6) (36): MetrKor 57/119v; MurzHist P2 (2); KromRozm III B5; OrzList b2; BibRadz Apoc 2/9; Widzę że ćię náuká mierźi. (‒) Nie mierźi/ ále tho przekwintowánie wáſze mię bárzo mierzi. OrzRozm B2; RejAp 17v (2); GórnDworz L3v (4); Mowią ábyś był zwyćiężyćiel/ ále nie ieſteś HistRzym 7v; RejPosWiecz2 92; BudNT Apoc 2/9; CzechRozm 82v; ModrzBaz 9v (2); CzechEp 198 (2); NiemObr 114; PaprUp D4; WujNT Apoc 2/2; Anoby ſnać lepiéy, coby potwarcá przyśiągł, co powiáda że wydał piérwſzy pozew, áno nie wydał. SarnStat [1281] (2); Iam Skárbek ieſt. (–) Namniey nie ieſteś. CiekPotr 74.

Z b. (1): gdyć zábáią iż to grzech áno nie grzech RejAp 179.

Z 3. (6): OpecŻyw 83; A toż yeſli Luter też ośwyeca/ toć inſſa śwyátłoſć/ a Kryſtuſowi przećiwna. (‒) Nye inſſa: Aleſćye yą wy mniſſy y popi ſwoyą náuką y zabobony záćmili byli. KromRozm I E3; KromRozm III B7v; WujJud 56v; KlonŻal E3v (2).

W zdaniu względnym: A twierdzi, że x, co nie x (2): KromRozm III C2v; áby tho było cudne/ czo cudne nie ieſth GórnDworz L17v.

ββ. Typ: czy x? nie x; w odpoiviedzi na pytanie [w tym: w mowie niezależnej (32), w zależnej (5)] (31+3+3) (37): BielŻyw 54; Chowaſch thi wſziebie czolbina a on odpowyedzial nyechowam LibMal 1544/79v; Diar 34; Leop 4.Esdr 4/41 (3); BibRadz Ioann 18/17 (2); BielKron 362v; OrzQuin I3; HistRzym 34; RejPos 11v (2); BiałKat 13v; Sżło ná on cżás o to/ ieſliby mieli mieć żony Vcżyćielowie/ wſzytcy byli vrádźili nie mieć? ModrzBaz 29v marg; SkarŻyw 40 (5); KochFrag 45; LatHar 720 (3); WujNT Luc 22/58 (7).

Z b. (3): A kiedy im mowią/ to dwá? Odpowiádáią nie dwá. Tho ieden? Mowią/ nie ieden. SarnUzn G7; CzechRozm 259v.

Z 3. (3): Onże to Sędziſłáwſki, czy nie Sędziſłáwſki? Ktoby rzekł że nié, ſłuſznie rzecze że nie ten ieſt. CiekPotr 8 (3).

γγ. Typ: x, a jeżeli nie x, to... [wykładnik okresu warunkowego: jesli (5), -li (3), by (I), chocia (1), gdy (1), zaimek względny nieokreślony (1); spójniki łączące oba człony: a (8), ale (1), bo (1); brak spójnika (2)] = tak nie jest (12): Tedy każdey nie zdrowey poydzie z noſa plugawoſć/ á ktorey nie poydzie, ta zdrowa ieſt FalZioł IV 2c (2); Prziymuię tedy Doktory y oyce ſwięte dokąd ſi[e] s ſlowem Bożym zgadzáią/ ále gdy ſie nie zgadzáią/ [...] odrzucam. KrowObr B2; BielKron 36 (3); Wieſzli wypowiedź Antyochowę o ſobie/ á niewieſzli áleć powiem. HistRzym 11; RejPos 76; Iedźieſli też s Szkutámi zá tobą wołáią/ Trátuy trátuy day myto niedaśli tárgáią. BielSat B3; CzechRozm 31; SkarŻyw 179; SkarKaz 44b.
δδ. Typ: czy x, czy nie x? [spójniki łączące oba człony: jesli ... a(l)bo (11), jesli ... jesli (3), -li a(l)bo (3), albo ... albo (2), jesli ... czyli (2), -li (i) czyli (2), abo jesli ... abo (1); czy (4), abo (2), czyli (1)] (23+2+6) (31): LibLeg 6/192; Godźiſz śię dać Cinſz Ceſzarzowi czyli nie? Dámyli j czyli niedámy? MurzNT Mar 12/14; KrowObr 10 (4); OrzRozm R2v (2); BielKron 418v; GrzegRóżn H2v; RejPos 200v; y thuſz przed śmierćią bárzo wątpią o żywoćie wiecżnym/ ieſli ſą przeyrzeni álbo nie ſą do niego. GrzegŚm 46; RejZwierc 80v; BielSpr 46; CzechRozm 209v; Wydáć/ ábo nie wydáć/ w tym rozmyſłu trzebá. KochOdpr B3v; CzechEp 15; GórnRozm C3v; LatHar 665; WujNT Mar 12/14 (3); CiekPotr 65.

Z b. (2): Skárbek, czy nie Skárbek? CiekPotr 70 (2).

Z 3. (6): áby [...] obaczył mieyſtce gdźie tę parę záſtał/ ieſli w ćiemnym/ ieſli ná widocznym/ ieſli ná święconym/ álbo nie ná święconym mieyſtcu. GroicPorz ll2; KrowObr C3 (2); BibRadz 2.Cor 12/2 (2); Iż żegnanie nic nie pomagało/ rokuie ſobie/ we ſnie cży nie we ſnie? WerGośc 245.

εε. Typ: A x albo nie x (treści obu członów równie możliwe, ale niejednocześnie) [spójniki łączące oba człony: albo ... albo też (1), chociaj ... chociaj (1); a(l)bo (12), i (3), albo i (1), albo też (1); brak spójnika (3)] (22): PatKaz III 128v; Diar 30; OrzRozm E2 (3); Mącz 296b; RejAp 46 (3); BiałKat 323v; KuczbKat 410; iż wolno ſie tákiemu Ordynkowi potykać y niepotykáć z nieprzyiaćielem kiedy chce BielSpr 31; vſtępuią ſie ná zad po troſze broniąc ſie nie broniąc BielSpr 55; Może y Pogánin przyiąć álbo nieprzyiąć Ewángelią/ y nátchnienie Duchá świętego álbo wypełnić/ álbo ie odrzucić: y vznáney prawdy álbo naśládowáć álbo nie. WujJud 66; MWilkHist I3v; ReszPrz 48; WujNT 256 (4); SarnStat 1071; Pierwſzy gniew może być grzechem/ ábo też może nie być SkarKaz 313a.
ζζ. Typ; A x i nie x (treści obu członów jednocześnie możliwe) [spójniki łączące oba człony: i ... i (4), tak ... jako (1); i (11), a podobno (1)] (15+2) (17): HistAl A5; Leop VV v; BiałKat 16 (2); GrzegŚm 34; CzechRozm 239 (2); Wołáią że iych świát/ á wſzytkie kmiece máiętnośći/ zá ich wolą y ſtać máią y nie ſtać ModrzBaz 48v; KochOdpr C3v; CzechEp 415; KochFr 75; WujNT 180 marg (3); SarnStat 1018.

Z b. (2): GrzegRóżn H3v; Szátan y Boży y nie Boży. BiałKat 16 marg.

ηη. Typ: co x, co nie x? [zaimki w obu członach: co (18), kto (5), który (5), jako (2), gdzie (1), jaki (1); zaimek tylko w pierwszym członie: co (5), jako (3), ktory (1); spójniki łączące oba człony: a (26), a(l)bo (7), i (3); brak spójnika (5)] (37+2+2) (41): GlabGad E7; MurzHist G; KromRozm II ſ2v; BielKom nlb 4; GliczKsiąż I2v; GroicPorz Cv (2); BibRadz Lev 11/47; Mącz 84d; OrzQuin X2v marg; RejAp BBv; GórnDworz L (2); gdyż łácno rozeznáć ſwięte ſłowá iego/ á co ſie zgadza ábo nie zgadza z nimi. RejPos [340]; BiałKat 155v marg; RejZwierc 21; WujJud 66v marg (3); RejPosWstaw [212]v; Ale też to widzę/ iż nie ták w to wiernym pátrzyć potrzebá/ co Bog może/ ábo cżego nie może CzechRozm 122 (3); ModrzBaz 20v (2); SkarŻyw 259 (3); GórnRozm K4; A gdy trwogá vſtánie/ opátrzyć kto ſie ſtáwił/ kto nieſtáwił GostGosp 144; WujNT 469 marg; SarnStat 401 (3); PowodPr 23; SkarKaz 310b (2).

Z b. (2): SeklKat N2v; Iáko kápłan ma rozeznáć gdźie trąd á gdzie nie trąd BibRadz Lev 13 arg.

Z 3. (2): A coż kiedy ia nie wiem áni rozumiem co ſą ſłowá iego á czo nie iego. RejPos 190; RejZwierc 225v.

θθ. Typ: A x, B nie x a. x A, nie x B [spójniki łączące oba człony: acz(kolwiek) ... wszakże (a. wszakoż) (4), jeśli ... – (4), acz ... ale (2), chociaby (a. choćby) ... – (2), gdy ... – (2), -li ... ‒ (2), acz ... przedsię jednak (1), chociaż ... jednak (1), chociażby ... tedy przedsię (1); a (80), ale (80), lecz (11), i (7), tylko (2), acz (1), ale wżdy (1), jako i (1), jako też i (1), wszakże (1), zaś (1); brak spójnika (53); zaimki łączące oba człony: co ... to (6), co ... ‒ (2), gdzie ... tam (2); człon zniejest w pierwszym zdania, beznie” ‒ w drugim (15)] (221+2+35) (258): BierEz O2v (2); OpecŻyw 83; PatKaz III 141v; a wſſakoż on bracyą poznał ale go oni nye poznali HistJóz C2; FalZioł I 74c (2); BielŻyw 76; LibLeg 11/46; RejPs 116; LudWieś A2v; LibMal 1546/117 (2); Kſtałt ſlowá Bożego przynoſſą Luteranowye/ ſlowá Bożego nyeprzynoſſą KromRozm I G2v; MurzHist I3v (2); MurzNT Matth 7/3 (2); MurzOrt B3; KromRozm III K5v; ZapWar 1553 nr 2685 (2); GliczKsiąż P4v; Láćinnicy vſtali/ tylko grekowie y Rus nieuſtali. KrowObr 235 marg (4); A ieſli chybi głowy/ nie chybi mu ſzyie. RejWiz 107; Leop Gen 15/10 (3); OrzList b4v; Bo Krol dáć páńſtwa może/ lecż cnoty nie może RejFig Cc3; RejZwierz 4v (2); BibRadz Deut 23/20 (11); Poſtęṕ wyſzey możeſzli/ ia niemogę OrzRozm D4; Od tego cżáſu mowił/ á przed tym nie mowił. BielKron 112 (7); Abowiem ći z ſwey Sofiſtyki acż máią Bogá Iſtność/ wſzákoż Bogá prawdźiwego nie máią. GrzegRóżn K2 (5); OrzQuin I2 (9); SarnUzn G8; á ták z żył y z mięſá może kreẃ wyniść/ ále wnie niemoże. SienLek 89v; SienLekAndr a2v; RejAp 141v (3); GórnDworz G2 (4); GrzepGeom Q2v; RejPos [219]v; BiałKat 16; BielSat C2; GrzegŚm 53; BielSpr 35v (2); WujJud 55v marg (6); Strum N2v (3); CzechRozm 82 (2); ModrzBaz 64v; SkarJedn 42 (9); KochOdpr D2; A niewiaſtá odpowie: wołnoć [!] nam z innjch pożywáć: ále z tego niewolno. SkarŻyw 261 (11); BielRozm 17; GostGosp 84 (3); OrzJan 105; LatHar 105 (3); ktory będąc w kośćiele wiárę ma/ lecz miłośći nie ma. WujNT 92 (10); JanNKar Ev; SarnStat 285 (6); Iákoby tám twarz święta iego byłá/ oczy/ vſzy/ ręce/ á indźiey nie byłá. SkarKaz 39a (13); CiekPotr 35 (3).

Z b. (2): ktorzy [sykofantowie świata tego] powiedáią gdzie zle tu dobrze/ á gdzie grzech tám nie grzech RejAp 191; ModrzBaz 129.

Z 3. (29): OpecŻyw 70; MurzNT Matth 26/11 (2); KrowObr 10; Leop Mar 14/7; Wſzythko mi wolno/ ále nie wſzytko pożytecżno BibRadz 1.Cor 10/23 (2); BudNT przedm b2v (3); CzechRozm 126v (3); CzechEp 194; LatHar 689 (2); Abowiem záwſze vbogie maćie z ſobą/ ále mnie nie záwſze maćie. WujNT Matth 26/11 (12); SkarKaz 120a.

W zdaniach względnych, np. A, które x, (a) B, które nie x (22+2): March1 A4v; BielŻyw 41; HistAl L2 (2); Poſthępek ſtrony/ ktora ná dálſzym Dniu z áppellácyey ſthánie/ przećiw tey ktora nieſtánie. GroicPorz bb4v marg (2); BibRadz Sap 11/12 (2); Wizytki rzecży ſwoy cżás máią zámierzony pod ſłońcem/ ieſt cżás co chceſz y nie chceſz. BielKron 79v (2); GórnDworz Kv; RejPos A6v; RejZwierc 191; CzechRozm 30v; SkarJedn 285; ReszPrz 95; ActReg 136; GostGosp 32; LatHar 193; SkarKaz 607b; Ktory przepił co było, y to co nie było. CiekPotr 25 (2).

Z 3. (2): Inny Chryſtus Zwingliáńſki/ ktory to mowi: A inny Sáſki/ który nie to. Inny Nowokrzcżeńſki/ ktory mowi ták/ inny Aryáńſki ktory mowi nie ták. SkarJedn 20.

Podtyp: część (a. raz itp.) x, część (a. drugi raz itp.) nie x [w obu członach: jeden ... drugi (4), część (2), indzie (2), niektory (2), ... ten (2), to (2), czasem (1), raz ... drugi raz (1)] (22+4): powyádáyąc to yeſt in canone to nye yeſt KromRozm I D3v; [możesz obaczyć] iż ten dar niekthorym ludziam tylko Pan Bog dáie/ á niektorym niedáie. KrowObr 148v; BibRadz 1.Ioann 5/12; iedni chćieli Káźimirzá ſyná Mieſzkowego/ drudzy niechćieli BielKron 346v (2); A kto może tego ich Bogá odmiennego (kthory cżáſem ieſth cżáſem nie ieſt) ogarnąć? GrzegRóżn H3v; OrzQuin B3; A powieda iż tá Beſtia byłá y potym nie byłá y záſię z nowu náſtáłá. RejAp BB3v; BielSpr 59v; Cżęſć ſtárego zakonu vſtáłá/ á cżęść nie vſtáłá. WujJud 78 marg; iáko że indźie ſrodze [errata zmienia: ſrzodę] poſzcżą/ á indźie niepoſzcżą. WujJud 140v; ModrzBaz 89v (3); GórnRozm Ev; ácz to Graeckie księgi częśćią do nas doſzły/ á częśćią nie doſzły. WujNT przedm 12 (2); iż ſię raz gniewa ná ludźie/ drugi raz ſię nie gniewa SkarKaz 485a.

Z 3. (2): RejZwierc 66v; Iedno ſię ſkromnie znośi/ lecż drugie nie záwżdy GrabowSet B4v.

~ W ekspresywnych streszczeniach sprzecznych opinii na ten sam temat (4+2): ieden zdawam in contumacia, drugi in lucro, in cauſione, zdawam/ niezdawam GroicPorz i4 (3); Krolem ſię też dźielić/ á mowić: ia z nim trzymam/ á ia nie trzymam. SkarKazSej 675b.

Z 3. (2): nyemáſz tákyego ktoryby nye wołał náſz nye náſz GliczKsiąż H7v (2). ~

Podtyp: wszystko inne x, A nie x [w pierwszym członie: niebo i ziemia (11), wszyścy (inne rzeczy wszytki) (7)] (18): OpecŻyw 97v; SeklWyzn Cv; MurzNT Mar 13/31; KromRozm III B8v; Leop Matth 26/33; BibRadz Luc 21/33; boć ia thobie inne rzecży wſzytki mogę dáć/ áleć ſzcżeśćia dać niemogę BielKron 258; RejAp 172v; RejPos 5 (2); CzechEp 113; ReszPrz 5 (2); LatHar 279 (2); Niebo y źiemiá przeminą/ ále ſłowá moie nie przeminą. WujNT Matth 24/35; Choćby ſię wſzyścy zgorſzyli z ćiebie/ ia nigdy ſię nie zgorſzę. WujNT Matth 26/33 (3).

ιι. Typ: jeśli x, to ..., jeśli nie x, to ... [wykładnik okresu warunkowego w obu członach: jeśli (9), -li (2), zaimek względny nieokreślony (25); spójniki łączące oba człony: a (24), ale (2); brak spójnika (10)] (34+2) (36): OpecŻyw 98; MetrKor 40/824 (2); HistJóz D3v; FalZioł V 111; BielŻyw 134; MurzHist F3v; MurzNT Mar 4/25; KromRozm II x4v; Diar 80; kto vwierzy będzie zbáwion: kto nieuwierzy będzie potępion. KrowObr 45v (5); Leop Matth 13/13 (3); BibRadz Matth 25/29 (5); BielKron 58v (2); GórnDworz Mm3; Oto maćie chlew chcećieli leżćie w nim/ niechcećieli idźćież precż HistRzym 29; ieſli ſkacże zły znák: á ieſli nie ſkacże thedy dobry. BielSpr 68; WujJud 143v (2); GórnRozm H4v; JanNKar Ev; SkarKaz 80b marg; SkarKazSej 670b.

Z 3. (2): Ieſli ćię zá twoią przycżyną łgarzem álbo nieprawdźiwym názową/ śiebie w tem winuy: ieſli nie zá twą przycżyną/ wywodź ſię/ álbo świadkámi/ álbo iákim inſzym ſpoſobem. ModrzBaz 61 (2).

κκ. Typ: [wszystko jedno], czy x, czy nie x [w tym w pierwszym członie: tak(że) (3), nic nie waży (2), zarowno (1)] [spójniki łączące oba człony: tak ... jako (też (i)) (5), bądź ... bądź (4), chocia itp. ... chocia itp. (też) (4), -li ... -li (3), acz ... acz albo ... albo (1), chocia ... albo (1), choć ... i (1), lub ... lub (1), lub ... abo (1); a(l)bo (też) (24), jako (też a. i) (4), a (1), albo choć i (1), i (1); brak spójnika (6)] (37+7+44) (88): HistAl K5v; co byſmy [...] mieli [...] czynic coby on [Chrystus] roſkázáł/ lub by śię nám zdało lub niezdało to nás wielé gardźi tem doctorem MurzNT 51; KromRozm II b; KromRozm III I6v; GroicPorz gg3v; KrowObr 227v; Mącz 283b; Nędzneſz to ſkárby co nas máią w tey niewoli/ Mieć ie ſtrách á niemieć też ſerce przez nich boli. HistLan E3v; Strum Nv; Ieſli dobre vczynki nie vſpráwiedliwiáią, tedy to nic nieważy cżynić ábo nie cżynić. CzechRozm 215 marg; żeby nam to zárowno miało być/ cżynić/ iáko y nie cżynić/ to co ieſt dobrego. CzechRozm 215 (6); ModrzBaz 69; CzechEp 12 (2); GórnRozm A4v (3); Płácz/ álbo nie płácz/ z drógi ſwéy nie zydźie Bozkié przeyźrzenié KochFrag 18; OrzJan 68; SarnStat 52 (12); Chceſz/ niechceſz/ przećięś ty móy GosłCast 60; SzarzRyt C3.

Z b. (7): KrowObr C3v; [Tatarowie wytrwali] iż gory nie gory/ wody niewody doły niedoły ſzyku niezmylą w ćiągnieniu BielKron 439v; BudBib c3v; Pan nie pan nie przebarſzcżay Sutkowſki nie pieśći PaprPan Bb2v; GostGosp 142.

Z 3. (14): MurzNT 3v; GórnDworz Gg5v (2); CzechRozm 85; Choćiażby on to cżynił vmyślnie chcąc y wiedząc: choćiaż też nie z vmyſłu/ niechcąc áni ſię cżuiąc: ále ták/ iáko y inſzych wiele cżyni/ będąc ſtárſzych ſwych błędem záráżony y omamiony. CzechEp 103; NiemObr 14; ReszPrz 105; przepowieday ſłowo. nálegay w czás/ nie w czás: karz/ fukay/ nápominay z wſzeláką ćierpliwośćią y náuką. WujNT 2.Tim 4/2; SarnStat 52 (6).

β. Niew pierwszym członie [możliwe przekształcenie członu niezaprzeczonego w wyraz określający ogólnie twierdzenie (np. „tak”, „owszem”)] (83):
αα. Typ: [ja twierdzę, że] nie x, a A twierdzi, że x (zaprzecza czyjemuś domniemaniu lub twierdzeniu wyrażonemu w następującym kontekście = to nieprawda, tak nie jest) (2+1+2) (5): GrzegRóżn 12; Prżeto owo káżdy człowiek choćia nie ieſt/ powieda o ſobie/ że ieſt dobry cnotliwy GórnRozm N2v.

Z b. (1): Iákoby to nie crimen, zábić człowieká/ crimen ieſt/ y wielkie crimen. GórnRozm H4.

Z 3. (2): Bo y nie to drewno/ choćiaż mówią iż to: y nie ná tym zbáwićieł wiśiał/ choćiaż mowią iż ná tym CzechEp 81.

ββ. Typ: nie x, a jeżeli x, to ... (1): pewieném tego, że ſie nic nie pochybiło, o cobych et publicam diſputationem ſuſtinere nie ſrómał ſie. Ieſli táż gdźie nieco ſie pochybiło, wſzák to może ieſcze popráwić SarnStat 314.
γγ. Typ: co nie x, co x? (1): ábyśćie ie przeyrzeli/ á obacżyli coby ſie w nich komu niepodobáło/ álbo podobáło BielKron 218v.
δδ. Typ: A nie x, B x [spójniki łączące oba człony: acz ... ale (1), acz ... jednak (1), acz ... wżdam jednak (1), chociaż ... leć (1), i ... i (1), jesli ... ale wżdy (1), jesli ... ‒ (1); ale (42), a (18), lecz (4), acz (1), a jednak (1), aliż (I), a wszakoż (1), i (1), jednak (1), zasię (1); brak spójnika (8); zaimki łączące oba człony: co ... to (1), co ... ‒ (1); człon zniejest w pierwszym zdaniu, beznie” ‒ w drugim (1)] (77+9) (86): OpecŻyw 36v (3); PatKaz II 65; FalZioł III 19b (2); BielŻyw 57 (3); WróbŻołt R3; SeklWyzn e4v; MurzNT Ioann 17/11; KromRozm III B7v (2); Diar 77; KrowObr 11 (4); RejWiz 115v; iuſz nieprzywiodę thych złych rzecży nań zá żywota iego: Ale zá dni ſyná iego/ przywiodę te złe rzecży ná rod iego. Leop 3.Reg 21/29 (5); OrzList i3; LEpiey ieſt płodu niemieć a cnotę mieć BibRadz Sap 4/1 (3); OrzRozm B2; BielKron 71 (5); GrzegRóżn N2v; opici homines, Ludzie którzy po Grecku nie vmieyą/ ácz dobrze po Láćinie vmieyą. Mącz 265b; OrzQuin Q4; á co oná nie płákáłá/ to oni zá nię płákáli. GórnDworz Y4v; RejPos 41v (2); Sámi z śiebie Zakonowi Bożemn [!] doſyć vcżynić niemożemy/ ále z łáſką Bożą możemy. WujJud 80v (2); BudBib Num 10/30 (3); MycPrz II C; Bo rádziſmy gdy my niemożemy/ á wy możećie. BudNT 2.Cor 13/9; CzechRozm 73; KochOdpr D3; Od bićia y przenáſládowánia nie vćiekł. á od przyiáżni ich vćiekał. SkarŻyw 238 (4); NiemObr 138; KochDz 108; WujNT 64 (5); SarnStat 336; ZapMaz II G 97/89v; SkarKaz 315b (4); ieſli ty nie wierzyſz, Ia wierzę. CiekPotr 45; CzahTr K.

Z 3. (8): wcżoráyſzego dniá nie doſyć miáł we wſzytkim ſwiecie/ á dzis we cżterzech łokciách płothná ma doſyć. HistAl N5v; Wielogroch/ v nas taka yarziná nie owſzeki yeſt poſpolita/ we Fráciey [!] y we Włoſzech poſpolita Mącz 112d; GrzepGeom O4; KuczbKat 115; GórnRozm E3v (2); SarnStat 1002; SkarKaz 608b.

W zdaniach względnych, np. A, które nie x, B, które x (5): KromRozm III A2v; Wzowę nie lud moy ludem moim: á nie vmiłowány/ vmiłowánym/ y then kthory nie otrzymał miłoſierdzia/ tym ktory otrzymał miłoſierdzie. Leop Rom 9/25; SarnUzn F5v; Co oćiec nie ſkarał/ Bog ſkarał. SkarKaz 2b marg; CiekPotr 15.

Podtyp: część nie x, część x [w obu członach: z jednej strony ... z drugiej strony, on ... ten] (2+1): iż z iedney ſtrony ábo przycżyny/ to być nie może: á z drugiey ſtrony y przycżyny/ ták ieſt iáko mowiſz. CzechRozm 261v; ModrzBaz 100v. Z 3. (1): Kiedy ſię im podoba, to nie wedle práwá Stároſtá Woiewodá: kiedy záś podoba, To wedle práwá CiekPotr 79.

Podtyp: [wszystko jedno], czy nie x, czy x (1): CIężko kto niemiłuie/ ćiężko kto miłuie KochFr 18.

εε. Typ: jeśli A nie x, to i B nie x [wykładnik okresu warunkowego w obu członach: jesli ... tedy też i, co ... to i] (2): Ieſli Niedźielá nie ma nic dobrego/ tedy theż y inſze Swiętá niemáią. WujJud 189; ModrzBaz 101.
[Podobne konstrukcje cf C., 3. »nie tak« [w funkcji równoważnika zdania]].
f. Z okolicznikiem przyczyny pełniącym tu funkcję okolicznika przyzwolenia (55+5+9) (69): OpecŻyw 52; MiechGlab 51; HistAl A (3); A nye odryway ſye od yednoſći koſćyołá ſwyętego/ dla tego coć ſye nyepodoba. KromRozm I O2v; MurzHist A2v (2); MurzNT 81; KromRozm III D4 (2); LubPs cc marg; A tego nie chcę opuſćić/ dla przyiáźni/ mierżiączki/ boiáźni/ dárow/ álbo inney rzeczy. GroicPorz c (6); iż Papieżowie ták tzynili/ y dziś ieſztze tzynią/ nie dobrze tzynią. A wſzakoſz dla tego/ niemamy Papieżow odſtępowáć. KrowObr 40 (2); Abowiem z przyrodzenia tho ma ſerce człowiecze zátwárdzonym być ku náuce zbawienney iáko gliná od slońcá/ á wſzákże ći ktorzy vczą nie máią dla they przyczyny vſtáwáć BibRadz I 356b marg; y przez nápominánie niechciał przyiecháć na Biſkupſtwo. BielKron 172v (2); OrzQuin G3v; SarnUzn E6; HistRzym 5v; GrzegŚm 51; WujJud 31 (6); WujJudConf 129 (2); RejPosRozpr b4; CzechRozm 45 (7); KarnNap D2v; Niegodźi ſię tobie chorować przeto/ że choruie przećiwnik twoy: áni ſzáleć/ iż on ſzáleie. ModrzBaz 68 (2); CzechEp 413; WerKaz 290; bo nie będą prże to nie walecznemi ludźie ći/ iż ie mur/ ábo parkan otoczy GórnRozm M2; A iáko dla złośći potomkow Dawidowych nie odmienił Pan Bog obietnice Dawidowi vczynioney: ták/ y dáleko więcey/ dla złośći wiela ludzi w kośćiele ſwym/ nie odmieni Pan Chriſtus obietnice oney WujNT 3 (6).

Z 2.a.α. (5): OpecŻyw 52; CzechRozm 184v; NiemObr 99; NiemObr R3; Lecz iáko żoná ktora ma mężá ábo ſchorzáłego/ ábo ná woynie/ ábo w więzieniu/ ábo w dálekich ſtronách będącego/ nie może prze to iść zá drugiego mężá/ iż pokuſy ćierpi: ále powinna ieſt modlitew/ poſtow y ćiáłá vtrapienia przećiw pokuſom vżywáć WujNT 595.

Z 3. [zawsze z »nie już«] (9): GórnDworz X6; GrzegŚm 51; WujJud 55v (2); nie iuż dla tego/ że nieprzyiaćielowi wiárá ma być trzymána/ trzebá wſzelákie fortele gánić. ModrzBaz 115v (3); CzechEp 167; OrzJan 25.

W charakterystycznych konstrukcjach: nie ... dla kogo, dla czego (53) – „dla tego” (31) –, prze co (14) ‒ „prze to” (12) ‒, „tym” (2).

g. W kontekstach z niektórymi wyrazami zdanie jest równoznaczne ze zdaniem twierdzącym, w którym dany wyraz miałby postać antonimiczną (najczęściej zaprzeczoną przedrostkiem nie-), przy czym zaimek przeczący przybrałby postać upowszechniającego (9372):
α. Z przymiotnikiem i przysłówkiem i imiesłowem; typ: A nie jest (a. nie postępuje) x = A jest (a. postępuje) nie x (6593+7) (6600): ZapWar 1507 nr 1980 (7); ListRzeź w. 7 (3); BierRaj 23 (2); MetrKor 34/135v (17); March1 A3v (5); March1Wiet Av; A plew nie mam do ſytośći. BierEz L2v; Niemać też [ogon] zbytniey długośći BierEz R2v (58); Za dwie ſcie pieniédzy chleba nie będzie ijm doſytz/ aby każdy malucżko nietzo wziął. OpecŻyw 52; bo nie ieſt ſluga więtſſy pana ſwego/ ani zwolenik nieieſt więtſſy nad tego który go poſlál. OpecŻyw 92v (77); OpecŻywPrzedm C3v (2); ForCnR A2 (3); PatKaz I 1 (14); PatKaz II 27 (8); PatKaz III 92v (24); Murm 45 (2); HistJóz D4 (2); KlerPow 3 (2); TarDuch A2v (4); abowiem ludzie maiączy taką niemocz, mowią wiele: zagęſzcżaiącz rzecżami, tak iż żadney rzecży ku kończu nie powiedaią FalZioł V 76v (99); FalZiołUng V 119 (2); BielŻyw 2 (48); BielŻywGlab nlb 10 (3); GlabGad A2v (31); March2 D2; Nieieſt też prawda co powiada Blondus hiſtorik MiechGlab 50 (10); BierRozm 5 (6); LibLeg 6/78v (51); March3 V v (6); WróbŻołt B2 (26); RejŁas w. 64 (2); RejPs 22 (54); ComCrac 12 (9); LibMal 1543/67v (8); RejRozpr A4v (7); ConPiotr 32; LudWieś A3; SeklWyzn Av (7); RejJóz C (24); kto nieſſądzy niebędzie ſądzon SeklKat M3v (46); RejRozm 393 (2); RejKup b5 (40); HistAl A2 (29); HistAlHUng A2; A przykazánya yego nye ſą ćyęſzkye KromRozm I F4v (19); MurzHist B3 (32); To słowo/ Rabboni od Rabbi nie ieſt rożné ilé śię znaczęniá dotyczę MurzNT 151 marg (47); MurzOrt B2v; KromRozm II av (31); KromRozm III A2v (35); Diar 21 (49); DiarDop 111 (8); MrowPieś A4v (2); BielKom A4 (14); GliczKsiąż C4v (34); LubPs A2 (69); GroicPorz b2v (83); GroicPorzRej C4; SeklPieś 19v (5); KrowObr A (99); nie zdáło mu ſie ieſzcże doſyć ná thym RejWiz A5v; A kto gdzye źle nie dáwa ten dobrze ſzáfuie RejWiz 32; Bo Pan Bog poniewolney żadney ſłużby nie chce RejWiz 39 (64); Nie będą poproznicy robić/ áni będą rodzić w záburzeniu Leop Is 65/23 (162); OrzList a4v (7); UstPraw A (35); KochZuz A3 (5); LeszczRzecz A4 (3); RejFig Ddv (5); Per nefás ſie w tytuły/ nigdy nie ćiſnęli RejZwierz 60v (24); A wſzákoż y ſam nie ieſt prożen od nieſzczęśćia tego. BibRadz I 5d marg; A iżbych zacnośćią obiáwienia nie był nad miárę wywyżſzon BibRadz 2.Cor 12/7 (241); Goski A11 (3); á iáko ſpráwiedliwość nie ieſt pierwſza nád prawdę/ ták niechay theż Wiárá poślednieyſza nád ſpráwiedliwość niebędźie OrzRozm E3v (35); Nie był bárzo zły áni dobry BielKron 140; rzekł Luter/ Kſięgi ktore ſą odemnie ſpiſáne/ nie ſą iednákiey rzecży BielKron 196v (245); GrzegRóżn A2 (30); KochSat A2v (3); KochZg A4; nieieſtem wzbraniáiący KwiatKsiąż A3v (34); Nondum sum confirmata valetudine, Yeſzczem práwie nie ozdrowiáł/ Medłem yeſzcze. Mącz 128c; Refragatur illi ingenium/ Niema po temu rozumu/ Nie yeſt mu ná rękę. Mącz 135c; Non est me clam, Wiem dobrze/ nie yeſt mi táyemno. Mącz 249d (161); MączKoch; ábym ćię długo ſłowy niebáwił OrzQuin Fv (32); Prot A3 (17); ProtStoj E2; SarnUzn B6 (22); SienLek a3v (57); SienLekAndr a2v; LeovPrzep a3 (7); RejAp AA8 (99); bo godność dworzáninowá nie będzye żadna dobra/ ieſli ná cżás y dobrym kſtałtem vżyta nie będzie GórnDworz H4v; áby oſtátnim ná plác nie przyieżdzał GórnDworz I7 (148); GrzepGeom Ev (4); Niebył też bogáty/ bo ſam niemiał cżymby ſie odkupił. HistRzym 5v; Nie był też mocny/ bo iego moc vmnieyſzona w przekowách HistRzym 5v; od żadnego nie był poznány HistRzym 64 (37); Y ty Bethleem miáſto żydowſkye nie yeſteś naymnieyſze myedzy Kſiążęty żydowſkyemi RejPos 35; Iż áni ſmierć/ áni żaden ſtrách thobie ſtráſzen nie będzie/ gdy oglądáią á poznáią ocżj twoie zbáwiciela ſwego RejPos 58 (363); RejPosWiecz2 91 (3); RejPosWiecz3 96 (3); A przeto kto widźi Syná/ ten widźi y Oycá: ieſt inſzy od inſzégo: bo Oćiec y Syn: ále nie ieſt ieden od drugiégo/ przyrodzeniem Boſtwá rózni. BiałKat b2v (43); Niedawayćie theż tanie Axámitu BielSat B3 (14); GrzegŚm A3 (11); Widząc że go iuż dzieći ná wſzem opuśćiły/ Iákoby iego nigdy właſnemi nie były. HistLan B4 (8); KuczbKat 1 (51); iedno iż [małe dziecię] nie ma inſtrumenthow ieſzcże zroſłych/ przez ktoreby on rozum iey [duszy] y oná nieſmiertelność okazáć ſie miáłá. RejZwierc 1v; A przedſię mu to nigdy ná dobre nie wynidzie RejZwierc 50v (156); Ieſzcżećby nie było pozno zábieżeć temu złemu wiátru BielSpr 57v (22); KochMon 25; WujJud A2v (83); WujJudConf 14v (20); RejPosRozpr b3v (14); RejPosWstaw [212] (24); Nie będą tego piec vkwáſiwſzy BudBib Lev 6/17 (102); BudBibKaw A2v; HistHel D2 (2); Nie będźie táki Polak do walki. MycPrz I C (9); Strum A3v (23); WierKróc Av (6); BiałKaz B3v (17); BudNT przedm a3v (47); StryjWjaz C; CzechRozm A5v (184); PaprPan A3 (30); KarnNap ktv (6); A żaden od przygod ná ludźi przychodzących nieieſt wolen. ModrzBaz [38]v (197); ModrzBazBud ¶5 (3); SkarJedn 2 (59); KochDryas A2v; KochOdpr A2 (8); wſzákóż ábymći krótko przypomniał/ nie będźie nic zdrógi. Oczko 33v (29); Calag 365a; KochPs 10 (40); iam ośieroćiáłą nie ieſt SkarŻyw 198 (151); KochTr 24; MWilkHist B3v (2); StryjKron A (16); ZapKościer 1582/33 (4); CzechEp *4 (167); CzechEpPOrz *3 (3); ponieważ duch Boży ſobie przećiwny nie ieſt. NiemObr 76 (54); KochFr 16 (18); KlonŻal C (4); KochBr 152 (3); KochDz 104 (4); nie wychodź z gołémi rękoma. KochEpitCat 110; KochMuza 25; KochPhaen 5 (2); KochSz A3v (2); KochMRot A2v (3); ReszPrz 7 (16); ReszHoz 121 (3); ReszList 150 (3); iż kto dźiś do vmoru nie vcżeſtuie gośćiá/ [...] nikcżemny ieſt miedzy ludźmi WerGośc 211 (15); WerKaz 267 (11); WisznTr 13 (5); BielSen 14; BielSjem 5 (6); KochPam 82 (3); KochPieś 2 (12); KochSob 62 (4); KochTarn 77 (2); PudłFr 15 (9); ArtKanc A5 (35); By was nieprzyiaćiele ſpiących nie záſtáli BielRozm 10 (10); GórnRozm A3 (40); KmitaPsal A3v; KochProp 7; KochWr 19 (7); PaprUp A2 (23); ZawJeft 9 (12); ActReg 3v (63); Abfore ‒ Przitomnim niebić, Indzei beić. Calep 4b; Nequid nimis ‒ Pod miarą, niech nie ledżie [lege: będzie] nazbit. Calep [696]a (6); GostGosp 2 (16); GostGospPon 169; GostGospSieb +2v (3); GrochKal 17; Phil B3 (44); Ieſli vmárłych nie ieſt wiekuiſté ſpánié/ Miłość śmierćią nie zgáſłá GórnTroas 54 (16); KochCn B3v (2); KochCz A4 (3); KochCzJan A2v; KochPij Cv; GrabowSet B (25); KochAp 10; KochFrag 15 (12); OrzJan 19 (15); WyprPl A3v (2); LatHar +3v (67); KołakCath B4v (2); KołakSzczęśl Bv (3); RybGęśli Bv (7); WujNT przedm 4 (467); WysKaz 12 (17); Sczęśliwi iednák poſthumi ięzyká Láćińſkiégo, że wżdy nie záginął wſzyſtek. JanNKar C2; To ypſylon/ iáko pochodźi od /v/ Greckiégo/ tákby téż kłáść ſie nie miáło równo z literą /i JanNKar F4v (6); JanNKarGórn Hv; JanNKarKoch Ev; JanNKarOrz F3v; A gdźieby probationes et documenta contra reum, nie były certa, manifeſta, notoria et ſuficentia SarnStat 152 (566); SiebRozmyśl D (8); WitosłLut A2 (3); ZapMaz II G 97/90; GrabPospR K3v (5); KlonKr wstęp A3v; KmitaSpit B; PowodPr 5 (17); SkarKaz )(3v (86); VotSzl B3 (7); CiekPotr 7 (23); CzahTr C2 (8); GosłCast 4 (19); PaxLiz C2 (6); Dla tegoż Iákub ś. o mądrośći od Bogá dáney mowi: iż nie ieſt poſądzáiąca. SkarKazSej 662a (23); KlonFlis A2v (8); KlonWor 3 (14); vmyſłu ſwoiego/ Długo cieſzyć nie będzieſz bárzo okrutnego. PudłDydo [B5] (3); ZbylPrzyg A3 (6); SzarzRyt A2v (6).

Z 3. (7): BibRadz II 138b marg; CzechRozm 257v; ModrzBaz 8v; y do iednego celu niezmierzáiące. Phil B2 (2); LatHar ++8; Bráćia ſą/ iáko Pſalm mowi/ vnanimes in domo, nie máiący rozdźielnego dźiedźictwá SkarKazSej 673a.

β. Z wyrazami oceniającymi ogólnikowo wielkość lub wartość, tu w sensie pomniejszającym (490):

Z zaimkiem wskazującym przysłownymtak”, „tyle” = mniej, za mało (343): Nigdy niechćiey ták dwornym być Iżby komu chćiał záſzkodzić BierEz Lv (11); OpecŻyw 137; ForCnR B; PatKaz III 88v (2); FalZioł I 81a (13); GlabGad B3 (14); MiechGlab *5; LibLeg 10/125v (3); March3 V8; RejŁas w. 18; SeklWyzn 3v; RejJóz C4v (2); RejKup e2v (5); MurzHist G3v (3); MurzNT 126 (2); KromRozm II n (2); Diar 61 (3); GliczKsiąż D4v (2); LubPs H4 (4); GroicPorz hh3v; KrowObr C2 (6); RejWiz 28 (3); Nie ieſtem táko wſzetecżny y tak tępego rozumv/ żebym miał obiecowáć iż te rżecży vmiem Leop *B4v (3); UstPraw E4; RejFig Cc7 (2); RejZwierz 75 (2); BibRadz I 3b marg (2); BielKron 28 (14); KochZg A3; Mącz 26a (15); OrzQuin M2 (2); Prot C4v; RejAp 25; GórnDworz B8 (21); GrzepGeom F4; RejPos 39 (16); RejPosWiecz2 95v; RejPosWiecz3 98; Drugi niema ták wiele ſwoiey máiętnośći/ Iáko wiele wyrządza dobrym ludźiom złośći. BielSat D; KuczbKat 215; RejZwierc 79 (2); BielSpr 7v; ale jednak i ci Nie byli, jako grecki zastęp tak obfici. KochMon 25; WujJud A3 (2); RejPosRozpr c3; Tak wiele było w Greciey [...] známienitych Mędrców [...]/ wſzákże żaden s tych wſzytkim żywotem ſwym nie przywiodł ták wiele ludzi k ſobie/ ile ich przywiedli Apoſtołowie RejPosWstaw [1432]; że z tak wiele śiły y w ięzykoch biegłości [...] we mnie nie było BudBib bv; Bo gdyby w Hywreyſki tekſt poglądali/ nigdyby tak ſzpetnie nieſzwankowali BudBib b2v (5); StryjWjaz A3v; MycPrz II B; Strum Dv (2); BiałKaz H3v; CzechRozm A2v (3); S ſynow Pryámuſowych żaden ták nie ſłynął/ Y ſam Hektor bo iednák od ludzkich rąk zginął. PaprPan A4 (15); ModrzBaz 6 (11); SkarJedn 80 (6); á iżby tylé ná nię [wieczerzą] nie pił/ coby ón zbytek głowy/ y ćiáłá/ nie obćiążył. Oczko 24v (5); KochPs 27 (7); SkarŻyw A2 (14); StryjKron A6; CzechEp 9 (6); NiemObr 113 (3); KochFr 42 (2); KochDz 109; KochPhaen 4; ReszPrz 53; ReszList 148 (3); A ty ták ſrogą nie bądź KochPieś 9 (2); PudłFr 5 (2); ArtKanc P18v; BielRozm 24; GórnRozm A2 (9); KochWr 25 (4); PaprUp D3 (2); ZawJeft 8; ActReg 49 (10); GostGosp 104; żadna moc y żadne doſtátki nie ſą thák trwáłe áby ią w cáłośći záchowáć miáły Phil B2; KochCn B4; KochPij C2; Powietrze/ nie ma tyle Ptaſzkow ná ſobie: y Neptun/ mniey kryie Ryb/ w ſtokách gdźie ſam żyie Niżlim ia/ zá mey chwile Ciebie obráził GrabowSet C4 (3); KochFrag 30 (2); OrzJan 77 (2); LatHar 58 (2); WujNT przedm 15 (6); JanNKar Bv; SarnStat 18 (10); SiebRozmyśl L3v (2); GrabPospR K3v (2); PowodPr 39; SkarKaz 312b (2); VotSzl E2v; CiekPotr 3; CzahTr 13; SkarKazSej 666a marg (2); KlonFlis D3v; KlonWor 22; A tak iáko ia tobie/ wiernąmći nie będzie. PudłDydo B (2).

Z zaimkiem wskazującym przymiotnymtaki”, „takowy” = mniejszy, za mały (53): BierEz Cv; bo ſtare nie ſą takiey moczy. FalZioł IV 20a (2); y chleb gdy vſchnie nie ma w ſobie takiey wilgoti iako ſwieży GlabGad G6v; BierRozm 7; LibLeg 10/148; RejKup f7; GliczKsiąż B4; LubPs A3 (3); KrowObr 177; BielKron 171 (3); Non adeo in humano ingenio sum Cherea, Nie yeſtem tákowym nieludskiem. Mącz 249d (2); RejAp 118v; GórnDworz X6 (2); HistRzym 70; RejPos 47v (3); HistLan A4v; RejZwierc 155v (2); BielSpr 10; RejPosRozpr c4; CzechRozm 82 (2); PaprPan E4v (6); SkarJedn 67; KochPs 25 (2); SkarŻyw 142; CzechEp 88; NiemObr 56; KochDz 106; BielSen 19; choć nie były tylkie iego y tak znaczne posługy, przeciwko niemu iako są przeciwko WKM. ActReg 96 (2); GórnTroas 71; GrabowSet K3; KochFrag 21; WujNT 848; SarnStat 201 (2).

Z zaimkiem wskazującym przymiotnym = gorszy (4): BielKron 165v (2); Poma degenerant succos oblita priores, Nie rodzą ſie tákie yábłká yáko pierwey. Mącz 143d; PaprPan Y2v.

Z wyrażeniem przyimkowym typu: z kogo, z co, za kogo, za co = mniej, za mało (49): BielŻyw nlb 3; RejJóz C8v (3); RejKup 18; BielKom G2; RejWiz 110v (2); áżckolwiek [!] był chytry Przemyſław y okrutny nád żeńſkim narodem/ wſzák przeto nie miał rozumu z Libuſę áni mocy/ bo oná y Przemyſlá ſwą rádą ſpráwowáłá. BielKron 319v; ácżem ie [łotrzyki] ſkarał/ ále nie ſtoi zá moie/ proſzę áby mi ći byli wydani/ ktorzy tám poućiekáli. BielKron 394v (5); Nequae poi consilii locum habeo, nequae auxilii copiam, Ani rádźić/ áni pomoc nie umiem/ Nie yeſt mię s to. Mącz 64c (2); nie mamći od żadnégo Duchownégo zá to/ coby w oko włożyć OrzQuin G3; SarnUzn B2; GórnDworz C4 (7); HistLan B3v; BudBib Eccli 19/25; Strum P4 (2); ModrzBaz 106; StryjKron 647 marg; CzechEp 365; KochFr 14; KlonŻal A3v (2); ZapKościer 1585/55v; Owoc/ iáko znam/ nie doyrzał do końcá/ Lecz téż podobno niémiał zpotrzeb ſłońcá. PudłFr 15 (2); nie mam ia ſto śiły/ żebym możnego poimáć mogł. GórnRozm I2v (3); PaprUp G4v; ActReg 83; SarnStat 1273; KmitaSpit B4.

Z liczebnikiem lub z rzeczownikiem i wyraźną elipsą liczebnikajeden” = mniej niż (35): OpecŻyw 64v (2); LibMal 1551/164v; BielKom E3v; GliczKsiąż K3 (2); RejWiz 41; Leop Ez 16/51; UstPraw H3v; RejFig Bb2; ták iż kto ſie rozniemogł od godziny do godziny żyw niebył BielKron 206v (5); Non est trecentis minis cara, Nie yeſt droga zá trzy ſtá koron. Mącz 39d (2); Ale dźiećięćiu ktore nie ieſt przez rok ſtáre/ dáć mu mozgu liśiego SienLek 60; LeovPrzep F; że zbythnie drogo żołnierzowi zácenił konia/ powiedáiąc/ iż ſzkápá nierzkącz práwi zá ták wielkie pieniądze/ ále zá kopę nie ſtoi GórnDworz Q4; RejPos 84; CzechRozm 30v; PaprPan Dd2; SkarŻyw 159 (4); GórnRozm F4v; GórnTroas 24; KochFrag 52; Piąćidźieśiąt lat ieſzcze nie maſz; á Abrábámáś widział. WujNT Ioann 8/57 (2); SarnStat 869; GrabPospR K4v; ZbylPrzyg B3.

Z wyrażeniem porównawczym bez wyrazu nawiązującego porównanie = mniej niż (9): Prot Bv; BudBib 1.Par 4/27; On mąż tákże z Grecyey Kleontius zacny/ Nie był iák ten Piotr Derſniak s twoim męſtwem znácżny. PaprPan Nv (2); Nie ma/ gdy nayślicżnieyſzy Rok/ wſzech pełen rádośći/ Liśćia/ lás naygęśćieyſzy Ni kwiatow łąká/ ni źioł w ich hoynośći/ Iák ia ſmutkow/ żáłośći/ Mam w nędznym ſercu/ z okrutney chytrośći. GrabowSet H4v; WysKaz 13.

γ. Z zaimkiem upowszechniającym (93): A zaż nie wiesz, iż w sytości Bywa dosyć mierzioności A i rozkosz ustawiczna Nie może być zawżdy wdzięczna. BierRozm 7; RejKup q8v; KromRozm I B; MurzNT 166 marg; KromRozm II b; KromRozm III E4; Diar 62 (2); GliczKsiąż G4v (2); GroicPorz k4; Przy cżymći ſie ſnádnie zda/ przy tym możeſz zoſtáć/ Gdy ſnadź nie może wſzytkim żądny rozum ſproſtáć. RejWiz [A9] (3); Leop Is 65/8 (3); UstPraw Fv; RejFig Dd2v; RejZwierz A4; Y tákże wam Bog rzekł/ Nie będziećie ieść z káżdego drzewá ſádu tego? BibRadz Gen 3/1 (2); Ceſarz im [Saskom] odpowiedział táką dał powiádáiąc tę przycżynę/ yż on nie iednemu kroleſthwu roſkázuie/ nie może záwżdy w Niemcech być oſsobą BielKron 209v (5); AEdes nostrae vix capient tantam multitudinem hospitum, Niewmieſzczą ſie wſzyſcy goście w naſz dóm. Mącz 34c (5); Nędzny ſtan niewolniczy/ nędzny ſtan ſwobodny/ Rády trzebá/ do ktorey nie ieſt káżdy godny. Prot B3v; SarnUzn C; RejAp 35; nie ieſt záwdy dobre przez ſię ſámo GórnDworz G3v (4); GrzepGeom O2; BiałKat c3v (2); BielSat E; KuczbKat 185; Boć hoynoſcią álbo dobrodzieyſtwy nie możeć być żadnym obycżáiem wſzem dobrym. RejZwierc 45 (2); BielSpr 27; WujJud 43 (4); WujJudConf 254v; MycPrz I C; CzechRozm 79v (3); ModrzBaz 1 (3); SkarJedn 15 (2); SkarŻyw 16 (4); A nie báwiąc ſię wſzytkimi/ niektore tylko z nich wezmę/ iákom y na pocżątku vcżynił. CzechEp 296 (7); CzechEpPOrz *4; NiemObr 24; BielRozm 33; GórnRozm I4v; OrzJan 122; WujNT 180 (7); JanNKar D2; SarnStat 151 (3); Aleć y tá rzecz nie dárzy ſię záwzdy. KlonKr E4v; SkarKaz 241b; VotSzl C4v; SkarKazSej 693b (2).
δ. Z wyrażeniami porównawczymi bez wyrazu nawiązującego porównanie = inaczej a. inny niż (58): Nie bądzcie iako koń y muł w kthorich rozumu niemaſz. WróbŻołt 31/9; RejRozpr A2v; MurzHist Q3v; MurzNT Luc 18/11; Bo gdy piſzeſz/ nogi/ niewymáwiáſz gi iako j MurzOrt Bv; KromRozm II a4v; RejWiz A8 (2); BibRadz Ez 15 arg (5); Prot Cv; RejPos 199v; RejZwierc 7 (12); WujJud 107 (2); BudBib 3.Reg 14/8 (2); BiałKaz Bv (2); CzechRozm 70 (2); SkarJedn 332 (2); SkarŻyw 69 (2); CzechEp 204; ArtKanc L10v; GórnRozm A3 (2); LatHar 161 (2); WujNT Matth 6/5 (5); SkarKaz 119b (4); GosłCast 28; SkarKazSej 676a (2); KlonFlis Ev.
ε. Z zaimkami dzierżawczymi = cudzy, obcy, inny; często wyraża tylko brak związku przyczynowego treści konstrukcji z osobą, do której się odnosi, np. to nie jest moja rzecz = ja się tym nie zajmuję, mnie to nie dotyczy (52): MetrKor 34/134v; BielŻyw 130; WróbŻołtGlab A5; RejKup Yv (3); LubPs ee; gdy by káżdemu wolno było przywłáſzczáć ſobie co nie ieſt iego. GroicPorz kk2v (2); KrowObr 48 (2); Leop Deut 17/15; BibRadz Gen 20/12 (2); BielKron 303v, Meum non est in hac re quam non itelligo quicquam pronunciare, Nie yeſt moyá rzecz wmiętáć ſie w tę rzecz którey nie rozumiem Mącz 254b; GórnDworz N5; RejPos 10 marg (10); RejPosWiecz2 94; BiałKat 16; RejZwierc 100 (2); WujJudConf 114v; CzechRozm 18v (3); ModrzBaz 73v (2); SkarJedn 36; Nie władnę dáley ſobą/ nie ieſtem ſwoiá. KochOdpr Dv; CzechEp 226 marg (3); NiemObr 124; KochPieś 14; PaprUp F2; ZawJeft 39; WujNT 93 (5); PowodPr 61.

W charakterystycznych konstrukcjach: nie jest [czyja] rzecz (5), nie jest głowy [czyjej] (2), nie jest [czyje] (1), nie jest rzecz [czyjej] możności (1), nie jest rzecz [czyich] sił (1); na [czyje] nie stanie (2), nie przyjdzie na [czyj] wyrok (1), nie iść z [czyjej] przyczyny (1); mocą [czyją] ... nie (3).

W charakterystycznych połączeniach: nie ... ich, jego (4), moj (10), nasz (4), swoj (6), twoj (4), wasz.

ζ. Z wyrażeniami oznaczającymi jedyność lub wyłączność = i ktoś a. coś jeszcze, z kimś a. czymś, z udziałem, z pomocą, z dodatkiem kogoś a. czegoś (60): BierEz P4; PatKaz III 96; FalZioł III 29d; GlabGad L7v (2); WróbŻołt S6v; abyście [...] ſtego śię ſamego chrześciany być nierozumieli/ że co z Euangeljiéi rozumiécie MurzHist R4v; Iż doſkonáły yeſt zakon krzeſciyáńſki/ á yednák ſye w ſamego Kryſtuſá náuce nye zámyka KromRozm II f2; LubPs aa5v; KrowObr Bv; Mącz 430b; Oboieć tu zeznawa ták o Synie iáko o Oycu/ że nie ieſth Solus SarnUzn F3 (2); RejAp 86 (2); GórnDworz R6v (2); RejPos 3 (8); BiałKat 126; GrzegŚm 51; KuczbKat 415; Dobry nie może być tylko ſam ſobie/ Bo ſie przygodzi drugiemu y tobie. RejZwierc 222 (2); WujJud 80v; WujJudConf 63v; RejPosWstaw [412]v; BudNT przedm b2v; CzechRozm 83v (2); ModrzBaz 42 (2); Niebędzie mowił (Duch S.) ſam od siebie to ieſt nie bezemnie/ y nie bez moiej/ j oycowſkiey woley. SkarJedn 280; SkarŻyw 383; CzechEp 254; ReszPrz 17 (2); KochPieś 34; GórnRozm M2; LatHar 147 (3); WujNT 21 (7); SarnStat 514 (3); Kośćioł Boży [...] ná ziemi nie ieſt z ſámych wybránych y przeyrzánych SkarKaz Ooood (2).

W charakterystycznych połączeniach: nie ... przez się, sam (25), sam (albo) jeden (3), sam od siebie, sam przez się (8), sam z siebie (8), solus (2), tylko (8), tylko sam (3).

η. Z wyrażeniami przyimkowymi: nie + przyimek = przyimek antonimiczny (2026):
αα. Zaprzeczony przyimek ma sens pozytywny (414+1) (415):

nie ... wedle itp., z cum I, z cum G, k(u), po, w, za, na, pod, przy = bez, niezgodnie z, wbrew (79:71:26:23:23:19:3:2:1:1): BierEz C2v (3); OpecŻyw 113v; PatKaz III 95v; FalZioł I 43a (3); WróbŻołt E6; LibLeg 10/56v (2); RejPs 62v (2); LudWieś A2v; SeklWyzn f2v; ZapWar 1545 nr 2646; SeklKat N3 (6); RejKup n4; HistAl Bv; KromRozm I C4 (2); MurzHist L3; MurzNT 81; MurzOrt B2; KromRozm II f2 (2); KromRozm III C8 (3); Diar 47; BielKom A4 (3); tenże Kato nigdy do łáźnye s ſynem nye chodził/ áni ſie ſnim myiał/ dla tego áby ſwoyą nágoſcyą onego nye pſował álbo nye zgorſſył. GliczKsiąż E (3); LubPs D3 (2); GroicPorz h2 (5); KrowObr 40v (10); RejWiz 29 (4); Nie będziecie ieść mięſá ze krwią Leop Lev 19/26 (7); UstPraw F3 (2); KochZuz A3 (2); RejFig Bb4v; RejZwierz 40; BibRadz Gen 9/4 (9); BielKron 5v (14); GrzegRóżn D3; Alias res agere, Nie mówić nic k rzeczy/ Inſzemi ſie rzeczami pętać. Mącz 353c (11); SienLek 105; RejAp 158; GórnDworz T7v (4); GrzepGeom Q4; RejPos 39v (17); BiałKat 141 (4); GrzegŚm 4; HistLan E2 (2); KuczbKat 180 (2); Nikth s chući nie rádzi. RejZwierc 188 marg (5); BielSpr b3; WujJud 7v (2); RejPosWstaw [1102]v; BudBib Ez 18/14 (3); MycPrz I B3v; Strum N3; StryjWjaz C2; CzechRozm 140 (2); PaprPan Cc4 (4); ModrzBaz 43v (6); Oczko 22v; KochPs 19; gniew ſwoy Pan Bog pierwey ná przeſtępne kápłany/ ktorzy ſię wedle iego woley niezáchowuią obroći SkarŻyw 492 (6); StryjKron 467; CzechEp 10 (15); NiemObr 14 (2); KochFr 84; KochMRot Bv; BielSjem 22; KochPam 84; PudłFr 30; ArtKanc O14v (2); GórnRozm E3; Turtzinowi go gwoli nie obieraicie PaprUp E2v (4); ZawJeft 46; wysławszy Comiſsarze to zaſtanowic iakoby się nic nie działo ku szkodzie obywatelom WXLitewskiegó ActReg 45 (2); GostGosp 30; Phil L; PANie w popędliwośći twoiey nie karz mię LatHar 161 (11); WujNT Matth 23/3 (5); WysKaz 28; JanNKar D2; tedy ze dwiemá świádki/ iż ná zdrádźie tego nie vczynił/ przyśięże. SarnStat 760 (7); SiebRozmyśl B; PowodPr 35; SkarKaz 279b (2); Prawdziwie żemci teraz nie ieſt przy pieniądzách CiekPotr 44; Choć mi ſię wedle myſli na ten cżás nie dźieie. CzahTr B; GosłCast 32 (2); KlonWor 3.

nie ... z cum G, w, z cum I, miedzy, przed, na, przy, społu z, w poczet, z pojśrzodka = (s)poza, z dala od, osobno (80:41:18:17:5:2:1:1:1:1) (166+1): By też miedzy ptaki nie był/ Y z źwierzęty áby nie żył BierEz Q4; OpecŻyw 65 (2); TarDuch A7v; FalZioł IV 45b; WróbŻołt [B2]; RejPs 184v; RejRozpr C2v; KromRozm I E2v (2); MurzHist P3; MurzNT Ioann 15/4 (2); KromRozm II t2; KromRozm III D (12); BielKom A2v (2); LubPs G3v (2); KrowObr Bv (5); Leop Num 26/62 (7); Ktemu oćiec twoy ieſt człowiek waleczny/ ktory nie będźie nocował z ludem. BibRadz 2.Reg 17/8 (12); BielKron 41 (8); Nobis erit periucundum et tibi non sane devium, Nam będzie bárzo miło/ á tobie nic z drógi nie będzie. Mącz 492d (2); OrzQuin I2v (3); RejAp 156; RejPos [77]v (9); BiałKat 293v; KuczbKat 180; RejZwierc 7v (3); WujJud 117v (5); Od nas wyſzli/ ále niebyli z nas. WujJudConf 139 (2); RejPosWstaw [1103]; BudBib Gen 47/29 (5); A przetoż dla Pána Boga/ s poyśrzodka ſiebie go nie bierzmy/ bo gdybyſmy go wźięli tych wſzyſikich [!] rzeczy obawiáć ſie potrzebá ktorem wyſzey prżytoczył MycPrz II B4; PIlnuyćie ſpráwiedliwośći wáſzey nie cżynić przed ludźmi BudNT Matth 6/1 (6); CzechRozm 139v (2); ModrzBaz 59; SkarJedn 4 (8); SkarŻyw 364; CzechEp 363 (11); ReszPrz 24; ArtKanc P20v; ActReg 127; GostGosp 24 (5); GórnTroas 5 (2); KochFrag 43; LatHar 731 (2); Wſzelki grzech ktoryby człowiek vczynił/ nie ieſt na ćiele [extra corpus est] WujNT 1.Cor 6/18 (21); SarnStat 884; PowodPr 5; SkarKaz 517a; KlonWor 63.

Z 3. (1): żeby nikt obcy á znarodu Aaronowego nieidący przyſtąpić do ołtarza y ofiáry á kádzenia cżynić nieśmiał SkarŻyw 492.

ββ. Zaprzeczony przyimek ma sens negatywny (1598):

nie ... bez (a. przez), (o)krom(ia), (o)procz, imo, sine, chyba, mimo, nad = tylko z (1108:109:27:3:2:1:1:1): BierRaj 18v; BierEz B4v (6); OpecŻyw 8 (13); ForCnR A4; PatKaz I 17; PatKaz II 20; PatKaz III 99 (7); HistJóz B3 (3); Też krom Zywego ſrebra nie może być żadne ſlożenie dobre. FalZioł III 35c (4); BielŻyw 60 (6); BielŻywGlab nlb 12; GlabGad C2 (9); MiechGlab 18; BierRozm 24; KłosAlg A2 (2); LibLeg 6/118v (18); Zadna dobra rzecz niepoydzie bez zapłaty, takiez zadna zła bez pomſty. WróbŻołt B7 (2); RejPs 44 (18); ComCrac 13v (2); RejRozpr Kv; LibMal 1544/85v (2); RejJóz D7 (3); SeklKat Gv (5); Chyba woley Pana mego Niezmienie vmyſłu ſwego RejKup T (5); RejKupSekl a8 (2); HistAl D6v; KromRozm I C (3); MurzHist G3; MurzNT 11 (3); KromRozm II a4v (3); KromRozm III C2v (14); proszą aby JKM sam osobą swą ku takowemu pospolitemu ruszeniu być raczył, gdyż nikt nie jest na nie powinien bez osoby krolewskiej. Diar 81 (7); że jako przez urzędu ziemskiego żadna Rzeczpospolita dobrze a bez upadu stać nie może DiarDop 107 (4); BielKom D7v (2); GliczKsiąż F8v (5); cżego nigdy ſam cżłowiek s ſiebie mieć nie może/ oprocż łáſki Páńſkiey. LubPs Tv marg (8); GroicPorz b (7); raczyſz mi wiary przyſporzyć/ krom tey zbawion nimogę być. SeklPieś 19v (2); KrowObr B (17); RejWiz A7v (25); Leop Matth 13/34; OrzList b2 (2); UstPraw A (12); KochZuz A3v; RejFig Dd4; RejZwierz A2v (5); BibRadz *6v (10); OrzRozm B2v (18); kto nie widał przez ſtráchu ná tho pátrzyć nie może BielKron 283; kthorym żaden pan ieden Krześćiańſki odeprzeć niemoże/ bez rády y pomocy inſzych krolow. BielKron 311 (31); GrzegRóżn C (8); KochSat Bv; KwiatKsiąż Fv (3); Sine Cerere et Bacho friget Venus, Króm pywá y chlebá nie ſtroyi fyrleów bábá. Mącz 137a (8); Nigdy ſye tego lękáć niebędę/ bes czego być niemogę OrzQuin A4v (17); Prot A3v (2); SarnUzn Cv (2); SienLek 10v (12); RejAp AA4 (12); GórnDworz C4 (14); GrzepGeom A3v (2); HistRzym 7v (8); Bo thák ſwoy ſtan chowa w mierze/ Bez potrzeby nic nie bierze RejPos A2 (101); RejPosWiecz2 91 (4); RejPosWiecz3 99 (2); BiałKat 76 (10); BielSat G2; KuczbKat 60 (7); RejZwierc A5 (28); BielSpr b3 (3); WujJud 26 (46); WujJudConf 80 (7); RejPosRozpr b3v; RejPosWstaw [413]; BudBib b3v (2); MycPrz I A3v; WierKróc B3v; BiałKaz E4 (4); BudNT przedm d2 (4); CzechRozm 16v (56); PaprPan B3v (3); że [chrzest] ieſt broną do Bożego domu do Kośćiołá Páńſkiego/ á iż bez niego zbáwion żaden być niemogł KarnNap B; ModrzBaz 2 (51); SkarJedn A5v (69); Niezwykłem nic nigdy Bez rády wáſzey cżynić KochOdpr B3 (2); Oczko 6 (7); KochPs 103 (5); SkarŻyw A3v (53); KochTr 6; StryjKron 1 (5); CzechEp *2v (33); A iż ćiáło cżłowiecże/ bez głowy być nie może NiemObr 44 (17); Niechodź [...] bez bótów KochWr 15; KochDz 105; KochPhaen 21; KochSz A2 (2); ReszPrz 18 (2); ReszList 148 (3); WerGośc 256; WerKaz 290; WisznTr 12; BielSjem 32; PudłFr 53 (2); ArtKanc F3v (8); BielRozm 25; GórnRozm A2 (20); KochProp 5; bo inaczey sine summa miseria zycz nie możecie. ActReg 97 (15); bo wielkie rzecży bez máłych ſtać nie mogą. GostGosp 2 (13); Phil D2 (4); ZapKościer 1588/77v; GórnTroas [3] (5); KochCzJan A2v (2); KochPij Cv; GrabowSet R4 (2); KochFrag 22; OrzJan 6 (6); OstrEpit A2; WyprPl A3v; Przez to wſzytko ſię sſtáło/ á bez onego nic ſię nie sſtáło LatHar 105; bom nie mogł być oświecony bez ćiebie LatHar 569 (15); KołakSzczęśl A2 (5); RybGęśli B4; á krom podobieńſtwá nie mowił im WujNT Matth 13/34; á oprocz przypowieśći nie mowił im. WujNT Mar 4/34 (51); WysKaz 4 (2); JanNKar C3v (2); królá y páná niemáią ſobie obieráć/ przez wiádomóśći y rády náſzéy SarnStat 14; Vrząd do zadnégo nie ma ziezdzić do prziymowánia zapiſów okrómia Królá. SarnStat 762 (85); SiebRozmyśl K2 (2); Iżeś ná woynę niechćiął [!] wyiácháć bez żony. KmitaSpit C3; PowodPr 40 (3); SkarKaz 43a (40); VotSzl B4 (2); A zwyćięſtwu nie licżby bez męſtwá potrzebá/ Ktore zdobi cżłowieká y nábáwi chlebá. CzahTr F3 (2); GosłCast 20 (3); PaxLiz D4; SkarKazSej 658a (22); KlonFlis B; KlonWor 66 (3).

~ W charakterystycznych połączeniach: nie ... bez itp. authoritate, dołożenia (2), dopuszczenia (12), frasunku (2), hańby, karania (6), kaźni (2), kłopota (3), końca, łaski (27), miłosierdzia (6), mocy (8), nagrody (2), obrażenia (obrazy) (4), obrony (2), odpłaty, opatrzenia (2), opatrzności (12), opieki, pomocy (wspomożenia) (36), pomsty (12), potrzeby (8), potwierdzenia (utwierdzenia) (5), pożytku (8), prace(j) (roboty) (9), przejrzenia (5), przyczyny (3), przygany (3), przykrości, przywary, rady (28), rozkazania (7), rozmysłu (rozmyślenia) (7), strachu (bojaźni) (9), szkody (12), utrapienia, wiadomości (wiedzenia) (23), winy (2), wolej (nad wolą) (78), zapłaty (3), (do)zwolenia (przyzwolenia, pozwolenia, zezwolenia) (74), żalu (żałości) (6). ~

nie ... bez (a. przez), (o)krom(ia), oprocz [w konstrukcjach typu: ktoś nie jest bez czegoś, gdzieś nie jest bez czegoś = (na pewno) coś się zdarzy(ło) komuś a. gdzieś] (183:9:1): BierEz Pv; OpecŻyw 64 (2); ForCnR A2v; PatKaz I 15; FalZioł V 65v; BielŻyw 146; GlabGad E7 (2); BierRozm 14; RejPs 58; LibLeg 11/82 (2); SeklKat F4 (3); MurzNT Mar 6/4; KromRozm II g4v; Diar 68; KrowObr 70v; RejWiz 99 (3); thák iż po wſſyſtkiey ziemi głod ſie zmogł/ y w ziemi teſz Egyptſkiey niebyło bez niego [in cuncta autem terra Aegypti panis erat]. Leop Gen 41/54 (4); RejZwierz 6v (2); BibRadz I 7a marg (4); Wſzakże nie mogłá być bez tego/ áby ſwey krewkośći przyrodzoney milcżkiem albo ćirpliwoſcią vſzłá BielKron 10v (17); KochSat B4v; Mącz [18]b; Prot A4v; SarnUzn D8v; LeovPrzep a3; RejAp 38 (2); HistRzym 15 (4); RejPos 26v (14); KuczbKat 20; RejZwierc B2 (38); BielSpr 67v; WujJud 98 (7); BudBib 2.Mach 4/34; HistHel C3v; Strum I2 (2); Bez grzechu/ ktoriby nie grzeſzył/ bez śmierći/ ktoriby nievmárł żaden nie ieſt BiałKaz Bv; iż ácżkolwiek y Láćinſkie kśięgi bez omyłek nie ſą BudNT przedm c4v; CzechRozm 39v (3); KarnNap Ev; ModrzBaz 26v (8); SkarJedn 60 (3); Oczko 14; KochPs 202; SkarŻyw A4 (3); CzechEp 10 (8); NiemObr 66; KochMuza 25; ReszList 169; WisznTr 12; BielSen 12; Bez trudnośći nie będźiem KochPam 86; ArtKanc I20v; GórnRozm C (2); Ia widzę beż iakieikolwiek wielkiey burdy znim niebędzie ActReg 101 (8); GrochKal 15; Phil R2v; LatHar 577; WujNT 11 (8); WysKaz 32; SarnStat 225; GrabPospR L4; PowodPr 85; SkarKaz 44b (3); KlonWor 65; Y nie był nieboracżek tám bez wielkiey ſzkody. Bo mu kilká okrętow/ morze zátopiło PudłDydo A2.

~ W charakterystycznych połączeniach: nie ... bez bojaźni (strachu, trwogi) (4), czci (3), grzechu (16), karania (kary, kaźni) (5), pociechy (3), pomsty (11), pożytku (47), przygody (15), szkody (6), tego (czego) (26), trudności (4). ~

nie ... wad, (na)przeciw(ko), mimo = (tylko) zgodnie z (50:23:5): BielŻywGlab nlb 9; LibLeg 6/55v (2); RejPs 48; ComCrac 21; RejRozpr K (2); RejJóz P; SeklKat M3 (2); KromRozm I [P2]; MurzNT 76; KromRozm III 17 (2); MrowPieś A3v; GroicPorz A4v; KrowObr 180; OrzRozm Kv; BielKron 109v (5); á mogł byś był tilko ſie wſamey Rycerſkiey [nauce]/ czoby było niebyło naprzećiw Oycu obierać KwiatKsiąż F2v; RejAp 114v; GórnDworz Z8; RejPos 40v (7); BiałKat 271 (2); BielSpr 37v; WujJud 62v; Dźiwnym á niewymownym kſtałtem/ nie dźieie ſie nic ná świećie mimo wolą Bożą WujJudConf 65 (2); CzechRozm 88v (4); ModrzBaz 43v; SkarŻyw 291 (2); CzechEp 360; Chcemyli miłość/ zobopolną záchowáć/ ábyſmy wyrozumienie náſze/ z piſmem ś. zgadzáli/ nie chcąc nád to rozumieć/ co nápiſano ieſt. NiemObr 79 (4); ArtKanc N11v; GórnRozm D3v; PaprUp K2; AEconomiae aby nad statut trzymane nie były tak postanawiąmy. ActReg 44 (2); GostGosp 146 (2); WujNT 585 marg (2); tedy y tego im pozwalamy/ ieſli nie ieſt przećiwko miáſtá onégo przywileióm. SarnStat 744 (10); á złotá y śrebrá nád potrzebę moię nie mam. SkarKaz 458a; SkarKazSej 692a (3); KlonWor 40; ZbylPrzyg A3v.

nie ... (o)krom, oprocz, mimo = tylko w (14:4:1): Item aby zadny nyeſzmyal za granyczą chodzicz okrom goſczyncza LibLeg 6/118v; SeklKat B3 (2); KromRozm I Ev; Oprocż koſćiołá żaden zbáwion być niemoże WujJud 138 marg (2); także też żaden obywátel mimo Rzecżpoſpolitą niemoże dobrze żyć [nemo civium extra rempublicam commode vivere potest]/ áni vrzędowi ſwemu ábo powinnośći ſwey doſyć cżynić. ModrzBaz 3; SkarJedn A7v (8); SkarŻyw 153; WujNT Cccccc3v; SarnStat 65; iż okrom ſeymu [...] ſądźić ſię tákich złoczyńców nie godźi. SkarKazSej 701b.

nie ... od [zawsze w zwrotach i frazie: nie być od tego a. od czego = zgadzać się (13), nie jest od rzeczy = jest słusznie (3), nie mówić od rzeczy = mówić słusznie, prawdę (1)] (17): Przeto Włádźiſław niebył by był od tego/ by ſie go był Krol Polſki chćiał bliſkośćią dopieráć. BielKron 408 (2); Mącz 42c (3); Gdyć ſie ták podoba/ tedy też y ia od tego nie będę. CzechRozm 21 (3); Co ieſli dla vſzu/ po któréy ſtronie głowy puśćiémy/ od rzeczy nie będźie Oczko 16v (3); Nie zowże tego kłamſtwem/ iż ſię mężem być mieniłá S. Eufrozyná. Bo męſkie ná ty nieprzyiaćioły ſerce miáłá: y nic od rzeczy nie mowiłá/ gdy ſię Smáragdem zwáłá. SkarŻyw 16; KochFr 32; ActReg 111 (2); LatHar 7; KlonKr wstęp A4v.

nie ... (na) przeciw(ko) [zawsze w zwrotach: nie być a. poczynać a. mówić przeciw = być zgodnym, zgadzać się, być w dobrych stosunkach] (21): GroicPorz 14v; KrowObr 121 (3); Leop Gen 21/12; BibRadz I 143c marg; BielKron 146v (5); Mącz 245b (2); Y ia też nic przećiwko temu nie mówię/ bo to ná oko widzę OrzQuin I2v; LeovPrzep G4; WujJud 203 marg (2); CzechRozm 42v (2); SkarŻyw 224; CzechEp 412.

nie ... nad = nie więcej, mniej (18): LubPs Z4; KrowObr 15v; RejWiz 41 (2); Nie ieſtći vcżeń nad miſtrzá/ áni ſługá nád Páná ſwego. BibRadz Matth 10/24; BielKron 74v; GórnDworz 12; Y ieſli ſpráwiedliwość wáſzá nie będźie obfitowáłá nád ſpráwiedliwość Skrybow y Pháryzeuſzow/ nie wnidźiećie do kroleſtẃá Bożego. WujJud 77v; BudNT Luc 6/40; CzechRozm 29v (2); Snadź on Káſtor y Polux nád nie [Wojciecha i Jana Kamienieckich] nic nie máią/ Męſtwem wſzelką dzyelnoſeią z nimi porownáią. PaprPan C2v; CzechEp 22; OrzJan 99; Rodzicow ábo dzieći nie miłowáć nád Chriſtuſá. WujNT 40 (4).

~ W charakterystycznych połączeniach o znacz. ‘nie być większym, być mniejszym’ : nie być nad (8), nie mieć nad (7). ~

γγ. Zaprzeczony przyimek wyraża stosunki czasowe (14):

nie ... przed = po (12): FalZioł IV 47d; KrowObr 30 marg (2); nigdy przed zachodem ſłońcá nie iadł SkarŻyw 56 (2); CzechEp 31v (2); WujNT 299 (4); SkarKaz 119a.

nie ... po = przed (2): Prot B4v; Po ś. Iádwidze śiać nie ma/ ktoby iedno chćiał mieć pożytek. GostGosp 70.

h. W dwuczłonowych konstrukcjach analogicznych do 2.a.α.1) i 2) oraz 3.a., wprowadzanych przez składniki o szyku: nie + vb + av itp. (43):

W pierwszym członie: nie ... tak (8): [typ: nie ... tak x ... (jako y = bardziej a. raczej y]: »nie ... tak ... jako, ale, jako więcej« (5:2:1): ktore bi mnye tak dalecze nyenalezali ale vaſchey K.m. LibLeg 10/153; KrowObr 192 (2); GórnDworz Z8 (2); CzechEp 10 (2); Ale że kazánia ná pogrzebiech nie dźieią ſię ták dálece dla vmárłych/ iáko więcey dla żywych pozoſtáłych WysKaz 2.

W pierwszym członie: nie ... tyl(k)o, sam, jedno tylko, tylko sam, goły, jedyny, sam tylko, zgoła tylko = non HistAl, Vulg; non ... tantum Vulg (20:7:2:2:1:1:1:1):

[typ: nie ... tylko x, ale i y = x i y, x z y]: »nie ... tylko itp. ... ale(ć), ale też i, ale i, ale też (a. także), ale tudzież, ale zgoła, bez wyrazu nawiązującego drugi człon« = non ... sed HistAl, Vulg; non ... tantum ... sed et Vulg (10:8:7:5:1:4): Gdiż pan Bog nie chciał tilko ſamych otrokow na ſwiecie mieć, Ale iak ſkoro Adama ſtworzył, tudzież dał mu towarzyſzkę GlabGad A2v; HistAl Av; I nieieſteś iedyny Iednatz náſz y przytzyńcá/ oto Swięći vmárli ſą inſzymi y drugimi náſzymi Iednatzámi y przytzyńcámi do Boga KrowObr 209; iż wżdy Ewángelia náſſá/ nie byłá miedzy wámi tylko w mowie/ ale y w mocy y w Duchu ſwiętym Leop 1.Thess 1/5 (2); RejPos 325; CzechRozm 49 (5); SkarJedn A7v (4); SkarŻyw A5; CzechEp 43 (3); KochPieś 22; Sákrámenty nie ſąć tylko znáki, ále y przyczyny ſpráwiedliwośći. WujNT 537 marg (6); Kośćielne kazánie nie ieſt goła hiſtorya/ ále świádectwo pewney prawdy ktorey káżdy winien wierzyć SkarKaz Ooood; SkarKazSej 701b.

[podtyp: nie ... tylko x, ale wszyscy = wszyscy, w tym x] (7): RejAp 6v; RejPos 202v (2); Bo też tu ćiáło nie rozumie śię ſkorá thá tylko y kośći/ ále cáłego cżłowieká znácży GrzegŚm 19; CzechRozm 99v; WujNT 155 (2).

W charakterystycznych połączeniach: w drugim członie: wszytcy (wszytek) (5), cały.

i. W konstrukcjach składniowych o sensie nie zaprzeczonym (7168):

Konstrukcje typu: nie ... jedno = tylko: »nie ... je(d)no, chyba, wyjąwszy (a. wyjmując), tyl(k)o (a. telko), (o)krom(ia), (o)procz, je(d)no tylko, aliż, nad, ledwo(-e), ależ, bez, exceptis, jacy, jacy jedno, jakoż, jedno aż, jedno poki, ledwo jedno, nisi, niż, tylko aż, tylko wyjąwszy, bez wyrazu nawiązującego drugi człon« = non ... nisi Vulg, PolAnt, Modrz, JanStat; non ... praeter Vulg, PolAnt, JanStat; non ... donec, non ... extra, non ... si non, non ... supra PolAnt; non ... absque Vulg; non ... quam Modrz; non ... praeterquam, non ... sed, non ... ultra JanStat (619:81:51:48:39:36:27:8:8:2:2:1:1:1:1:1:1:1:1:1:1:1:1:3) (935+4): procż ciebie námilſſy móy/ nigdym oblubienitza nieſſukala. OpecŻyw 6v (9); MetrKor 40/815 (4); PatKaz III 125v (2); HistJóz B4; FalZioł [*7]v (9); BielŻyw 70 (4); Tu chciey bacżyć iż ſtarzy Philozophi ktorzy nie pili nigdy tilko iedząc, tak naucżali. GlabGad Gv (7); MiechGlab 69; LibLeg 6/117v (10); KłosAlg G; WróbŻołt ee6v (3); RejPs 16v (4); ComCrac 13v (3); LibMal 1543/70 (12); RejJóz H2; ZapWar 1545 nr 2646 (2); żadny człowiek niemoże być zbawion iedno przes ſyna bożego SeklKat M2 (8); HistAl G3v; KromRozm I E3 (2); MurzHist D4v (3); MurzNT Matth 14/17 (6); KromRozm II b3 (3); KromRozm III L7 (2); Diar 41 (2); DiarDop 111 (2); Małżeńſtwá też yedno s cnotliwą/ y z dobrego domu/ y o ktoreyby żadnych rymow nyetworzono/ zácżynánya nye opyewano/ albo klatek nye plecyono/ áby nieſtacżał. GliczKsiąż Bv (3); LubPs N5 marg (2); Sędźia o dług który ze gry roſćie nie ſądźi/ wyiąwſzy by kto potym zapłacić obiecał GroicPorz d; Gdzie theż ſą iáwne dowody przećiw złoczyńcy/ [...] tám męki nie trzebá/ oprocz że by ná co innego zá doſtátecznymi znáki/ á nieiákimi dowody był podeźrzány GroicPorz hh2 (8); KrowObr Bv (13); Szpetna Wroná nie vmie nigdy iedno krákáć RejWiz 49; Gdyż Bog nie ma bez ſiebie Kánclerzá żadnego RejWiz 183v (7); á iam procż dziſieyſſego dniá otym nieſlyſſał. Leop Gen 21/26; wſſákby ſnadź niezoſtáło z niezlicżney wielkośći/ iedno bárzo máło. Leop 4.Esdr 7/69; Boć niedano tobie cżáſu/ iedno tylko żyć. Leop 4.Esdr 8/5 (11); OrzList h4v (2); Dobr Krolewſkich niezáſtáwuiem/ áni dáruiem/ áni Summy przypiſuiem na Seymie/ tylko áż z dozwoleniem Rad náſzych UstPraw A; Dzyećiom młodym dawność nie idzye czynić o krzywdę ſwą iedno gdy przyidą ku látom UstPraw G4v (38); RejFig Cc2v; Bo tych błot nie zyeźdźi/ ledwe w mrozy źimie. RejZwierz 100v; Podobnoś nie polował/ iákoż w mięſopuſty. RejZwierz 139v (7); Też Kápłan nie wnidźie do człowieká vmárłego/ áby ſię pomázáć miał/ iedno tylko do oycá/ do mátki/ do ſyná/ do corki/ do brátá/ y do śioſtry/ ktoraby zá mąż ieſzcze nie ſzłá BibRadz Ez 44/25; Z tákowego cżłowieká będę ſię przechwálał/ á z ſiebie ſámego nie będe ſię przechwalał/ wyiąwſzy z krewkośći moich. BibRadz 2.Cor 12/5 (19); Goski *; OrzRozm H2 (5); Ten vſtáwił áby duchowni z niewiáſtámi w iednym domu nie mieſzkáli/ chybá s krewnymi. BielKron 158; Swiádkow nieprziymuią áż doświadcżone w cnoćie męże/ ktorym może wierzyć bez przyſięgi. BielKron 261 (62); GrzegRóżn C (5); KochSat Bv; KwiatKsiąż M3 (3); AErarium sanctius. Skarb którego nie ruſzayą/ wyyaw[ſz]i [!] w wielką potrzebę. Mącz 5a (8); OrzQuin C4 (5); Prot Cv; Iam ieſt Pan á nie máſz inego/ á okromia mnie nie ieſt Bog. SarnUzn E2; A także tym ſpoſobem cżłowiek á duch nie ſą ieden áni mogą być/ iácy iedno w ten cżás. SarnUzn F7 (11); Iáié kokoſze włożywſzy wtwárdy piwny ocet przez trzy dni/ ſtrawi ſye z wierzchu ſkorupá/ wewnątrz też niebędźie iácy wodá SienLek 65v; iżby pokrzyk nieroſł/ iedno gdźie ſye ſzubienicznik práwą dźiewicą będąc zmokrzył SienLek 199 (3); RejAp 4 (9); GórnDworz B2 (22); GrzepGeom E (3); Ten krol nie iádał nigdy/ tylko z iedyną corką ſwą/ ktora byłá wielmi piękna y vćieſzna. HistRzym 12v; bácż áby ſie mnie nie dotykał niż potrzebá/ bo ieſtem kolewná [!] krolá wielkiego. HistRzym 17 (5); ále oni tego nie rozumieli/ iedno iáko o inſzym Proroku. RejPos 12v; máło podrozſzy ſzedł do láſá/ nie vkazał ſie iáwnie ná ſwiát/ ledwo iedno przez trzy látá/ á potym wnet márnie zginął. RejPos 320v (34); BiałKat b2v (4); BielSat C (4); á w grobieć nie było iedno ćiáło Kryſthuſowe vmárłe GrzegŚm 24 (2); KuczbKat 110 (5); Bo ieſli ſobie wſpomniſz cżáſy młodości ſwoiey/ żeś zá tą pánią fortuną y zá iey dworem po wizytki cżáſy ſwoie biegał/ nie może być iedno iż záwżdy przeſtráſzone ſumnienie w ſobie ználeść muśiſz. RejZwierc 124 (23); Coś vmyſlił radz ſie zmyſlnych wiele/ gdy maſz cżynić ſam cżyń niezwierzay ſie wielom/ chybá nawiernieyſzym. BielSpr 36v (3); Pánie Boże day/ ábyśćie ſie kiedy lepiey obacżyli/ y ſzcżyrą prawdę poználi: ktora nie ieſt tylko iedná. WujJud 10 (14); WujJudConf 57v (5); RejPosRozpr b4 (2); BudBib b2 (5); Strum E2 (2); BiałKaz F3; BudNT Matth 12/25[24] (6); Bo do tych Prorocy nie bywali poſyłáni/ oprocż Ionaſzá CzechRozm 108v (55); PaprPan B3; Przelaniem krwie plugawi ſię źiemiá: á niemoże być krew ná niey przelana/ okrom krwie tego kto ią przelał/ ocżyśćioná. ModrzBaz 144 (20); SkarJedn 7 (6); Tákże y zdrowie niema ieno iedno Cżłowiek śmiertelny/ á przećiwko temu Niezlicżna lidźbá chorob rozmáitych. KochOdpr B2; Oczko 6v (6); KochPs 17 (4); SkarŻyw A5 (28); MWilkHist Gv; StryjKron 66 (2); CzechEp 28 (25); Abyśćie ſię náucżyli z nas/ nie rozumieć/ nád to co ieſt nápiſano/ iżbyśćie ſię ieden zá drugim nie nádymáli/ przećiwko drugiemu NiemObr 79; SZeląg dam od wychodu/ nie zyem ieno iáie: Drożéy ſram/ niżli iadam KochFr 36 (3); KochPhaen 23; ReszPrz 40 (3); KochPieś 16; PudłFr 55; ArtKanc E6; BielRozm 15 (3); á to wſzyſtko vczyni/ on zuchwálec/ w nádźieię tey twey Wolnośći/ wiedząc że go poimáć nie mogą/ áż przekonanego práwem. GórnRozm B3v (15); KochWr 41; zmowic ſie znim n[i]emogli chiba przes Tłumatza PaprUp B3v; ZawJeft 20 (3); niechcę nic statuere nisi commnnicatis conſi lys [!] ActReg 64 (17); á nowotnego przed ſtárym nie ważyć/ oprocż oſobney godnośći. GostGosp 1 (6); KochCn B3v; KochAp 9; KochFrag 27 (4); OrzJan 29 (5); LatHar 217 (5); RybGęśli A4 (3); WujNT ktv (52); WysKaz 32; JanNKarGórn G4v; Dożywoćié oycowi z ſynem dáné/ gdźie więc ſynowi poſseſſionem puśći przed ninieyſzym Séymem/ álbo concluzią Séymową/ nie ieſt expectatiua: exceptis ſądowych mieyſc. SarnStat 86; Wielka to iest diſtáncia, że áni ći ztąd, áni owi ztámtąd ná rátunek niemogliby przybydź czáſu gwałtownéy potrzeby ledwo zá ſześć niedźiél landem. SarnStat 134; A Tákowé ruſzenié poſpolité nie ma bywáć/ ieno áżby pewna á dowodna rzecz była [...] że nieprzyiaćiél ſtárgawſzy przymiérze/ któré z Królewſkim Máieſtatem było zákroczyło/ ſam głową ſwą do króleſtwá miał wtárgnąć SarnStat 423; Sędziowie ná ſwé mieyſce nikogo niech nie poſtánawiáią, chorobę tylko ich wyiąwſzy. SarnStat 557 (133); SiebRozmyśl E3 (2); ZapMaz II G 97/89v; by nie miało/ Iedná ich pará zoſtáć/ bić ſię z nimi zdáło. KmitaSpit C4v (4); S. Marćin dopiero też na krześćiáńſtwo probántem był/ gdy Ceſárzowi Rzymſkiemu woynę ſłużąc/ niemiał iednák wyſługi żołdu ſwego/ iedenże płaſzcż PowodPr 63 (4); Lecz Pan náucza/ iż przyśięgáć nie mamy áż z wielkiey potrzeby. SkarKaz 311b (29); VotSzl B3 (3); CiekPotr 13; CzahTr C2v; PaxLiz Cv; Pháráo krol nád bydłem niechćiał mieć páſterzow iedno dowćipnych SkarKazSej 662b (5); ZapKościer 1597/78v; Aby żaden podárkow nie brał/ okrom pewnych Oſob/ śiedząc ná ſądźie: to ieſt/ od ſwych krewnych KlonWor 18; Onże pochlebca vcży nośić wino śmiele; Choćia go nie piiano przedtym/ procż w kośćiele. KlonWor 56 (3); SzarzRyt D3v.

Z 5. (1): A cżegoż tedy niedoſtawa/ iedno tego/ żeby ći/ ktorzi chcą áby ie nád inſze przekłádano/ dowćipem/ cnotą/ y zacnemi ſpráwámi tego popráwowáli [Quid igitur superest, quam ut ... hoc sibi vindicent]? ModrzBaz 42v.

[Podobna funkcji cf 2.b.]

Konstrukcje typu: nie ... = dopiero: »nie ... aż(e), aż(e) (na)pi(e)rwej (a. drzewiej, a. przod), poki nie, aliż, dokąd nie, ależ, aż dopiero, aliż pierwej (a. przod), ależ pierwej, niż (li), przed tym niż, dokąd pierwej nie, poki« = non ... nisi Vulg, Mącz, Modrz, JanStat; non ... donec, non ... usque (quo) PolAnt Vulg, JanStat; non prius ... quam Modrz; non ... nisi prius, non ... ut Vulg; non ... quousque JanStat (504:67:41:27:20:9:5:2:2:2:1:1:1) (680+2): ListRzeź w. 19 (2); MetrKor 34/265 (6); OpecŻyw 25v (5); BierEz I; ForCnR D2v; PatKaz II 61v (2); PatKaz III 101 (5); HistJóz C2v; á pothym nieieſc aże za ſzeſć godzyn FalZioł I 50b (9); ZapWar b.r. nr 2085 (3); Niechciey panować, aleſzby pirwey był poddan panowaniu BielŻyw 7; dokąd nie porozumiem ocż ſie gadacie, nieumre BielŻyw 9 (6); GlabGad L5; LibLeg 7/42 (8); KłosAlg A4; March3 Xv; WróbŻołt B2; RejPs 26 (3); RejRozpr E2v (2); ConPiotr 33 (2); Pan ſwieczki niewie/ niż przed nim powiem/ cżego mi potrzeba/ aż mię pierwei przed nim opowiedzą/ przyſtęp vcżynią abo ſię też za mną przycżynią. Ale pan bog/ wie wſzyſtko/ niźli go oczo proſim SeklWyzn e4v (2); RejJóz I2 (2); SeklKat P; Alye powyada yſch Czorka yey przerzeczona na tho nyezezwaliala Any o zaduſchanyu them wyedziala, alyeſch zyey powyedzenya LibMal 1549/148v (3); Niemow Hui az przod przeſkocziſs RejKup aa5 (6); HistAl F7v; MurzNT Matth 5/26 (4); KromRozm III I4; Diar 38 (4); GliczKsiąż B5 (6); LubPs R2 (2); GroicPorz 14 (7); KrowObr 20 (5); Gdyż y zyele y drzewo nie roście ná gorę/ Aż korzeń zácżnie pirwey w zyemi ſwą náturę. RejWiz 128 (3); Leop Gen 8/7 (19); OrzList b3 (2); UstPraw Av (9); Tákżeć proſto náſz Polak/ nie mądr áż po ſzkodzye. RejZwierz 128 (2); A przetoż miedzi żydy zakazano było áby iey nikt nie czytał/ áni wykłádał/ przed tym niż mu trzydźieſći lat było. BibRadz I 1a marg (21); OrzRozm Lv; iż poki tám nie ofiáruiecie zacnieyſzego mężá nád ine/ poty nie przeſtánie. BielKron 120; Vſtáwił theż áby mniſzki nie poſtrzygano áż w XXV leciech w klaſztorzech/ á nigdy iedno we trzy Krole. BielKron 150 (99); A widząc ſzátan że nam nie mogł tey pewności zbáwienia [..,] wydrzeć/ áżby drzewiey ten pewny fundámen obálił/ prżeto ták ſię oto [!] pokusił. GrzegRóżn D4; KochZg A3; Non fert quin vapulet, Nie zwiedzie mu ſie to áż będzie bit. Wzyąć mu kiyem. Mącz 121c (4); OrzQuin H2 (2); thymże poſypuy/ ále ná nim nieieżdżay áż ſye zgoi/ chyba byś vchronić mógł otárćia. SienLek 180 (12); LeovPrzep E4v; RejAp 28 (12); przeiednywáć miał ſtronę/ ná ocży krolewſkie áż przeiednawſzy nie przychodząc GórnDworz S7v (5); GrzepGeom I4; bo morze nie przeſtánie ſwey gry/ dokął [!] z ſiebie vmárłego nie wyrzući. HistRzym 16 (7); Nie znamy Páná áż nas nędzá przyciſnie. RejPos 75v marg (27); RejPosWiecz3 [97]; BiałKat 136; GrzegŚm 14 (4); dokąd choroby niezbędą/ ſpráwy vrzędow ludźi zdrowych cżynić niemogą KuczbKat 395 (5); RejZwierc A2v (28); BielSpr 4v (4); WujJud 203v (3); Poprzyſięgam was cory Ieruſzalimſkie przez ſárny álbo przez łánie polne/ ábyśćie nie budziły/ áni poruſzáły miłośći poki oná záchce [Si suscitaveritis et si evigilare feceritis amorem, donec voluerit]. BudBib Cant 3/5 (14); MycPrz II C2v (2); Strum C2 (6); BudNT Matth 17/9 (4); CzechRozm 22v (28); ktorey [wody mętnej] poſpolićie niepijáią áż śię vſtoi ModrzBaz 8 (12); SkarJedn 56 (4); Oczko 19v (3); KochPs 129; á niezoſtáy ſię aſz w Egipćie SkarŻyw 244; á końcá rzece oney ćiekącey nie było/ poty aſz ſię wſzyſcy doſtátecżnie náſyćili. SkarŻyw 384 (38); Niepoſzłá ſpáć/ áż piérwéy Mátkę pozdrowiłá/ Y zdrowié rodźiców ſwych Bogu poruczyłá. KochTr 12; StryjKron 782; Bo poki ſię tego nie náucży/ tedy nie może vyść Antychriſtoſtwá. CzechEp 346 (19); NiemObr 83 (4); SLáchetné zdrowie/ Nikt ſię niedowie/ Iáko ſmákuieſz/ Aż ſię zepſuieſz. KochFr 118 (4); KochEpitCat 110; KochSz B4; ReszHoz 126; WerGośc 250 (2); KochPieś 13 (4); PudłFr 48; ArtKanc G12v (2); GórnRozm Av (9); á naród Słowiáńſki Nie opárł ſye áż o brzég wielki Adriáńſki. KochProp 13; Tedy y Confaederatia sama iako Conditionalis, nie mozebydz potywazna poki się tey Conditiey finalis executio niestanie. ActReg 20 (10); Myopes ‒ Czi ktorzi mewidzą [!] az blisko do ocżow prżiłozą. Calep 685a; A ma to pomnieć káżdy/ iż cżego omieſzka cżáſu ſwego/ że tego nie vgoni áż w rok/ álbo nigdy. GostGosp 84 (13); że ieden drugiemu nie ma ſie do otworzyſtey przyiáźni podawáć/ áni ſercá ſwego otwieráć/ áż z nim korzec ſoli zie. Phil H2 (2); GrabowSet D2v (4); OrzJan 133; LatHar 121 (6); Poki nie przeminie niebo y ziemia, iedno iotá áni kreſká iedná nie przeminie z zakonu/ áż ſię wſzytko wypełni. WujNT przedm 31 (35); WysKaz 18 (2); JanNKar D2v; tedy Stygár ma onégo káráć/ y ták długo do góry nie puśćić/ áż od Zupniká y od Stygárá odpuſczenie vprośi. SarnStat 379 (36); SiebRozmyśl F4v (3); KlonKr B2v; PowodPr kt; ktory [Eliasz] ieſzcze nie vmárł/ y nie vmrze áż przed ſądnym dniem/ gdy przyſzćie wtore Páná náſzego vprzedźi SkarKaz 118b (9); CiekPotr 38 (2); CzahTr K4 (2); GosłCast 29; Do tąd iey nie opuśći/ áż zalęże w grobie. PaxLiz C2 (2); SkarKazSej 670a marg (5); KlonWor 76.

Z 4. (2): RejZwierc [193]; Y zali zgnić ćiáło iedno w iedwabiu nie może? SkarŻyw 52.

Konstrukcje typu: poki nie = , zanim: »poki itp., dokąd, pokąd, aniżli, aż, bez wyrazu nawiązującego drugi człon (...) nie« = donec Vulg, PolAnt, JanStat; dum Mącz, Modrz, Vulg; quamdiu non Mącz, Modrz, JanStat; ante, dum non PolAnt; donec non, nisi, usque quo JanStat [w tym: orzeczenie wyrażone czasownikiem dokonanym (458), czasownikiem niedokonanym (66)] (415:93:12:1:1:2): MetrKor 34/265 (3); Idź przecż poki ſie nierozgniewam BierEz Nv (2); Wſtáń/ a wezmi dziecię ij matkę iego/ a vydzi do eijptu a bądz tam dokąd niepowijm tobie OpecŻyw [27] (2); tzom rád cżinił/ y s pożytkiem ijch niemałym pokim był nie tak zubożáł ForCnR A3v; ZapWar 1524 nr 2297; PatKaz II 27; HistJóz D; FalZioł I [1152]b (10); Pirwey nicz niecżyn poki ſie dowodnie nienaucżyſz BielŻyw 131 (9); GlabGad L2v (2); LibLeg 7/42 (7); WróbŻołt B2; SeklKat Nv; Czo naſtało nowo było Niepodobno ſię jm zdało Aż ſię to nieokazało RejKup Pv (5); MurzHist H (3); MurzNT 3v (4); KromRozm II i3v; KromRozm III D2v (4); Diar 38 (4); DiarDop 109; Ták długo potrzebá ſie vcżyć/ pokątby ſie nye náucżył GliczKsiąż N2 (10); LubPs S2v (2); GroicPorz l4v (7); KrowObr 38v (4); RejWiz 78v (3); żeć niewytrawi tych wſſyſtkich rzecży ſlużebnicá twoiá/ dothąd pokiey nieucżyni Bog przez ręce moię tego com vmyſliłá. Leop Iudith 12/4 (21); UstPraw B2v (3); KochZuz ktv; RejFig Cc6 (2); RejZwierz 85v; BibRadz I 2c marg (6); OrzRozm H3v; iż náſzym walkom nigdy koniec niebędzye/ poki z Rzymiány dzyerzeć wiáry niebędzyem BielKron 198 (64); KochZg A3; Mącz 32c (3); porzuć ią/ y odrzecz ſye iéy/ ták iákoś ſye ná Krzćie świętym odrzekł Dyabłá/ itéż wſzyſtkich vczynków iego/ piérwéy/ á niżli by ćię z cnotliwégo Polaká/ y z świętéy á wiernéy Królowi ſwemu krwie człowieká/ w Woyćiká álbo w Wiktoryná iákiégo nie przemienił. OrzQuin L2 (8); Prot D4v; SarnUzn F5v; SienLek 45 (13); RejAp 4v (2); GórnDworz G5 (3); HistRzym 16 (2); RejPos 18v (34); BiałKat 190v; BielSat B3 (2); GrzegŚm 27; KuczbKat 390 (2); RejZwierc 28 (7); BielSpr 25v (5); KochMon 34; WujJud 138 (2); WujJudConf 34v (3); RejPosWstaw [412]v; BudBib Iudith 5/15[21]; BudNT przedm c5; á wżdy mu nic nigdy vcżynić nie mogli/ dokąd godźiná iemu od Oycá/ y ſpoſob męki náznácżoney/ nie przyſzłá CzechRozm 230 (40); PaprPan Hh2v; ModrzBaz 61v (5); ModrzBazBud ¶6v; SkarJedn A3v (6); KochOdpr C4v; Oczko 10 (3); KochPs 27 (4); SkarŻyw A5 (17); StryjKron 473; CzechEp *3 (20); NiemObr 95 (5); ZapKościer 1583/38 (5); dokąd go nie widzę/ muśi mię być teſzno KochFr 52 (3); KochPhaen 16; KochSz A2 (2); WerGośc 265; WisznTr 25; BielSen 13; KochPam 82; KochPieś 8 (5); PudłFr 59; ArtKanc G12v; BielRozm 12; GórnRozm Av (6); KochPropKKoch 3; KochWr 38; PaprUp G4v; ActReg 20 (7); GostGosp 34 (6); GostGospSieb +3v (2); GórnTroas 19 (2); KochCn B4; GrabowSet B3 (9); Bo on ſznur złoty w Niebie trzyma ſpráwiedliwość Dotąd/ poki go źiemſka nie oſzpećiłá złość. KołakCath C4v; WujNT przedm 31 (12); JanNKarGórn H2; SarnStat 5 (26); GrabPospR kt (2); Myślił puſtoſzyć źiemię/ do tąd ktory kogo/ Nie przemoże: á ſobie nie podbiie ſrogo. KmitaSpit B2; PowodPr 26 (4); SkarKaz 4b (8); VotSzl B3v; CiekPotr 74; CzahTr H2v (3); GosłCast 10 (2); PaxLiz D2; SkarKazSej 671a (4); KlonFlis D4 (2); SapEpit B3; KlonWor 79; PudłDydo [B6]; ZbylPrzyg B3.

Konstrukcja typu: nie ... = zanim: »nie ... aż, jak, bez wyrazu nawiązującego drugi człon« = non ... donec Vulg, PolAnt (8:1:2): Leop Ioann 13/38; Nie zápoie kur áż ſię mnie po trzy kroć záprzyſz. BibRadz Ioann 13/38; BielKron 87 (4); HistLan A4v; LatHar 718; Záprawdę mowię wam żeć nie przeminie ten to wiek/ áż ſię wſzytko ziśći. WujNT Luc 21/32 (3).

α. W konstrukcjach zależnych od wyrazów zawierających semantyczny element negacji (1494):
αα. Po wyrazach typu: zaprzeczać, przeszkadzać, żeby nie = zaprzeczać, że..., przeszkadzać, żeby ... (1006+14+12+2) (1034): March1 A3v (2); March1Wiet Av; Snadźby nigdy nie rad przeſtał/ Iżeby nas nie kołátał. BierEz A3v (6); Iako panna Maria odmáwiala iżby męża niepoięla. OpecŻyw 3 (7); OpecŻywSandR nlb 2 (2); MetrKor 40/812 (2); PatKaz I 3v (2); FalZioł IV 48c (13); BielŻyw 4 (2); GlabGad L7v (2); zeſmi niechczieli zaniechacz abiſmi go nienawiedzyly LibLeg 10/150 (4); March3 V2 (2); RejPs 78v (5); LibMal 1543/67v (4); RejRozpr C2 (3); ConPiotr 30; Ruben brat ſtarſzy rozradza aby go nie traćili RejJóz A7v; Nie mogą ocży zataić aby nie płakały RejJóz G5v (11); ZapWar [1546] nr 2646; gdys pan Bog wſziſtkym poſpolu zakazuie/ Niezabiay SeklKat I4 (21); RejKup g7v (2); MurzNT 146; KromRozm II e (3); Diar 23 (8); DiarDop 107 (2); Z ktorego było zákazano nierucháć niczego. MrowPieś A3v; BielKom E; Dla cżego Pitágorás nyemáło trudnosći myął y prace/ s cżego odrzekł ſie potym nigdy gdiby ktho ſlyſſał álbo widzyał/ nye káráć. GliczKsiąż G5 (16); LubPs O2 (3); GroicPorz bv (9); rzadki ſie wybiega/ áby vmrzeć niemuſiał. KrowObr 82 (20); RejWiz 13v (13); y zádzierżał Krolá/ áby nie wſſedł do kośćiołá Leop Dan 14/18 (16); UstPraw Dv (3); RejZwierz 42 (2); iż pan ſpráwiedliwy Sędźia nie zápomni nigdy grzechu/ áby go nie miał káráć BibRadz I 158c marg; á człowiek nie może ſię mu ni w czym záſtháwić áby zwyćiężon być nie miał. BibRadz I 273v (23); Goski A3; OrzRozm C2v (3); BielKron 14 (34); boby tymże ſpoſobem muſieli ſię záprzeć że Kryſtus nie ieſt cżłowiekiem z cżłowieká GrzegRóżn B2v (6); KochSat B4v (2); KwiatKsiąż Dv (2); Cavet ne decipatur, Strzeże ſie áby go nieoſzukáno. Mącz 42a; Inhibere quo minus aliquid fiat Zábronić áby ſie co nie ſtáło. Mącz 151d; Eripere facultatem, Możność odyąć/ to yeſt/ przeſzkodźić áby nie mógł k temu álbo owemu prziśc. Mącz 346c; Negas tantam similitudinem in rerum natura esse, Ieſteś przećiwko temu álbo przećiwiſz ſie tákowemu przikłádu/ żeby to ná ſwiecie nie było. Mącz 353c (39); OrzQuin Bv (7); Prot B2; SarnUzn F2 (2); SienLek 3 (13); SienLekAndr a2v; LeovPrzep a2v; RejAp BB6 (13); odwodzili mie od tego/ ábych nie miłował GórnDworz C4v; ſtrzymáłá ſie iednák nieſkoſztowáć w pięknym á obfitym ſádu/ náder pożądánego owocu GórnDworz Aa6 (24); GrzepGeom O2; HistRzym 72 (3); niechciał tego zániecháć/ iákoż tego nigdy nie zámieſzkał/ áby on kiedy ſwych wiernych pocieſzyć nie miał RejPos 135v; żadny tego nie minął/ áby they trzeciey perſony tego wielmożnego Boſtwá/ wſpomionąć nie miał. RejPos 150v (135); RejPosWiecz2 96; BiałKat b2v (5); BielSat C (3); GrzegŚm 1 (2); HistLan D4 (2); KuczbKat 65 (10); Więc y woyt we wśi nie obeydzie ſie bez tego/ áby do páná z nowinką nie przyſzedł RejZwierc 72v; tedy go też cżáſem y pogroſką pohámować możeſz/ áby ſie nie wſpinał z motyką ná ſłońce. RejZwierc 81v; iż temu zábiega iákoby ſie kreẃ niewinna nie lałá po ziemi RejZwierc 141 (48); obwáruy by z wierzchu co nie pádáło BielSpr 63 (12); WujJud 14v (6); WujJudConf 139v (3); RejPosWstaw [223] (3); BudBib Ex 20/7 (13); MycPrz I B2 (9); Strum G3v (8); WierKróc B3; BiałKaz C3 (3); zápowiedzieli [= zabronili] niemowić w imię Ieſuſowe BudNT Act 5/40 (3); tedy ſie oto záſtáwiáć niechcę żeby niemogło być nieiákie podobieńſtwo oney rzecży z tą CzechRozm 46v (35); PaprPan O2 (2); Po rzecży oſądzoney wiele przekazy bywa v nas/ áby wykonánie końcá ſwego niebráło. ModrzBaz 96v (22); SkarJedn 139 (15); Oczko 15v (6); KochPs 89 (3); SkarŻyw A5 (30); StryjKron 162 (3); CzechEp 4 (23); CzechEpPOrz **; NiemObr 21 (17); KochFr 68; KlonŻal C4; KochSz B2 (3); ReszHoz 124 (2); WerGośc 210 (3); WerKaz 305 (2); WisznTr 7 (2); BielSjem 9 (2); PudłFr 69; ArtKanc A15 (6); BielRozm 9 (3); vchodząc tego żeby was Krol zniewolić nie mogł/ ieſteśćie w niewoli v wſzyſtkich GórnRozm C2v (14); Przetóż ſie ia tego zbraniam ábych otym nie mówił KochWr 41 (2); KochWrJan 18; PaprUp F4 (2); ActReg 13 (9); GostGosp 14 (9); Phil D2 (5); GórnTroas 61; KochCn B3v; GrabowSet A4v (8); OrzJan 9 (13); WyprPl C2; ále tyś mię hámował/ ábym nie zezwolił. LatHar 590 (2); WujNT Matth 6/1 (30); WysKaz 40 (2); Téż w tym liśćie inhibicia/ áby żaden kupiec [...] nie śmiał z miedźią y z inſzym towárem/ áni wodą/ áni ziemią/ minąwſzy Kráków do Toruniá ieźdźić SarnStat 959 (52); SiebRozmyśl Mv (3); GrabPospR L2v; PowodPr 9 (6); SkarKaz 45b (4); VotSzl A2 (3); Ani mię ſłowá twoie odráżą od tego, Zebym niemiał zábiegáć oſławie. CiekPotr 48 (6); CzahTr [D2] (2); GosłCast 37 (3); PaxLiz A3v; odrádźił vrzędom/ áby tego nie czynili. SkarKazSej 669a (3); KlonFlis H; KlonWor 63.

Z 2.a. (14): bo w zakonie było zákazano/ áby żadne obliczánie niebyło/ iedno áby káżdy człowiek od głowy płáćił ieden Sykł panu. BibRadz I 183d marg (2); BielKron 72 (2); RejAp 86 (2); CzechRozm 142v (2); NiemObr 24; KochFr 5; ActReg 149; GostGosp 22; SarnStat 260 (2).

Z 2.b. (12): BielŻyw 119; Diar 22; Mącz 75c (2); RejPos 152; WujJud 56v (3); Strum P; Oczko 18v; iż tu Apoſtoł nie zákázuie/ ábyſmy nic/ oprocz tego co ieſt w Bibliey nápiſano/ nie przyimowáli WujNT 652 (2).

Z 3. (2): Leop Deut 17/13; Cżemu wam Bog zákázował nie ze wſzytkich drzew vżywáć owocu Ráyſkiego? BielKron 1v.

ββ. Po wyrazach typu: bać się, żeby nie = bać się że (488): BierEz C2v (5); OpecŻyw 60 (14); PatKaz I 14v (2); HistJóz E4; Zaſię gdy ſtrach ieſt, Aby mieſthcza około macicze nie były chore, zarażone/ albo niedoſtatek cierpiącze FalZioł V 31v (4); BielŻyw 14 (4); Z bojaźnią idzie do łoża, By tam nie namacał noża BierRozm 13; Tedy więc nasi panowie Mają troski w swojej głowie, By sie ziemia nie rozsiadła, Na ich domy nie przypadła. BierRozm 24 (4); LibLeg 8/133 (5); WróbŻołt R8v; RejPs 64v (3); LibMal 1543/76v (3); LudWieś B2v (2); RejKup p8v; HistAl E3v (4); MurzHist B (4); KromRozm III Dv; musiem się obawiać, aby i polska koronna szkody podjąć nie musiała Diar 23 (7); DiarDop 102 (4); Alem ſie thego więcey moy pánie [Boże] obawał/ Abych ni w cżym chwały twey cżłeku nie oddawał LubPs hh4v; GroicPorz x2; KrowObr 38 (4); Lękł ſie pátrząc áby go kto od niey nie gonił. RejWiz 34v (4); Leop Gen 26/9 (3); LeszczRzecz A3; RejFig Aa4v (2); Będzye ſie bał/ ábyś mu/ dupy nie podrapał. RejZwierz 140v; A dla tegoż ſię bárzo vlękli przed nim/ á zátroſkáli ſię áby tákże nie vczynił koſciołowi Páná Bogá ich BibRadz Iudith 4/2 (12); OrzRozm A3v (3); BielKron 10 (71); GrzegRóżn B2v (8); KwiatKsiąż D4 (4); Verebar ne ita caderet, Obawałem ſie áby ſie ták nie przigodźiło. Mącz 29a; Pavor circa eum ceperat milites ne mortiferum vulnus esset. Zlękli ſie byli óń zołńierze áby od tey rány nie vmárł. Mącz 284d (23); SarnUzn H6; LeovPrzep A4v (6); RejAp 150 (5); GórnDworz C3 (9); Potym Ceſarz widząc dziećię káżdemu lube/ á iże ie wſzyſcy chwalili/ pocżął wętpić by po nim nie krolował/ áby niebył on ktorego zábić kazał. HistRzym 134 (6); moglibyſcie ſie lękáć á vſtráſzyć obwołánia tego Prorockiego/ áby kiedy Pan nie powitał ná nogi ſwoie/ á nie ſtárł was iáko zdzyebłká miedzy pálcy ſwemi/ á nie wyrzućił was z drogi ſpráwiedliwey/ á od oblicżnośći ſwoiey. RejPos 253 (24); BiałKat 66; HistLan F5 (2); KuczbKat 120 (4); RejZwierc 2 (13); BielSpr 7v (4); WujJud 69 (4); KochList nlb 3; BudBib Gen 32/11 (4); MycPrz I A4v; Strum L3; BudNT Act 19/27 (3); Ia ſie boię bych nie był fałſzywym Prorokiem StryjWjaz C4; CzechRozm A4 (4); ModrzBaz 77 (7); SkarJedn 129 (3); Oczko 30 (2); SkarŻyw 16 (50); StryjKron 482 (5); CzechEp 16 (5); NiemObr 18 (5); KochFr 72 (2); KochBr 151; ReszPrz 39 (2); ReszHoz 124; WerGośc 217 (2); BielSjem 11; GórnRozm L4v (3); KochWr 39; KochWrJan 18; PaprUp L2v (3); ZawJeft 21 (2); ActReg 10 (13); Phil C2v; KochPij C4; Tá trwoży/ by wyſtępkow piekłem Pan nie pſował. GrabowSet B (3); KochAp 9; OrzJan 10 (10); WujNT 12 (20); PowodPr 40 (8); VotSzl A3 (3); CiekPotr 42 (8); CzahTr L2; Lub mniémał/ by to żárty/ lub téż przeſtráſzony/ By mu nie ſzło o zdrowié/ mną wzgárdźił żądliwą GosłCast 49 (5); PudłDydo B2 (2); ZbylPrzyg A2.
β. W pytaniach nacechowanych emocjonalnie; pytanie dotyczy sytuacji, w której coś się rzeczywiście nie zdarzyło lub przypuszczalnie się nie zdarzy, i wyraża w związku z tym negatywny stosunek autora wypowiedzi; sens odpowiada zdaniu pozytywnemu postulującemu typurób (niech zrobi), powinien() zrobić, chciałbym zrobić’ (pytania dotyczące sytuacji, w której coś się zdarzyło lub mogło się zdarzyć, cf 4.) (1321):
αα. Pytanie wprowadzone jest przysłówkiem pytajnym przyczyny (571+46+4+2) (623): Gdy nielża kupić cudnego: Przecż żadnego [= brzydkiego] niechceſz kupić/ Możeć z niego poſługá być. BierEz B2v (18); OpecŻyw 33 (29); PatKaz III 123v (3); HistJóz Cv; BielŻyw 73 (3); Miły panie boże/ [...] Cżemu tak długo niezeſleſz Chriſtuſa twego. WróbŻołt cc (3); RejJóz B3v (7); SeklKat E2v; RejKup c5v (5); HistAl B3 (2); KromRozm I F3v (8); MurzNT Matth 7/3 (3); Diar 35; Przecż ze mnie grzechu nie zdejmieſz wſzák ieſt nietáyny tobie LubPs hh6v (17); iż teſz było w ſtárym zakonie/ że ſie ludzie obrzezowáli/ Sobothy ſwięćili/ [...] A tzemuſz ſię tedy teſz nieobrzezuiećie? tzemu Sobot nieſwięćićie? KrowObr 85 (57); RejWiz 27v (7); Rzekł mu Piotr: Cżemu nie mogę teraz zá tobą iść? duſſę moię położę zá ćię. Leop Ioann 13/37 (9); RejFig Aa4v (5); RejZwierz 20v (5); BibRadz Gen 12/18 (14); OrzRozm M4v (2); BielKron 11 (23); Cżemuż piorun nie zgromi tákiey niezbożnośći? GrzegRóżn N4v (9); Quin taces? Ale czemu wżdy nie milczyſz? Mącz 342a (8); OrzQuin V4v; Prot Cv (3); RejAp 25 (14); GórnDworz B8v (3); Oto maſz roſkoſzne karmie/ oto y weſele wielkie: przecż ſie nie weſeliſz? HistRzym 94 (5); Bo więc ieden gdy widzi cżłowieká bogátego [...] fráſuie ſie vſtáwicżnie/ [...] cżemu też Bog tákiego ſzcżęſcia y tákiego rozmnożenia nie racżył dáć iemu. RejPos 280 (97); BiałKat 261; HistLan B3; RejZwierc [782]v (14); WujJud 13 (10); RejPosWstaw 44 (4); Cżemu przyſzedłem á nie było nikogo? wzywałem/ á żaden ſię nie ozwał? BudBib Is 50/2 (11); BudNT przedm c3v (5); ále ieſliby ták było/ iáko oni [...] twierdzą: cżemuſz tego nigdziey piſmo ś. nie wſpomina CzechRozm 152 (9); PaprPan Ff2v (2); Tych tedy cżemuby ná vkráinę niezáprowádzono: cżemuby pewney cżęśći pol nienáznácżono/ gdźieby iym zamki zbudowano ModrzBaz 103v (10); SkarJedn 28 (9); Oczko 9 (2); cżemuſz duſzo moiá z tey nędze tám nie teſkniſz? SkarŻyw 127 (32); KochTr 15 (2); CzechEp 93 (10); NiemObr 19 (6); KochFr 56; KochMRot Bv; KlonŻal D; BielSen 8 (2); KochPam 87 (2); KochPieś 8 (2); Czemu ſobie rąk nie damy/ A ſpołem nie záſpiéwamy? KochSob 56; ArtKanc E15 (3); BielRozm 6; GórnRozm B4 (2); PaprUp Kv (2); Iuż ia ták dáwno czynić vmyśliłem ſobie. (–) Ale czemuż nie czyniſz? ZawJeft 21 (6); Phil K; cżemuż ludu ſwego Ieſzcże ćieſzyć niechceſz/ znácżnie ſtrapionego? GrabowSet C2v (4); KochFrag 22; OrzJan 45; LatHar 285 (2); Ieſli powiemy/ Z niebá [był krzest Janow]: rzecze/ Przeczżeśćie mu tedy nie wierzyli? WujNT Mar 11/31 (24); WysKaz 9 (4); KlonKr B2; SkarKaz 4a (5); VotSzl C4; CiekPotr 8 (6); GosłCast 65; PaxLiz D2; KlonWor 65 (2); SzarzRyt D2.

Z 2.a. (46): March2 D4; RejKup x6v; Dlá czego vczniowie twoj nieobychodzą śię wedle vſtawy ſtarſzych/ ale nieumytęmi rękoma/ chleba pożywaią? MurzNT Mar 7/5; ieſli bog práwy Beel ieſt/ cżemuſz ſzuka iámy do kościoła/ á nie wnidzye kędy chce? BielKron 111v; GrzegRóżn H3; RejPos 277 (3); A cożci chłop krzyw? cżemu onego nie tłucżeſz czoć winien? RejZwierc 72v; Ale cżemuſz ná oney ſtárſzey Confeſsiey nieprzeſtáiećie/ ále co rok to nową kuiećie? WujJud 14 (3); SkarJedn 28; WujNT Mar 7/5 (2); CiekPotr 87. Cf Połączenie.

Z 2.b. (4): PatKaz III 126v; Mącz 206d; O Boże wſzechmogący przecżeś ná mię iney plagi nie dopuśćił HistRzym 129; WujJud 65v.

Z 3. (2): ModrzBaz 18v; że nam Grámmátiki Polſkié cudzoźiemcy opiſuią. Czemu nie ſwoi? JanNKar D2v.

Połączenie (z 2.a.): »czemu(ż)(by) (a. przeczże(by)) (...) raczej (a. radniej), lepiej, pirwej nie« = cur a. quare non magis a. non potius Modrz, Vulg; quin potius Modrz [szyk 16:44] (28:1:1): O ſynu moy/ ieſtli niewdzięcżnych żydow/ ij twych krzyżownikow/ w takowym ſmutku ij męce niezapamiętáwáſs/ cżemu pirwéy ku matce twé ſmutné niemowiſſ? OpecŻyw 144; KrowObr 215; Leop Rom 3/8; BielKron 84v (2); A cżemu rozumu w obáleniu Bogow ſwych lepiey nie náſláduią/ niżeli ku ſthánowieniu ich? GrzegRóżn K2v; GórnDworz S7; HistRzym 20v; WujJud 39; RejPosWstaw 44; BudBib c (2); BudNT Hh4; CzechRozm 231v; ModrzBaz 40 (3); SkarŻyw 147; NiemObr 114; WerGośc 249; GórnRozm I3; O nieſzcżęſna godźino coś mnie w świát wydáłá/ Cżemuś nie rádniey z mátki do grobu podáłá? GrabowSet A4v; LatHar 127; Ieſli inſzy tey wolnośći nád wámi vżywáią/ czemuż nie ráczey my? WujNT 1.Cor 9/12 (3); CiekPotr 77.

W charakterystycznych konstrukcjach: orzeczenie w 2 os. (396), w 1 os. (49) ‒ sg (12) –, w 3 os. w odniesieniu do 2 os. (np. czemu cię nie ruszy) (26), w pytaniach zależnych odpowiadających zwrotowi do 2 os. (np. pytał go, czemu nie zrobił) (9); orzeczenie w con (22), czemu by nie + inf (1); w konstrukcjach dwuczłonowych ze zdaniem podrzędnym lub luźno nawiązanym zawierającym okoliczność, która powinna wywołać skutek o sensie zdania nie zaprzeczonego (126): typu: jeśli x, czemu nie y (103), czemu nie y, wszak x (23).

W charakterystycznych połączeniach: czemu (przecz, dlaczego) nie baczysz itp. (nie chcesz baczyć) (6), nie brzydzisz się, chwały nie dawαsz itp. (2), nie dałeś itp. znać (2), nie dbasz itp. (4), dosyć nie czynisz, dosyć się nie dzieje, nie dufasz itp. (2), nie karzesz (się) (3), nie lękasz itp. się ((u)lękniesz itp. się, boisz się) (14), łaski nie pokażesz (nie znam, naleźć nie mogę) (3), miejsca nie ma, nizacz nie masz, nie masz serca, nie masz śmiałości, nie milczysz, nie (po)mścisz (się) (5), nie napiszesz, nie narzekasz, nie nasladujecie itp. (2), nie nawrocicie się (2), nie obaczycie (się) (4), nie ocucicie się, nie odciągnął cię strach, nie odpowie(da)sz itp. (nie (wy)mowisz, nie gadasz, nie ozwał się, nie raczysz mowić, nie wołasz) (45), [co] cię nie odwiodło (4), nie oznajmi(a)sz itp. (nie oznajmujesz) (5), nie płaczesz, nie poddacie się, nie pomagasz, nie pomnisz itp. (nie pamiętasz itp., nie chcem pomnieci, na pamięci nie mają) (19), nie przebaczamy, nie przeczytasz itp. (3), nie pytasz (2), nie ratujesz, nie rozmyślisz itp. (się) (2), nie rozumiecie itp. (nie zrozumiewasz) (3), [co] nie ruszy cię (8), nie sądzisz (4), nie słuchasz itp. (nie chcieli słuchać, nie usłuchał) (10), nie starasz się (3), nie tęsknisz itp. (2), nie trzymacie (nie dzierżysz) (3), nie ukażesz itp. (3), nie upamiętasz się, nie ustraszysz się (8), nie ustrzegłeś, nie uznacie się, nie ważysz sobie, nie weselisz się, nie widzisz itp. (2), nie wiedzieli itp. (3), nie (u)wierzysz itp. (wiary nie macie (nie dają), nie wyznawasz wiary, wierzyć nie chcę) (11), nie wspom(ie)ni(e)sz itp. ((w)spomina) (16), nie wstydzisz się (nie sromasz się, nie odwiodła (wściągnęła) cię sromieźliwość, nie wstydasz się, wstydu nie zachowywasz) (8), nie wzbudzamy się, nie zlitujesz się (2), nie zmiłujecie się (5), nie (roz)żałujesz itp. się (2).

ββ. Pytanie wprowadzone jest partykułą pytajną lub nie zawiera leksykalnego wykładnika pytajności (677+2+6+5) (690): Xánt rzekł/ álbo rozumu niemaſz/ Iż táko rzecżámi mieniaſz. BierEz C2 (4); OpecŻyw 19v (9); BierRozm 7; RejPs 112v; Poſtoy miły Iozeph mało Albo nie wieſz czo ſie ſtało RejJóz D7v (3); SeklKat T; RejKup i8 (6); HistAl E4v (3); KromRozm I C2 (2); byścieſz wżdy namileiſzy panie Franciſzku w miłośierdźie boże vfac niemieli? MurzHist S3 (5); MurzNT Ioann 8/10 (2); LibMal 1554/188v; BielKom E5; Izaliśćie niemogli w piſmo ſwięte Weyrzeć? KrowObr 125v (10); RejWiz 174v; á nie wſtyd was tego gdy mi ták przytyſkuiećie. Leop Iob 19/3 (10); OrzList e2v; RejZwierz 29v; BibRadz Gen 18/24 (16); OrzRozm G2v (3); BielKron 12 (5); GrzegRóżn N2; Num faeti piget, Izalić tego nie żal/ nie lito. Mącz 299b (5); OrzQuin N2 (3); A choćby ná ćię względu nie miano v Dworu/ A za od ſławnych mężow nie możeſz bráć wzoru? Prot D2 (3); A radbym tu iednego pytał/ ieſliże w ſtárym zakonie nie wiedziano o Kriſtuſie. SarnUzn D3 (2); LeovPrzep G2; RejAp 78 (2); GórnDworz R3 (2); HistRzym 23v; RejPos 59 (14); GrzegŚm 38; HistLan B4; KuczbKat 325; RejZwierc 267; Wy im zayzrzyćie/ á żeby nie robili mowićie [...] Cżyli ſie wam praca nie zda kázáć/ vcżyć/ ſpowiedźi ludźi ſłucháć WujJud 145 (6); BudBib 1.Reg 26/14 (5); BiałKaz Cv; BudNT Mar 15/4 (3); CzechRozm 62 (7); chcećie áby miedzy wámi nieprzyiáźni vſtáły/ á źrzodeł y przycżyn prawdziwie vkázáć niechcećie? ModrzBaz 64v (3); Y nie weźmie złość ich pómſty? być nie może KochPs 82; iuſz ći trzeći raz mowię áty niechceſz wſtáć? SkarŻyw 193 (20); MWilkHist I4 (3); CzechEp 121; KochFr 98 (2); widząc iż nierozumne bydło miárę ſobie od przyrodzenia zákreſzoną pilnie záchowuie/ á ty ktoryś ieſt rozumnym ſtworzenim/ żadney miáry nie maſz? WerGośc 241 (2); Inſzy to [pieniądze] dármo po drógách miotáli / A my nie damy/ bychmy wcále trwáli? KochPieś 38 (4); GórnRozm C (4); Więc to poćiechy tobie nie przynosi? ZawJeft 24 (8); GórnTroas 25 (5); Tákże wołánie me/ przed ćię nie wnidźie? GrabowSet G4v (6); Więc mi téy łáſki tedy nie vczyniſz? (‒) Niemogę KochFrag 46 (2); OrzJan 36 (4); WyprPl Cv; LatHar 198 (9); Tedy mu rzekł Piłat: Nie ſłyſzyſz iáko wiele przećiw tobie świádczą? WujNT Matth 27/13 (34); Bogáſmy obráźili y Chryſtuſá vkrzyżowáli/ á przedſię ſię nie boiem? SkarKaz 7b (10); VotSzl B4; śmiałeś ták plugáwie Mowić: nie mogłeś tego powiedzieć z ogrodkiem. CiekPotr 32 (7); GosłCast 25 (5); SkarKazSej 669b (2); Y więc niechceſz potomſtwá zoſtáwić po ſobie? Przecżże dáłá náturá thę vrodę tobie? PudłDydo A3v (3).

Z 2.a. (2): Cżyli niechcećie áby ſie kiedy rzecży wątpliwe końcżyły w Kośćiele/ ále co było kiedy wątpliwym/ áby záwſze wątpliwym zoſtáło? WujJud 28; WujNT Act 21/38.

Z 2.b. (6): żali tego inacey ponim nieznaſz rzekł nieznam BielŻyw 54; RejJóz D8v; Okrutnico/ cżemuś mi ſyná vmorzyłá? nie miáłáś ná kim inſzym ſwey cżárnokśięſkiey ſztuki wypráwić? SkarŻyw 69 (2); GórnRozm A2v; SkarKaz 457a.

Z 3. (5): RejJóz N; MurzHist M2v; RejPos 280v; RejZwierc 190v; Azać ſie nie doſyć iáſny y doſtátecżny zda on [przykład]/ ktory maſz w Dźieiách Apoſtolſkich o Stefánie/ ktory Iezuſá wzywáiąc/ duchá mu ſwoiego oddawał. CzechRozm 198.

W charakterystycznych konstrukcjach odpowiadających zwrotowi do 2 os.: orzeczenie w 2 os. (205), w 1 os. (13) – sg (2) –, w 3 os. w odniesieniu do 2 os. (40), do 1 os. (1), w pytaniach zależnych (4), czy nie ma (a. miałby) + inf (10), w con (6), w konstrukcjach dwuczłonowych ze zdaniem podrzędnym lub luźno nawiązanym zawierającym okoliczność, która powinna wywołać skutek o sensie zdania nie zaprzeczonego (52): typu: jeśli x, czyż nie y (46), nie y, wszak x (6).

W charakterystycznych połączeniach: (iza(ż), aza(ż), czy{ż)) nie baczysz itp. (7), nie boisz itp. (lękąsz) się (9), bronić nie chcesz, nie czytaliście, nie dbasz itp. (4), łaski nie prosisz (o miłosierdzie prosić nie chcesz) (2), łaski nie uczynisz, nie masz dosyć, nie masz miary, nie macie miejsc, nie masz na pieczy (2), nie masz rozumu (umiesz rozumu użyć) (2), nie będziesz milczał, nie mogłeś pokuty czynić, nie mogłeś powiedzieć (rzec) (3), nie możesz być bez tego, nie odpowie(da)sz (mowisz, macie mowić) (13), nie pamiętasz (pomnisz) itp. (8), nie pomyślimy, nie poprawim się, nie przepuścisz (2), nie przestaniesz, nie (z)rozumiecie itp. (chcesz rozumieć, moglichmy zrozumieć) (5), nie ruszy itp. (miało itp. ruszyć) cię (6), nie sądzicie, spowiadać się nie chcesz, nie słyszysz (słuchasz) itp. (11), nie było was tęskno, troski cię nie odwiodą, nie trzymasz itp. (2), nie ufasz, [co] nie ustraszy was (strach na was nie przypadnie, strach cię nie zyjmuje) (3), nie widzisz itp. (nie widzi się tobie) (20), nie wierzysz itp. (nie chcesz wierzyć, nie macie wiary) (10), nie wiesz itp. (nie masz wiedzieć) (29), nie wstydzisz itp. się (nie wstyd (srom) cię (was), [co] zawstydzić cię nie może) (16), wytrwać nie możesz, nie zajmie cię ucieczka, nie (po)znasz itp. (poznać nie mogliście, nie wyznacie) (18), nie żałujesz (nie żal ci, żal cię nie wzruszy) (3).

1) Pytanie poprzedza sąd (sformułowany jako zdanie podrzędne lub luźno nawiązane) i wyraża przekonanie o tym, że sąd ów powinien być znany odbiorcy (391): Alboś podobno nie ſłychał/ Iżebych ia dobrze biegał. BierEz L3v (9); OpecŻyw 33v (12); HistJóz D2v; BielŻyw 105; BierRozm 7; RejPs 76v (2); y czo azaly [krol, jej ojciec] ny