« Poprzednie hasło: [OBNAŻCA] | Następne hasło: OBNAŻON » |
OBNAŻENIE (9) sb n
o prawdopodobnie jasne (tak w ob-); a jasne, teksty nie oznaczają é.
Fleksja
sg | |
---|---|
N | obnażeni(e) |
A | obnażeni(e) |
L | obnażeniu |
sg N obnażeni(e) (5). ◊ A obnażeni(e) (3). ◊ L obnażeniu (1).
Sł stp notuje, Cn s.v. obnażanie, nagość, Linde bez cytatu s.v, obnażyć.
Znaczenia
- 1. Uczynienie nagim, pozbawienie odzieży, okrycia
(6)
- W przen (2)
- 2. Nagość, brak odzienia
(3)
- Przen (1)
1. Uczynienie nagim, pozbawienie odzieży, okrycia [w tym: czyje (4): G sb i pron (3), ai poss (1)] (6): Wſpomni ná záprowádzenie/ Do ſędźiow y obnáżenie/ Zbićie/ y ćierniem zbodźienie. LatHar 498, 317, 318, 319.
W przen (2): iáko ſie z łáſki Páńſkyey iuż pomnaża tych wiele krolow ſwiętych/ kthorzy iuż pocżynáią mieć y bárzo iuż máią w nienawiśći tę márną beſtią/ [...] y iuż ią pocżęli ſzpetnie drápáć á odzyeráć z odzyenia iey. (marg) Obnáżenie beſtiey (–) RejAp 146, Ee3.
[Wyrażenie: »obnażenie granic« [z powodu braku obrońców]: a widziemy przy tym nie tylko obnażenie granic zewsząd, które by z pospolitego ruszenia urość miały, ale i znędzenie, i zubożenie stanu rycerskiego i ludzi tych, przez których by się majętności ciągnęło AktaSejmikPozn 1587/50.]
2. Nagość, brak odzienia; nuditas PolAnt; nudatio Cn [w tym: czyje: pron poss (2)] (3): Biádá temu ktory opaia bliźniego ſwego okázuiąc mu popędliwość/ á poiąc go/ iżby oglądał obnáżenie iégo [ut aspicias nuditates eorum]. BibRadz Hab 2/15 [przekład tego samego tekstu] RejPosWstaw 44.
Przen (1):
W połączeniu szeregowym (1): Będźiećie nieprzyjáćiołom wáſzym ſłużyli/ w głodźie/ w prágnieniu/ w obnáżeniu/ y we wſzytkim niedoſtátku. SkarKazSej 674a.
Synonimy: 1. obłupienie, odarcie, rozebranie; 2. golizna, nagość.
Cf OBNAŻYĆ
MC