« Poprzednie hasło: [KURSER] | Następne hasło: [KURSOWY] » |
KURSOR (26) sb m
c- (18), k- (7); -s-, -ſ- (24), -ſz- (1), -sch- (1).
o jasne.
Fleksja
sg | pl | |
---|---|---|
N | kursor | kursorowie |
D | kursorowi | |
A | kursora | kursory |
I | kursory |
sg N kursor (17). ◊ D kursorowi (1). ◊ A kursora (4). ◊ pl N kursorowie (2). ◊ A kursory (1). ◊ I kursory (1).
Sł stp brak, Cn notuje, Linde XVI ‒ XVIII w.
Znaczenia
- 1. Posłaniec, goniec roznoszący listy (19)
- 2. Pieszy wędrowiec, włóczęga, pielgrzym (3)
- 3. Zawodnik w biegach (1)
- 4. n-pers (3)
1. Posłaniec, goniec roznoszący listy; cursor Mącz, Calep, Cn; tabellarius Mącz, Calag, Cn; hemerodromus, libellio Mącz, Cn; tabellio JanStat, Cn; concursator, servus a pedibus, viator Mącz; excursor Calep [cursor ‒ biegacz, biegun BartBydg; biegun, kursor, lakaj Mącz 73d; biegacz, kursor, poseł, posłaniec Calep] (19): O fabyanka Cursora Kro yego M Przynyoslem lysth Czeſarſki Crolowy yego M. s kthorego gdzye by kolwyek był nalyezyon, ma bycz volnye pvſczon. LibLeg 7/100v; Concursator, Biegun, Kurſor y tam y ſám biegáyący. Mącz 74b; Libellio, Poſeł liſtowny/ Cursor który z liſty chodźi. Mącz 191d; Tabellarius, Poſeł/ kurſor/ Biegun którego ślią s liſty/ liſtownik. Mącz 438a, 1a, 73d, 154c, 217c, 222c (10); zebysmy [...] iesliby się nąm zdało, aby tak odprawiona miała bydź tą sprawa kazali, Cursorowi znią iuz zaraz iachać ActReg 143; kazalismy aby z responsem y zkondytiami temi Cursor X Biskupa był odprawiony. ActReg 143, 143; Calep 280a, 385b; téyże winie poddáné bydź ſkázuiemy [...] Kápłany wſzytkié wſzytkich kośćiołów/ poſpołu z Kurſory/ z Piſárzmi/ ták tuteczné iáko obce SarnStat 924; [Dni moie były prędſze á niżli Curſor ná pośćie. Bo Curſor przedśię wżdy cżáſem odpocżnie ſobie WujPosN 1584 III 505 (Linde)].
Szereg: »kursor albo (et) poseł« [szyk 1 : 1] (2): Depraehendere tabellarios et literas intercipere, Poymáć curſori álbo posly y liſti przechwyćić. Mącz 318b; Calag 99a.
2. Pieszy wędrowiec, włóczęga, pielgrzym; pedes viator Mącz (3): Iuż to nicz zabycż bliżnego, Poſiecż k temu dobro yego [...]. Ale wſſak wſytko zwierżina Bo biegał zurſor [!] do rzima A on prżetſię ſuſſył piątky RejKup r7v; Mącz 294a; (marg) Errones et Peregrini. (‒) Są też ieſzcże ſynowie Merkuryuſzowi/ Co domá trwáć nie mogą Kurſorowie owi. Skoro ich teſkność vymie: ná wędrowkę nogi Gotuią/ rzkomo widźieć Apoſtolſkie progi. KlonWor 51.
3. Zawodnik w biegach [kursor, zawodnik ‒ cursor Cn] (1): Stadiodromos, Zawodnik/ curſor/ biegun/ wyśćigácz. Mącz 411d.
4. n-pers (3): yakom ya Andrzeya kmyecza pawlowego sz Manczyrzysza rzeczonego kvrschora szbyl y ran pyacz zadal ZapWar 1510 nr 2070.
Zestawienie (2): rychło Papirius Curſor zebrał woyſko wielkie przećiw nim BielSpr 46v, 41.
Synonimy: 1. biegarz, biegun, goniec, lakaj, listownik, poseł, posłaniec, wysłaniec; 2. biegacz, biegun, pielgrzym, pieszy; 3. wyścigacz, zawodnik.
AK