[zaloguj się]
10 września 2018
Redaktor Laureatus

Rękopis-znaleziony-okładka

3 września 2018
WAKACYJEJ KONIEC

Choć szesnastowieczna polszczyzna nie znała wakacji, to już Grzegorz Knapiusz tak:

Wakacyja-w-Cn

Skoro jednak wakacyjej koniec, nadszedł czas poszukiwania mądrości, a trudno się może naleźć insza droga, którą by kto łacniej

mądrości dostąpić mógł, jako czytając wiele i słuchając, a w pamięć sobie biorąc. /ModrzBaz 16/

Zachęcamy więc do czytania, zwłaszcza Słownika polszczyzny XVI wieku.

1 sierpnia 2018
KANIKUŁA

Nastały nam caniculares dies ‒ psie dni, które się o świętej Małgorzacie poczynają, a ku świętemu Bartłomiejowi trwają /Mącz 33c/.

Znalazłszy się więc w samym środku KANIKUŁY, gdy nieba ognie dają, łąki, role spalone, że pola swych traw, rzeki wód zbywają /GrabowSet F4v/, udostępniamy hasło PSI, żeby nie musiał się kłusać czytelnik z myślą swą,  tam i sam by szalony w kanikułę /SarnStat *6/.

SienHerb-Pies

21 czerwca 2018
Lato, lato

Dziś jest najlepszy dzień, by udostępnić hasło PRZESILENIE, co niniejszym czynimy.

Aby dzień ten uczcić sięgamy do mądrości Stefana Falimirza

"Roku czterzy części są. Któregoż rozdziału początek jest Słońce swem biegiem pod dwanaście znamion niebieskich. Wiosna jest napierwsza część [...]. Druga jest lato - gorące, suche i ogniste. W nim się kolera mnoży. Troje znamion w sobie zawiera: Raka, Lwa y Pannę."

Falimirz-ilustracja

W dniu dziś zwanym Zielonymi Świątkami udostępniamy hasła stanowiące synonimiczne nazwy tego święta religijnego: PIĘĆDZIESIĄTNICA  i PENTEKOSTES.

W materiałach Słownika polszczyzny XVI wieku notowana jest też 164 razy nazwa ŚWIĄTKI, nigdy nie towarzyszy jej jednak przymiotnik zielony.

7 maja 2018
Rada na maj

Z początkiem maja przekazujemy zalecenia zdrowotne zaczerpnięte z Lekarstw doświadczonych, które zebrał uczony lekarz pana Jana Pileckiego, zawarte na stronie 43 tego dzieła w pierwszej jego części pt. Nauka rządzenia ciał człowieczych, tudzież sprawa w żywności ich. A jako się człowiek szkodliwym żądzam cielesnym sprzeciwić a bronić ma dla zdrowia:

23 kwietnia 2018
Dzień Książki

W Światowym Dniu Książki  (dla XVI wieku nawet KSIĘGI), 

Słownik polszczyzny XVI wieku też zamierza wnieść co nieco informując, że już wkrótce powiększy zasób ksiąg:

9 kwietnia 2018
KWIECIEŃ

Etymologia nazwy trwającego miesiąca nasuwa się sama: "kwietnia kwiatki nastawają" - możemy przeczytać w Lekarstwach doświadczonychMarcina Siennika

Słownik polszczyzny XVI wieku notuje jednak aż trzy synonimiczne nazwy tego miesiąca pojawiające się w tekstach źródłowych: APRYLIS, KSANTYK  i ŁŻYKWIAT.

Polecamy ich lekturę na równi z hasłem KWIECIE  w oczekiwaniu na to prawdziwe.

1 kwietnia 2018
WIELKANOC

Posłuszni wskazaniom kalendarza, który łączy dziś święto radosne z obyczajem krotochwilnym,

częstujemy KRASNYM JAJEM:

Falimirz-ilustracja

życząc wszystkim, by im się OBFITOŚCI  mnożyły.

[Na ilustracji przetworzony fragment kopii cyfrowej dzieła S. Falimirza, O ziołach i o mocy jich..., wydanego w Krakowie w 1534 roku (kopia dostępna w bibliotece Polona)]

21 marca 2018
Wiosna w Toruniu

Być w Toruniu w pierwszy dzień kalendarzowej wiosny to zobowiązuje....

Rekomendujemy więc na dziś lekturę wydanego w Toruniu w 1599 roku poematu Jana Rybińskiego Wiosna.

Szesnastowieczny unikat druku dostępny jest w bibliotece cyfrowej Polona. Poniżej zaś prezentujemy fragment trankrypcji wydanej 407 lat później również w Toruniu, a przygotowanej przez naszą Koleżankę leksykografkę Marię Frankowską:

Wiosna-Rybińskiego

Obyśmy wkrótce ujrzeli równie piękny obraz wiosny w otaczającym nas świecie!