[zaloguj się]
metryczka tekstuautor:   Szymon Budny
tytuł:   Biblija
rok wydania:   1572



strona: kt

1:
grafika
2:
Biblia. To ieſt/ kśię=
3:
gi ſtárego y nowego
4:
przymierza/ z nowu
5:
z ięzyká Ebreyſkiego Grec=
6:
ſkiego y Laćińſkiego/ ná
7:
Polſki prze=
8:
łożone.
9:
grafika


strona: A2

grafika
1:
OSwieconemu ksią
2:
żęćiu y pánu Pánu Mikołáiowi Ra
3:
dzwiłowi Książęćiu ná Dubingach y Bierżach/
4:
Woiewodzie Wileńſkiemu/ Wielkiego kśięſtwá
5:
Litewſkiego Kánclerzowi/
6:
Stárośćie Mo=
7:
zerſkiemu Lidſkiemu y Boryſow=
8:
ſkiemu/ ꝛć: ꝛć: Pánu naſzemu
9:
miłośćiwemu.

10:
grafika
11:
S
Tárodawny á dobry ieſt oby=
12:
cżay Oświecone kśiążę a Panie naſz miło=
13:
śćiwy/ iż oni/ ktorzy iakie o rzecżach po=
14:
ważnych kśięgi álbo z dowćipu ſwego piſzą/ albo
15:
z ięzyká na ięzyk przekłádaią/
16:
zwykli ie wielkich
17:
ſtanow Pánom wprzod ofiárowáć/ á pod iych
18:
tytułámi miedzy ludzie wypuſzcżać.
19:
Y owſzem zacny Ewánieliſtá Lukaſz S: ſtatecz=
20:
nie ſię tego obycżaiu trzymał/ bo oboie kśięgi ſwo=
21:
ie/ to ieſt/ y Ewanielią y Dzieie Apoſtolſkie/ wy=
22:
ſokiego ſtanu cżłowiekowi/ ná imię Theofilowi/
23:
offiárował.
24:
Maiąc przeto y my tak iáſny z piſmá S: przykład/
25:
gdy te święte oboygá przymierza kśięgi z drukár=
26:
nie nieboſzcżyká brátá náſzego Maćieiá Káwie=
27:
czyńſkiego/ namieſtniká Nieswiżſkiego/ wycho=
28:
dziły/ Myśliliſmy ná to komubychmy ie naſłuſzniey
29:
offiárowáć mieli.


strona: A2v

1:
O tym tedy y myśląc y namowy cżyniąc/ ácż
2:
nam wiele zacnych oſob tego páńſtwá wielkiego
3:
kśięſtwa Litewſkiego ná pámięć przychodziło/
4:
ktorzy ſłowo Boże miłuią/ á zábobonow Sża=
5:
tańſkich nie rádźi widzą/ wſzakże wáſzey K:
6:
M: zacność ſnádnie v nas pierwſze mieyſce (prze
7:
wiele przyczyn) miáła.
8:
Nie ieſt bowiem rzecż táiemná/ iako waſza K:
9:
M: ſtátecżnie ſzcżere Boże ſłowo y zbor iego rad
10:
widziſz/ y aby był záchowan w pokoiu/ wſzelakim
11:
ſię obycżaiem oto przyczyniać racżyſz/ Co ſię ná on
12:
cżas po wáſzey K: M: doſyć znacżnie pokazało/ gdy
13:
ſię po śmierći ſławney pámięći Iego K: M: páná/
14:
Páná Mikołáiá Rádziwiłá Kśiążęćiá ná Olyce y
15:
Nieświżu. rć: rć: Wáſzey K.M. bratá/ á náſzego
16:
Miłośćiwego Páná/ niektorzy z ſłużebnikow
17:
Sżatáńſkich/ na zbor Páná Chriſtuſow tár=
18:
gnęli/ á on trapić y rozpraſzáć pocżynali.
19:
Bo wáſzá K: M: nic ſię na żadną rzecż nie oglą=
20:
daiąc/ on to zbor prze śmierć Iego K: M: Paná
21:
brátá Waſzey K: M: ſtrwożony y ośieroćiały/ bez
22:
omieſzkánia racżyłeś do obrony ſwey przyiąć/ á ie=
23:
mu w oney nie ledá iakiey trwodze dobrey otuchy
24:
dodáć/ Zácżym ſprzećiwnicy iego przedśięwzięćie
25:
ſwoie opuśćić muśieli/ Zaś wierni zá ták prętką o=
26:
bronę/ y zá tak możnego obrońcę Páná Bogá nie
27:
pomálu á ſłuſznie wyſławiali.
28:
Znácznie to ná on cżás á prętko Pan Bog oka=
29:
zał y wypełniał/ co przez proroká dawno zborowi ſwe=


strona: A3

1:
mu obiecał. gdzie mowi/ iż mu Panowie/
2:
(álbo krolowie) mieli być opiekuny/ abo wycho=
3:
wywáćielmi. Bo acż ſię niektorym ná on cżas zdá=
4:
ło/ iakoby iuż w páńſtwie Litewſkiem Chriſtus
5:
Pan y iego cżłonki/ żadney goſpody y żadnego o=
6:
piekuna niemieli/ prze to/ iż był Bog onego potę=
7:
żnego obrońcę/ Iego M. Paná brata Waſzey K:M:
8:
z tego żywotá wziąć racżył/ Lecż tedyż wſzyt=
9:
cy doználi/ że Radziwił nie vmarł/ ſkoro pan Bog
10:
Wáſze K:M: z ſteyże ſławney fámiliey/ y z temiż
11:
zacnemi Tytuły/ y z tákąż obroną pobudzić/ á má=
12:
łemu ſwemu y ſtrwożonemu ſtádu/ opiekunem y
13:
obrońcą dać racżył.
14:
Lecż nietylko tento krześćijańſki Wáſzey K:M:
15:
poſtępek wychwalánia ieſt godny/ ále to nade=
16:
wſzyſtko w Wáſzey K:M: ma być wyſławiano/
17:
że Waſzá K:M: raz dobrze pocżąwſzy/ toż zá łaſką
18:
á pomocą Bożą ieſzcże lepiey końcżyć racżyſz/ ſtate=
19:
cżnie wtym chwalebnym przedśięwzięćiu trwá=
20:
iąc/ á z obłędliwemi náukami/ y ziych náśladow=
21:
cámi żadney ſpołecżnośći niemaiąc/ wedle onego
22:
páná Chriſtuſowego ſłowa/ kto wytrwa áż do
23:
końcá zbáwion będzie.
24:
Day Pánie Boże aby tey ſtałośći Waſzey K:M:
25:
y inſzy Pánowie y wſzytcy wobec ludze náśládo=
26:
wali.
27:
Ale niewiele ſię báwiąc/ vważáliſmy Oświeco=
28:
ne Miłośćiwe Kśiążę ták wielką Waſzey K:M:
29:
wtym chwalebnym przedśięwzięćiu ſtátecżność
30:
y ku Bożemu ſłowu/ á ku iego zborowi chętliwą


strona: A3v

1:
miłość (bo inych na ten cżás Waſzey K:M: za=
2:
cnych godnośći nieprzypominamy) zá cżem vmy=
3:
śliliſmy te święte kśięgi znowu przełożone/ á zdru=
4:
kárnie nieboſzcżyka/ brátá náſzego (iako ſię wyżſzey
5:
pomieniło) wychodzące/ Wáſzey K:M: pánu ſwe=
6:
mu miłośćiwemu offiarowáć/ obnowić/ y pod mi=
7:
łośćiwą a łáſkáwą obronę poddać. Iákoż ie iuż
8:
Waſzey K:M: offiáruiemy/ y pod ſzcżęśliwym á
9:
zacnym imieniem waſzey K:M: miedzy wſzytkie
10:
narody ięzyká naſzego wypuſzcżamy: Máiąc zá to
11:
że tego vpominku wáſzey K:M: zálecać (iako więc
12:
w tey mierze poſpolićie cżynią) niepotrzebá. Sam
13:
to wáſza K:M: náſz miłośćiwy pan dobrze/ á łe=
14:
piey niż my/ wiedzieć raczyſz/ że z tym vpominkiem
15:
klenoty y wſzytkie tego światá ſkarby/ zro=
16:
wnáć niemogą/ ponieważ te to kśięgi nic ineo nie
17:
ſą/ iedno wyroki Bogá nawyżſzego/ a náuka ſyná
18:
iego prawdziwego/ ktorego on nam ná zbawie=
19:
nie dał y we wſzem ſłuchać koniecżnie roſkazał.
20:
Rácżże tedy Oświecone á miłośćiwe kśiążę/ ten
21:
ták chwalebny podárek od nas powolnych ſłużeb=
22:
nikow ſwych miłośćiwie á wdzięcżnie przyiąć/ y
23:
pod obronę ſwoię z weſołą twarzą przypuśćić/ iá=
24:
koż mamy zá to/ że Wáſzá K:M: iáko pan krześći=
25:
iáńſki/ á ſzcżyrość ſłowá Bożego miłuiący/ to wſzy=
26:
tko dla chwały Bożey/ y dla rozmnożenia praw=
27:
dy ieo S. á dla pożytku y poćiech i zborow ieo S: w
28:
tych kráinach założonych/ vcżynić będzieſz racżył.
29:
Zátym ſami śiebie y zwykłe á powolne ſłużby
30:
ſwe do miłośćiwey łáſki Wáſzey K:M: pilnie za=


strona: A4

1:
lecamy/ nic nie wątpiąc że nam Waſza K:M: miłośći
2:
wym Panem/ iáko zdawná ták y teraz/ á tym
3:
świętym kśięgam/ wáſzey K:M: przypiſánym/
4:
potężnym obrońcą/ przećiw wſzem nieprzyiaćio=
5:
łom prawdy/ być pewnie będzieſz racżył.
6:
Piſan na Vzdzie roku od národzenia ſyná Bo=
7:
żego/ 1572. Mieśiącá Cżerwcá 30 dnia,
8:
Wáſzey K: wielmożnośći. Páná
9:
náſzego miłośćiwego.
10:
Powolni ná wſzem ſłudzy.
11:
Hektor y Albrecht Kawiecżyńſcy.


strona: b

1:
Pobożnemu cżytelni
2:
kowi Symon Budny tych kśiąg tłu=
3:
mácż łáſki y pokoiu od Boga oycá naſze
4:
go y Pana Iezuſa Chriſta żąda.

5:
S
Luſzna rzecż cżytelniku łaſkáwy abych ći tu
6:
dał náprzod ſprawę co nas ktemu przywiodło
7:
że
8:
ſmy te święte kśięgi po onych pierwſzych Tłumá=
9:
cżoch (po Krakowſkiem y po Brzeſkich) znowu przełożyli.
10:
Ieſt bo ludzi niemało/ ktorzy ſię tey náſzey śmiáłośći dzi=
11:
wuią/ á drudzy ná nas zá złe máią y tę naſzę pracę/ álbo zá
12:
niepotrzebną/ álbo zá ſzkodliwą ſzacuią y ſławią.
13:
Maſz przeto wiedzieć/ iż gdy ták dziewięć lat Biblia Brze
14:
ſka zá nakładem ſławney pámięći/ Oświeconego Pana iego
15:
miłośći páná Mikołáiá Rádziwiłá Kśiążęćiá ná Ołyce y na
16:
Nieświżu/ rć rć/ wyſzłá/ tedy ácż iey práwie wſzytcy (iáko by/
17:
ło cżemu) radźibyli
18:
wſzakże wiele ſię ich ná wielkość á na ćię
19:
żar iey vſkarżało/ powiedáiąc że ſię znią trudno wozić/ á ie=
20:
ſzcże trudniey nośić. Ocżem wiedząc on dobrey pamięci
21:
mąż/ Pan Máciey Káwiecżyńſki ſtároſtá Nieświſki/ ſtarał
22:
ſię z wielką chęćią oto/ iakoby wtem zborowi Bożemu y w
23:
ſzem obywatelom tych páńſtw ięzyka naſzego mogł vſłużyć.
24:
Nad to y dla niedoſtátecznych ludzi/ maiąc ná nie baczność
25:
Chriſtiańſką. Bo wiele takowych/ ktorzyby byli radzi tęto
26:
Biblią Brzeſką cżytáli/ ále nie każdemu ſię zwieść mogłá.
27:
Vważywſzy to v ſiebie tedy onto mąż pamięci godny/ wſzy=
28:
tko ſtáránie ſwoie ktemu przedśięwzięćiu obroćił/ żeby to y
29:
dobrze y rychło wykonáno być mogło. Dlá cżego też y
30:
drukárnie przycżynił/ y pápiernią zbudował. Ná on cżás by
31:
ło kilká Synodow w Polſzcże Chriſtiańſkich/ ná ktorych nie
32:
ktorzy bráćia/
33:
pewne omyłki w Biblij Brzeſkiey obacży=
34:
wſzy (a zwłáſzcża na Sjnodzie Skrzynieńſkiem) miedzy bracią
35:
podáli/ gdzie też niektorym znás tenże Synod zlećił/ ábych=
36:
my wten przekład pilnie wezrzeli/ á coby ſię ku poprawieniu
37:
godnego być zdało/ żebychmy náznácżyli.
38:
Yákoż ſię nas te=
39:
go było kilká podięło/ ale niektorym/ á máło nie wſzytkim


strona: bv

Przedmowá
1:
praca/ ábo co ineo/ niedopuśćiło. Co gdy ſię oneodobreo cżło=
2:
wieká doniosło/ záraz wtem vżywał/ żebych mu do iego
3:
przedsięwzięćia prace ſwej niezbraniał/ ieſlibych co popráwić
4:
mogł.
5:
Lecż gdy przepátrowáć on to przekład y z nim ſamym
6:
pocżął/ ia zGreckim nowy Teſtáment znoſząc/ a on z Niemie=
7:
ckiem/ (bo wtem ięzyku był práwie biegły)/ a ſtáry teſtáment
8:
zEbreyſkiem/ tedy ſię wnet znacżnie pokázáło/ iż Brzeſcy tłu=
9:
mácże ſwey obietnicy doſyć nie cżynili.
10:
Bo na przodku/ abo w
11:
tytule iych nápiſáli/ że te kśięgi zEbreyſkiego/ abo iáko oni zo
12:
Zydowſkieo/ á zGreckieo przełożyli/ ale ſie iáwnie (iákom
13:
rzekł) pokazáło/ że jGreckieo y Ebreyſkiego na wielu mieyſcach
14:
chybili/ a máło ſię iych dokłádáli/ znać iż tylko z Laćinſkiego/
15:
á ktemu z Fràncuſkieo przekłádáli/ iako wnet na oko pokaże.
16:
Nád to znáć/ iż o ochędożną Polſzcżyznę nawięceyſię ſtáráli/
17:
zániedbáwſzy właſnośći rzecży Greckiey wnowem teſtámen
18:
ćie/ y wtych kśięgach ktore Apokryfámizowiemy/ (Bo y te
19:
po Grecku máło nie wſzytki piſáne)/
20:
Zániechawſzy też y E=
21:
breyſkiey wſtárem teſtámencie. Obaczywſzy my przeto iż
22:
tákie poprawowánie/ iakieſmy byli zacżęli/ więtſzą by nam
23:
pracę zádało/ niż nowe tłumacżenie/ dla tego opuśćiwſzy po=
24:
práwę/ a Paná Bogá ná pomoc wziąwſzy/ vmyśliliſmy zno
25:
wu obá zakony tłumacżyć.
26:
Wſzákże ia wiedząc do śiebie/ że
27:
z tak wiele śiły y w ięzykoch biegłośći/ iakieyby tá rzecż potrze
28:
bowáła/ we mnie nie było/ wzywałem do teo/ onych mężow/
29:
o ktorych lepiey niż o ſobie y rozumiałem y teraz rozumiem/
30:
proſząc áby dla chwały Bożey pracę tę ábo wſzytkę ná śię
31:
wzięli/ álbo by wżdy mnie rátowáli/ á zwłaſzcżá do kśiąg ſtá
32:
rego przymierza/ á to dla Ebreyſkieo ięzyká/ bez ktorego w=
33:
tey mierze nielza nic godnego y doſkonałego vcżynić.
34:
Lecż oni nalezli przycżyny/ ktoremi ſię wymowili/ á nie
35:
ktorzy miáſto przycżyn niechęć ſwoię powiedzieli.
36:
A tak choć to ciężkie brzemię było/ przedſię muśiałem ia iáko mogąc/ nieść/ ponieważ tak ochotnemu a zbożnemu o=
37:
nego zacnego męża żądaniu nielza ſię było wymowić.
38:
Zkąd
39:
każdy ſnádnie bacżyć może/ że tę pracę zá niewolą na ſię mu
40:
śiałem przyiąć/ To ieſt nie dla ſwego/ ále dla poſpoliteo poży=
41:
tku/ a zwłaſzcżá iż ſię godnieyſzy (iakom rzekł) tey prace zbra
42:
niali. Bo co niektorzy tę naſzę pracę zá niepotrzebną po
43:
Brzeſkiem y Krákowſkiem przekładzie powiedáć śmieią/
44:
te=


strona: b2

do czytelniká
1:
dy nietrudnoby mi pokázáć/ iż to bez rozſądku czynią/ á z=
2:
właſzcżá ieſzcze tego nie doznawſzy/ ani czytawſzy co gánią
3:
Naprzod tedy wiedz cżytelniku o Krákowſkiem przekłá
4:
dzie/ iż ieſt z Láćinſkiego dawnego vcżynion.
5:
O ktorem też to
6:
pewna/ iż on ktorykolwiek był tłumácż (bo ná Ieronimá nie
7:
ſluſznie to złożyli) tedy nie ze zrzodłá ięzyká Ebreyſkiego/ ále
8:
z przekłádu Greckiego kśięgi ſtárego przymierzá przetłumá=
9:
cżył. Rozſądzże teraz ſobie/ możeli to być takowy przekład
10:
doſkonały/ álbo nie.
11:
Záiſte ſam Ieronim piſze/ iż iáko pićie v
12:
traca ſmák by nalepſze było/ gdy ie ziednego nacżynia do drugiego/
13:
á z drugiego do trzećiego y do cżwartego przelewáią.
14:
tákże y przekład/ gdy iy nie zárázem z onego ięzyká cżynią/ w
15:
ktorem one kśięgi nápiſano/ ale przez drugi ięzyk bywa prze=
16:
puſzcżan/ niemoże być ſzcżyry ani doſkonáły.
17:
Nalepiey on wi
18:
dzi/ kto ſwemi á nie cudzemi ocżymá pátrzy. Acżkolwiek też nieradbym
19:
nicżyich niedoſtátkow ob-iawiał/ wſzákże mię
20:
do teo ći ktorzy mię ſtrofuią przymuśili. A ták oni naprzod
21:
niech ſię obacżą/ ktorzy ſię z Krakowſkich Biblij przechwá=
22:
laią.
23:
Niech ſię mowię onym wirſzom á w Pſalmie 131. przypá
24:
trzą/ tám naydą oſobliwy przykład/ po ktorem poznaią/ iá=
25:
ko y o innych mieyſcach máią rozumieć. Ták bo Laćińſki tłu
26:
mácż przełożył/ Si dedero ſomnum oculis meis/ et palpebris
27:
meis dormitationem/ et requiam temporibus meis rć.
28:
Ten zaś Krákowſki/ ták/ Ieſli przypuſzcżę ſen ná ocży moie
29:
á powiekam moiem drzemáć/ Y damli odpocżynek cżáſom
30:
moiem rć. Oto widziſz ná oko/ iáko ſię ięzyki mſzczą krzywdy
31:
ſwey nád temi co nimi gárdzą/ á bez nich do tłumáczenia pi
32:
ſmá świętego przyſtępuią. Słowo Láćińſkie Tempora/ ácż
33:
dwie rzecży znáczy/ to ieſt/ y cżaſy i ſkroni/
34:
wſzákże tu niemo
35:
że/ iedno ſkronie znácżyć/ bo tu wylicża cżłonki/ ktore
36:
odpocżywánia potrzebuią/ iako naprzod ocży/ potym powieki/
37:
więc y ſkroni/ że im niemiał dáć odpocżynienia/ áżby drze=
38:
wiey nálazł mieyſce ſkrzyni Bożey.
39:
Ieſt tego tam niemáło/
40:
iáko ono wpierwſzych kśięg: Moiż. w Rozdz. 24. Wnidz bło=
41:
goſłáwiony Pánie/ co miał przełożyć. Wnidź błogoſłáwiony
42:
páńſki/ iako też ono co Oleum/ oleiem przekłádá/ Vitis ma=
43:
cicá/ Domus fámilia/ miaſto tego coby miał przełożyć/ oli=
44:
wą/ drzewem winnym/ y domem/ y wiele tákowych/
45:
ále teo
46:
wſzego zbieráć y ſpiſowáć czáſu niemáſz/ y tobie ſię vprzykrzyć
cżytelniku



strona: b2v

Przedmowá
1:
Cżytelniku obawam. Wſzakże ieſzcże niektore mieyſcá przy
2:
piſzę/ gdzie ſię nie iedno Krákowſki tłumácż omylał/ ále mu
3:
też y Brzeſcy bárzo pomagáli.
4:
Tákie mieyſce maſz wpirwſzych
5:
kśięgach krolewſkich (ále te kśięgi Krákowſká Biblia trze=
6:
ciemi zowie) w Rozdz. 8. w wirſzu 64. Ktory wirſz Brzeſcy
7:
tłumacże tak przełożyli. Onegoż dniá poświęcił Krol puł
8:
ſieni. rć. Záś Krakowſki ták to przełożył/ Tego dniá po=
9:
święćił Krol połowicę śieni.
10:
Pátrz cżytelniku że ſię tu (iá=
11:
kom ći wyżſzey obiecał ná oko pokázać) iáwnie znácży. Iż nie
12:
z Ebreyſkiego/ ale z Łáćińſkiego przekładu nie iedno Kráko=
13:
wſki (ktory ſię wżdy ktev wprzedmowie ſwey przyznawa) a
14:
le y Brzeſcy tłumácże/ przekłádáli.
15:
Bo gdyby w Hywreyſki
16:
tekſt poglądáli/ nigdyby tak ſzpetnie nieſzwankowáli/ á z
17:
właſzcżá w tak máłey rzecży. Bo niemáſz ták wielkiego pro=
18:
ſtaka miedzy temi/ ktorzy ſię iákożkolwiek tym S. ięzykiem
19:
báwią/ ktorybý tych dwu ſłowek Chocy á toch nierozeznał.
20:
B ták przełożyli/ iákoby tám nápiſano Chocy/ áno znácżnie
21:
nápiſano/ Kiddáſz ha melech eth toch hachàcer. To ieſt/ Po
22:
święćił krol śrzodek śieńi. Bo á coby to było święćić puł/ albo połowicę śieni. Nie o połowicy to mowi piſmo/ ale ono tyl=
23:
ko dáie znáć. iż Salomon tylko wpośrzodku oney śieni cży=
24:
nił Ceremonie/ to ieſt nie znadworza/ ále wnątrz.
25:
Wiem
26:
co ie zwiodło/ Atoli iż Lácińſki tłumácż ták przełożył/ San
27:
ctificauit Rermedium atrij/ á náſzy Polacy zdáwná teo sło
28:
wá Medium za dimidium vżywáią/ ále bárzo omylnie. Bo
29:
medium á dimidium rozne maią znácżenia. Bo medium zná
30:
cży pośrzodek/ zaś dimidium połowicę.
31:
Iáko gdy mowimy/
32:
In medio eccleſiae/ nie rozumiećſię wpołowicy/ ále wpo=
33:
śrzod zboru. rć. Otoż teraz mowćie/ wy co náſzę pracę zá nie
34:
potrzebną ſzácuiećie/ nic po tem nowem tłumácżeniu. Doſyć
35:
ná Brzeſkiem/ ábo ná Krakowſkiem.
36:
A nie ieden ná tem śie
37:
dział/ A vcżeni ludzie to przekłádáli, rć: Ale ieſzcże tych v=
38:
cżonych pilnośći popatrzmy. Ták przełożyli wirſz 10. Rozd:
39:
18. tychże pierwſzych ksiąg krolewſkich. Gdy mu (to ieſt
40:
Achábowi) powiedziano iż ćię niemáſz/ tedy obowiązał przyśięgą
41:
kroleſtwá y narody/ iáko o tobie nie wiedzą.
42:
Tu też y nie
43:
właſnie/ y ktev nie krzecży przełożyli. Bo w tekśćie Hywrey
44:
ſkiem niekroleſtwá/ ále kroleſtwo (iedno) piſze/ tákże/ na=
45:
rod/ á nie narody. Boć też Achab/ álbo Ach-aw nie wła=


strona: b3

do czytelniká
1:
dał inemi kroleſtwy/ żeby ie przyſięgą obowięzował/
2:
/ gdyż ie
3:
dno iacy kroleſtwo Izráelſkie miał/ ále ſwoim poddánym
4:
ktore poſyłał do okolicżnych narodow ſzukać Eliaſzá/ kazał
5:
ná tem przyśięgáć/ iáko go nie nálezli. Opuſzcżam ine mno
6:
gie omyłki/ y te nie dla tegom przypomniał żebym ſię wtem
7:
ſtrofowániu kochał/ álbo tamte pierwſze przekłády gánił.
In prologo galeato.

8:
Nie day tego Boże/ Niech káżdy do domu Bożego co mo
9:
że przynośi/ iáko Ieronim mowi/ inſzy o przynośił złoto/ in
10:
ſzy śrebro/ inſzy miedz/ inſzy kamieńie drogie/ inſzy lepaky ſzerść
11:
Wſzego tego potrzebá byłá.
12:
Nie ganię przeto áni Brzeſkiego
13:
ani Krakowſkiego tłumácżenia/ ále co mogę to też ku chwa
14:
le Bożey przynoſzę/ á ktemu co mi Bog (choć wedle máłych
15:
dárow nie wiele) obiawić racżył/ wiernym podáię á tym/
16:
ktorzy ná náſz przekład ieſzcże go niecżytawſzy wołaią to ſkro
17:
mnie pokázuię/
18:
iż y z niego może wżdy być iakikolwiek poży
19:
tek. Co ieſli mnie wierzyć niechcą/ niechże wżdy ſamych tłu=
20:
macżow Brzeſkich poſłuchaią. Ták oni w Przedmowie do
21:
cżytelniká piſzą.
22:
Iśćieſmy nie tákowi/ ktorzybych my to twier
23:
dzić mieli/ iż tá náſża praca iuż ieſt ták doſkonàle wyprawio
24:
na/ żeby wniey więcey poprawy niepotrzeba/ á około ktorey
25:
niemogłby iuż żaden lepſzey prace ucżynić. Oto maſz iych
26:
ſamych wyznánie/ iż teo ſami oſwey pracy nierozumieli/ iá=
27:
koby iuż popráwy niepotrzebowáłá
28:
Y owſzem támże máło
29:
niżey/ proſzą/ áby ktokolwiek około tey iych prace ieſzcże y
30:
przez ſześć lat pilnośći ſwey nielitował/ ácż to oni tám o E=
31:
braizmiech (iáko ie zową)/ áby ie wklubę naſzego ięzyka przy=
32:
wieść) rozumieią.
33:
Ponieważ przeto ſami ſię do tego znáią
34:
że y ſobie wtem doſyć nie vcżynili/ ponieważ przyzywáią/ á
35:
proſzą o pomoc/ przecżże ma kto wołać/ niepotrzebá iuż le=
36:
piey? Grekowie mieli ſześć na Biblie tłumácżow/ á przed ſię
37:
wſzytkie chowáli/ ni iednym nie wzgárdzili/ wſzytki ſześć ná
38:
iedne kśięgi zwielką pracą y nakłádem przepiſowáli.
To ieſt przekład pirwſzy 70 tłumácżow drugi Akwilá/ Trzeći Symmachus/ cżwarty Theodocyon/ Piąty y ſzoſty nieznáiomy. 1. Kor. 14.

39:
A my
40:
teraz y trzećiego nie przypuſzcżámy? Láćinnicy też (oprocż
41:
Papieżá) iuż z Greki licżbą tłumacżów porownáli/
42:
my zaś
43:
ubożſzymi we wſzytko záwżdy być wolemy. Ano rozni tłu=
44:
mácże rozny pożytek chwale Bożey cżynią/ gdy ieden to le=
45:
piey/ a drugi ono obáczył/ y wypiſáł. Rozne ſą dáry duchá ś.
46:
iednemu to/ drugiemu owo/ Bog ob-iáwiá. Duchowie pro=
47:
rokow/ mowi Apoſtoł/ prorokom máią być poddáni.


strona: b3v

Przedmowa
1:
A cżemu też ták o duchoch tłumacżow mowić niemamy?
2:
Ale iuż też cżytelniku y náſzemu ſię przedśięwzięćiu przypatrz
3:
ktoregoſmy ſię przy tem tłumácżeniu trzymáli. Naprzod
4:
wiedz o tem/ żeſmy oto vśiłowali/ ábychmy nic nie przycży=
5:
niáli/
6:
áni vmnieyſzáli/ ále żebychmy ſłowo ſłowem wyrázili.
7:
Bo acż tákie tłumacżenie poſpolićie ſuperſtycią/ lub zbytnim
8:
do ſłow przywięzowaniem zową/ wſzakże nas ſam Bog tak o
9:
wey Superſtycyi vcży/ gdzie ták mowi/ nieprzycżyniſz kniev
10:
áni vybáwiſz od niego.
Moi. 13. przyp. 30.

11:
Także y Solomon przeſtrzega nas mo
12:
wiąc/ wſzelka powieść Boża (ieſt) wypławiona/ tarcza vfa=
13:
iącym w niem/ Nie przycżyniſz ku ſłowom iego/ aby nie prze=
14:
wiodł ná ćię/ á byłbyś poiman.
Mát. 5.

15:
Pan też Chriſtus niechce/ á=
16:
by y kryſká y namnieyſzy bukſztab z zakonu miał zginąć.
17:
A ták gdyby mi co inego przyſzło ſię tłumacżyć/ nie ſámeo
18:
Bogá ſłowo/ tedybym mogł nie ſłowo ſłowem/ ále rzecż rże=
19:
cżą wyráżáć/ ále ták ſtráſzne powieśći tłumácząc ochędoſtwá
20:
mowy ſzukáć/ niebezpiecżna rzecż ieſt.
21:
Mamy ná wzor A=
22:
poſtoły święte/ iako oni vczćiwie á wiernie piſmo ś. przywo
23:
dzili wſwoich liśćiech. rć. A teć ſą przycżyny mego/ ták pro
24:
ſtego a grubego tłumácżenia/ to ieſt/ żem ſię ták bárzo ſłow
25:
trzymał.
26:
Wſzakże iż mowá Hywreyſka ma ſwoie przyzwoi
27:
tośći/ że gdyby ſłowo ſłowem było przełożone/ nie iedno by
28:
ſnać nikt nierozumiał/ ale by co przeciwnego rozumiał/
29:
y przeto muśiáłem niegdzie rzecż rżecżą/ nie licząc ſłow/ wyrá=
30:
żáć/ a przedſię ná kraiu znácżyłem/ iáko właſnie ona rzecż
31:
brzmi w Ebreyſkiem ięzyku. Zachowałem też to/ iż gdzieby
32:
iakiego ſłowá wyrozumienie potrzebowało/
33:
ábo bybezniego
34:
wnáſzem ięzyku być niemogło/ tedym ono ſłowo przyſádzał/
35:
ále ták/ że ie káżdy może znáć. Bom ie owemi kryſkami okre=
36:
ſzał/ ktore po Grecku/ parentheſes zowiemy.
37:
A ták pámię=
38:
tay ná to proſzę czytelniku/ gdzie vyzrzyſz teto parentheſes ()
39:
ábyś wiedział/ iż onego ſłowá/ albo y do kilka ſłow/ ktoreby
40:
kolwiek nimi były okreſzone/ niemaſz w tekście Hywrey=
41:
ſkiem/ ábo ieſli w Nowem teſtámenćie/ tedy w Greckiem.
42:
To też czytelniku chciey wiedzieć/ iżeſmy nie iedno teo przy
43:
ſtrzegali/ áby káżde ſłowo właſnie było ſłowem wytłumáczo
44:
ne ále nád to/ áby one właſne ſłowá/ tąż ſpráwą/ álbo tem=
45:
że porządkiem w naſzem tekśćie ſzły/ ktorym wkśięgach Hy
46:
wreyſkich idą.
47:
Acż lepak niegdzie nie mogło to ták iść/ á wſzak


strona: b4

do cżytelniká
1:
że to rzadko znaydzieſz/ gdzieby inacżey było. Przeto każdy
2:
z tąd bácżyć może/ iż choćby inſzego pożytku ztego naſzego
3:
przekłádu nie było/ tedyby przedſię y tym iednym nie trzebá
4:
gárdźić.
5:
To ieſt/ iż z niego práwie á doſtátecżnie może każdy
6:
wiedzieć/ ktorym porządkiem ſłowá w Hywreyſkich Bibli=
7:
ach idą. Nad to y tegoſmy (ile z nas być mogło) przyſtrzegáli/
8:
żebychmy ſłowá Hywreyſkie wſzędźie iednako tłumacżyli.
9:
Co ieſli gdźie znaydźieſz roznicę/ tedy tego nie może być wiele.
10:
Mimo to wiedz/ iż gdzie ktore ſłowo/ álbo wirſz/ rozno tłu=
11:
macże/ bądź żydowſcy Rábinowie/ bądz ktorzy inni/ tłumá=
12:
cżą/ tedy tákową niezgodę po ſtronach znácżyliſmy.
13:
Oneo
14:
ſię też tu opuſzcżáć niegodźi/ iż tu znaydźieſz kilká ſłow no=
15:
wych od nas zá niewolą wynáleźionych. Iáko ſą/ Offiarnik
16:
albo Offiárownik/ napłetek/ całopalenie/ To ieſt/ co inſzy ka=
17:
płanem zową to ia offiarnikiem.
18:
To dla tego/ Bo gdy pro=
19:
ſtak ſłyſzy o ktorem z onych świętych/ iáko o Sámuelu/ álbo
20:
o Zácháriaſzu/ áno go kápłanem zową/ tedy domnima/ że to
21:
tacy kápłańi byli/ iakowi teraz kaplani Rżymſcy/ gdyż ſą ro
22:
znieyſzy niż dzień z nocą.
Koen słowo Hywreyſkie znácży teo kto offiáry ſpráwuie/ ále od służenia ma imię.

23:
A tak wolałem Offiárnikami ony
24:
święte Koeny zwáć/ niż taki błąd ſtwierdzać. Wſzákże nie=
25:
trudno to ſłowo y proſtakom wyrozumieć. Bo ieſli onego
26:
ſłuſznie pápiernikiem zowiemy/ kto papir robi á cżemu też o
27:
nego offiárnikiem nie nazwać/ kto offiary ſpráwował?
28:
Co ia lepák napłetkiem zowę/ to poſpolicie nie obrzezá=
29:
niem zową/ ále bárzo nie krzecży. Z oney to hiſtoryey możeſz
30:
wyrozumieć/ ktorą opiſuie Rozdz. 18. pirwſzych kśiąg Sá=
31:
muelowych. Tám piſze/ iż Saul máiąc waśń ná Dawidá y
32:
chcąc go o gárdło przypráwić/ roſkazał mu ták mowić/
33:
Krol
34:
niepotrzebuie inego wiáná corce ſwey/ ktorą chce dać zá ćię/
35:
chyba ſta napłetkow. Pátrzayże/ iż ſię to ſłowo tu niezgodźi/
36:
ktorym oni przekłádáią/ to ieſt Nie obrżeſká/ Bo támże pi=
37:
ſze/ iż Dawid iáchawſzy ná Peliſztymy wbił ich dwie śćie mę=
38:
żow y przyniosł iych nieobrzeſki.
39:
Ale á iákoż ie miał przynieść
40:
nie obrzázawſzy? Iużći to muśiąły być obrzeſki/ Lecż y obrze
41:
ſkámi iych nielza názwáć. Bo gdzie Bog roſkázuie Awráhá
42:
mowi/ obrzezowáć te to napłetki/ á iákoż ie názwać obrzeſka
43:
mi/ gdyż ieſzcże nie były obrzázáne?
44:
Bo ſłowo Hywreyſkie Ar
45:
lá/ tákże Greckie Akrowiſtia/ y Láćinſkie praeputium/ nie od
46:
rzázánia imię máią/ przeto y náſze ma ſię Etymologią/ z kto=
47:
rymkolwiek ięzykiem z tych trzech zgádzać.


strona: b4v

Przedmowá
1:
Cáłopalenie inſzy tłúmácże paloną offiarą zową/ ále nie
2:
práwie y to krzecży/ bo káżda offiará bywáła palona. iedno
3:
wtem rozność byłá/ że inſze bydlę wſzytko/ okrom tylko ſko=
4:
ry/ palono/ inſzego lepak bydlęćiá tylko łoy palono.
5:
to ieſt/
6:
gdy ie zá grzech/ álbo zá wyſtęp/ álbo/ dzięki cżyniąc za iakie
7:
dobrodzieyſtwo czyniono. Przeto co po Hywreyſku Hola/ a
8:
po Grecku Holákáwſton zową/ tom ia zgadzaiąc ſię z Greki
9:
názwał po Słowieńſku cáłopaleniem.
10:
A przecżbychmy nie mie
11:
li v nich bráć ſłow/ ponieważeſmy z nich poſzli/ y owſzem nic
12:
ineo iedno Słowiánie ieſteſmy? Aza lepiey inſzy cżynią/ kto
13:
rzy ſwoią rzecżą wzgárdziwſzy/ v Niemcow/ albo v Wło=
14:
chow ſłow pożycżaią?
15:
Iako ná oko widzimy/ iż niektorzy wo
16:
lą świecznik zwać z lichtarzem/ tło pawimentem/ miłośierdzie
17:
iáłmużną. rć. Zá cżym náſz ięzyk on przed láty tak zacny
18:
że go y ſam Papież zgánić nie śmiał/ bárzo z chodzi/ á Láciná
19:
lub Włoſzcżyzná z Niemcżyzną moc v nas biorą/
20:
ták iż
21:
iuż v ſądow ziemſkich ná poły po Lacinie/ á v ſądow mieyſc=
22:
kich ná poły po Niemiecku mowią. Co nie przeto mowię. że=
23:
bych ięzykom ganił/ ále żebychmy ſwoim właſnym a przy
24:
rodzonym nie gárdzili. A ták iuż máſz tego przyczynę/ cże=
25:
muſmy niektore ſłowá nie zwycżayne kładli.
26:
Co ieſli ná tem
27:
komu mało/ niechże mi powie/ cżemu nam to nie ma być
28:
wolne/ co innym narodom wolno? Zaiſte Ieronim piſze/ iż
29:
oni 70 tłumacże/ ktorzy na żądánie krolá Aegyptſkiego Pto=
30:
lomeuſa: zákon Boży z ięzyka Hywreyſkiego na Grecki prze
31:
łożyli/
32:
ſłowo EWDOKIA wymyślili/ żeby ono ſłowo Hy=
33:
wreyſkie RACON nim wyrázili/ Ciż y owo ſłowo Apokáli
34:
pſis wynálezli/ y Trichapton: V Láćinnikow lub v Rzymian
35:
iż też ſłow przycżyniano/ á zwłaſzcżá gdy kto co z Greckiego
36:
ięzyka przekłádał/ iáwno z Cicerona y z Quintilianá.
37:
To też
38:
pewna/ iż onego ſłowa Propitiatorium v żadnego Láćinſkie
39:
go piſarzá nie náydzieſz/ á prżedſię ie tłumácżowi Láćinſkiev
40:
wolno było zmyślić/ y do Biblij włożyć. rć. Y owſzem temi
41:
cżaſy Sebeſtián Káſtálion przekłádáiąc Biblią ná Lácinſki
42:
ięzyk/
43:
wymyślił nowe ſłowo Deaſter to ieſt Bożyſzcże/ álbo
44:
báłwan. O onem zacnem mężu Mar. Lutherze powiedá=
45:
ią y Sleydan piſze/ że ięzyk ſwoy przyrodzony (pewnie wy=
46:
náydowaniem niezwycżaynych ſłow) wielce rozſzyrzył.
47:
O Kárle wielkim Ceſarzu/ hiſtorykowie świadcżą/ iż gdy


strona: c

do czytelniká
1:
ná on cżás niemieli Niemcy czem zwáć y mieśięcy y wiatrow
2:
tedy iym on wymyślił nowe miáná. Lecż my ná opak po=
3:
ſtępuiemy. Pierwey bo mieliſmy cżym zwáć wiatry/ iáko ſtáre
4:
kśięgi Słowieńſkie/ ná oſtátek rżeki/ miáſtá y krainy
5:
świadcżą/ teraz tego wſzego niemamy/ ani znamy.
6:
Ná o=
7:
ſtatek ieſli ſię nam nowych ſłow wynáydowáć niegodziło/ a
8:
przecż ſię Brżeſkim tłumacżom godźiło? Záiſte oni naprzod
9:
pocżęli vżywać owych ſłow założnicá/ nauſznicá/ ktorych y
10:
ia vżywam/ ponieważ właſnie ie z Láćińſkich ſłow Concu=
11:
bina á inauris wymyślili.
12:
A te ktorem ia też wynálazł
13:
cżemuby nie właſne były? Co ſię tknie Polſzcżyzny żebyś y
14:
o tem wiedźiał/ wiem iż naſzy Polacy poſpolićie oney krainy
15:
mowy w piſaniu vżywaią/ zktorey kto rodem. Lecż ia nie=
16:
trzymałem ſię tego zwycżaiu/
17:
Bo ponieważ ſię to nie iedney
18:
ktorey kráinie/ ábo powiátowi/ ále wſzem przekłádáło/ przeto
19:
też żadnemi właſnośćiámi mow nie brákowaliſmy. Znay=
20:
dzieſz tu ſłowa wielgopolſkie/ znaydźieſz Krákowſkie/ Má=
21:
zowieckie/ Podláſkie/ Sendomirſkie/ á bez máła y Ruſkié.
22:
Głupſtwo to ieſt mową iedney kráiny gardzić/ á drugiey
23:
ſłowká pod niebioſá wynośić/ cżemu nie wſzech rádſzey ziem
24:
naſzych ſłow vżywamy/ gdyby iácy nie nazbyt grube były?
25:
Zaiſteby ſię ták wrychle ięzyk náſz nieiáko rozſzerżyć mogł/
26:
ktory iuż teráz bárzo zmáláł.
O tem maſz w Kronice/ Iż Pápież ſámym Słowiánom dopuśćił Ceremonie ſpráwowáć ięzykiem iych właſnym/ to ieſt náſzym.
II Czytay Ieronimá ná 16. Roz: Ezech: Záś na liſt ku Gálátom. y Erázm: w prżypiſku: ná 1 rozd: Efez:

27:
Właſne imioná mężow/ bia
28:
łych głow/ miaſt/ y innych rzecży/ radbym był ták kładł iáko
29:
ſię w kśięgach Hywreyſkich cżytáią/ to ieſt miáſto Noego Noáchá/ miáſto Abráhámá/ Awráháma/ miáſto Moiżeſza
30:
Moſzechá/ miáſto Ieruzalem Ieruſzalaim/ rć:
31:
Lecż rozumia=
32:
łem temu żeby to proſtakom przykro/ nie iedno dziwno/ by=
33:
ło. A ták tego przyſtrzegałem/ żeby otote imioná znáiome á
34:
znácżnieyſze ták iáko zwycżay nieśie były záchowáne/ záś nie
35:
ták znaiome/ ták ſą położone iáko ie Zjdowie tutecżni piſzą y
36:
cżytáią/
37:
iáko ſą Ach-aw/ Chyzkijahu/ Choryw/ Checron/ Cád
38:
dok/ Cyion/ rć. miáſto tego co poſpolićie mowią y piſzą. A=
39:
chab/ Ezechiaſz/ Horeb/ Hezrom/ Sádok/ Sion. To też=
40:
przytym czytelniku wiedz/ iż wſzytkich imion właſnych bądz
41:
męſkie/ bądz niewieśćie/
42:
bądz miaſt/ álbo ziem/ álbo wśi/
43:
álbo gor/ álbo rzek/ rć: wſzytkie á wſzytkie ták iák o náſze Pol
44:
ſkie ná końcu ſchylam/ to ieſt/ iáko Grámmátykowie mo=
45:
wią deklinuię ie/ smieſzna bo rzecz ieſt y wątpliwa mowá


strona: cv

Przedmowá
1:
bywa bez takiego deklinowania.
Rozdz. 2.

2:
Wezm na wzor ono co v
3:
Marká ś: wedle Brzeſkich tłumácżow/ ták cżytaſz/ vyzrzał
4:
Lewi ſyná Alfeuſzowego/ rc. Záiſte ten kto tylko Polſką rzecż
5:
mowi/ inácżey tych ſłow rozumieć niemoże/ iedno iż nieiáki
6:
cżłowiek/ ktoremu imię Lewi/ vyzrzał iákiegośći cżłowieka/
7:
ktory był ſynem Alfeuſzowym.
8:
Przeto áza nie dáleko lepiey
9:
y właſniey było ták przełożyć/ A gdy ſzedł (Jezus) dáley/ vy=
10:
rzał Lewiego ſyna Alfeuſzowego? Rozumiem temu/ z kąd
11:
to uroſło/ átoli to oni miedzy nas wnieśli/ ktorzy w ſzkołach
12:
vſłyſzáwſzy/ omnia nomina Hebrea/ ſeu barbara/ eſſe in
13:
declinabilia/ domnimáli/ ábyto ták było y w náſzem ięzyku/
14:
Lecż náſz ięzyk dáleko ma inſzy á rozny ſpoſob mowienia od
15:
Lácinſkiego/ przeto też on kánon/ álbo práwidło/ niema nic
16:
do naſzey rzecży. rc. A ták nic nam do Láćinſkich reguł/
17:
wſzytkie ſłowá by niewiem iákiego ięzyka/ my możemy y ma
18:
my deklinowáć/
19:
to ieſt końcá iych náchyláć/ onego ſłowá ſy=
20:
lab przyczyniáiąc/ álbo oſtáneczną odmieniáiąc. Bo bez tá=
21:
kiego náchylánia nie może być znáczna (iáko ſię iuż rzekło)
22:
mowá náſza/ iakoś też tego y wzor w Brzeſkiey Biblij ná o=
23:
ko bacżył/ á teraz ieſzcze w Krakowſkiey obácż.
24:
Ták tám=
25:
maſz w pirwſzych kśięg. Moiż. ná pocżątku iakmiarz Rozd.
26:
27. Y wezwáł Ezau ſyná ſwego ſtárſzego/ á rzekł do niego/
27:
Y tego inacżey rozumieć nielza/ iedno iż Ezaw/ wezwał do
28:
ſiebie ſyná ſwego/ ále nie to piſze Moiżeſz/
29:
y owſzem to on dá=
30:
ie znáć/ że Ezawá/ álbo rádſzey Heſawa wezwał Izáhak. Y
31:
dwie rázem tu omyłki/ popełniaią tłumácże/ iedna iż Ezaw=
32:
trzemá ſyllábámi piſzą/ druga iż tego ſłowá nie náchyláią ál=
33:
bo nie deklinuią/ Bo ácż ták łacinnicy piſzą Eſau/ ále to dla
34:
niedoſtátku dziáłáią/
35:
to ieſt iż W litery niemáią/ przeto miá
36:
ſto niey V piſzą/ wſzákże ták cżytáią iáko gdyby Polak Ezaw
37:
cżytał. Przypátrzże ſię ieſli to imię Eſaw nie tegoż ſpoſobu
38:
ieſt/ iáko v nas Stánisław/ Wacław/ Iároſław/ rć:
39:
Iáko prze
40:
to nie mowimy/ wezwał ociec Stánisław/ álbo Wacław ſy=
41:
na ſweo/ ále wezwał oćiec Stániſłáwá ſyná ſweo/ ták też ma
42:
my mowić. Wezwał Izáhák Heſawá ſyná ſwego. Tákże y o
43:
no támże v Moiżeſzá w Rozdz: 2 wtorych kſiąg/ niewiedzieć
44:
co ieſt/ gdźie ták tenże przekłada/
45:
Wziął ſobie (Moiżeſz)
46:
Seforę za żonę. Ona mu porodźiłá ſyna/ ktorego názwał
47:
Gerſon. Drugiego porodźiłá/ ktorego nazwał Eliezer rć. Tu


strona: c2

do cżytelniká
1:
ſię nic innego znácży/ iedno iż ſynowi Moiżeſzowemu pirw=
2:
ſzemu/ dał imie iakiśći Gerſon/
3:
á drugiemu Eliezer. Ano nie
4:
Eliezer/ áni Gerſon/ názwał imioná onym ſynom/ lecż ſam
5:
Moiżeſz názwał pirworodnego ſyná Gerſzomem/ á wtorego
6:
Elihezerem.
7:
O Rozdzialech też cżytelniku na krotce rácż wiedzieć/ Na=
8:
przod iże Krákowſki tłumácż Cáputámi/ á Brżeſcy Ka=
9:
pitułámi zową/
10:
to mi ſię by namniey niepodobáło. Bo Ka=
11:
pitułá/ ſą kſiężá kánonicy/ Caput lepak ieſt ſłowo łaćińſkie/
12:
A ták wolałem ie Rozdziałámi zwáć/ acżciby y ná tem nic/
13:
choćbychmy ie z Greki y z Láćinniki głowámi zwáli.
14:
Druga
15:
znaydzieſz tu w tem náſzem tłumácżeniu niemáło tákich roz
16:
działow/ ktore ſię nie tam zácżynáią/ iáko w inych Bibliach
17:
tego dałćibym tu doſtátecżną ſprawę/ áleby ſię przedłużyło/
18:
teraz na tem przeſtań/ iż ſię to nie beż wielkich przycżyn zſtá=
19:
ło.
20:
A ktemu y to wiedz/ żem ich máło wedle ſwego zdánia od
21:
mieniáł/ lecż nawięcey ná przeſtrogi ludźi vcżonych/ iáko E=
22:
rázmá/ Lutherá/ Kálwiná/ Káſtaliona/ Bezy/ y inych tako
23:
wych/ vcżynićiem to muſiał.
24:
A to maſz o Kſięgach ſtarego
25:
przymierza/ bo o nowem teſtámenćie inſzego cżaſu (ieſli nas
26:
Bog záchowa) doſtátecżnąć ſprawę dámy.
27:
Go ſię tknie kſiąg/ ktore Apokryfami/ to ieſt kryiomemi/
28:
zową/ około tych ácżem nie ták dálece/ iáko około gruntow/
29:
nych prácował/
30:
wſzákżem ie z pilnoscią przeizrżał/ á wedle
31:
Grecſkich ksiąg (Melánthonowego wydania) cżego było
32:
potrzebá/ popráwiłem. Bo ma ſię prawdá mowić/ że oni mi=
33:
li Brzeſcy tłumácże/ ácz w Grecſkim ięzyku nie ládá iako by=
34:
li vcżeni/ wſzákże znać to po iych przekładźie/ iż cudzemi ocży=
35:
má pátrzyli.
36:
A iż prawdę mowię/ doznáſz tego z wierſzyká/
37:
7. Rozdz. 8. kśiąg ktore mądrośćią zową Tak iy po Grecſku
38:
nápiſano. Kae ei dykaeoſynin/ agapa tys/ hy poni tawtys
39:
eiſyn aretae. To oni ták przełożyli Ieſli kto miłuie ſpráwie=
40:
dliwość/ iego prace ſą cnotliwe.
41:
Iákoby rzekli/ onego cżło=
42:
wieka ſą prace cnotliwe/ ktory miłuie ſpráwiedliwość. Ale
43:
Grecſkie ſłowá dáleko inſzą rżecż brzmią/ to ieſt właſnie prze
44:
kładaiąc. A ieſli kto ſpráwiedliwość miłuie/ práce tey ſą cno
45:
ty.
46:
Oni miáſto tey nápiſali iego/ iakoby też z męża niewiaſtę
47:
vcżynili. Patrżayże co ie omyliło/ átoli łaćińſkie ſłowo Huius/
48:
Bo ieſt tak nieznácżne/ iż ſię zgodźi nim mowić/ iáko o mężu
ták y



strona: c2v

Przedmowá
1:
tak y o niewieście.
2:
Lecż Grecſkie ſłowo tawtys/ nikomu ſię
3:
nie zgodzi/ iedno biáłej głowie/ a tem rzecżam o ktorych ták
4:
mowiemy/ iáko o niewiáſtach. Bo gdyby ſię to o mężu tu rozu=
5:
miało/ tedyby nie tawtys/ ále áwtu napiſano.
6:
A toć to
7:
ieſt comći wyżſzey obiecáł cżytelniku/ pokázáz iż z Lácińſkiego
8:
przekładáli. A nierozumiey żeby tylko ták Apokryfa przekłá
9:
dáli/ Veyzrzy iácy do 18. Rozdz: wtorych kſiąg Moiżeſzo=
10:
wych/ Ták tám wtory y trzeći wirſz prżełożyli/ y Krakowcży
11:
cy/ y Brześćiánie.
12:
Wziął z ſobą (Ietro) żonę Moiżeſzowę/
13:
ktorą on był odeſłał/ y dwu ſynow iego rć. Tu téż káżdy ná o
14:
ko widzi/ iż nie z Hywreyſkiego (iáko w tytule Biblij piſzą)
15:
ále z Láćińſkiego przekłádáli.
16:
Bo ták to ná łácińſki ięzyk prze
17:
łożono/ Tulitque Ithro ſocer Moſis Sephoram (álbo Sip
18:
poram) vxorem Moſis/ poſtquam romiſerat eam/ et duos
19:
filios eius. Dobrze to przekłádaią/ ále náſzych Brześcian ſłow
20:
ko Eius bárzo omyliło. Bo Eius znacży y iego y iey/
21:
Lecż
22:
w piśmie Hywreyſkiem znacżne ſą affixa (iako ie zową) ma=
23:
ſculiná/ znácżne też affixa foemininá. Tu zaiſte ieſt affixum
24:
foeminum. Bo nie piſze Banaw/ ále Baneiah/ to ieſt/ nie
25:
piſze tu/ Wźiął Ithro ſyny iego/ ale ſyny iey.
26:
Częſto ſię im te=
27:
go bárzo tráfia y wprzekłádániu kſiąg ſtárego prżymierża/ iá
28:
ko maſz v Ezaiaſzá w Rozdziále 60. rć: Bo tám mowią iáko o
29:
męſzcżyznie/ gdyż Iſaiaſz iako o niewieśćie mowi przez wſzy=
30:
tek rozdział/ ale ſię do Apokryf náwroćmy.
31:
Wtychże kſięgach Mądrośći w Rozdziale oſtánecznem w
32:
wirſzu 18. ták przełożyli. Ziemſkie rzecży odmieniáły ſie w wo
33:
dne/ a pływaiące odmieniały ſię wziemię. Y tu ſię dźiecinnie
34:
tákże z Lacinſkiego omylili/ nie weyzrzawſzy do zrzodeł Grec=
35:
ſkich.
36:
Bo Lácinnicy ták przekłádaią.
37:
Et natántia tanſibant in terram. Bo to poniekąd rzecż wątpliwa/ ponie=
38:
waż in terram/ może ſię przełożyć/ álbo ná ziemię/ álbo wzie=
39:
mię. Lecż gdyby byli weyzrzeli do Grecſkiego/ ſnadnieby by=
40:
li obacżyli/ iż nielza przełożyć wziemię/ ále tylko ná źiemię/
41:
áby
42:
ſię ták rozumiáło/ iż rzecży/ álbo zwierzętá pływáiące/ wy=
43:
chodźiły ná ziemię. Bo w Grecſkim nie piſze/ eis tyn gin/ ále
44:
epitys gis. A ktemu y ſłowo Metowaenen/ niemoże znácżjć
45:
odmieniáły ſię/ ále właſnie wyſtępowáły álbo wyłáziły/ lub
46:
wyprowádzáły ſię ná źiemię.
47:
Ieſt tákowych omyłek barzo wiele/ ták iż nigdybym temu nie wierzył/ żeby ták oni ludzie


strona: c3

do cżytelniká
1:
vcżeni mieli ſię mylić/ gdybym ſam tego nie doznał. Ktoby
2:
temu nie wierzył/ niech cżytá Siráchá Rozdział 21 wirſz 27.
3:
y wirſz 32.
4:
Indzie nie właſnie/ indzie nie krżeczy/ indźie prze
5:
ſtępowáli/ iáko w Rozdziale 37. w wirſzu 9. Indzie wątpli=
6:
wie położyli/ iáko w Rozdziale 30. w wirſzu 20. Indzie po
7:
Niemiecku/ iako o Zuzánnie w wierſzu 44. wyſłuchał głoſu
8:
iey. Indzie też po Lácinie iáko w kſięgach Machábeyſkich 1
9:
Rozdz: 9. w wirſzu 52.
10:
y miaſto Bethſuram opráwił/ miaſto
11:
tego co było nápiſáć/ y miáſto Bethſurę oprawił/ Támze w
12:
wirſzu 14. zoſtáli w Bethſuram. Ono oſobliwá w 1 Mácha:
13:
16. w wirſzu 2 Iſráel bywáło wybáwione. Wiem że w-ięzy=
14:
ku Hywreyſkiem/ to ſłowo Izrael/ gdy znacży ziemię Izra=
15:
elſką/ tedy bywa ták oniem mowá/ iáko o niewieście/ albo o
16:
ziemi (in foeminino)
17:
ále żeby też oniem ták mowić/ iáko o by
18:
dlęćiu/ álbo iako o dziećięćiu (in neutro) tego ieſzcże nigdy
19:
nieſłychałem v Polakow. Ale iż ſię w ob-iawianiu cudzych
20:
vſterkow (iákom wyżſzey mowił) niekocham/ przeto rad
21:
ná ten cżás dam innem omyłkam pokoy/
22:
to lepak dla dwu
23:
przycżyn przypomniećiem muſiał. Naprzod aby ći náſzy (kto
24:
rzy ieſzcże ſą żywi) Brzeſcy tłumácże/ tego ſwego przekłádu
25:
poprawili/ á druga/ iákom y przedtem rzekł/ aby ſię ci moi
26:
ſprzećiwnicy/ co moię pracę/ ieſzcże/ iey nie doznawſzy/ ſzcży=
27:
pią/ á zá niepotrzebną oſądzáią/ obaczyli.
28:
Niech rádniey ta=
29:
kowi omyłki moie poznácżywſzy/ mnie ie pokażą/ á ia/ będzie
30:
li co zdrożneo/ zchęćią popráwię/ álbo wżdy iaką przeſtrogę
31:
vcżynię y wypuſzcżę/ á iym zá pracę y za dobrodzieyſtwo ta=
32:
kie/ ſzcżyrze (da Bog) podziękuie.
33:
Ieſt bowiem to rzecż pew=
34:
na/ iż káżdy cżłowiek ſnádnie ſię bárzo omyla/ y owſzem nie
35:
podobieńſtwo żebym ſię y ia omylić wczem niemiał/ gdyż wi=
36:
dzimy ná oko/ iako ſię bárzo y wielcy á mądrzy ludzie potyká=
37:
ią. A coſz ia proſtak y nieuk niemiałbym ſię wták wielkiey á
38:
trudney rzecży omylić/ ſpotknąć/ y vpaść?
39:
A zwłaſzczá iż ſię
40:
to wſzytko zárázem y przekładáło y drukowáło. Bo cżeſtego
41:
pomykania/ álbo powłacżania/ chorob/ y innych krzyżow/
42:
ktoremi mię Bog (wtey pracy) náwiedzáć racżył/ nie wſpo
43:
minam/ ktore mi iednák niemáło do tego przeſzkadzáły.
44:
A tak o káżdem pobożnem tuſzę/ iż gdzieby się co zdrożnego
45:
znáchodziło/ nie będzie mi mieć zá złe/ ále mię bráterſkie prze
46:
ſtrzeże/ álbo ſam znowu przełoży y popráwi/ cżego nie tylko


strona: c3v

Przedmowá
1:
mu zayrzeć niebędę/ álebym y owſzem z tego Boga nie leda
2:
iako chwalił.
3:
A ponieważ to ták ieſt/ poniewáż o przeſtrze
4:
żenie żądam/ a pod ſtrofowánie ſię káżdemu/ bądz bratu/
5:
bądz nie brátu/ bądz przyiaćielowi/ bądz ſprzeciwnikowi
6:
poddawam/ przecżżebych miał być ztákiem vniżeniem/ ál=
7:
bo wzgárdzon/ álbo ná zęby bran?
8:
Acż mnie tu nie o moię nędzną oſobę/ ále tylko o tę pracę áby iey ku
9:
ſzkodzie chwały Bożey nie hydzono/ idzie. Mnie/ iako kto racży/ niech ſądzi/
10:
y ſżacuie/ odpuſzcżam każdemu ſzcżyrze przed Bogiem/ ále
11:
rzecży dobrey zá złą oſądzác/ niech ſię káżdy oſtrzega/ ponie
12:
waż nápiſano. Biádá (tym) ktorzy názywáią złem dobre
13:
á dobrem złe.
14:
Páná Bogá proſzę/ áby tę moię iákąkolwiek
15:
pracę ku chwale ſwey y ſyna ſwego miłego/ a Zborowi ſwe
16:
mu świętemu ku zbudowániu y rozſzerzeniu obroćić ra=
17:
cżył/ á wſzech nas ſercá od wſzelakich nienawiści/ gnie=
18:
wow/ y zaiątrzeniá/ oczyściwſzy/ áby ie Duchem S.
19:
oświecał/ y przeciw bronam piekielnem/ zmacniáł/
20:
iákobychmy wſzytcy chwałę y prawdę iego S.
21:
á nie ſiebie/ áni ſwoie chwáły/ mi=
22:
łowáli/ Amen
23:
Amen.
24:
Piſano w Zesłáwiu Litewskiem/ Mieſiącá Máiá 7 dniá
25:
Roku od národzenia Syná Bożego
26:
1572.


strona: c4

1:
Do tegoż Czytelniká o przypiskoch y o
2:
omyłkách/ obmowá.
3:
Vmyſliliſmy byli Cżytelniku łáſkáwy/ dla twe=
4:
go pożytku/
5:
to ieſt/ dla ſnádnieyſzego niektorych
6:
mieyſc w piśmie S. trudnieyſzych/ poięćia y wyro=
7:
zumienia/ krotkie przypiſki (co Laćinnicy Anno
8:
tátiami zową) ná końcu tych Biblij/ przydáć.
9:
Lecż
10:
ſię to prze niektore zawády zwieść niemogło/ Prze
11:
to gdzie ná kraioch tych kſiąg obacżyſz/ áno ćię do
12:
tychto przypiſkow/ lub do Annotacyi odſyłáią/ te=
13:
dy ich iuż nie ſzukay/ ále rádſzey Páná Bogá proś
14:
áby nam do tego pomoc á błogoſłáwić racżył/ ia=
15:
kobychmy tobie takowe przypiſki.
16:
w oſobliwych
17:
kśiążkach doſkonálſze niż tu być miały/ podáli.
18:
Naydzieſz też tu (á zwłaſzcżá w Nowego przy=
19:
mierza kſięgach/ y w Moiżeſzu, niemáło omyłek/
20:
proſzę nie trwoż ſię/ bo maſz popráwę máło nie
21:
wſzytkich ná końcu/ ále y owſzem ztámtąd pirwey
22:
ie ſobie nápraw/ toż dopiro z Panem Bogiem
23:
cżytay/ a bądz łáſkąw/ y prace na=
24:
ſzey wdzięcżnie vżyway.
25:
Amen.
26:
Porządek ksiąg ſtárego Przymierza z
27:
licżbą/ ktora vkázuie/ na ktorem ſię liście ktore
28:
kſięgi poczynaią.
29:
1. Moiżeſzowe Kſięgi
30:
pocżynaią ſię ná lisćie 1,
31:
2. Moiżeſzowe ná 30.
32:
3 Moieżeſzowe 54.
33:
4 Moiżeſzowe 72.
34:
5 Moiżeſzowe 96.
35:
Jehoſzua lub Iozue
36:
ná liśćie 117.
37:
Sędziowie lub Sżof=
38:
tym/ ná liście 132.
39:
Ruth 146.
40:
1. Sámuelowe Kſięgi
41:
na liśćie 148.
42:
2. Samuelowe 167.
43:
1. Krolewſkie 183.
44:
2 Krolewſkie 201 1. Księgi Kronik 219
45:
2. Kſięgi Kronik 236
46:
Hezraſz 257.
47:
Nechem-iaſz 264.
48:
Eſther 272.
49:
Iow albo Iob. 277.
50:
Chwały lub Pſałterz
51:
ná liśćie 291.
52:
Przypowieśći Solo=
53:
monowe 726. (szp. II,) Koheleth Solomo
54:
now ná liśćie. 339.
55:
Pieśń Solomonowa
56:
ná liśćie 343.
57:
Izáiaſz na liśćie 345.
58:
Ieremiaſzowo proroc=
59:
two ná liśćie 373.
60:
Nárzekania tegoż 405.
61:
Ezechiel 407.
62:
Daniel 436.
63:
Hozeaſz 445
64:
Ioel 449
65:
Hamos 450.
66:
Howa-diach albo Abdy
67:
aſz ná liśćie 453.
68:
Ionaſz 454. Micheaſz 455
69:
Naum 457.
70:
Habauk álbo Cháwá=
71:
kuk na liśćie 458.
72:
Zofoniaſz 459.
73:
Chágáy albo Haggeuſz
74:
na liśćie 461.
75:
Zacháryaſz 462.
76:
Maláchiaſz 466.


strona: 1

Liſt I
księga: Gen
Pierwſze kśięgi Moi-
1:
żeſzowe/ Bereſzyt/ To ieſt
2:
w pocżątku.
Ten ieſt obyczay v hebreow/ iż kſięgi/ álbo od pierwſzego ſłowá/ álbo od teo ktory ie piſał názywáią.
rozdział: Rozdział I.
werset: 1NAprzod ſtwo-
3:
rzył Bog niebo
4:
y ziemię.
Wł: w pocżątku ſtworzył Bog/ álbo Elchym. Ale to obyczay mowy Ereyſkiey.
2 A zie=
5:
miá byłá gruba y
6:
prożna/ y ćiemność (byłá) po obli=
7:
cżu odchłáni/ á duch Boży po=
8:
wiewał po oblicżu wod.
álbo wiátr Boży ruſzał ſię.

rozdział: 1
werset: 3Y
9:
rzekł Bog: Niech będzie świá=
10:
tłość/ y byłá świátłość.

werset: 4Y vy-
11:
rzał Bog świátłość iż dobra/ y
12:
przedzielił Bog miedzy świátło=
13:
śćią á miedzy ćiemnośćią.

werset: 5.Y
14:
názwał Bog świátłość/ dniem/ á
15:
ćiemność nazwał nocą/ y był wie=
16:
cżor/ był też záránek/ dzień pier=
17:
wſzy.

werset: 6Y rzekł Bog: niech będzie
18:
powietrzé w pośrodku wod/ y
19:
niech będzie przedziałem mie=
20:
dzy wodámi á wodámi
Iáko słowo Rákia przekłádáią/ cżytay w Annotacyach ná końcu kſiąg.

werset: 7.Y vcży-
21:
nił Bog powietrze/ y przedzielił
22:
miedzy wodámi/ ktore pod po=
23:
wietrzem/ y miedzy wodámi/ kto=
24:
re nád powietrzem/ y było ták.

werset: 8Y názwał Bog powietrze nie-
25:
bem. Y był wiécżor był też zá=
26:
ránek/ dzień wtory.
wł. y był záránek (álbo y bylo ráno) dzień ten á ten.
Także y niżey wſzędy á tu ſię znáczy iż ſię dzień cáły od wiecżora pocżyna

werset: 9Y rzekł
27:
Bog: niech ſię zbiorą wody (co)
28:
pod niebem ná mieyſce iedno/ á=
29:
by widzieć ſucho.




strona: 1a

werset: 10.Y było ták.
1:
Y názwał Bog ſucho/ ziemią/ á
2:
zebránie wod názwał morzem.
3:
Y vyrzał Bog iż dobrze.

werset: 11.Y
4:
rzekł Bog niech zrodzi ziemiá trá=
5:
wę (y) ziele płodzące naſienie/ (y)
6:
drzewo płodne cżyniące owoc we=
7:
dle rodzáiu ſwego/ ktore by miá=
8:
ło naſienie ſwe wſobie ná ziemi/
9:
y było ták.

werset: 12Y zrodziłá ziemiá
10:
trawę (á) ziele płodzące naſienie


strona: 1b

1:
wedle rodzáiu ſwego/ y drzewo
2:
płodne/ ktore w ſobie ma naſienie
3:
ſwoie wedle rodzáiu ſwego/ y
4:
vyrzał Boż iż dobrze.

werset: 13.Y był
5:
wiecżor był też záránek/ dzień trze=
6:
ći.

werset: 14.Y rzekł Bog:
wł. Niech będzie ſwiátła/ ále y tego náſz ięzyk nie ćierpi.
=Niech będą
7:
świátłá ná powietrzu niebie=
8:
ſkiem áby przedzielenie
9:
(cżyniły)
10:
miedzy dniem y miedzy nocą/
11:
y
12:
niech będą dla =znákow y dla pe=
13:
wnych czaſow y dla dni/ y lat.
-wł=znákom/ y vrocżyſtym cżáſom/ y dniom/ y látam. Albo też ták. Niech będą znákámi/ y dniámi. rć.

werset: 15.Y niech będą świátły ná po-
14:
wietrzu niebieſkiem/ áby świećiły
15:
ná ziemię: y było ták.

werset: 16Y vcżynił
16:
Bog dwie świetle wielkie/ świá=
17:
tło więtſze dla rządzenia dniá/ á
18:
świátło mnieyſze dla rządzénia
19:
nocy/ y gwiázdy (vcżynił).

werset: 17.Y po-
20:
łożył ie Bog ná powietrzu niebie=
21:
ſkiem áby świećiły ná ziemię:

werset: 18.Y
22:
áby rządziły dniem y nocą/ y prze=
23:
dzieláły miedzy świátłem y mie=
24:
dzy ciemnośćią: y vyrzał Bog iż
25:
dobrze.

werset: 19.Y był wiecżor był też
26:
záránek dzień cżwarty.

werset: 20.Y rzekł
27:
Bog: niech płodzą wody płod du=
28:
ſzą żywiący y ptáſtwá lataiące
29:
nád ziemią po powietrzu niebie=
30:
ſkim.
-wł. po oblicżu powietrza rć. Ale to obycżay mowy Ewreyſkiey.

werset: 21.Y ſtworzył Bog wielory
31:
by wielkie/ y wſzelką duſzę żywią=
32:
cą/ ruſzaiącą ſię/ ktorą ſpłodziły
33:
wody wedle rodzáiu ich/ wſzel=
34:
kie ptáſtwo ſkrzydláſte wedle ro=
35:
dzáiu ieo: y vyrzał Bog iż dobrze.

werset: 22.Y błogosłáwił ie Bog rzekąc:
36:
płodzćie ſię/ y mnożcie ſię/ y ná=
37:
pełniayćie wody w morzach: y
38:
ptaſtwo niech ſię mnoży ná ziemi.

werset: 23.Y był wieczor/ był też záránek
39:
dzień piąty.

werset: 29.Y ná-
40:
zwał imię ieo Noem mowiąc


strona: 3c

Pierwſze kſiegi Moiżeſzowe.
1:
ten nas poćieſzy od roboty ná=
2:
ſzey/ y od trudu rąk náſzych z zie=
3:
mie/ ktorą przeklął Iehowá.
wedle Iwreyſkiego właſnie Noach nie Noe/ ále my zwycżáiowi y tu y indzie folgowáli/ wykłáda ſię Noách vſpokoienie.

werset: 30.Y
4:
żył Lámech po ſpłodzeniu Noe=
5:
go/ dziewięćdzieſiąt pięć lat y
6:
pięćſet lat: y ſpłodził ſyny y corki.

werset: 31.Y było wſzech dni Lámecho-
7:
wych ſiedm y ſiedmdzieſiąt lat/ y
8:
ſiedm ſet lat/ y vmárł.

werset: 32.A gdy
9:
było Noemu pięć ſet lat/ y ſpło=
10:
dził Semá/ Chámá/ y Lafethá.
-włas. A był Noách ſyn piąciſet lat y ſpłodził Noách Sżemá. rć.

rozdział: 6.
werset: 1.A potym pocżęli ſię lu-
11:
dzie mnożyć ná ziemi/ á
12:
corek ſię im národziło.
=Y było że pocżął ſię cżłowiek mnożyć ná licu ziemie.

werset: 2.Y vyrzeli ſynowie Bo
13:
ży corki cżłowiecże że cudne były
14:
y ſpoymowáli ſobie zá żony wſzy=
15:
tkie ktore obráli.

werset: 3.Y rzekł Ie-
16:
howa: Nie będzie ſię ſwárzyć
17:
duch moy w cżłowieku ná wieki/
18:
gdyż też ieſt ćiało: lecż będą dni
19:
iego/ ſto y dwádzieśćiá lat.
=Sto y dwádzieśćiá lát dáie Bog ku vpámiętániu.

werset: 4.O-
20:
brzymowie byli ná ziemi we dni
21:
ony: a też gdy weſzli ſynowie Bo=
22:
ży do corek cżłowiecżych/ tedy ná=
23:
rodziły im tych mocarzow kto
24:
rzy od wieku (byli) mężowie sła=
25:
wni.

werset: 5.Y vyrzał Iehowá że
26:
wiele złośći cżłowiecżey ná ziemi
27:
á káżda =dumá myſli ſercá iego
28:
tylko złość po wſzytkie dni.
Iwreyſkie słowo Iecer/ známionuie vtworzenie álbo vlepienie.

werset: 6.Y
29:
káiał ſię Iehowá że vcżynił cżło
30:
wieká ná ziemi/ y żáłował w ſer=
31:
cu ſwem.

werset: 7.Y rzekł Iehowá wy-
32:
głádzę cżłowieká/ ktoregom
33:
ſtworzył z oblicżá ziemie/ od cż
34:
łowieká áż do bydlęćiá/ áż do gá=
35:
dziny/ y áż do ptáſtwá niebieſkie=
36:
go: bo káię ſię żem ie vcżynił.

werset: 8.A(le) Noe ználazł łáſkę w ocżu
37:
Iehowy.
Rozdział wtory wedle żydow Noách.

werset: 9.Te (ſą) rozrodzenia
38:
Noego. Noe mąż ſpráwiedliwy
39:
doſkonáły był w wiekoch ſwych/
40:
przed Bogiem chodził Noe.

werset: 10.Y
41:
ſpłodził Noe trzy ſyny/ Semá
42:
Chámá y Iaféthá.

werset: 11.Y ſkáziłá
43:
ſię ziemiá przed oblicżem Bo=
44:
żym/ y nápełniłá ſię ziemiá nie=


strona: 3d

1:
ſpráwiedliwośći.

werset: 12.A (ták) vy-
2:
rzáł Bog ziemię/ á oto ſkáżona
3:
byłá bo ſkáziło (było) wſzelkie ciáło drogę ſwoię ná ziemi.
-Słowo Iwreyſkie Chámás znáczy krzywdę y drapieſtwo.

werset: 13.Y rzekł
4:
Bog do Noego: koniec wſzelkie=
5:
mu ćiáłu przyſzedł przed oblicze
6:
moie: bo nápełniona ziemiá nie
7:
ſpráwiedliwośći od oblicża ich: á
8:
oto ia wytrácę ie z ziemią.

werset: 14.Vcżyń ſobie ſkrzynię z drzewa
9:
=Goferowego: =przegrody po=
10:
czyniſz (w) ſkrzyni y oſmoliſz ią w=
11:
nątrz y znádworzá ſmołą.
=Zoſtáwiło ſię słowo hebreyſkie że ie roznie przekłádáią/ inſzy cedręm inſzy ſoſną/ inſzy iodłą álbo świerkiem.
=Iwreyſkie słowo Kinnin właſnie znácży gniazdá.

werset: 15.A ták ią vcżyniſz: trzy ſtá ło-
12:
kiet (będzie) długość ſkrzynie/
13:
piąći dzieſiąt łokiet ſzerokość iey/
14:
á trzydzieśći łokiet =wyſokość iey.

werset: 16.Okno vdziáłaſz ſkrzyni: á ná
15:
łokćiu záwierzyſz ie v wierzchu:
16:
y drzwi ſkrzynie z boku iey vcży
17:
niſz: piętrá ſpodnie/ wtore/ y trze=
18:
ćie vcżyniſz w niey.

werset: 17.A oto ia ná-
19:
wodzę potop wodny ná ziemię/
20:
ábym wytráćił wſzelkie ćiáło w=
21:
ktorym (ieſt) duch żywotny pod
22:
niebem: wſzytko co ná ziemi/ po=
23:
zdycha.

werset: 18.Y poſtáwię przymie-
24:
rze moie z tobą: y wnidzieſz do
25:
ſkrzynie ty y ſynowie twoi/ y żo=
26:
ná twoiá/ y żony ſynow twoich z
27:
tobą.

werset: 19.Y z káżdego zwierżęćia
28:
y z káżdego ćiáłá/ dwoie z każde=
29:
go (rodu) w wiedźieſz do ſkrzynie
30:
dla przeżywienia z ſobą: ſámiec y
31:
ſámicá będą.

werset: 20.Z ptáſtwá wedle
32:
rodzáiu iego: y z bydłá wedle ro=
33:
dzáiu iego/ zewſzey gádziny ziem=
34:
mney/ wedle rodzáiu iey/ dwoie z=
35:
káżdego (rodzáiu) przyidzie do
36:
ćiebie/ áby żywo było záchowa=
37:
no.

werset: 21.A ty nábierzeſz ſobie wſze-
38:
go pokármu ktory iadáią/ y poło=
39:
żyſz v ſiebie/ że będzie tobie y im
40:
ſtráwą.

werset: 22.Y vcżynił Noe wſzyt-
41:
ko iáko mu roſkazał Bog/ tak v=
42:
cżynił.

rozdział: 7.
werset: 1. Y Rzekł Iehowá do No-
43:
ego/ wnidz ty y wſzytek dom twoy do ſkrzynie/ gdy


strona: 4a

Pierwſze kſięgi Moiżeſzowe
1:
żem ćię vyrzáł ſpráwiedliwego
2:
przed oblicżem moim w rodzáiu
3:
tym.

rozdział: 11.



strona: 5d

werset: 11.Y żył Sem ſpłodziwſzy Arfá-


strona: 6a

Pierwſze kſięgi Moiżeſzowe. Liſt. 6.
1:
kſzádá pięćſet lat/ y ſpłodził ſyny
2:
y corki.

werset: 12.Zaś Arfákſzád żył pięć y
3:
trzydzieśći lat/ y ſpłodził Sżelá
4:
chá.

werset: 13.Y żył Arfákſzád ſpłodzi-
5:
wſzy Sżeláchá trzy látá/ y cztery
6:
ſtá lat/ y ſpłodził ſyny y corki.

werset: 14.Zaś Sżelách żył trzydzieśći lat
7:
y ſpłodził Hewerá.

werset: 15.Y żył Sże-
8:
lach ſpłodziwſzy Hewerá/ trzy látá y cztery ſtá lat/ yſpłodził ſyny
9:
y corki.

werset: 16.Y żył Hewer cżtery y
10:
cżterdzieśći lat y ſpłodził Pelegá.

werset: 17.Y żył Hewer ſpłodziwſzy Pele-
11:
ga trzydzieśći lat y cżtery ſtá lat:
12:
y ſpłodził ſyny y corki.

werset: 18.Y żył Pe-
13:
leg trzydzieśći lat y ſpłodził Re=
14:
huá.

werset: 19.Y żył Peleg ſpłodziwſzy
15:
Rehuá dziewięć lat y dwie śćie
16:
lat/ y ſpłodził ſyny y cory.

werset: 20.Y żył
17:
Rehu dwie lećie y trzydzieśći/ y
18:
ſpłodził Serugá.

werset: 21.Y żył Rehu
19:
ſpłodziwſzy Serugá ſiedm lat y
20:
dwieśćie lat/ y ſpłodził ſyny y cor=
21:
ki.

werset: 22.Y żył Serug trzydzieśći lat
22:
y ſpłodził Nachorá.

werset: 23.Y żył Se-
23:
rug ſpłodziwſzy Nachorá dwie=
24:
śćie lat y ſpłodził ſyny y Corki.

werset: 24.Y żył Nachor dzięwięć y dwá-
25:
dzi śćiá lat/ y ſpłodził Tháráchá.

werset: 25.Y żył Nachor ſpłodziwſzy Thá-
26:
ráchá dziewiętnáśćie lat/ y ſto lat
27:
y ſpłodził ſyny y corki.

werset: 26.Y żył
28:
Therách ſiedmdzieſiąt lat y ſpło=
29:
dził =Awrámá/ Nachorá y Háráná.
=Ták ma być cżytano Awram nie Abram/ ponieważ Dageſz niemáſz.

werset: 27.A te (ſą) rozrodzenia The-
30:
ráchá: Therách ſpłodził Abrámá/
31:
Nachorá y Háráná: á Háran s=
32:
płodził Lotá.

werset: 28.Y vmárł Háran
33:
przed oblicżem Theráchá oycá
34:
ſwego. wziemi národzenia ſwe=
35:
go w Vrze Cháſzdymſkim.
Abo w ogniu Cháldeyſkiem.

werset: 29.Y poięli Abram y Náchor ſobie
36:
żony: imię żenie Abrámo=
37:
wey Sarái/: á imię żenie Nacho=
38:
rowey/ Milkáh corká Haroná
39:
oyca Milki y oycá Iſki.

werset: 30.A Byłá
40:
Sarái niepłodna/ y nie miáłá
41:
dzieci.
Iozue: 24. Hebr: 9 Iudyt: 3.

werset: 31.Y wźiał Therách Abrá
42:
má ſyná ſwego y Lotá ſyná Há
43:
ránowego ſyná ſwego ſyná y


strona: 6b

1:
Saráię niewiaſtkę ſwoię żonę A=
2:
brámá ſyná ſwego/ y wyſzli po=
3:
ſpołu z Vrá Cháſzdym (ſkiego) á
4:
by ſzli do ziemie Kánáháń (ſkiey)
5:
y przyſzli áż do Cháráná/ y mieſz=
6:
káli tám.

werset: 32.Y było dni Therácho
7:
wych pięć lat y dwie śćie lat/ y v=
8:
márł Therách w Cháránie.

rozdział: 12.
Trzeći rozdział wedle Zydow. Lech Lechá. Dzie: 7.
werset: 1.Y rzekł Iehowá do A
9:
brámá.
10:
Idz ſobie zzie=
11:
mie twoiey/ y z rodu twe=
12:
go: y z domu oyca twego
13:
do ziemie ktorą vkażę tobie.

werset: 2.Y
wł. y uczynię ćię wnárod wielki álbo rádſzey narodem wielkim. Gálát: 3.

14:
rozmnożę ćię w narod wielki/ y
15:
vbłogosłáwię ćię/ y rozwielmo=
16:
żę imię twoie/ y będzieſz błogo=
17:
słáwieńſtwem.

werset: 3.Y vbłogosłá-
18:
wię błogosławiących ćię/ á klną=
19:
cego ćię przeklne: y błogosłáwio=
20:
ne będą w tobie wſzytkie plemio
21:
ná ziemie.

werset: 4.Y poſzedł Abram
22:
iáko rzekł kniemu Iehowá: y po=
23:
ſzedł z nim Lot:
24:
A Abrámowi by=
25:
ło pięć lat y ſiedmdzieſiąt lat/ gdy
26:
wyſzedł z Cháráná.

werset: 5.Y wziął A
27:
bram Seráię żonę ſwoię/ y Lotá
28:
ſyná brátá ſwego y wſzytkę maię
29:
tność ktorą mieli/ y duſze
Hebre. 11. Wł. ktore vcżynili.

30:
kto=
31:
rych nabyli w Cháranie.
32:
y wyſzli
33:
áby ſzli do ziemie Kánáháń-(ſkiey)
34:
y przyſzli do ziemie Kánáháń=
35:
(ſkiey).

werset: 6.Y przeſzedł Abram
36:
przez ziemię áż do mieyſcá Sże=
37:
chemá
Albo do dębu/ ieſlibyś cżytał Allon/ á nie Elon.

38:
do rowniny Moreha: á
39:
Kenáhán tedy (iuż był) w ziemi.

werset: 7.Y vkázał ſię Iehowá Abrámo-
40:
wi y rzekł: naſieniu twev dam zie
41:
mię tę: y zbudował tám ołtarz Ie
42:
howie/ gdzie mu ſię był vkazał.

werset: 8.A przeprowádziwſzy ſię zonąd
43:
ná gorę ná wſchod Bethelowi/
44:
rozbił namiot ſwoy (máiąc) Beth=
45:
el od záchodu/
46:
á Háy od wſcho=
47:
du: y zbudował tám ołtarz Ieho
48:
wie/ y wzywał imieniá Iehowy.

werset: 9.Y ćiągnął Abram idąc y ćią-
49:
gnąc ku południu.

werset: 10.A był głod
50:
wziemi/ y zſtąpił Abram do
Pierwſze kſięgi Moiżeſzowe.



strona: 6c

1:
Mieraimá/ áby tám gośćił:

rozdział: 17.



strona: 8c

Pierwſze kſięgi Moiżeſzowe
werset: 13.Obrzezániem obrzezan
1:
będzie w domu twym vrodzony
2:
y kupiony za śrebro twoie: y bę
3:
dzie przymierze moie ná ćiele
4:
wáſzem przymierzem wiecżnym

werset: 14.A nie obrzezány mężcżyzná kto-
5:
ry nie obrzeże ćiáłá napłetku
6:
ſwego/ wygłádzona będzie duſzá
7:
oná z ludzi ſwych/ (bo) przymierze
8:
moie rozruſzyłá.
Sarai kſienie moie Saráh kſieni. Mát. 1.

werset: 15.Y rzekł Bog do Abráhámá:
9:
Sarái żoná twoiá nie będzie zwa
10:
ná imieniem Sarái/ ále Saráh

werset: 16.imię iey. Y vbłogosłáwię ią/
11:
y nád to dam tobie z niey ſyná:
12:
v=
13:
błogosłáwię ią y będzie (rozmno
14:
żoná) w narody/ krolowie (wie-

werset: 17.la) ludzi z niey będą. Y padł Abráhám ná oblicże ſwoie y rośmiał ſię/ y rzekł w ſercu ſwoim:
15:
izali ſynowi ſtá lat vodzi ſię (ſyn?) Izali y Sáráh corká dzie=
16:
wiąćidzieſiąt lat vrodzi?

werset: 18.Y
17:
rzekł Abráhám do Bogá. O gdy
18:
by Iſzmáchel żył przed tobą.

werset: 19Y
19:
rzekł Bog. Záiſte Saráh żoná
20:
twoiá vrodzi tobie ſyna y názo=
21:
wieſz mu imię
Niżey. 18. wł. Icchák ále ták náſzy iuż pospolicie/ zową/ iáko maſz w porżądku/ wykłáda ſię Icchák śmiech

22:
Izáhákiem/
23:
y z=
24:
mocnię przymierze moie z nim w
25:
przymierze wiecżne/ y znaſieniem
26:
iego po nim.

werset: 20Lecż y o Iſzmá-
27:
holá wysłucháłem ćię/ oto błogo
28:
słáwiłem mu y roſpłodzi ſię y ro
29:
zmnożę go wielce bárzo/ dwána
30:
śćie kſiążąt ſpłodzi/ y położę go
31:
w národ wielki.

werset: 21Lecż przymie-
32:
rze podnioſę z Izáákiem ktoreo
33:
vrodzi tobie Saráh o cżáſie tym
34:
w roku drugim.

werset: 22Y przeſtał mowić z nim/ y wſtąpił Bog od Abrá
35:
hámá.

werset: 23Y wziął Abráhám I-
36:
ſzmáhelá ſyná ſwego y wſzytkie w
37:
dov vrodzone (niewolniki) y
38:
każdeo zá pieniądze kupionego/ káż=
39:
dą mężcżyznę z mężow domu A=
40:
bráhámowego/ y obrzezał ćiáło
41:
napłetku ich wdzień on iáko
42:
mu mowił Bog.

werset: 24A Abráhámo
43:
wi (było) dziewięćdzieſiąt y die
44:
więć

45:
lat gdy obrzezano ćiało na=


strona: 8d

1:
płetku ieo.

werset: 25Záś Iſzmáhelowi ſy
2:
nowi iego (było) trzynaśćie lat/
3:
gdy obrzezán ná ćiele napłetku
4:
ſwego.

werset: 26W on iſty dzień obrze-
5:
zan Abráhám y Iſzmáhel ſyn ie=
6:
go.

werset: 27I wſzyſcy mężowie domu
7:
ieo/ w domu vrodzeni (niewolni
8:
cy) y kupieni zá pieniądze z ſynow
9:
obcych obrzezáli ſię po nim.

rozdział: 18.
Rozdział 4. wedle żydow/ Waierá. Niżey 19.
werset: 1Y vkazał ſię mu Iehowá
10:
w rowninach Mám=
11:
rego á on ſiedział we
12:
drzwach namiotu/ gdy
13:
ſię zágrzewał dzień.Hebr: 13. =Niektorzy przekłádáią w dąbiu ále ſię mylą á oni ieſzcże gorzey co padołem przekłádáią. Cżytay o tym ſzerſzą ánnotácyą ná końcu kſiąg. Pſalm: 103.

werset: 2Y pod-
14:
niosł ocży ſwe/ y vyrzał áno trzey
15:
mężowie ſtoią wedle niego/ y vy=
16:
rzał y bieżał ná ſpotkánie ich ze
17:
drzwi namiotu/ y pokłonił ſię do
18:
ziemie.

werset: 3Y rzekł: pánie
19:
proſzę ieſlim ználasł łáſkę w ocżu
20:
twych proſzę niemijay sługi twe=
21:
go.

werset: 4Niech przynioſą proſzę tro-
22:
chę wody y vmyiećie nogi wáſze/
23:
y poleżyćie pod drzewem.

werset: 5Y
24:
przynioſę bochen chlebá/ że pośi=
25:
lićie ſerce wáſze/ á potym poydzie=
26:
ćie/ bo dla teo záſzliśćie do (mnie)
27:
sługi ſwego/ y rzekli/ ták vcżyń iá=
28:
koś mowił.

werset: 6Y pośpieſzył ſię A-
29:
bráhám do namiotu do Sáry/ y
30:
rzekł: pośpieſz/ á trzy miárki bia=
31:
łey mąki roſzcżyń/ á nápiecż prza=
32:
ſnikow.

werset: 7A do bydłá/ (ſám) Abrá-
33:
hám bieżał/ y wziął ćielę młode á
34:
dobre/ y dał młodzieńcowi/ y pręt=
35:
ko ie zgotował.

werset: 8Y wziął má-
36:
słá y mleká y ćiel ktore był zgo=
37:
tował/
38:
y poſtáwił =przed niemi/
39:
ſam też przed niemi ſtał pod drze=
40:
wem/ y iedli.
=w Hebrey. przed licém ich.

werset: 9Y rzekłi do niego:
41:
gdzie ieſt Saráh żoná twoiá? y
42:
rzekł: oto w namioćie.
Rzym: 9.

werset: 10Y rzekł: w-
43:
racáiąc ſię wroce ſię do ciebie =we=
44:
dle cżáſu żywotá/ á oto ſyn v Sa=
45:
ry żony twey (będzie) á Sáráh słu=
46:
cháłá we drzwiach namiotu/ kto=
47:
ry był zá nim.
=To mieyſce rozmaićie przekłádáią y rozumieią/ niektorzy ták.

werset: 11Bo Abráhám y Sa-
48:
ráh (byli) ſtárzy (y) weſzli wedni y


strona: 9a

Pierwſze kſięgi Moiżeſzowe.
1:
przeſtał był Sarze zwycżay iáko
2:
niewiaſtam.
wrocę ſię do ćiebie roku przyſzłego/ drudzy będęli żyw. inſzy ſpełnienie ku cżáſu porodzenia żony twey.
=w Hebrey: drogá.

rozdział: 21



strona: 11a

werset: 23A teras przyſięſz mi tu
1:
ná Bogá/ =Iáko nie ſkłámáſz
2:
mnie y ſynowi moiemu/ y
3:
wnu(k)owi moiemu/ (że) wedle miło=
4:
ſierdzia ktorem cżynił ſtobą/ y ty=
5:
vcżyniſz żemną/ y z ziemią wkto=
6:
reieś przebywał.
W Hebrey: Ieſli ſkłámaſz mi.

werset: 24Y rzekł Abrá-
7:
hám: ia przyſiągę.

werset: 25Tedy oćią-
8:
żał Abráhám (ná) Awimelechá
9:
o ſtudn ią wodną/ ktorą gwałtem
10:
odięli niewolnicy Awimelo=
11:
chowi.

werset: 26Y rzekł Awimelech: nie
12:
wiem ktho vcżynił tę rzecż/ á ty
13:
teſz nie oznaymiłeś mi. A teżem
14:
nie słyſzał tylko dziſieyſzego dnia.

werset: 27Y wziął Abráhám drobu y by-
15:
dłá y dał Awimelechowi/ y vcży=
16:
nili obá przymierze.

werset: 28Y poſtá-
17:
wił Abráhám ſiedmioro owiec z
18:
drobu oſobno.

werset: 29Y rzekł Awime-
19:
lech do Abráhámá. ná co to ſie=
20:
dmioro owiec ktoreś poſtáwił o=
21:
ſobno?

werset: 30Y rzekł: iſz ſiedmioro
22:
tych owiec wezmieſz z ręki moiey
23:
aby mi były ná świádectwo/ żem
24:
ia wykopáł ſrudnią tę.

werset: 31Y dla te-
25:
go to mieyſce názwano-Beer=
26:
ſzewá/ iſz tám obá przyſięgli.
Beerſzewá ſtudnia ſiedmi.

werset: 32A vcżyniwſzy przymierze w
27:
Beerſzewie wſtał Awimelech y
28:
Fikol/ woiewodá woyſká iego/ y
29:
wroćili ſię do ziemie Peliſtym=
30:
ſkiey.

werset: 33Y náſádził (Abráhám)
31:
drzewia w Beerſzewie y wzywał
32:
tám imieniá Iehowy Bogá wie=
33:
cżnego/ y chodził Abráhám wzie=
34:
mi Peliſtymſkiey wiele dni.

rozdział: 22
werset: 1Y Było po tych rze-
35:
cżach/ kuſił Bog Abrá=
36:
hamá/ y rzekł do niego:
37:
Abráhámie: y rzekł: o=
38:
wom ia.

werset: 2Y rzekł: wezmi teras
39:
ſyná twego/ iedynego twego/ kto=
40:
rego miłuieſz Izáháká/ á idz ſobie
41:
do ziemie Moryiey y przynie=
42:
ſieſz mi (go) tám cáłopalenim
43:
ná iedney gorze/ ktorą vkażę to=
44:
bie.

werset: 3Y wſtał Abráhám na świ-


strona: 11b

1:
tániu/ y oſiodłał osłá ſwego/ y w=
2:
ziął dwu młodzieńcu z ſobą/ y I=
3:
záháká ſyná ſwego:
4:
á nárąbaw=
5:
ſzy drew do cáłopalenia/ wſtał y
6:
ſzedł ná mieyſce o ktorym mu po=
7:
wiedział Bog.

werset: 4A dniá trzećie-
8:
go podniosł Abráhám ocży ſwe
9:
y vyrzał mieyſce zdáleká.

werset: 5Y
10:
rzekł Abráhám do młodzieńcow
11:
ſwych/
12:
trwayćie tu ſobie z osłem
13:
á ia y młodzieniec poydziemy
14:
tám/ á pomodlem ſię/ y wroćiem
15:
ſię do was.

werset: 6Y nábrał Abrá-
16:
hám drew (do) cáłopalenia y ná=
17:
kładł ná Izáháká ſyná ſwego: y
18:
wziął wrękę ſwą ogień y naſz/ y
19:
ſzli obá poſpołu.

werset: 7Y rzekł Izá-
20:
hák do Abráhámá oycá ſwego/
21:
mowiąc: oycże moy: y rzekł o=
22:
wom ia ſynu moy: y rzekł owo
23:
ogień y drwá/ á bydlę gdzie ná
24:
cáłopalenie?

werset: 8Y rzekł Abráhám
25:
Bog opátrzy ſobie bydlę ná cáło=
26:
palenie ſynu moy/ y ſzli obá po=
27:
ſpołu.

werset: 9Y przyſzli ná mieyſce o
28:
ktorym mu powiedział Bog/
29:
y
30:
zbudował tám Abráhám ołtarz/
31:
y vłożył drwá/ y związał Izáhá=
32:
ká ſyná ſwego/ y włożył go ná oł=
33:
tarz ná drwá.

werset: 10Y ściągnął A-
34:
bráham rękę ſwoię/ y wziął noſz
35:
áby zárzezał ſyná ſwego.

werset: 11Y zá-
36:
wołał nań ánioł Iehowy z nie=
37:
bios y rzekł: Abráhámie Abrá=
38:
hámie j rzekł owom ia.

werset: 12Y rzekł
39:
nieśćiągay ręki twey ná Mło=
40:
dzieńcá/ y nie cżyń mu nic/ bom
41:
teras doznał że ſię ty boiſz Bogá
42:
y nie zfolgowałeś ſynowi twemu
43:
iedynemu twemu/ dla mnie.

werset: 13Y podniosł Abráhám ocży ſwe/
44:
y vyrzał áno báran ná zádzie v=
45:
wiąsł w gęſtwinie zá rogiſwe/ y
46:
ſzedſzy Abráhám wziął báráná o=
47:
nego/ y przyniosł go ná cáłopa=
48:
lenie zá ſyná ſwego.

werset: 14Y názwał
49:
Abráhám imię mięyſcu onemu/
50:
Iehowá vyrzy: ſkąd mowią y dzi=
51:
ſia ná gorze Iehowá vyrzy.

werset: 15Y
52:
wołał ánioł Iehowin do Abrá=
53:
hámá powtore zniebá.

rozdział: 25
werset: 6Záś ſynom za-
54:
łożnic ktore miał Abráhám dał
55:
Abráhám dáry y odpráwił ie od


strona: 13c

Pierwſze kſięgi Moiżeſzowe.
1:
Izáháká ſyná ſwego/ gdy ieſzcże
2:
był żyw/ ná wſchod do ziemie =Ke=
3:
demſkiey.
=Może przełożyć do ziemie wſchodowey: bo kiedem wykłáda ſie wſchod słońcá.

werset: 7A teć (ſą) dni lat ży-
4:
wotá Abráhámowego/ ktorych
5:
żył/ ſto lat/ y ſiedmdzieſiąt lat/ y
6:
pięć lat

werset: 8Y ſkonał y vmárł A-
7:
bráhám wſtárośći dobrey/ ſtáry
8:
y pełen (dni) y przyłożon do ludzi
9:
ſwoich.

werset: 9Y pogrzebli go I-
10:
zahák y Iſmáel ſynowie iego w=
11:
iáſkini máchpeli/ ná polu Efro=
12:
ná ſyná Cochárowego chyteycży=
13:
ká/ ktore náprzeciwko Mámre=
14:
mu.

werset: 10Pole to kupił Abráhám v
15:
ſynow Chetowych/ á tám pogrze=
16:
bion Abráhám y Saráh zoná ie=
17:
go.
=Otym pátrz wyſzſzey w 23 w. 9.

werset: 11Y było gdy vmárł Abrá-
18:
hám/ y błogosłáwił Bog Izáhá=
19:
ká ſyná iego/ y mieſzkał Izáhák
20:
przy ſtudni żywiącego widzące=
21:
go mię.

werset: 12Zaś te (ſą) rodzáie I-
22:
zmáelá ſyná Abráhámowego/
23:
ktorego vrodziłá Hágár Micrá=
24:
imká niewolnicá Sarzyná Abrá=
25:
hámowi.

werset: 13A te (ſą) imiona ſy-
26:
now Izmaelowych/ wedle imion
27:
ich/ wedle plemion ich. Pierwo=
28:
rodny Izmáelow Newáieth: záś
29:
Kieda y Adbeel.

werset: 14Y Miſzma
30:
y Dumah/ y Máſá/

werset: 15Chádár/ y
31:
Themah/ Ietur/ Nafiſz/ y
32:
Kiedmá.

werset: 16Ci ſą ſynowie Izmáelowi/ j
33:
te imioná ich/ po wśiach ich/ po
34:
zámkach ich/ dwánaśćie kſiążąt
35:
plemion ich.

werset: 17Zaś te (ſą) latá
36:
żyćia Izmáelowego ſto lat/ trzy=
37:
dzieśći lat/ y ſiedm lat/ y ſkonał y
38:
vmárł/ y przyłożon do ludzi
39:
ſwoich.

werset: 18Y mieſzkáli od Cháwiły áſz
40:
do Sżurá/ ktory (ieſt) náprze=
41:
ćiwko Micráimowi/ gdy idzieſz
42:
do Aſzurá. przed oblicżym wſzech
43:
brátow ſwych vmárł.
Rozdział 6. wedle żyd:

werset: 19A te (ſą)
44:
roſpłodzenia Izaháká ſyná Abrá=
45:
hámowego/ Abráhám ſpłodził
46:
Izáháká.

werset: 20Y było Izáhakowi
47:
cżterdzieśći lat gdy poiął Rebe=
48:
ką corę Bethuelá Arámſkiego/
49:
z kráiny Arámſkiey/ ſioſtrę Iábá=
50:
ná Arámſkiego ſobie zá żonę.




strona: 13d

werset: 21Y modlił ſię Izáhák Iehowie
1:
zá żoną ſwą iſz byłá niepłodna/
2:
y vproſzony od niego Iehowá/ y
3:
pocżełá Rebeka żoná iego.

werset: 22Y
4:
tłukli ſię ſynowie wżywocie iey/ y
5:
rzekłá: ieſli ták/ przecż ia (poſtą=
6:
piłam?) y poſzłá pytáć ſię do Ie
7:
howy.

werset: 23Y rzekł iey Iehowá:
8:
dwá narodowie w żywocie twoim/
9:
y dwoi łudzie zwnętrznośći
10:
twoich oddzielą ſię/ á lud nad
11:
lud mocnieyſzy (będzie) á więtſzy
12:
zniewolon będzie młodſzemu.

werset: 24A gdy ſię ſpełniły dni tey áby
13:
porodziła/ oto blizniętá wżywo=
14:
ćie iey.

werset: 25Y wyſzedł pierwſzy liſo-
15:
wáty/ á był wſzytek iáko odzienie
16:
koſmáty/ y názwáli imię iego E=
17:
zaw.

werset: 26Potym wyſzedł brat iego/
18:
á ręká iego trzymáłá piętę Eza=
19:
wowę/ y názwał imię iego Iáá=
20:
kobem/ á Izáhákowi było ſześć=
21:
dzieſiąt lát/ gdy ſię ći rodzili.

werset: 27Y vroſli młodzieńcy/
22:
y był E=
23:
zaw mąſz =biegły w myſliſtwie y
24:
oracż/ záś Iáákob był mąſz pro=
25:
ſty mieſzkáiący w namiećiech.
=Właſnie tłumácżąc: vmieiąc myſliſtwo/ y mąſz połny (álbo polá)

werset: 28Y miłował Izáhák Ezáwá/
26:
=bo zwierzynę iadał zmyſliſtwá
27:
iego: záś Rebeká miłowáłá Iáá=
28:
kobá.

werset: 29Y vwárzył Iáákob po-
29:
tráwę/ y przyſzedł Ezaw ſpolá á
30:
był ſprácowány.
=Właſnie przekłádáiąc/ iſz w vśćiech iego myſliſtwo (ábo zwierzyná.)

werset: 30Y rzekł Ezaw
31:
do Iáákobá: daymi ieść proſzę/
32:
=tey potráwy cżerwoney bom
33:
ſprácowány/
=Wedle hebreyſk/ego z cżerwoneozcżerwoneo tego.

34:
á ták názwano i=
35:
mię iego =Edom.
Edom wykłáda ſię cżerwony.

werset: 31Y rzekł Iáá-
36:
kob przeday(że) mi dziſia pierwo=
37:
rodzieńſtwo twoie.

werset: 32Y rzekł E-
38:
zaw: oto iá wneth vmrę/ á ná
39:
coſz mi pierworodzieńſtwo?

werset: 33Y
40:
rzekł Iáákob: przyſięſz mi dziſiá:
41:
y przyſiągł mu/ y przedał pierwo=
42:
rodzieńſtwo ſwoie Iáákobowi.
=Hebrey: oto ia idę vmrzeć.

werset: 34A Iáákob dał Ezawowi chle
43:
bá y wárzoney ſzocżewice/ y iadł
44:
y pił/ y wſtáł y poſzedł/ y wzgar=
45:
dził Ezaw pierworodzieńſtwem.

rozdział: 28



strona: 16a

Pierwſze kſięgi Moiżeſzowe.
werset: 19Y názwał imię mieyſcu o-
1:
nemu =Bethel/ ácżkolwiek Luz
2:
było imię (one) miáſtá drzewiey
=Bethel dwie Słowie ktore ſię wykłádáią Dom Boży.

werset: 20Y obiecał Iáákob obiethnicę
3:
mowiąc: ieſli będzie Bog zemną
4:
á vſtrzeże mię ná drodze tey/ kto=
5:
rą ia idę/ y da mi chleb ku iedze=
6:
niu y odzienie ku oblecżeniu.

werset: 21Y (ieſli) wrocę ſię wpokoiu do
7:
domu oycá mego/ tedy mi będzie
8:
Iehowán Bogiem.

werset: 22A kámień
9:
ten ktorym poſtáwił ná znák/ bę=
10:
dzie domem Bożym/ y wſzythko
11:
co mi daſz/ dzieſięćinuiąc dam
12:
dzieſięćinę tobie.

rozdział: 29
werset: 1Y poſzedł Iáákob no-
13:
gámi ſwemi/ y przyſzedł
14:
do ziemie ſynow Kie=
15:
demſkich.
Właśnie przekłádáiąc. y podniosł Iáákob nogi ſwe y przyſzedł do ziemie ſynow wſchodu (słonecżnego.)

werset: 2Y vyrzał á-
16:
no ſtudnia ná polu/ przy ktorey
17:
leżáły trzy ſtádá drobu/ bo zo-
18:
ney
ſtudnie nápáwano ſtádá:
19:
á
20:
był kámień wielki =ná wierſchu
21:
ſtudnie.
=Właśnie ná vśćiech (ábo ná vśćiu) ſtudnie.

werset: 3Y zebráły ſię tám w-
22:
ſzytkie ſtádá/ y odwaláli kámień
23:
zwierſchu ſtudnie/ y napawáli
24:
drob y pokłádáli kamień ná wie=
25:
rſch ſtudnie ná mieyſce iego.

werset: 4Y rzekł im Iáákob/ bráćia moi
26:
ſkądeście wy? y rzekli: z Chárá=
27:
ná ieſteſmy.

werset: 5Y rzekł im: znaćie
28:
li Lábáná ſyná Náchorowego? y
29:
rzekli znamy.

werset: 6Y rzekł im: =do
30:
brzeliſię ma? y rzekli: dobrze/ ono
31:
Rachel corká iego idzie z ſtádem.
Właśnie pokoyli mu y rzekli pokoy.

werset: 7Y rzekł: oto ieſzcże dniá doſyć
32:
y ieſzcże nie cżás zágániáć doby=
33:
tku/ nápoyćie drob/ y ſzedſzy pa=
34:
śćie.

werset: 8.Y rzekli mu iemu niemożemy
35:
áſz ſię zbiorą wſzytkie ſtádá y
36:
odeymą kámień zwierſchu ſtu=
37:
dnie/ y nápoimy drob.

werset: 9.Ieſzcże
38:
on mowił znimi/ áſz Rachel ſzłá z
39:
drobem ktory był oycá iey/ ktory
40:
oná pasłá.

werset: 10.Y było/ ſkoro vy-
41:
rzał Iáákob Rachelę corkę Iá=
42:
báná brátá mátki ſwey/ y ſtádo
43:
Lábáná brátá mátki ſwey/ przy=


strona: 16b

1:
ſtąpił Iáákob y odwálił kámień
2:
zwierſchu ſtudnie/ y nápoił ſtádo
3:
Lábáná brátá mátki ſwey.

werset: 11.Y pocáłował Iáákob Rachelę
4:
y podniosł głos ſwoy y płakał.

werset: 12.Y oznaymił Iáákob Racheli
5:
że brát oycá iey á iſz ſyn Rebeki/
6:
j bieżáłá/ j opowiedziáłá ojcu ſwe=
7:
mu.

werset: 13.Y było gdy vſłyſzał Lá-
8:
ban imię Iáákobá ſyná ſioſtry
9:
ſwey/ przybieżał ná ſpotkánie ie=
10:
go/ y obłápił go y pocáłował y w=
11:
prowádził go do domu ſwego/ á on
12:
wypowiedział Lábánowi w=
13:
ſzytkie te rzecży.

werset: 14.Y rzekł mu Lá-
14:
ban: záiſte kość moiá y cćiało mo=
15:
ie (ieſteś) ty: y mieſzkał z nim przez
16:
mieſiąc dni.

werset: 15.Y rzekł Lában Iá-
17:
ákobowi: cżyli dla tego żeś mi
18:
brát będzieſz mi służyć dármo? o=
19:
znaymi mi zapłátę twoię. Aby
20:
ły v Lábáná dwie corki/ imię ſtár=
21:
ſzey Leáh/ á imię młodſzey Ra=
22:
chel.

werset: 17.Lecz ocży Leiny były =ſub-
23:
tylne/ záś Rachel byłá pięka k=
24:
ſztałtem y pięknego poyrzenia.
=Albo wedle. Rozmáićie słowo Hebreyſkie rozni tłumacżą.

werset: 18.Y miłował Iáákob Rachelę/ y rzekł:
25:
posłużą tobie ſiedm lath
26:
dla Rachele corki twoiey młod=
27:
ſzey.

werset: 19.Y rzekł Lában: lepiey (ieſt)
28:
abym ią dał tobie niżeli bym ią
29:
dał mężowi inſzemu: mieſzkay ze
30:
mną.

werset: 20.Y służył iáákob dla Ra-
31:
chele śiedm lat/ y były w ocżu iego
32:
iáko dni krotkie/ bo ią miło=
33:
wał.

werset: 21.Yrzekł Iáákob do Lábá-
34:
ná/ day żonę moię/ poniewaſz wy=
35:
pełniły ſię dni moie/ że wnide do
36:
niey.

werset: 22.Y zebrał Lában wſzytkie
37:
męże oneo mieyſcá/ y vcżynił vcż
38:
tę.

werset: 23.Y był wiecżor/ y wziął Le-
39:
ię corkę ſwoię/ y w wiodł do nie=
40:
go/ y wſzedł do niey (Iáákob).

werset: 24.Y dał iey Laban Zylpę niewol-
41:
nicę ſwoię/ Lei corce ſwey nie=
42:
wolnicą.

werset: 25.Y było poránu/ á oto
43:
byłá Leáh/ y rzekł do Lábáná/
44:
cżemuś mi to vcżynił? izalim nie
45:
zá Rachelę robił ſtobą? y cżemuś
46:
mię oſzukał?

rozdział: 31



strona: 18c

werset: 55.Y wſtał Lában
1:
poránu y cáłował ſyny ſwoie/ y
2:
cory ſwoie/ y błogoſláwił im/ y po=
3:
ſzedł y wroćił ſię Lában ná miey=
4:
ſce ſwoie.

rozdział: 32
werset: 1.ZAś Iáákob ſzedł drogą
5:
ſwoią y ſpotkáli go ánioło=
6:
wie Boży.

werset: 2.Y rzekł Iáákob
7:
gdy ie vyrzał/ woyſko to
8:
Boże y názwał imię mieyſcu one=
9:
mu =Náchánáim.
=To ieſt dwá obozy. Rozdział 8 wedle żydow.

werset: 3.Y posłał
10:
Iáákob posły przed ſobą do E=
11:
zawá brátá ſwego do ziemie Se=
12:
irſkiey/ ná pole Edomſkie.

werset: 4.Y ro-
13:
ſkazał im mowiąc: Ták rzecżećie
14:
pánu moiemu Rzawowi: ták mo=
15:
wi niewolnik twoy Iáákob: v
16:
Lábáná pielgrzymowáłem y
17:
mieſzkałem áſz do tąd.

werset: 5.Y mam
18:
byki/ y osły/ droby/ y niewolniki
19:
y niewolnice/ y posłałem opowie=
20:
dzieć pánu memu/ áby ználasł
21:
łáſkę w ocżu twoich.

werset: 6.Y wroćili
22:
ſię posłowie do Iáákobá mo=
23:
wiąc: Przyſliſmy do brátá twe=
24:
go Ezawá/ á oto y (ſam) idzie ſpo=
25:
tykáć ćię/ á (ma) cżterzy ſtá mę=
26:
żow z ſobą.

werset: 7.Y zlękł ſię Iáákob
27:
bárzo/ y záfráſował ſię y rozdzie=
28:
lił lud ktory z nim/ y drob y bydło
29:
y wielbłądy ná dwá hufy.

werset: 8.Y
30:
rzekł ieſli przyidzie Ezaw do hu=
31:
fu iednego/ y pobije iy/ tedy huf
32:
drugi będzie (mogł) vyć.

werset: 9.Y rze-
33:
kł Iáákob: Boże oycá mego A=
34:
bráhámá y Boże oycá mego Izá=
35:
háká/ Iehowo ktoryś rzekł do
36:
mnie:
37:
wroć ſię do ziemie twoiey
38:
y do rodziny twoiey/ á dobrze v=
39:
cżynię tobie.

werset: 10.Mnieyſzy ieſtem
40:
niſz wſzytkie zmiłowánia y wſzel=
41:
ka prawdá/ ktorąś vkazał słudze
42:
twev: poniewaſz o laſce tey prze=
43:
ſzedłem Iordan ten/ á teras
44:
mam dwa hufy.

werset: 11.Wyrwi mię
45:
proſzę/ zręki brátá mego/ zręki
46:
Ezawá/ bo ſię go boię/ áby nie=


strona: 18d

1:
przyſzedł á nie zábił mię/ (y) má=
2:
tki z ſynmi.

werset: 12.Lecż ty rzekłeś: do-
3:
brze cżyniąc dobrze vcżynię to=
4:
bie/ y położę naſienie twoie iáko
5:
piaſek morſki/ ktorego nie lza z=
6:
liczyć prze mnoſtwo.

werset: 13.Y noco-
7:
wał tám oney nocy/ y wziął zo=
8:
nych (rzecży) ktore ſię mu nágo=
9:
dziły do ręki iego dar/ prze Eza=
10:
wá brátá ſwego.

werset: 14.Koz dwieśćie
11:
á kozłow dwádzieśćiá/ záś owiec
12:
dwieśćie/ á báránow dwádzieś=
13:
ćiá.

werset: 15.Wielbłądzie doiących ze
14:
zrebięty ich/ trzydzieśći krow cż=
15:
terdzieśći/ á bykow dzieſięć/ oſlic
16:
dwádzieśćiá á oſląt (ich) dzieſięć.

werset: 16.Y dał do ręki niewolnikow ſwych
17:
=káżde ſtádo oſobno/ j rzekł do nie=
18:
wolnikow ſwjch: idzćie przedem=
19:
ną á zoſtáwuyćie plác miedzy ſtá=
20:
dem y ſtádem.
=Właſnie/ ſtádo/ ſtádo.

werset: 17.Y roſkazał pier-
21:
wſzemu mowiąc: ieſli ćię ſpotka
22:
Ezaw brát moy/ áſpytaćię rze=
23:
kąc: cżyi ty? á dokąd idzieſz?
24:
y czy=
25:
ie to co idzie przed tobą?

werset: 18.Tedy
26:
rzecżeſz: niewolniká twego Iáá=
27:
kobá/ dar ieſt posłány pánu me=
28:
mu Ezawowi: á oto y ſam zá ná=
29:
mi

werset: 19.Y roſkazał y wtoremu/
30:
tákieſz y trzećiemu/ y káżdemu idą=
31:
cemu zá ſtády rzekąc: ták mow=
32:
ćie tę rzecż do Ezawá gdy go z=
33:
naydziecie.

werset: 20.Y rzecżećie: teſz o-
34:
to (ſam) niewolnik twoy Iáákob
35:
zá námi/
36:
bo mowił vbłagam o=
37:
blicże iego przes dar idący prze=
38:
demną: á potym ták vyrzę obli=
39:
cże ieo. Awa przyimie twarz mo=
40:
ię.

werset: 21.Y poſzedł dar przed oblicżem
41:
ieo/ á ſam nocował oney nocy w=
42:
obozie.

werset: 22.Y wſtał nocy oney ſam
43:
y wziął dwie żenie ſwoie y dwie
44:
niewolnicy ſwoie/ y iedennaśćie
45:
dzieci ſwoich/ y przeprawił ſię
46:
przez brod Iábbok.

werset: 23.Tedy ie
47:
wziął y przeprowádził zá rzekę
48:
przepráwił teſz cokolwiek miał.

werset: 24.Y zoſtał ſię Iáákob ſam/ y bie-
49:
dził ſie mąſz znim áſz wzeſzłá zo=
50:
rzá.

rozdział: 36



strona: 21a

Pierwſze kſięgi Moiżeſzowe.
werset: 20.Ci (ſą) ſynowie Seirá Tho-
1:
reyſkiego/ mieſzkáiący wziemi/
2:
Lotan/ y Sżowal/ y Ciweon/ y
3:
Anáh.

werset: 21.Záś Dyſzon/ y Ecer/ y Dy-
4:
ſzan/ ći (ſą) kſiędzowie Choreyſcy/
5:
ſynowie Seirowi wziemi E=
6:
domſkiey.
2. Kronik: 1.

werset: 22.Y byli ſynowie Lotá
7:
nowi: Chory y Hemam: á ſioſtrá
8:
Lotánowá Tymná.

werset: 23.Záś ći (ſą)
9:
ſynowie Szowalowi/ Alwan/ y
10:
Mánáchát/ y Ewal/ Szefo/ y O=
11:
nam.

werset: 24.Záś ći (ſą) ſynowie Ciwe-
12:
onowi y Aiáhowi: ten to Anáh ktory wynálasł mu=
13:
ły w puſtyni: gdy pásł osły Siwe
14:
oná oycá ſwego.

werset: 25.Záś ći (ſą) ſy-
15:
nowie Anáhowi/ Dyſzon/ y Aho=
16:
liwámá corka Anáhy.

werset: 26.A ći (ſą)
17:
ſynowie Dyſzánowi: Chemdan y
18:
Eſzban/ y Itran/ y Cheran.

werset: 27.Ci (ſą) ſynowie Ecerowi: Bil-
19:
han/ y Zááwan/ y Akan.

werset: 28.Ci (ſą)
20:
ſynowie Dyſzánowi: Vo y Aran.

werset: 29.Ci (ſą) kſiędzowie Choreyſcy/
21:
kſiądz Lotan/ kſiądz Szowal/
22:
kſiądz Ciweon/ kſiądz Anáh.

werset: 30.Kſiądz Dyſzon/ kſiądz Ecer/
23:
kſiądz Dyſzan: ći kſiędzowie Cho=
24:
reyſcy y kſięſtwá ich wziemi Se=
25:
irſkiey.

werset: 31.Záś ći (ſą) krolowie kto-
26:
rzy krolowáli wziemi Edomſkiey.
27:
niſz krolował krol nád ſynmi I=
28:
zráelowemi.

werset: 32.A (ták) krolował
29:
w Edomie/ Belá ſyn Beorow:
30:
á imię miáſtá iego Dynhawáh.

werset: 33.Y vmárł Belá/ y krolował miáſto niego Iowaw/ ſyn Zeráchow z Bocry.

werset: 34.Y vmárł Iowaw/ y królował miáſto niego Chuſzam z ziemie Temáńſkiey.

werset: 35.y vmárł Chuſzam/ y krolował miáſto niégo Hádád ſyn Bedádow/ ktory poráził Midiáná ná polu Moáwſkim/ á imię miáſtá iego Awith.

werset: 36.Potym vmarł Hádád/ y krolo-
31:
wał miáſto niego Sámláh z Má=
32:
ſreki.

werset: 37.y vmárł Sámláh/ y kro-
33:
lował miáſto niego Sżaul od Ro=
34:
chobothá Rzeki.

werset: 38.Y vmárł Sza-
35:
ul/ y krolował miáſto niego Bá=


strona: 21b

1:
álcháwán ſyn Achborow.

werset: 39.Y v-
2:
marł Báálcháwán ſyn Achbo=
3:
row/ y krolował miáſto niego
4:
Hádár.
5:
á imię miáſtá iego Panu:
6:
záś imię żony iego Leherháwe=
7:
el corá Katredy/ cory Mezáhá=
8:
wowey.

werset: 40.A te (ſą) miáná kſię-
9:
dzow Ezawowych wedle ple=
10:
mion ich/ y wedle mieyſc ich zmiá=
11:
ny ich: kſiądz Tymná/ kſiądz Al=
12:
wáh/ kſiądz Letheth.

werset: 41.Kſiądz A-
13:
holiwáma kſiądz Eláh/ kſiądz
14:
Pinon.

werset: 42.Kſiądz Kienáſz/ kſiądz
15:
Theman/ kſiądz Miwoár.

werset: 43.Kſiądz Mágdyel/ kſiądz I-
16:
rám. Ci (ſą) kſiędzowie Edom
17:
ſcy/ wedle mieſzkań ſwoich/ wzie
18:
mi oſiádłośći ich/ ten (ieſt) Ezaw
19:
oćiec Edomſkich.

rozdział: 37.
Rozdział wedle Zydow 9.
werset: 1.Y mieſzkał Iáákob w
20:
ziemi pielgrzymſtwá oy=
21:
cá ſwego/ w ziemi Ká=
22:
nááńſkiey.

werset: 2.Te (ſą) roz-
23:
rodzenia Iáákobowe: Iozefowi
24:
ſiedmnáście lát było (gdy) páſł z
25:
bráćią ſwoią droby/ á ten mło=
26:
dzieńcem (będąc mieſzkał) z ſynmi
27:
Bilhy y z ſynmi Zylpy żon oy=
28:
cá ſwego.
29:
y donoſił Iozef niesła=
30:
wę ich złą do oycá ich.

werset: 3.A Izrá-
31:
el miłował Iozefá nád wſzytkie
32:
ſyny ſwoiebo mu ſię rodził w
33:
ſtárośći (iego)/ y vcżynił mu ſuknią =ſzachowáną.
=Właſnie Bo ſyn ſtárych.
=Właſnie ſztukowáną.

werset: 4.Y vyrzeli
34:
bráćia iego że go miłował oćiec
35:
ich nád wſtytkę bráćią iego/ y nie
36:
nayrzeligo/ áni mogli/ mowić z=
37:
nim ſpokoynie.

werset: 5.Y ſnił ſię Ioze-
38:
fowi ſam/ y powiedział bráciey
39:
ſwoiey/
40:
=á oni go tym więcey nie=
41:
nayrzeli.
=wlaſnie/ y przyłożyli ieſzcże nienayrzeć go y w wierſzu 9.

werset: 6.Y rzekł do nich: słu-
42:
chayćie proſzę ſnu tego ktory mi
43:
ſię ſnił.

werset: 7.Ano wiązáliſmy ſnopy
44:
ná polu/ á oto powſtał ſnop moy
45:
y podnioſł ſię/ y ſtał/ á obſtąpiw
46:
ſzy iy ſnopy wáſze klániáły ſie ſno=
47:
powi memu.
Wlaſnie ſnopowaliſmy ſnopy/ ále ták polacy nie mowią.

werset: 8.Y rzekli mu bráćia
48:
iego:

rozdział: 40.



strona: 23c

werset: 21.Y przywróćił
1:
ſtárſzeo nád podcżaſzymi ku pod
2:
cżáſtwu iego/ y podawal kubek
3:
do ręki Faráonowey.

werset: 22Záś prze
4:
łożonego nád piekárzmi powie
5:
śił iáko byli im wyłożyl Iozef.

werset: 23.Lecż nie wſpomniał przełożony nád podcżáſzymi ná Iozefá/ y
6:
zapámiętał go.

rozdział: 41.
werset: 1.Y
Właſnie/ y było z końcá dwu lat dni. Rozdział 10. wedle Zydow.
Było po dwu lat/ że
7:
ſię ſniło Fáráonowi: áno
8:
ſtał nád przekopem.

werset: 2.A oto z przekopu wy-
9:
chodziło ſiedm krow pięknych na
10:
poyrzenie/ y ćiáłá tłuſtego/ á pa=
11:
sły ſię ná łące.

werset: 3.Zaś oto ſiedm
12:
krow wychodziło zá nimi z prze=
13:
kopu ſzpetnych ná poyrzenie/ á
14:
ná ćiele ſzcżupłych/ á ſtały wedle
15:
krow (onych) ná brzegu przeko
16:
pu.

werset: 4.Y pożárły ony krowy ſzpe-
17:
tne ná poyrzenie y ſzcżupłe ćiá=
18:
łem/ ſiedm krow pięknego poy=
19:
rzenia á tłuſtych/ y ocknąl ſię Fá
20:
ráon.

werset: 5.Y (záś) záſnął/ y ſniło ſię
21:
mu powtore: áno ſiedm kloſow
22:
wychodziło z iednego zdzblá peł=
23:
nych y dobrych:

werset: 6.A záś ſiedm kło
24:
ſow ſzcżupłych y wiátrem ze w=
25:
ſchodnym wyſuſzonych wyrosło
26:
zá nimi.

werset: 7.Y pożerály kloſy ſzcżu
27:
płe (one) ſiedm kłoſow tłuſtych y
28:
pełnych/ y ocknął ſię Fáráon/ á o
29:
to ſen (był).

werset: 8.Y było poránu że
30:
ſię záfráſował duch iego/ y posłał
31:
á wezwał wſzech wieſzcżkow Mi
32:
cráimſkich/ y wſzech mędrcow ich
33:
y roſpowiedział im Fáráon ſen
34:
ſwoy/ lecż nie było ktoby iy wyło=
35:
żył Fáráonowi.

werset: 9.Y mowił prze-
36:
łożony nád podcżáſzymi Fáráo=
37:
nowi rzekąc: grzechy moie ia w=
38:
ſpominam dziſia.

werset: 10.Fáráon roz
39:
gniewał ſię (był) ná sługi ſwoie/
40:
y dał mię był pod ſtraſz do domu
41:
Hetmáná nadwornego/ mnie y
42:
przełożonego nád piekarzmi.

werset: 11.Y ſnił ſię nam ſen nocy iedney


strona: 23d

1:
mnie y iemu/ obiemá wedle wy=
2:
kłádu ſnił ſię ſen.

werset: 12.A (był) tám
3:
ſnámi młodzieniec (niektory) E=
4:
breycżyk niewolnik Hetmáná na
5:
dwornego/ tedyſmy mu powie=
6:
dzieli/ y wyłożył nam ſny náſze/ ká
7:
żdemu wedle ſnu iego wyłożył.

werset: 13.Y było (iſz) iáko wyłożył nam/
8:
ták ſię ſtáło. Bo mnie przywro=
9:
ćił ná vrząd moy (Fáráon) á one=
10:
go obieśił.

werset: 14.I posłał Fáráon y
11:
przyzwał Iozefá/ y prętko wywiedli go z dołu/
Właſnie y oſtrzygł/

12:
y oſtrzyżono (go/)
13:
y odmienił ſzaty ſwoie/ y przyſzedł
14:
do Faráoná.

werset: 15.Y rzekł Fáráon
15:
do Iozefá: ſnił mi ſię ſen/ á nie=
16:
máſz ktoby mi iy wylożył/ á słysza
17:
łem o tobie/ mowią iſz słuchaſz
18:
ſnu/ żebyś iy wyłożył.

werset: 16.Y odpowie-
19:
dział Iozef Fáráonowi rze=
20:
kąc: beze mnie/ Bog wyłoży pokoy
21:
Faráonowi.

werset: 17.Y mowil Faráon
22:
do Iozefá.
Pſalm 10

23:
(widziałem) waſnie/
24:
iákobych ſtał ná brzegu przeko=
25:
pu.

werset: 18.Y oto z przekopu wychodzi-
26:
ło ſiedm krow tłuſtych ná ciele/ y
27:
ná pozor cudnych/ á pásły ſię ná
28:
łące.

werset: 19.Záś álić ſiedm krow in-
29:
nych wyſtępowało zá nimi ſzcżu=
30:
płych y ſzpetnych ná pozor bárzo
31:
y chudych ná ciele/ niewidziałem
32:
tákich we wſzey ziemi Micráim=
33:
ſkiey złych.

werset: 20.Y pożárły ony kro-
34:
wy chude y ſzpetne ſiedm pier
35:
wſzych krow tłuſtych.

werset: 21.Y weſzły
36:
do wnętrza ich/ y nieznáć było że
37:
by w ich wnętrza weſzły/ y był
38:
pozor ich zly/ iáko pierwey/ y o=
39:
cknąłem ſię.

werset: 22.Y widziałem we-
40:
ſnie moim ſiedm kloſow wy=
41:
chodziło ze zdzbła iednego peł=
42:
nych y pięknych.

werset: 23.A oto ſiedm
43:
kłoſow ſzcżupłych y ćienkich/ á w=
44:
ſchodnym wiátrem wyſuſzonych
45:
wyraſtáło zá nimi.

werset: 24.Y pożárły oná ſiedm kłosow ſzcżupłych ſie-
46:
dm kłoſow dobrych: y powiedzia
47:
łem (to) wieſzcżkom/ lecż niemam
48:
wykłádáczá.

werset: 25.Y rzekł Iozef do
49:
Fáráoná.

rozdział: 43
werset: 30.Y pochwyćił ſię


strona: 26a

Pierwſze kſięgi Moiżeſzowe
1:
Iozef/ bo ſię roſpaláły wnętrza
2:
iego ku brátu iego/ y ſzukał gdzie
3:
by płákał/ y wſzedł do komory/ y
4:
płákał tám.

werset: 31.Potym vmył obli
5:
cze ſwoie/ y wyſzedł/ y zátrzymał
6:
ſię y rzekł: kłádzćie chleb.

werset: 32,Y po
7:
łożyli mu oſobno/ á im oſobno/ y
8:
Micráimiánom/ ktorzy z nimi ie=
9:
dli oſobno/ bo niemogą Micrá=
10:
imiánie iádáć z Ebreycżyki chle=
11:
bá/ bo to brzydko v Micráimian

werset: 33.Y poſádzeni przed oblicżem ie
12:
go/ pierworodny wedle pierwo
13:
rodzieńſtwá ſwego/ á młody we
14:
dle młodośći ſwey/ y dziwowáli
15:
ſię oni mężowie káżdy z bliznim
16:
ſwym.
Właſnie/ y odbierał odbierki od oblicza ſwego.

werset: 34.Y poſyłał potraw od
17:
ſtołu ſwego do nich/ y rozmnoży
18:
ły ſię potráwy Biniáminowe
19:
nád wſzech inych potráwy pięć
20:
kroć (więcey/) potym pili/y vpi=
21:
li ſię z nim.

rozdział: 44.
werset: 1.Y Roſkazał ſprawcy do-
22:
mu ſwego rzekąc: nápełni
23:
wory (tych) mężow żywno
24:
śćią ile mogą vnieść/ á włoſz ká=
25:
żdego pieniądze pod wierzch wo
26:
ru iego.

werset: 2.Záś kubek moy/ kubek
27:
ſrebrny/ włoſz do wierzchu wo=
28:
ru (bráta ich) młodſzego/ y pie=
29:
niądze iego zá zboże/ y vcżynił we
30:
dle słowá Iozefowego ktore mo
31:
wił.

werset: 3.Záś ráno gdy (było) wi
32:
dzieć/ wypuſzcżono ony męże ſá
33:
my y osły ich.

werset: 4.Y wyſzli zmiáſtá
34:
á gdy nie dáleko byli tedy rzekł
35:
Iozef do ſprawce domu ſwego:
36:
wſtań a goń zá mężmi temi/ á do
37:
gnawſzy ich tedy rzecżeſz do nich:
38:
przecżeśćie oddáli zlość zá dobroć

werset: 5.Nie tenli ieſt kubek ktorym pi-
39:
ie pan moy? y ktorym wieſzcżu=
40:
iąc wieſzcżuie? zleśćie ſobie poczę
41:
li/ żeśćie (ták) vcżynili.

werset: 6.Y poi-
42:
mal ie/ y mowił do nich rzecży te.

werset: 7.Y rzekli do niego/ przecż mo-
43:
wi pan moy słowá te? Niech to
44:
niebędzie v niewolnikow twoich


strona: 26b

1:
aby co tákiego vcżynili.

werset: 8.Oto
2:
pieniądze ktoreſmy nálezli pod
3:
wierzchy worow náſzych/
4:
przy=
5:
nieſliſmy do ćiebie z ziemie Ká=
6:
nááńſkiey/ á iákobyſmy krádli z=
7:
domu páná twego śrebro álbo
8:
złoto.

werset: 9.Y ktorego by nálezion
9:
był zniewolnikow twoich/ ten
10:
niech vmrze/ á my nád to zoſtániem
11:
niewolniki páná mego.

werset: 10.Y rzekł/ y teras wedle słow
12:
wáſzych tak niech będzie/ niech
13:
ten będzie niewolnikiem moim
14:
v kogo by ználezion/ á wy będzie
15:
ćie niewinni.

werset: 11.Y pośpieſzáli ſię/
16:
y złożyli káżdy wor ſwoy ná zie=
17:
mię/ y otworzył káżdy wor ſwoy.

werset: 12.I pocżął ſzukáć od ſtárſzego/
18:
á przeſtał v młodſzego/ y nále=
19:
zion kubek w worze Biniámino
20:
wym.

werset: 13.Y porozdzieráli ſzáty ſwe
21:
y nákładł káżdy ná osła ſwego/ y
22:
wroćili ſię do miáſtá.

werset: 14.Y przy-
23:
ſzedł Iehudá y bráćia ieo wdom
24:
Iozefow/ ktory tám ieſzcże był y
25:
pádli na oblicża ſwe ná ziemię.

werset: 15.Y rzekł im Iozef: Przecżeśćie to vcżynili? izali niewiećie iſz ga
26:
daiąc zgádnąć może maſz kto=
27:
ry iáko ia (ieſt)?

werset: 16.Y rzzkł Iehu=
28:
dá: co rzecżem pánu memu? co
29:
powiemy álbo iáko ſię vſpráwie
30:
dliwiemy? Bog ználasł nieprá=
31:
wość niewolnikow twoich/ oto
32:
my niewolnicy páná mego/ y my
33:
ſámi y v ktorego wręce nálezion
34:
kubek.

werset: 17.Y rzekł/ niech to niebę-
35:
dzie v mnie/ ábym to vcżynił/ á
36:
le mąſz v ktorego ználezion ku=
37:
bek wręce/ ten będzie v mnie nie
38:
wolnikiem záś wy idzćie wpoko
39:
iu do oycá wáſzego.
Rozdział 11 wedle żydow.

werset: 18.Y przyſtą
40:
pił kniemu Iehudá y rzekł: proſzę
41:
pánie niech przemowi niewol=
42:
nik twoy slowo w vſzy páná ſwe=
43:
go/ á niech ſię nie zápala gniew
44:
twoy ná niewolniká twego/ boś
45:
ty iáko ſam Fáráoh.

werset: 19.Pan moy
46:
ſpytał niewolnikow ſwych rzekąc
Wyſzey 42.

47:
ieſli v was ieſzcże oćiec álbo brat
y rzekli



strona: 26c

Pierwſze kſięgi Moiżeſzowe

werset: 20.Y rzekliſmy do páná meo: ieſt
1:
v nas oćiec ſtáry y dziećię ſtáro=
2:
śći (iego) máłe/

rozdział: 47.
werset: 24.A będzie (że) zpożytkow dá-
3:
ćie piątą cżęść Fáráonowi/ á cżto


strona: 28c

Pierwſze kſięgi Moiżeſzowe
1:
ry cżęśći będą wam zá naſienie
2:
polne/ y dla wychowánia waſze=
3:
go/ y dla tych ktorzy w domiech
4:
wáſzych/ y dla wychowánia má=
5:
lucżkich waſzych.

werset: 25.Y rzekli: oży
6:
wiłeś nas/ niech znaydziem łáſkę
7:
w ocżu páná mego á będziemy
8:
niewolniki Fáráonowi:

werset: 26.Y po-
9:
łożył to Iozef zá vſtáwę áſz do
10:
dniá tego ná ziemię Micraimſką
11:
áby Fáráonowi piąta cżęść (by=
12:
łá) oprocż ziemie ofiárownikow/
13:
tylko (tá) niedoſtáła ſię Fáráo=
14:
nowi:

werset: 27.Y mieſzkał Izráel wzie-
15:
mi Micraimſkiey wziemi Goſzeń
16:
ſkiey/ y oſiedli wniey/ y roſpłodzili
17:
ſię/ á rozmnożyli ſię bárzo.

werset: 28.Y
18:
żył Iáákob wziemi Micráimſkiey
19:
ſiedmnaśćie lat/ y było dni Iáá=
20:
kobowych lat żywotá iego ſiedm
21:
lát y cżterdzieśći lat y ſto lat.
Rozdział 12. wedle żydow.

werset: 29.Y przybliżyly ſię dni Izráelo-
22:
we żeby vmárł/ y przyzwał ſyná
23:
ſwego Iozefá/ y rzekł mu: proſze
24:
ieſlim ználasł láſke w ocżu twych
25:
połoſz teras rękę twoię pod bio=
26:
drę moię/
27:
á vcżyń nádemną mi=
28:
łość y prawdę/ nie pogrzeb mię
29:
proſzę (cię) w Micráimie.

werset: 30.Lecż
30:
gdy záſnę z oycy moimi/ tedy mię
31:
przynieſieſz z Micráimá/ y pobrze
32:
bieſz mię wgrobie ich: y rzekł: ia
33:
vczynię wedle słowá twego.

werset: 31.Y rzekł: przyſieſz mi/ y przy-
34:
ſiągł mu/ y pokłonił ſię Izráel ku
35:
głowam łożá.

rozdział: 48.
werset: 1.Y było po tych rzecżach
36:
że rzecżono Iozefowi: o
37:
to oćiec twoy chorzeie.
38:
Thedy wziął dwá ſyny
39:
ſwoie z ſobą/ Mánáſzefá y Efra=
40:
imá:

werset: 2.Y oznaymiono Iáákobo-
41:
wi rzekąc: oto ſyn twoy Iozef i=
42:
dzie do ćiebie/ y pokrzepił ſie I=
43:
zráel/ y ſiadl ná łożu.

werset: 3.Y rzekł
44:
Iáákob do Iozefá: Bog wſzech=
45:
mocny vkazał mi ſię w Luzie/ w=
46:
ziemi Kanááńſkiey/
1. Moi: 28. 1 Moiże: 35

47:
y błogoslá=


strona: 28d

1:
wił mi.

werset: 4.Y rzekł do mnie: oto
2:
ćię roſpłodzę y rozmnożę ćię/ y v
3:
cżynię ćię zgromádzeniem ludzi/
4:
y dam ziemie tę naſieniu twemu
5:
po tobie w oſiádłość wiecżną.

werset: 5.A teras dwá ſynowie twoi v-
6:
rodzeni tobie wziemi Micráim=
7:
ſkiey/ pierwey niżem przyſzedł do
8:
ćiebie do Micráimá/ moi ſą/ E
9:
fraim y Mánáſze/ iáko Reuben
10:
y Symeon ſą moi.

werset: 6.Záś dzieći
11:
twoie/ ktoreś ſpłodził po nich/
12:
twoie będą/ wedle miáná brá=
13:
ćiey ſwey będą zwáni w dziedzic=
14:
twie ich.

werset: 7.Bo gdym ſzedł zkrái-
15:
ny (Arámſkiey) vmárłá v mnie
16:
Rachel wziemi Kánááńſkiey w=
17:
drodze/ gdy ieſzcże milá ziemie
18:
chodu do Efraty (byłá)
19:
y pogrze
20:
błem ią tám ná drodze v Efraty
21:
tá (ieſt) Bethlechem.
Iozue 13 wyſzſſey 35

werset: 8.Y vyrzał
22:
Izráel ſyny Iozefowe y rzekł: kto
23:
to:

werset: 9.Y rzekł Iozef do oycá ſwe-
24:
go:
25:
ſynowie moi ſą/ ktore mi dał
26:
Bog tu: y rzekł wezmi (ie) proſzę
27:
(ćie) do mnie/ że im błogosławię

werset: 10.A ocży Izráelowe (były) cięſz-
28:
kie od ſtárośći/ że niemogł pá=
29:
trzyć: tedy ie przywiodł kniemu/
30:
y pocáłował ie/ y obłápił ie.

werset: 11.Y
31:
rzekł Izráel do Iozefá/ nieſpo=
32:
dziewałem ſię vyrzeć oblicża twe
33:
go/ álić mi vkazał Bog y naſie=
34:
nie twoie.

werset: 12.Y odwiodł ie Iozef
35:
od kolan iego/
w niektorych kſięgach teſz Ebreyſkich piſze miáſto pokłonił ſie pokłonił ſię to ieſt/ y Iozef y ieo ſynowie.

36:
y pokłonił ſię
37:
przed oblicżem iego do ziemie.

werset: 13.Y wziął Iozef obu/ Efraimá
38:
práwicą ſwoią do lewice Izráe=
39:
lowey/ á Mánáſze ſą lewicą ſwo
40:
ią do práwice Izráelowey/ y
41:
przywiodł do niego.

werset: 14.Y śćią-
42:
gnął Izráel práwicę ſwoię/ y wło
43:
żył ná głowę Efraimowę/ á ten (był)
44:
młodſzy/ á lewicę ſwoię ná
45:
głowę Manáſzeſá/
Własnie/ rozumie (?) ſpráwuiąc.

46:
vmyſlnie
47:
przemieniáiąc ręce ſwe choć Má
48:
náſze pierworodny.

werset: 15.Y błogo-
49:
sláwił Iozefá y rzekł: Bog przed
50:
ktorego oblicżym chodzili oyco
51:
wie moi/ Abráhám y Izáhák


strona: 29a

Pierwſze kſięgi Moiżeſzowe
1:
Bog ktory mię karmił zdawná/
2:
áſz do dniá tego.

księga: Exod
rozdział: 2.



strona: 31a

Wtore kſięgi Moiżeſzowe
werset: 14Y rzekł: kto ćię vſtáwił przeło
1:
żonym/ ábo ſędzim nád námi? á
2:
bo mię myſliſz zabić iákoś zábił
3:
Micráimá? y zlękł ſię Moiżeſz/ y
4:
rzekł: iśćie ſię oznaymiłá tá rzecż

werset: 15.Y vsłyſzał Fáráon rzecż tę/ y ſzu
5:
kał zábić Moiżeſzá/ y vćiekał
6:
Moiżeſz od oblicża Fáráonowe
7:
go/ y mieſzkał w ziemi Midyáń=
8:
ſkiey/ y ſiedziáł v ſtudnie.

werset: 16.A by
9:
ło v ofiarowniká Midyáńſkiego
10:
ſiedm corek/ y przyſzły/ y nácżer
11:
páły (wody) y nálaly korytá/ áby
12:
nápoiły droby oycá ſwego.

werset: 17.Y
13:
przyſzli páſterze/ y odegnáli ie.
14:
Tedy wſtał Moiżeſz y rátował ie
15:
y nápoił droby ich.

werset: 18.Y przyſzły
16:
do Rehuelá oyca ſwego/ y rzekł:
17:
przecżeśćie rychley przyſzły dziſia

werset: 19.Y rzekł mu: mąſz
18:
Micráimſki/ obronił nas od ręki páſterzowy
19:
cżerpáiąc nácżerpał nam (wody)
20:
y nápoił droby.

werset: 20.Y rzekł do co-
21:
rek ſwych: á gdzie on (ieſt?) cże=
22:
muśćie oſtawiły tego męża: po=
23:
zwićie go/ á będzie iesć chleb.

werset: 21.Y przyzwolił Moiżeſz mieſzkáć
24:
z onym mężem: y dał Cyporę cor=
25:
kę ſwoię Moiżeſzowi.

werset: 22.Y vro-
26:
dzilá ſyná y wezwał imię iego
27:
Gerſzomem. Bo rzekł gośćiem
28:
byłem wziemi cudzey.

werset: 23.Y było
29:
nierychło potym/ że vmárł krol
30:
Micráimſki/ tedy wzdycháli ſy=
31:
nowie Izráelowi od niewoli/ y
32:
wołáli: y wſtąpił krzyk ich do Bo
33:
gá od niewoley.

werset: 24.Y vsłyſzał
34:
Bog nárzekánie ich/
35:
y wſpámię
36:
tał Bog ná przymierze ſwoie z=
37:
Abráhámem/ Izáhákiem y Iáá=
38:
kobem.

werset: 25.Y vyrzał Bog ſyny I
39:
zraelowe/ y poznał (ie) Bog.

rozdział: 3.
werset: 1.A Moiżeſz paſł droby I-
40:
throná świekra ſwego o=
41:
fiárowniká Midyańſkieo:
42:
y gnał droby zá puſzcżą y
43:
przyſzedł do gory Bożey Chore=


strona: 31b

1:
wa.

werset: 2.Y vkazał ſię mu ánioł Ie
2:
howy w płomieniu ogniá ſpoyſro
3:
tku głogu/
Krzem to poſpolićie przekładáią ále nieobácznie/ gdyż Ebreyſkie słowo Seneh/ y łáćińſkie rubus/ głog włáſnie znáczy.

4:
y widział áno głog
5:
gorzał w ogniu/ á nie vbywáło
6:
go.

werset: 3.Y rzekł Moiżeſz poydę te-
7:
ras á oglądąm widzenie to wiel
8:
kie/ przecż nie vgorywa głogu.

werset: 4.Y vyrzał Iehowáh/ iſz ſzedł pá
9:
trzyć/ y záwołał do niego Bog z=
10:
poyſrzodku głogu: y rzekł: Moiże=
11:
ſzu/ Moiżeſzu/ y rzekł: owom ia.

werset: 5.Y rzekł: nieprzybliżay ſię ſám/
12:
rozzuy boty twoie z nog ſwoich/
13:
bo mieyſce ná ktorym ty ſtoiſz/
14:
ziemiá święta ieſt.

werset: 6.Y rzekł:
15:
iam Bog oycá twego/ Bog A=
16:
bráhámow/ Bog Izáákow/ Bog
17:
Iáákobow: Tedy zákrył Moiżeſz
18:
oblicże ſwe.
19:
Bo ſię bał pátrzyć
20:
ná Bogá.

werset: 7.Y rzekł Iehowáh/
21:
widząc vyrzałem vtrapienie lu=
22:
du mego/ ktory w Micraimie/ y
23:
krzyk ich vsłyſzałem przed przy=
24:
ſtáwy iego. Bom doznał mąk ie
25:
go.

werset: 8.Y zſtąpiłem wyzwolić go
26:
z ręki Micráimſkiey/ y wywieść
27:
go z ziemie tey do ziemie dobrey
28:
á przeſtroney/ do ziemie ćiekącey
29:
mlekiem i miodem/ ná mieyſce
30:
Kánááná/ y Chyteiá/ y Amorre=
31:
iá/ y Peryzeiá/ y Chyweiá. y Ie
32:
wuſia.

werset: 9.A teras oto krzyk ſynow
33:
Izráelowych przyſzedł do mnie/
34:
ktemu vyrzałem vtrapienie/ kto
35:
rym Micráimiánie ćiſną ie.

werset: 10.A
36:
teras przydzi/ á poſzlę ćię do Fá
37:
ráoná/ á wywiedzieſz lud moy/
38:
ſyny Izráeolowe z Micraimá.

werset: 11.Y
39:
rzekł Moiżeſz do Bogá: ktożem
40:
ia/ ábych ſzedł do Fáráoná/ á wy
41:
wiodłbym ſyny Izráelowe z Mi=
42:
craimá.

werset: 12.Y rzekł: iſz będę ſto-
43:
bą/ á to tobie známię/ iſz ia po=
44:
słałem ćię/
45:
gdy wywiedzieſz ten
46:
lud z Micraimá/ służyć będzie=
47:
ćie Bogu ná gorze tey.

werset: 13.Y rzekł
48:
Moiżeſz do Bogá: oto ia przyidę
49:
do ſynow Izráelowych y rzekę im
50:
Bog oycow wáſzych posłał mię


strona: 31c

1:
do was:

rozdział: 7.
werset: 4.y wywiodę
2:
woyſká moie/ lud moy ſyny Izráe=


strona: 33c

Wtore kſięgi Moiżeſzowe
1:
elowe z ziemie Micraimſkiey/ w
2:
ſadziech wielkich.

werset: 5.Y poznáią
3:
Micráimiánie żem ia Iehowah
4:
gdy śćiągnę rękę moię ná Micra
5:
im/ y wywiodę ſyny Izráelowe z
6:
poyſrzodku ich.

werset: 6.Y vcżynił Moi
7:
żeſz y Aharon iáko im roſkazał
8:
był Iehowáh/ ták vcżynili.

werset: 7.A
9:
Moiżeſzowi było ośmdzieſiąt lat
10:
záś Aharonowi trzy y ośmdzie=
11:
ſiąt lat (było) gdy mowili do
12:
Fáráoná.

werset: 8.Y rzekł Iehowáh do
13:
Moiżeſzá/ y do Aharona rzekąc.

werset: 9.Ieſli rzecże do was Fáráon rze-
14:
kąc: daićie po ſobie cudo. tedy rze
15:
cżeſz do Aharoná/
16:
wezmi laſkę
17:
twoię/ á porzuć przed Fáráonem
18:
że będzie wężem.

werset: 10.Y przyſzedł
19:
Moiżeſz y Aharon do Fáráoná/
20:
y vcżynili ták iáko (im) roſkazał
21:
Iehowah/ y porzućił Aharon la
22:
ſkę ſwoię pzez Fáráonem/ y przed
23:
sługámi iego/ y byłá wężem.

werset: 11.Y
24:
wezwał teſz Fáráon mędrcow y
25:
cżárownikow/ y vcżynili teſz
26:
oni záklinácże micráimſcy ſze=
27:
ptámi ſwemi tákże.
2. Tim.

werset: 12.Y porzući
28:
li káżdy laſkę ſwoię/ y były wężmi
29:
Lecż pożarłá laſká Aharonowá
30:
laſki ich.

werset: 13.Y ſtwárdziáło ſerce
31:
Fáráonowe y niesłuchał ich (ták)
32:
iáko mowił Iehowáh.

werset: 14.Y rzekł
33:
Iehowáh do Moiżeſzá: obćięzá=
34:
ło ſerce Fáraonowe áby nie pu=
35:
śćił ludu.

werset: 15.Idz do Fáráona rá-
36:
no/ oto wynidzie do wod/ y ſtá=
37:
nieſz ná ſpodkánie iego na brze=
38:
gu przekopu/ á laſkę ktora byłá
39:
wężem/ wezmieſz wrękę twoię.

werset: 16.Y rzecżeſz do niego:
40:
Iehowá
41:
Bog Ebreyſki posłał mię do ćie=
42:
bie mowiąc: puść lud moy że mi
43:
posłużą wpuſzcży/ á otoś nie po=
44:
słuchał áſz dotąd.

werset: 17.Ták rzekł
45:
Iehowáh: ztąd poznaſz żem ia
46:
Iehowáh/ oto ia biię laſką/ kto=
47:
ra wręce moiey/ wody ktore w=
48:
przekopie/ y obrocą ſię w krew.

werset: 18.A ryby ktore w przekopie po-
49:
mrą/ y zágniie ſię, przekop że


strona: 33d

1:
brzydko będzie Micráimiánom
2:
pić wodę z przekopu.

werset: 19.Y rzekl Ie
3:
howáh do Moiżeſzá:
4:
rzecż do A=
5:
haroná. wezmi laſkę twoię y wy
6:
ćiągni rękę twoię ná wody Mi=
7:
cráimſkie/ ná rzeki ich/ ná przeko
8:
py ich/ y ná ieziorá ich/ y ná wſzy
9:
tko zgromádzenie wod ktore ma
10:
ią/ áby były krwią
11:
y áby byłá
12:
krew po wſzey ziemi Micráim=
13:
ſkiey
Właſnie/ wdrzewách y wkamieniách. Niżey 17. Pſalm 78.

14:
w nacżyniu drzewiánym y
15:
kámiennym.

werset: 20.Y vcżynili ták
16:
Moiżeſz Aharon iáko roſkazał
17:
Iehowáh: y podniosl láſkę/ y v=
18:
derzył wody/ ktore w przekopie
19:
przed ocżymá Fáráoná/ y przed
20:
oczymá sług iego/ y obroćiły ſię
21:
wſzytkie wody ktore w przeko
22:
pie w krew.

werset: 21.A ryby ktore w
23:
przekopie pomárły/ y zgnił prze
24:
kop że niemogli Micraimiánie
25:
pić wody z przekopu/ y była krew
26:
po wſzytkiey ziemi Micráimſkiey
Madr. 17.

werset: 22.Y vczynili (też) ták záklinácze
27:
Micráimſcy ſzeptámi ſwemi/ y
28:
ſtwárdziáło ſerce Fáráonowe/
29:
y nieposłuchał ich iáko mowił
30:
Iehowah.

werset: 23.Y wrocił ſie Fára-
31:
on y wſzedł do dovſweo y niepo=
32:
łozył ſercá ſweo áni do teo

werset: 24.Y
33:
wykopáli wſzyscy Micráimiánie
34:
około przekopu wodj/ áby pili: bo
35:
nie mogli pić wod z przekopu.

werset: 25.Y
36:
wypełniło ſię śiedm dni po tym
37:
iáko zaráził Iehowáh przekop.

rozdział: 8.
werset: 1.Y Rzekł Iehowáh do
38:
Moiżeſza: idz do Fáráo
39:
ná/ y rzecż do niego: ták
40:
rzekł Iehowáh/ puść lud
41:
moy áby mi służyli.

werset: 2.A ieſli ty
42:
odmawiaſz puſcić/ oto ia poráżę
43:
wſzytkę gránicę twoię żábámi.

werset: 3.Y zapłodzi przekop żáby/y wylázą
44:
y przyidą wdom twoy/ y w komo
45:
rę łoznice twey/ y nápoſćiel two=
46:
ię/ y w wdom sług twoich/ y mie=
47:
dzy lud twoy/ y wpiece (chlebowe)
48:
twoie/ y
álbo w ćiáſtá twoie.

49:
w potráwy twoie.




strona: 35d

Wtore kſięgi Moiżeſzowe
Wyſzey 3. Niżey 12.
rozdział: 11.



strona: 36a

werset: 1.Mow przeto
znacżnie
1:
znácżnie ludowi że kázdy vprośi
2:
v ſąśiáda ſweo/ á kázda v ſąśiá=
3:
dy ſwey/ nacżynia ſrebrnego y na
4:
cżynia złotego.

werset: 3.A da Iehowá
5:
láſkę ludowi w ocżu Micráimian
6:
ktev y ſam Moiżeſz wielki bárzo
7:
(był) wziemi Micráimſkiey przed
8:
ocżymá sług Fáráonowych/ y
9:
przed ludem (iego).

werset: 4.Y rzekł Mo
10:
iżeſz: ták mowi Iehowáh/ opuł=
11:
nocy ia wyidę/ ná śroo Micrá=
12:
imá.

werset: 5.Y vmrze każdy pierworo
13:
dny w ziemi Micráimſkiey/ od
14:
pierworodnego Fáráonowego
15:
ktory śiedzi ná ſtolicy iego aſz do
16:
pierworodnego niewolnice kto=
17:
ra v żarn/ y káżde pierworodztwo
18:
bydlęce.

werset: 6.Y będzie krzyk
19:
wielki po wſzey ziemi Micráim=
20:
ſkiey/ iáki nie był nigdy/ y iáki nie
21:
będźie.

werset: 7.Záś v wſzech ſynow I-
22:
zráelowych nie ruſzy pies ięzyká
23:
ſwego/ od cżłowieká aſz do by=
24:
dlęćiá/
25:
ábyśćie wiedzieli że ro=
26:
znicę vcżynił Iehowáh miedzy
27:
Micráimiány/ á miedzy Izráelem.

werset: 8.Y przyidą wſzyſtcy słudzy
28:
twoi otoći do mnie/ y pokłonią
29:
mi ſię rzekąc/ wynidz ty y wſzy=
30:
ſtek lud ktory pod nogámi twe=
31:
mi: á tedy wynidę:
32:
y wyſzedł od
33:
Fáráoná z rozgniewáną twarzą.

werset: 9.Y rzekł Iehowáh do Moize-
34:
ſzá: nieposłucha was Fáráon/ á
35:
by ſię rozmnożyly dziwy moie w=
36:
ziemi Micráimſkiey.

werset: 10.(A ták)
37:
Moiżeſz y Aharon cżynili wſzyt=
38:
kie te cudá/ przed Fáráonem/
39:
lęcż zátwardził Iehowáh ſerce
40:
Fáraonowe/ y nie pusćił ſynow
41:
Izráelowych z ziemie ſwey.

rozdział: 12.
werset: 1.Y Rzekł Iehowáh do
42:
Moiżeſza y do Aharoná
43:
w ziemi Micráimſkiey/
44:
rzekąc.

werset: 2.Mieſiąc ten v
45:
was głową mieſiącom/ y pierw=
46:
ſzym będzie miedzy mieſiącámi
47:
roku.

werset: 3.Mowćie do wſzego zbo-


strona: 36b

1:
ru Izráelſkiego rzekąc: dzieſiąte=
2:
go (dniá) mieſiącá tego/ (niech)
3:
wezmą ſobie kázdy ſkoćinę wedle
4:
domow oycow/ ſkoćinę ná dom.
Wlaſnie/A ieſli mnieſzy dom niſz ſkoćiná by byłá.

werset: 4.A ieſli mnieyſzy dom niſzby
5:
ſkoćinę (mogł) zieść
Właſnie ſyn roku będzie wam:

6:
tedy wezmie
7:
ſąſiádá ſweo/ nabliſzſſego domo=
8:
wi ſwemu/ w lidzbę duſz/ káżdy
9:
wędle ſtolu ſwego/ licżyć będzie=
10:
ćie do (oney) skoćiny.

werset: 5.Skociná
11:
(záś) zupełna/ ſamiec
Właſnie zbáránow/ ábo ſkozłow wezmiećie To ieſt/ álbo iágnię ábo kozlę.

12:
roczeń bę
13:
dzie/ ktorego miedzy bárány
14:
álbo kozlęty obierzećie.

werset: 6.Y be
15:
dziećie iy chowáć áſz do cżterna=
16:
ſtego dniá Mieſiącá tego: y zá=
17:
rzeże iy wſytko mnoſtwo zboru
18:
Izráelſkiego miedzy wiecżory.

werset: 7.Y wezmą (oney) krwie/ y wło
19:
ża ná dwá podwoia/ y ná wierz=
20:
chni podwoy w onych domiech
21:
gdzie go ieść máią.

werset: 8.Y będą
22:
ieść ono mięſo nocy oney vpie=
23:
cżone ogniem/ y przaſniki z gorz
24:
kimi (zioły) ieść będą.

werset: 9.Nie bę-
25:
dziećie ieść zniego nic ſurowego
26:
álbo coby vwarzono w wodzie/
27:
lecż piecżone ogniem/ głowę ie
28:
go z goleniámi iego y z ſtrzewy
29:
iego.

werset: 10.A nic nie zoſtáwićie znie-
30:
go do záránia/ á coby ſię zoſtáło
31:
zniego áſz do záránia/ ogniem
32:
ſpalićie.

werset: 11.A ták iy ieść będziećie/ biod-
33:
rá wáſze niech będą przepa=
34:
ſane/ teſz boty wáſze ná nogách
35:
wáſzych/ y kiy wáſz wręce wáſzey
36:
á ieść go będziećie z kwápienim/
37:
(bo) to Peſach Iehowy.

werset: 12.Y poy
38:
dę po ziemi Micráimſkiey nocy
39:
tey/ y zábiję káżde pirworodne
40:
w ziemi Micráimſkiey/ od cżłowieka
41:
áſz do bydlęćiá/ y ze wſze
42:
mi Bogi Micráimſkimi vcżynię
43:
ſądy ia Iehowáh.

werset: 13.Y będzie
44:
wam krew (oná) zá znák ná do=
45:
miech/ gdzie będziećie/ tedy vy=
46:
rzę (onę) krew/ y minę was/ á
47:
niebędzie vrázu v was morder=
48:
ſtwá/ gdy poráżę ziemię Micrá=
49:
imſką.

werset: 14.Y będzie dzień ten v was
50:
pámięćią á święćić iy/ będziećie


strona: 36c

1:
(zá) święto Iehowy/

rozdział: 15.
werset: 2.


strona: 38b

1:
Moc moiá
2:
y chwałá Bog/ y zoſtał mi zbá=
3:
wienim: ten Bog moy y przyo=


strona: 38c

Wtore kſięgi Moiżeſzowe
1:
zdobię go/ Bog oycá y wy
2:
wysſzę go.

werset: 3.Iehowáh mąſz wa-
3:
lecżny/ Iehowá imię iego.

werset: 4.Wo
4:
zy Fáráonowe y woyſko iego w=
5:
bił do morzá/ wybor wioewod ie
6:
go potonął w morzu trzćinnym.

werset: 5.Głębokośći pokryły ich/ poſzli
7:
ná głębią iáko kámień.

werset: 6.Práwi-
8:
cá twoiá Iehowo rozwielmoży=
9:
łá ſię wmęſtwie/ práwicá twoiá
10:
Iehowo złamáłá nieprzyiacielá.

werset: 7.A wmnoſtwie wielmożnośći
11:
twoiej przewroćiłeś powſtáiącjch
12:
ná ćię/ posłałeś gniew twoy kto
13:
ry ie ſtrawił iáko słomę.

werset: 8.Y w
14:
duchu nozdrzu twoich zebráły ſię
15:
wody: ſtały iáko kupá rzeki/ zśiá=
16:
dły ſię wiry w ſercu morſkim.

werset: 9.Rzekł nieprzyiaćiel/ pogonię/
17:
dogonię/ podzielę korziśći/ nápełni
18:
ſię nimi duſzá moiá/ doſtánę
19:
mieczá mego/ znędzi ie ręká mo
20:
iá.

werset: 10.Dunąłeś wiátrem twym
21:
zákryło ich morze/ potonęli iáko
22:
ołow w wodách gwałtownych/
23:
kto podobny tobie między Bogi
24:
Iehowo?

werset: 11.Kto iáko ty wielmo-
25:
żny/ w świátobliwośći ogromny
26:
chwałámi cżyniąc dziwy?

werset: 12.Sćią-
27:
gnąłeś práwicę twoię/ pożarłá
28:
ie ziemiá.

werset: 13.Prowádziłeś w mi-
29:
łośierdziu twoim lud ten (ktory)
30:
odkupiłeś/ wiodłeś w mocy twey
31:
do mieſkánia świątobnośći two
32:
iey.

werset: 14.Vſłyſzeli ludzie y zádrżeli/ po
33:
padł ſtrách obywátele páleſztyń=
34:
ſkie.

werset: 15.Tedy przeſtráſzeni Kśię
35:
dzowie Edomſcy/ mocarze Moá
36:
wſcy/ popádłá ie boiaśń: roſpłynę
37:
li ſię wſzyſcy obywátele Kánááń
38:
ſcy.

werset: 16.Pádnie ná nich ſtrách y bo-
39:
iaśń: w wielkośći rámieniá tweo
40:
vmilkną iáko kámień/ áſz przey
41:
dzie lud twoy Iehowo/ áſz przey
42:
dzie lud ten (ktoryś) otrzy=
43:
mał.

werset: 17.Wprowádziſz ie y wſádziſz
44:
ie ná gorze dziedzictwá twego
45:
(gdzie) záłożenie mieſkániu twev
46:
nágotowáłeś Iehowo (gdzie)
47:
świetinią Pánie zmocniły ręce


strona: 38d

1:
twoie.

werset: 18.Iehowáh krolowáć bę
2:
dzie do wieku y áſz do wieku.

werset: 19.Bo wſzedł pocżet Fáráonow zwo
3:
zy iego/ y z konnemi ieo do morzá
4:
y wroćił Iehowáh ná nie wody
5:
morſkie: Záś ſynowie Izráelowi
6:
chodzili ná ſuſzy w pośrzodku
7:
morzá


8:
Tedy wzięłá Miriam
9:
prorokini/ śioſtrá Aharonowá
10:
bęben do ręki ſwey/ y wyſzły wſzy
11:
tki niewiáſty zá nią z bębnámi y
12:
tańcámi:
werset: 21.Y odpowiedziałá im
13:
Mirhiam/ śpiewayćie Iehowie
14:
iſz wielmożnie rozwielmożył ſię/
15:
koniá y iezdce iego zrućił do mo=
16:
rza.

werset: 22.Y roſkazał moiżeſz Izráe-
17:
lowi wyniść od morzá trzćinneo
18:
y wyſzli w puſzcżą Szurſką/ y ſzli
19:
trzi dni puſtynią/ y nienálezli wo
20:
dy.

werset: 23.Y przyſzli do Mary/ y nie-
21:
mogli pić wody z Mary/ bo gorz=
22:
ka byłá á ták názwał iej imię Ma
23:
ráh.

werset: 24.Y ſzemráli ludzie ná Moi
24:
żeſzá rzekąc: co będziem pić?

werset: 25.Y
25:
krzycżał do Iehowy/ y oznaymił
26:
mu Iehowáh drzewo/ y włozył ie
27:
do wody y oslodziáły wody/ tam
28:
położył mu vſtáwę y ſąd tám teſz
29:
kuśił go.

werset: 26.Y rzekł: ieſli słucha-
30:
iąc vsłuchaſz głosu Iehowy Bo
31:
gá twego/ á (to) co práwo w o=
32:
cżu iego vcżyniſz/ y posłuchaſz
33:
przykázań iego/ y vſtrzeżeſz v=
34:
ſtaw wſzech iego/ (tedy) żadney
35:
niemocy/ ktorem włożył ná Mi=
36:
cráim/ nie włożę ná ćię:
37:
bom ia
38:
Iehowáh lekarz twoy.

werset: 27.Y przy-
39:
ſzli do Elimá/ á tám było dwá=
40:
náśćie zrzodeł/ y śiedmdzieśiąt
41:
palm/ y położyli ſię tám nád wo=
42:
dámi.

rozdział: 16.
werset: 1.ZAś wyćiągnęli z Elimá
43:
y przyſzli wſzytkim zborem
44:
ſynowie Izráelowi do puſz=
45:
cży Syńſkey/ ktora miedzy
46:
Elimem j miedzy Synáią/ piętna
47:
ſtego dniá mieśiącá wtorego po
48:
wyśćiu ich z ziemie Micráimſkiej
4. Moi: 33.

rozdział: 19



strona: 40d

werset: 20.Y ſzedł Iehowáh ná go-


strona: 41a

Wtore kſięgi Moiżeſzowe/
1:
rę Synáyſką ną wierzch gory/ y
2:
wezwał Ieháwáh Moiżeſzá ná
3:
wierzch gory y wſtąpił Moiżeſz.

werset: 21.Y rzekł Iehowáh do Moiże-
4:
ſzá: z ſtąp opowieday ludowi áby
5:
nie rozwálili (kreſu) do Iehowy
6:
vyrzeć go/ y pádłoby znich mno=
7:
ſtwo.

werset: 22.Teſz y ofiárownicy przy-
8:
bráni do Iehowy niech ſię po=
9:
święcą/ áby ich nie rozſypał Ie=
10:
howáh.

werset: 23.Y rzekł Moiżeſz do Ie
11:
howy/ niemoże lud wſtąpić do go
12:
ry Synájſkiey ponieważeś ty opo
13:
wiedział ſię nam rzekąc: zagrá=
14:
nicż ludowi/ y poświęć go.

werset: 24.Y rze
15:
kł do nieo Iehowáh/ idz z ſtąp/ á
16:
wſtąpiſz ty y Aharon ſtobą/ záś
17:
ofiárownicy y lud niech (kreſu)
18:
nie rozwaláią dla wſtąpienia do
19:
Iehowy/ áby ich nie rozſypał.

werset: 25.Y zſtąpił Moiżeſz do ludu/ y
20:
mowił im.

rozdział: 20.
werset: 1Y Mowił Bog wſzytkie
21:
te słowá rzekąc:

werset: 2.Iam
22:
Iehowáh Bog twoy kto=
23:
rym ćię wywiodł z ziemie Micrá
24:
imſkiey/ z domu
Właſnie/ niewolnikow.

25:
niewoley.

werset: 3.Nie
26:
będzieſz mieć ſobie Bogow cu
27:
dzych przedemną

werset: 4.Nie vcżyniſz
28:
ſobie obrázu żadnego podobień
29:
ſtwá ktore ná niebieſiech zwierz
30:
chu/ y ktore ná ziemi ze ſpodku/
31:
y ktore w wodách podziemią.

werset: 5.Nie pokłoniſz ſię im/ áni im
32:
ſłużyć będzieſz/ bom ia Iehowáh
33:
Bog twoy/ Bog gniewliwy/ ná
34:
wiedzáiąc niepráwość oycow
35:
nád ſynmi trzećiemi y nád cżwar
36:
temi nienawidzącemi mię.

werset: 6.Y
37:
cżyniąc miłoſierdzie nád tyſiącmi
38:
miłuiącemi mię/ y ſtrzegące
39:
mi roſkazań moich.
2 Moi: 26. Moiże: 5. Pſalm: 81. y 119. 3. Moi: 19. 5. Moi: 5.

werset: 7.Nie wez-
40:
mieſz miána Iehowy Bogá twe
41:
go ná prożno/ bo niepuśći nieſka
42:
rawzy Iehowáh tego kto wez=
43:
mie imię iego ná prożność.

werset: 8.Po
44:
mni dzień odpocżynienia święćić
Mátth. 5.

werset: 9.Sześć dni robić będzieſz/ y v-


strona: 41b

1:
cżyniſz káżdą robotę twoię.

werset: 10.A
2:
dniá ſiodmego Sábát Iehowie
3:
Bogu twemu: nie vcżyniſz żadne
4:
go vcżynku ty/ y ſyn twoy/ y cor=
5:
ká twoiá/ niewolnik twoy/ y nie
6:
wolnicá twoiá/ y bydlę twoie/ y
7:
przychodzień twoy/ ktory miedzy
8:
wroty twemi.

werset: 11.Bo zá ſześć dni v
9:
cżynił Iehowáh niebioſá y zie=
10:
mię morze y wſzytko co wnich: y
11:
przeſtał dniá ſiodmego/ y przeto
12:
błogosłáwił Iehowáh dzień So
13:
botny y poświęćił iy.
3. Moi: 19. 5 Moi: 5. Ezech: 20. Niżey. 31. Mátth. 12. 1. Moi. 2 5. Moi. 5. Máth. 15.

werset: 12.Czći oycá
14:
tweo y mátkę twoię/ áby ſię prze
15:
dłużyły dni twoie ná ziemi/ ktorą Iehowáh
16:
Bog twoy da tobie.

werset: 13.Nie zábijeſz.

werset: 14.Nie będzieſz cudzołożyć.

werset: 15.Nie vkrádnieſz.

werset: 16.Nie odpowieſz ná bliźnieo twe
17:
go świádectwá kłamliwego.
Efeſs: 6. Mátth. 5: Rzym: 7 13

werset: 17.Nie będzieſz pożądać domu
18:
bliźniego twego/ Nie będzieſz po
19:
żądáć żony bliźniego twego/ áni
20:
niewolniká iego/ áni niewolnice
21:
iego/ áni byká iego/ áni osłá ie=
22:
go/ ani wſzego co bliźniego twe=
23:
go.

werset: 18.Záś wſzyſtek lud widzieli
5 Moi. 18: Właſnie/ głoſy y lampy.

24:
gromy y błyſkáwice/ y głos trą=
25:
bny/ y gorę kurzącą ſię/ tedy vy=
26:
rzał lud/ y cofnęli ſię/ y ſtali zdá=
27:
leká.

werset: 19.Y rzekli do Moiżeſzá: mow
28:
ty známi á słucháć będziemy/ á
29:
niech nie mowi známi Bog/ áby
30:
chmy nie pomárli

werset: 20.Y rzekł
31:
Moiżeſz do ludu/ nieboyćie ſię/
32:
bo dla tego áby was doznał przy
33:
ſzedł Bog/ y áby ſtrách iego był
34:
ná oblicżu wáſzym/ żebyśćie nie
35:
grzeſzyli.

werset: 21.Y ſtał lud zdáleká/
36:
lecż Moiżeſz wſzedł do mroku w=
37:
ktorym tám (był) Bog.

werset: 22.Y rzekł
38:
Iehowáh do Moiżeſzá: ták rze=
39:
cżeſz do ſynow Izráleowych: Wy
40:
śćie widzieli żem zniebios mo=
41:
wił zwámi.

werset: 23.Nie vcżynićie
Właſnie/ zemną. Niżey 27: r. 38:

42:
mi
43:
Bogow ſrebrnych/ y Bogow zło
44:
tych nie vcżynićie ſobie.
Ołtarz rozumiey ogniſko náktorym palono ofiary.

werset: 24.Oł-
45:
tarz z ziemie vcżyniſz mi/ y ofiá
46:
rować będzieſz ná nim cáłopale=


strona: 43c

Wtore kſięgi Moiżezowe
1:
nie twoie/

rozdział: 24.
werset: 6.Y wziął Moiżeſz po
2:
łowicę krwie y wlał do cżáſz/ á
3:
(drugą) połowicę krwie wykro=
4:
pił na ołtarz.

werset: 7.Zás wziął kſięgi
5:
przymierza/ y cżytał
Właſnie/ w vſzy.

6:
głośno lu
7:
dowi: y rzekli/ wſzytko co rzekł
8:
Iehowáh vcżyniemy/ y posłuſzni
9:
będziem.

werset: 8.Y wziął Moiżeſz krew/
10:
y wykropił ná lud y rzekł: oto
11:
krew przymierza ktore poſtáno
12:
wił Iehowáh zwámi ná wſzytkie
13:
te rzecży.
Hebre: 9.

werset: 9.Y wſtąpił Moiżeſz y
14:
Aharon/ Nádaw/ y Awihu/ y ſie=
15:
dmdzieſiąt ſtárſzych Izráelo=
16:
wych.

werset: 10.Y vyrzeli Bogá Izráelo-
17:
wego: á było pod nogámi iego
18:
iáko
Właſnie/ dzieło cegly zſáfiru/ álbo ſtoł z bialego ſáfiru.

19:
robotá ſkámieniá ſzáfiro=
20:
wego/ á iáko ſámo niebo gdy po=
21:
godá.

werset: 11.A do przednieyſzych ſy-
22:
now Izráelowych nie śćiągał rę
23:
ki ſwey: y widzieli Bogá á iedli y
24:
pili.

werset: 12.Y rzekł Iehowáh do Moi
25:
żeſzá wſtąp do mnie ná gorę y
26:
bądź tám:
27:
á dam tobie tablice
28:
kámienne/ y zakon/ y roſkazánie
29:
ktorem nápiſal ábyś ie vcżył.

werset: 13.Y
30:
wſtał Moiżeſz y Iehozua sługá
31:
iego: y wſtąpił Moiżeſz ná gorę
32:
Bożą:

werset: 14.A do ſtárſzych rzekł: po
33:
cżekayćie nas tu áſz ſię wroćimy
34:
do was: A oto Aharon y chur z=
35:
wámi ktoby miał
Albo ſpráwy.

36:
prze niech i=
37:
dzie do nich.

werset: 15.Y wſtąpił Moi-
38:
żeſz ná gorę/ y zákrył obłok gorę.

werset: 16.Y mieſzkáłá
Właſnie/ chwałá/ álbo slawá.

39:
świátłość Ieho=
40:
wy ná gorze Synáyſkiey/ y zákry
41:
wał ią oblok (przes) ſześć dni: y
42:
wezwał Moiżeſzá wdzień ſiodmy
43:
zpoyśrodku obłoká.

werset: 17.A pozor
44:
światłośći Iehowy (był) iáko o=
45:
gień pożeráiący ná wierzchu go=
46:
ry przed ocżymá ſynow Izráelo=
47:
wych.

werset: 18.Y wſzedł Moiżeſz wpoy-
48:
środek obłoká/ y wſtąpił ná go
49:
rę: y był Moiżeſz ná gorze cżter=
50:
dzieśći dni y cżterdzieśći nocy.
Niżey. 34. 5 Moi. 9.
Rozdział wedle żydow. 7.




strona: 43d

rozdział: 25.
werset: 1.Y Mowił Iehowáh
1:
do Moiżeſzá rzekąc.

werset: 2.Mow do ſynow Izráelowych/
2:
że mi znioſą po
3:
dárze: od káżdego mężá/ ktorzy ochotnym
4:
ſercem dadzą wezmie
5:
ćie mi podárze.

werset: 3.A to (ieſt) po-
6:
dárze ktore bráć będziećie od
7:
nich: złoto/ y ſrebro/ y miedz.

werset: 4.Iedwab modry/ y ſzárłatny y
8:
kármázynowy/ y ſzerść kozią.

werset: 5.Záś ſkory báránie cżerwone/ y
9:
ſkory borſukowe/ y drzewo
Szytym drzewo ktore niektorzi Cedrem/ á ini iodłą/ drudzy drzewem nigdy niebotwieiącym przekladáią.

10:
Szyt
11:
tymowe.

werset: 6.Oliwę do świecżniká/
12:
korzenie ná tłuſtość do námázy=
13:
wánia/ y ná kurzenie wonne.

werset: 7.Kámienie Szochámy/ y kámienie
14:
ku oſádzeniu
Efod było odzienie zwierchnie/ ktore ták po Ebreyſku od ciáſnośći álbo od opáſánia zową

15:
Efodá y na=
16:
pierśniká.

werset: 8.Y vcżynią mi świą-
17:
tnicę że mieſzkáć będę w poyśrod=
18:
ku ich.

werset: 9.Práwie wſzytko iákoć v-
19:
kázuię wzor przebytku/ y wzor w
20:
ſzego nacżynia iego/ tedy ták v=
21:
cżynićie.

werset: 10.Vcżynią teſz ſkrzynię
22:
zdrzewá Szyttimowego puł trze
23:
ćiá/ łokćiá (będzie) iey dłuża/ á ſze
24:
rza iey pułtorá lokćia/ y wysſza
25:
iey pułtorá łokćiá.
Ebre. 9. Niżey 26.

werset: 11.Y powlecżeſz
26:
ią złotem cżyſtym wnątrzy zwie=
27:
rzchu powlecżeſz ią/ y vcżyniſz ná
28:
niey wieniec złoty wkoło.

werset: 12.Odle
29:
ieſz teſz do niey cżterzy kolcá zło=
30:
te y przypráwiſz do cżterzech iey
31:
węgłow/ dwie kolcá do iednego
32:
iey boku/ á dwie kolcá do drugie
33:
go iey boku:

werset: 13.Záś vcżyniſz drą
34:
ſzki zdrzewá Szyttymowego/ y
35:
powlecżeſz ie złotem.

werset: 14.Y włożyſz
36:
drąſzki w kolcá ná bokach ſkrzy
37:
nie áby niemi noſzono ſkrzynię.

werset: 15.Y będą drąſzki wkolcach v ſkrzy
38:
nie/ nie będą ich odeymowáć o
39:
niey.
Albo świadectwo. Acż ſię tu tylko wieko znácży/ ále slowo Ebreyſkie cháporet od vbłágánia imię ma/ podobieńſtwo nie bes przycżyny.

werset: 16.Y położyſz do ſkrzynie v-
40:
mowę ktorą dam tobie.

werset: 17.Vcżyniſz teſz
Cheruw wykłada ſię iáko dziećię To ieſt twarzycżki iáko v dzieci.

41:
vbłagálnią ze złotá cży=
42:
ſtego/ połtrzećiá łokćiá ná dłużą/
43:
á połtorá łokćiá ná ſzerzą.

rozdział: 29.



strona: 47a

werset: 33.Y ieść będą to/ przes co ſię v-
1:
błagánie ſtáło/ ku nápełnieniu
2:
rąk ich/ ku poświęceniu ich: lecż
3:
obcy niebędzie ieść/ poniewaſz
4:
święcone ieſt.

werset: 34.A ieſli co zoſtá-
5:
nie mięſá poświęcnia/ álbo
6:
chlebá áſz do zaránká/ tedy ſpaliſz on
7:
oſtátek ogniem/ á nie będą go
8:
ieść/ bo to święcone.

werset: 35.Y vcży-
9:
niſz Aharonowi y ſynom iego/
10:
ták wedle wſzego com roſkazał
11:
tobie
12:
ſiedm dni
To ieſt święćić ie będzieſz:

13:
napełniáć bę=
14:
dzieſz rękę ich.

werset: 36.Záś ćielcá zá
15:
grzech ofiárowáć będzieſz co dzień
16:
zá ocżyśćienie/ ábyś ocżyśćił oł=
17:
tarz/ gdy ná nim vbłagywać bę=
18:
dzieſz/ y námáżeſz iy/ że iy poświę=
19:
ćiſz.

werset: 37.Siedm dni ocżyśćienie cży-
20:
nić będzieſz ná ołtarzu/ y poświę=
21:
ćiſz iy/ y będzie ołtarz święty (nád)
22:
świętymi: káżdy kto ſie dotknie
23:
ołtarzá niech będzie święty.

werset: 38.A
24:
toć (ieſt) co
To ieſt ofiárowáć.

25:
cżynić będzieſz
Albo dla ołtarzá

26:

27:
ołtarzu/
28:
dwá bárány rocżnie co
29:
dzień záwżdy.

werset: 39.Iednego Bárá-
30:
ná vcżyniſz poránu/ á drugiego
31:
báráná vcżyniſz miedzy wiecżory.

werset: 40.Záś dzieſiątą cżęść (Efy)
32:
białey mąki rozmieſzoney oliwą
33:
zbitą/ cżwartą cżęśćią
Chyn miárá rzecży mokrych w ktorą ſię láło 12. logow A log miewał ſześć ſkorupin iáiowych.

34:
chyná/
35:
á
36:
zákrápiánia winá cżwartą cżęść
37:
chinu do báráná iednego.

werset: 41.A bá-
38:
ráná drugiego vcżyniſz miedzy
39:
wiecżory/ iáko zaránną obiátę/
40:
y tákoweſz zákrápiánia iey vcży=
41:
niſz ná słodkość wonnośći/ (y)
42:
náſpalenie Iehowie.

werset: 42.Cáłopa-
43:
lenie (niech będzie) záwżdy wro=
44:
dzaioch wáſzych v drzwi namio=
45:
tu zgromádzenia/ przed Iehową/
46:
gdzie ſię wam okázowáć bę=
47:
dę/ ábych tám do ćiebie mowił.

werset: 43.Y oznáymiáć ſię tám będę ſy-
48:
nom Izráelowym/ y poświęći ſię
49:
(namiot) w moiey chwale.

werset: 44.Bo
50:
poświęcę namiot zgromádzenia
51:
y ołtarz/ y Aharona y ſyny iego
52:
poświęcę/ áby mi ofiárowniká=
53:
mi (byli.)

werset: 45.Y mieſzkáć będę w-


strona: 47b

1:
poyśrodku ſynow Izráelowych/
2:
y będę im Bogiem.

werset: 46.Y pozná-
3:
ią że Iehowá Bog ich/ ktorym
4:
ie wyprowádził z ziemie Micrá=
5:
imſkiey/ żebym mieſzkał wpośrod=
6:
ku ich/ ia Iehowá Bog ich.

rozdział: 30.
werset: 1.VCżyniſz teſz ołtarz
7:
dla kádzenia kádzidłem
8:
z drzewá Syttymoweo
9:
vcżyniſz iy.

werset: 2.Lokieć w-
10:
zdluſz/ á łokieć wſzerz/ gránowi=
11:
ty będzie/ á dwá lokćiá wyſzſſa ie
12:
go rogi iego zniegoſz.

werset: 3.Y po-
13:
wlecżeſz iy złotem cżyſtym/ ná=
14:
kryćie iego/ y śćiány iego w koło
15:
y rogi iego/ á vcżyniſz mu wie=
16:
niec złoty wkoło.

werset: 4.Y dwie kolcá
17:
złote vcżyniſz do niego/ pod wień=
18:
cem iego/ ná dwu węgłach iego
19:
vcżyniſz/ ná obu boku iego/ á=
20:
by mogł przes nie zákłádáć drą=
21:
ſzki/ ktoremi iy nośić będą.

werset: 5.A v-
22:
cżyniſz drąſzki z drzewá Syttymowego/
23:
y powlecżeſz ie złotem.

werset: 6.Y poſtáwiſz iy przed zasłoną/
24:
ktora przy ſkrzyni vmowy/ przed
25:
vbłagálnią/ ktora nád vmową
26:
gdzieć ſię będę okázywáć.

werset: 7.Y bę-
27:
dzie kadzić na nim Aharon ká=
28:
dzenim wonnych zioł/
Wlaſnie/ poránu/ poránu

29:
co poránek/
30:
gdy ochędoży lámpy/ tedy
31:
kádzić będzie.

werset: 8.A takieſz y mie-
32:
dzy wiecżory gdy Aharon lámpy
33:
zázże/ będzie kádzić/ á to kádzenie
34:
(będzie) vſtáwicżnie przed Ieho=
35:
wą/ w rody wáſze.

werset: 9.Nie przynie-
36:
ſięćie nań kádzenia obcego/
37:
áni cáłopalenia/ áni
38:
obiáty/ áni mo=
39:
krey ofiáry wleiećie nań.

werset: 10.A bę-
40:
dzie (iy) ocżyśćiáć Aharon/ v ro=
41:
gow iego raz w rok
Wlaſnie krwią grzechu.

42:
krwią ofiáry
43:
zá grzech (w dzień) vbłagánia/
44:
raz w rok ocżyśćiáć iy będzie/
45:
y
46:
v potomkow wáſzych/ święcone
47:
nád święconym ieſt Iehowie:

werset: 11.Y mowił Iehowá do Moiże-
48:
ſzá rzekąc:
Właſnie/ gdy podyimieſz głowę ſynow.

werset: 12.Gdy zlicżyſz pogło-
49:
wia ſynow Izráelowych wedle


strona: 47c

Wtore kſięgi Moiżoeſzwe.
1:
pocżtow ich/ tedy da káżdy vbła=
2:
gánie (zá) duſzę ſwoię Iehowie/
3:
gdy ie wycżytaſz/ y nie będzie w nich kazni/ gdy ie policżyſz.

rozdział: 33



strona: 49c

werset: 21.Y rzekł Ie-
1:
howá: oto mieyſce v mnie/ y ſtá=
2:
nieſz ná ſkále.

werset: 22.Y będzie gdy poy-
3:
dzie chwałá moiá/ tedy ćię poſtá=
4:
wię do roſpádliny ſkáły/ y nákry=
5:
ię ręką moią nád tobą/ áſz miną.

werset: 23.Tedy odeymę rękę moię/ y vy-
6:
rzyſz tył moy/ lecż oblicże moie
7:
nie będzie widziáne.

rozdział: 34.
werset: 1.Y Rzekł Iehowá do
8:
Moiżeſzá/ wyrzeſz ſobie
9:
dwie tablice kámienne
10:
iáko pierwſze/
11:
á nápiſzę
12:
ná (tych) tablicach słowá ktore
13:
były ná táblicach pierwſzych/
14:
ktoreś połamał.

werset: 2.A bądz gotow rá-
15:
no/ że wſtąpiſz ráno ná gorę Sy=
16:
náyſką/ y ſtánieſz zemną tám ná
17:
wierzchu gory.

werset: 3.A żáden ſtobą
18:
niech nie idzie/ żaden teſz niech
19:
ſię nie vkázuie ná wſzytkiey go=
20:
rze/
21:
teſz drob y bydło/ niech ſię
22:
nie páśie náprzećiw gorze tey.

werset: 4.Y wyrzázał dwie tablice ká-
23:
mienne iáko pierwſze/ y wſtał
24:
Moiżeſz ráno/ y wſtąpił ná gorę
25:
Synáyſką/ iáko mu kazał Ieho
26:
wá/ y wziął w rękę ſwoię dwie
27:
tablice kámienne.

werset: 5.Y zſtąpił
28:
Iehowá w obłoku/ y ſtánął
29:
znim tám/ y wołał w imię Ieho=
30:
wy.

werset: 6.Y przeſzedł Iehowá przed
31:
nim. Y wołał: Iehowá/ Ieho
32:
wá/ Bog Miłoſierny y Miłośći=
33:
wy długo cżekáiący/ y obfity włá=
34:
ſce y wprawdzie.

werset: 7.Záchowuią-
35:
cy miłoſierdzie ná tyſiące/ niſzcżą=
36:
cy niepráwość/y niezbożność/ y
37:
grzech/ á (zwinnego) niecżyniąc
38:
niewinnego/ náwiedzáiąc nie=
39:
práwość oycow nád ſynmi/ y nád
40:
ſynmi ſynow/ nád trzećimi y nád
41:
cżwartymi.

werset: 8.Y pośpieſzył ſię
42:
Moiżeſz/ y náchylił ſię do ziemie
43:
y pokłonił ſię.

werset: 9.Y rzekł: proſzę ie-
44:
ſlim ználasł łáſkę wocżu twoich
45:
Pánie/ niech idzie proſzę Pan


strona: 49d

1:
moy wpośrodku nas/ (á) ponie=
2:
waſz lud twárdego kárku ieſt/
3:
przeto ſię zmiłuieſz nád nieprá=
4:
wośćią náſzą/ y odziedzicżyſz nas.

werset: 10.Y rzekł: oto ia ſtánowię przy-
5:
mierze przed wſzytkim ludem
6:
twoim cżyniąc cudá/ ktorych nie
7:
tworzono po wſzey ziemi/ y mie=
8:
dzy wſzemi narody: y vyrzy wſzy=
9:
tek lud/ miedzy ktorymeś ty/ ſprá=
10:
wę Iehowy/ bo ogromna (rzecż)
11:
ieſt/ ktorą ia cżynię ſtobą.

werset: 11.Strzeſz ſobie tego co ia tobie
12:
roſkázuię dziſia: Oto ia wypą=
13:
dzam od oblicża twoiego Emor=
14:
rego y Kánááná/ y Chytoiá/ y
15:
Peryzeiá/ y Chiweiá/ y Iewuſeiá.

werset: 12.Oſtrzegay ſię ábyś nie ſtáno-
16:
wił przymierza z obywátelem
17:
(tey) ziemie/ do ktorey ty idzieſz/
18:
ábyć niebyło śidłem wpoyśrod=
19:
ku ćiebie.

werset: 13.Przeto ołtarze ich ro-
20:
zwálićie/ á obrázy ich połamie=
21:
ćie. y gáie ich wyrąbaćie.
To ieſt ktore oni mieli zá święte.

werset: 14.Bo-
22:
nie pokłonićie ſię Bogu cudzev/
23:
poniewaſz Iehowá
w miłośći ku ſobie/ ábo gniewliwy.

24:
zawiſny i=
25:
mię iego Bog zawiſny ieſt.

werset: 15.Zebyś záś/ ieſli vcżyniſz przy-
26:
mierze z obywátelem ziemie/ á o=
27:
niby ſię blaznili zá Bogi ſwoimi
28:
y ofiárowáliby Bogom ſwoim/
29:
teſzby ćię zwáli/ y iadłbyś z ofiáry
30:
ich.

werset: 16.Y brałbyś zo rok ich záſy-
31:
ny twoie/ á błazniłyby ſię corki
32:
ich zá bogámi ſwemi/ y vcżynią/
33:
że y twoi ſynowie zbłaznią ſię zá
34:
Bogámi ich.

werset: 17.Bogow lanych
35:
nie vcżyniſz ſobie.

werset: 18.Swiętá prza-
36:
ſnikow ſtrzec będzieſz: ſiedm dni
37:
ieść będzieſz przaſniki/ iákom ći
38:
roſkazał/ pewnego cżaſu/ mieśią=
39:
ca Awiwá/ boś mieſiącá Awi=
40:
wá wyſzedł z Micraimá.
Awiw mieſiąc/ my iy zowiemy kwietniem.

werset: 19.Wſzy-
41:
tko otwarzáiące żywot/ moie
42:
(ieſt) y wſzelkie bydlę twoie z=
43:
ſámcow otwárzáiące (żywot) z=
44:
bydłá y zdrobiu.
To ieſt báranem álbo kozłem.

werset: 20.A pierworo-
45:
dnego osłá/ odkupiſz =drobcem/
46:
á ieſli nie odkupiſz tedy mu kark
47:
złamieſz: káżdego pierworodneo/


strona: 50a

Wtore kſięgi Moiżeſzowe.
1:
ſyná twego odkupiſz/ á nie vká=
2:
żeſz ſię/ przedemną prożny.

rozdział: 37.
werset: 18.Záś ſześć słupcow wychodziło/


strona: 52a

Wtore księgi Moiżeſzowe.
1:
dziło zbokow iego: trzy słupce
2:
świecżniká z iedneo boku iego/ á
3:
trzy słupce zdrugiego boku iego

werset: 19.Trzy cżáſzki migdałowate roz
4:
ſádzone ná iednym słupcu zgał=
5:
ką y zkwiátem:
6:
á tákieſz do ſześći
7:
słupcow wychodzącjch zświecżni=
8:
ká.

werset: 20.A ná (ſámym) świecżniku
9:
cżterzy cżáſzki migdałowáte zgał=
10:
kámi iego y zkwiáty iego.

werset: 21.(By-
11:
łá) teſz gałká pod dwiemá słup=
12:
cámi zniego (wychodzącemi) ták
13:
że (druga) gałká pod dwiema
14:
słupcámi (drugimi)
15:
zniego (wy=
16:
chodzącemi/) y (trzećia) gałká
17:
pod dwiemá słupcámi znieo (wy=
18:
chodzącemi:) pod ſześćią słup=
19:
cow ktore zniego wychodziły.
20:
Gałki ich/ y słupce ich zniegoſz
21:
były/ wſzytek (on świecżnik był)
22:
ſam wſobie ziednego cżyſtego zło=
23:
tá.

werset: 23.Teſz vcżynił do niego ſiedm
24:
lámp/ y nożycki iego/ y káganki
25:
zcżyſtego złota.

werset: 24.Z tálántu złotá
26:
cżyſtego vcżynił iy/ y wſzytko na
27:
cżynie iego.

werset: 25.Vcżynił teſz ołtarz
28:
do kádzenia zdrzewá Syttymo=
29:
wego/ dłuża iego ná łokćiu ie=
30:
dnym/ gránowity á Ná dwá ło=
31:
kćiá wysſza iego/ zniego teſz wy=
32:
chodziły rogi iego.

werset: 26.Y powlekł
33:
iy złotem cżyſtym/ przykryćie ie=
34:
go/ y śćiány iego w około/ y ro=
35:
gi iego. y vcżynił mu wienien zło=
36:
ty wokoło.

werset: 27.Vcżynił teſz dwie
37:
kolcá zlote do niego/ pod wień=
38:
cem iego/ na dwu węgłach iego/
39:
y ná dwu bokach iego/ áby do
40:
nich zakłádano drąſzki dla no=
41:
ſzenia iego:

werset: 28.Drąſzki teſz vczynił
42:
z drzewá Syttymowego/ y pow=
43:
lokł ie złotem.

werset: 29.Teſz vczynił ole-
44:
iek święty námazywánia/ y ká=
45:
dzenie wonne cżyſte/ robotą A=
46:
ptekárſką.

rozdział: 38.



strona: 52b

werset: 1.
1:
ZAś vcżynił ołtarz cáło=
2:
palenia zdrzewá Syttymowego/
3:
piąći łokiet byłá dłu=
4:
ża iego/ y piąći łokiet ſzerza
5:
iego/ gránowite/ á trzech łokiet
6:
wysſza iego.

werset: 2.Vcżynił mu teſz
7:
rogi ná cżterzech węgłach iego/
8:
zniegoſz były rogi ieo y powlokł
9:
iy miedzią.

werset: 3.Vcżynił teſz wſzy-
10:
tko nacżynie (do) ołtárzá/ kotly
Albo miotly.

11:
kleſzcże/ niecki// wárzechy/ łopá=
12:
ty/ wſzytko nacżynie iego pocży=
13:
nił miedziáne.

werset: 4.Vcżynił teſz kra-
14:
tę do ołtarzá/ iáko ſieć zmiedzi/
15:
miedzy ogrodzenie iego/ ná ſpo=
16:
dek aſz do połowice iego.

werset: 5.Y
17:
odlał cżterzy kolcá do cżterzech
18:
kráiow kraty zmiedzi/ gdzieby
19:
zákłádáć drąſzki.

werset: 6.Drąſzki teſz v-
20:
nił zdrzewá Syttymowego/ y
21:
powlokł ie miedzią.

werset: 7.Y záłożył
22:
drąſzki wkolcá przy węgłách oł=
23:
tarzá/ áby iy niemi noſzono: ſzcży
24:
zdeſzcżek vcżynił iy.

werset: 8.Teſz vcży-
25:
nił vmywálnią miedziáną/ y pod
26:
ſtáwek iey miedziány ze zwier=
27:
ćiádly (niewiaſt) ſtrzegących/
28:
ktore ſtrzegły v drzwi namiotu
29:
zgromádzenia.

werset: 9.Teſz vcżynił
30:
ſień w ſtronę południá/ á obwie=
31:
ſzenia ſieni zbieli kręconey (ná)
32:
ſtu łokiet.

werset: 10.Słupow v nich było
33:
dwádzieśćiá/ y podſtáwkow ich
34:
miedziánych dwadzieśćiá/ haki
35:
v słupow y okrącánia ich śre=
36:
brne.

werset: 11.Ná ſtronieteſz pułnocnej
37:
(było) obwieſzenia ſto łokiet: słu=
38:
pow (do) nich dwádzieśćiá/ y pod
39:
ſtáwkow pod nie miedziánych
40:
dwádzieśćiá/ á háki v słupow y
41:
okrącánia śrebne.

werset: 12.Záś wſtro-
42:
nę zachodnią obwieſzenia opon
43:
piećdzieſiąt lokiet/ słupow (do)
44:
nich dzieſięć/ y podſtáwkow ich
45:
dzieſięć:
46:
a haki v słupow w okrącánia
47:
ich śrebrne.

werset: 13.Záś wſtro
48:
nę wſchodową ze wſchodu/ pięć=
49:
dzieſiąt łokiet.

werset: 14.Pietnaśćie ło-


strona: 52c

Wtore kſięgi Moiżeſzowe.
1:
kiet obwieſzenia z (iednego) bo=
2:
ku (wchodu) słupow (do) nich
3:
trzy y podſtáwkow ich trzy.

księga: Lev
rozdział: 1.



strona: 54c

Trzecie kſięgi Moiżeſzowe.
werset: 5.Y zárznie oneo ćielcá przed
1:
Iehową: y przynioſą ſynowie wie A=
2:
haronowi ofiárownicy krew/ y w
3:
kropią ią ná ołtarz wokoło/ kto=
4:
rj przed drzwiámi namiotu zgro=
5:
mádzenia:

werset: 6.Y obłupi (ono) cáłopalenie/
6:
y rozbierze ie wedle
7:
cżłonkow iego.

werset: 7.Y ſkłádą ſyno-
8:
wie Aharoná ofiárowniká ogień
9:
ná ołtarzu j vłozą drwá ná ogniu.

werset: 8.Potym vłożą ſynowie Aharo-
10:
nowi ofiarownicy cżłonki (y) gło=
11:
wę y
Abo tłuſtość.

12:
tułow ná drwiech ktore ná
13:
ogniu/ ktory ná ołtárzu:

werset: 9.Záś
14:
wnętrze iego y goleni ieo omyie
15:
wodą/ j ſpali ofiarownik ono wſzj=
16:
tko ná ołtarzu całopalenim ogni=
17:
ſtym/ na wonność słodkośći Iehowie.

werset: 10.A ieſli zdrobu dar ieo to
18:
ieſt zbáránow álbo zkozłow (te=
19:
dy) ná cáłoſpálenie niech przywie=
20:
dzie ſámca doſkonałego.

werset: 11.Y zar-
21:
znie iy przy boku ołtarza pułno=
22:
cnem przed Iehową: y wykropią
23:
ſynowie Aharanowi ofiárownicy
24:
krew iego ná ołtarz wokoło.

werset: 12.Y rozbierze iy wedle cżłonkow
25:
iego głowę iego y tułow iego/ y
26:
vłoży ie ofiárownik ná drwiech/
27:
krore ná ogniu/ ktory ná ołtárzu.

werset: 13.Záś wnętrze y goleni omjie w wo-
28:
dzie/ y przynieſie ofiárownik w
29:
ſzytko/ y ſpali ná ołtarzu cáłopa=
30:
nim ogniſtjm ná wonność słod=
31:
kośći Iehowie.

werset: 14.Zaś ieſli zptá-
32:
ſtwá cáłopalenie/ dar Iehowie/
33:
tedy przynieſie z ſynogárlic/ ál=
34:
bo zgołębiąt dar ſwoy.

werset: 15.Y
35:
przynieſie ofiárownik do ołtarzá
36:
y odgniećie głowę iego/ y ſpali
37:
ná ołtarzu/ lecż wycedzi krew ie=
38:
go ná ściánę ołtarzá.

werset: 16.Y wezmie
39:
gardziel iego/ y pierze iego/
40:
y porzući ie v ołtarza na wſchod
41:
(słońcá) ná mieyſce popiołu.

werset: 17.Y odedrze mu ſkrzydłá iego á
42:
le nie oderwie/ y ſpali iy ofiáro=
43:
wnik ná ołtarzu/ ná drzwiech kto
44:
re ná ogniu/ cáłopaleniem ogni=
45:
ſtym ná wonność słodkośći Ie-




strona: 54d

1:
howie.
rozdział: 2.
werset: 1.ZAś duſzá gdy przynośić
2:
będzie dar obiátę Iehowie
3:
tedy biała mąká będzie dar
4:
iey/ y poſtáwi ná nię oliwy
5:
y nákłádzie ná nię kádzidłá.

werset: 2.Y
6:
przynieſie ią do ſynow Aharono
7:
wych (do) ofiárownikow/ ktory
8:
wezmie zonąd pełnę garść mąki
9:
białey/ y oliwy oney/ y wſzytko
10:
kádzidło iey/ yſpali ofiárownik
11:
pámięć iey ná ołtarzu/ ogniſtą o=
12:
fiárą ná wonność słodkośći Ie=
13:
howie.

werset: 3.A oſtátek oney obiáty
14:
(będzie) Aharonowi y ſynom ie=
15:
go przenaświętſze (ieſt) palenie
16:
Iehowie.

werset: 4.Záś ieſli przynieſieſz
17:
dar obiáty piecżony wpiecu/ (te=
18:
dy ma być) plácek zbiałey mąki/
19:
przaſny/ oliwą rozmieſzány/ álbo
20:
krople przáſne oliwą przyprá=
21:
wione.

werset: 5.Záś ieſli obiátá dáru
22:
twego ſmáżona/ (tedy) będzie bia
23:
ła mąká woliwie przypráwiona.

werset: 6.Połamieſz ią ná kęſy/ y wſtá-
24:
wiſz ná nie oliwy/ że będzie obiá=
25:
tá.

werset: 7.Teſz ieſli obiáta dáru twe-
26:
go zroſtu (będzie/ tedy) ma być
27:
biała mąká z oliwą.

werset: 8.Y przynie-
28:
ſieſz obiátę ſtych (rzecży) vcżynioną
29:
Iehowie/ y przynieſieſz ią do o=
30:
fiárowniká/ że ią przynieſie do
31:
ołtarzá.

werset: 9.Y wezmie ofiárownik
32:
zoney obiáty pámięć iey/ y ſpali
33:
na ołtarzu/ (zá) ogniſtą ofiárę
34:
ná wonność słodkośći Iehowie.

werset: 10.A oſtátek obiáty Aharonowi
35:
y ſynom iego/ święte (nád) świę=
36:
tymi/ zogniſtych (ofiár) Iehowie.

werset: 11.Wſzelka obiátá ktorą przyno-
37:
ſić będziećie Iehowie/ nie będzie
38:
kwáſzona:
39:
bo żadnego kwáſu/ y
40:
żadnego miodu/ nie będziećie zá=
41:
żegnáć ná ogniſtą ofiárę Iehowie

werset: 12.Dar pierwſzych vrodzáiow
42:
przynoſić będziećie Iehowie/ ále
43:
ná ołtarz nie wſtąpią ná won=
44:
ność słodkośći.

rozdział: 6.



strona: 57a

werset: 17.Nie będą te-
1:
go piec vkwáſiwſzy/ dałem (to)
2:
im zá ich cżęść z ofiar moich ogni=
3:
ſtych/ święte (nád) świętymi ieſt
4:
iáko (ofiárá) zá grzech yzá wy=
5:
ſtępek.

werset: 18.Każdy męſzcżyzná zſy-
6:
now Aharonowych będzie ieść
7:
ſteo vſtawá wiecżna będzie po=
8:
tomkom wáſzym o ogniſtych ofiá=
9:
rách Iehowy: każdy kto ſię ich
10:
dotyka niech będzie święty.

werset: 19.Y
11:
mowił Iehowá do Moiżeſzá rze
12:
kąc:

werset: 20.Ten (ieſt) dar Aháronow
13:
y ſynow iego/ ktory ofiárowáć bę=
14:
dą Iehowie wdzień ktorego iy
15:
námáżą: dzieſiątą (cżęść) eſy bia=
16:
łey mąki ná obiátę vſtáwicżnie:
17:
połowicę iey poránu/ á połowicę
18:
iey wiecżor.

werset: 21.Wrynce w oliwie
19:
vcżyniona (będzie) á ták vſmá=
20:
żoną przynieſieſz ią/ vſmáżoną o
21:
biátę kęſámi ofiárowáć będzieſz
22:
ná wonność słodkośći Iehowie.

werset: 22.Y ofiárownik námázány ná ie
23:
go mieyſce z ſynow iego cżynić to
24:
będzie/ vſtáwá (to) wiecżna Ie=
25:
howie/ wſzytka ma być ſpalona.

werset: 23.Y káżda obiátá Ofiárowniko
26:
wa wſzytká ma być ſpalona/ nie
27:
będą iey ieść.

werset: 24.Y mowił Ieho-
28:
wá do Moiżeſzá rzekąc:

werset: 25.Mow
29:
do Aharoná y do ſynow iego rze
30:
kąc: ten (ieſt) zakon ná ofiárę zá
31:
grzech: ná mieyſcu gdzie rzeżą o
32:
ofiárę ná cáłopalenie/ będzie teſz
33:
rzezáná ofiárá zá grzech przed
34:
Iehową/ świete (nád) świętymi
35:
ieſt.

werset: 26.Ofiárownik ofiáruiący (o
36:
fiárę) zá grzech ieść ią będzie ná
37:
mieyſcu świętym będzie iedzio=
38:
ná wſieni namiotu zgromádze=
39:
nia.

werset: 27.Káżdy kto ſię dotyká mię
40:
ſá iey święty niech będzie/ á kto=
41:
by pokropił krwią iey iáką ſzátę/
42:
ſkoro ią pokropi wynieſieſz ná
43:
mieyſcu świętym.

werset: 28.A naczynie
44:
gliniáne wktorym będzie ſmáżo=
45:
na ma być ſtłucżone/
46:
á ieſli wna
47:
cżyniu miedziánym ſmażona bę
48:
dzie/ ma być wyſzorowáne/ y wo




strona: 57b

werset: 29.dą wymyte. Káżdy męſzcżyzná
1:
miedzy ofiárowniki ieść ią bę=
2:
dzie/ święta nád świętymi ieſt.

werset: 30.Záś káżda ofiárá zá grzech/ kto
3:
rey krew wnoſzą do namiotu z=
4:
gromádzenia/ dla ocżyśćienia w
5:
świątnicy nie będzie iedziona/
6:
(lecż) ogniem będzie ſpaloná.

rozdział: 7.
werset: 1.ZAś ten (ieſt) zakon ofiá
7:
ry zá wyſtępek/ święta nád
8:
święte ieſt. Ná mieyſcu
9:
gdzie rzeżą cáłopalenie zá=
10:
rzeżą ofiárę zá wyſtępek/ á krew
11:
iey wkropią ná ołtarz wokoło.

werset: 3.Teſz wſzytek łoy z niey/ y krew
12:
przynieſie/ ogon y łoy okrywáią
13:
cy wnętrze.

werset: 4.Y dwie nerce/ y
14:
łoy ktory ná nich/ y ktory ná lędz
15:
wiach/ y odziedzę ná wątrobie z
16:
nerkámi wezmie.

werset: 5.Y ſpali ie o-
17:
fiárownik ná ołtarzu ogniſtą o=
18:
fiárą Iehowie (zá) grzech.

werset: 6.Ká-
19:
zdy męſzcżyzná miedzy ofiárowniki
20:
będzie ieść ią: ná mieyſcu świę
21:
tym będzie iedziona: święta nád
22:
święte ieſt.

werset: 7.Iáko (ofiárá) zá
23:
grzech tak zá wyſtępek/ zakon ie
24:
den im (ieſt/) ofiárowniká ktory
25:
nią ocżyśćia tego będzie.

werset: 8.A o-
26:
fiárownik ktory ofiáruie cáłopa
27:
lenie cżyie/ tedy ſkorá cáłopalenia
28:
ktore ofiárował ofiárowniko
29:
wi onemu będzie.

werset: 9.Y káżda o-
30:
biátá ktorą pieką wpiecu/ y ká=
31:
żda ktorą cżynią wkotle) álbo w=
32:
rynce onemu ofiárownikowi bę=
33:
dzie/ ktory ią ofiarował.

werset: 10Záś ká
34:
żda obiátá w oliwie rozmieſzona
35:
y ſucha/ wſzem ſynom Aharono=
36:
wym będzie/ iednemu iáko dru=
37:
giemu.

werset: 11Záś ten (ieſt) zakon o-
38:
fiáry dziękowney/ gdy ią ofiáru=
39:
ią Iehowie.

werset: 12Ieſli ná dziękowá
40:
nie będzie ią ofiárowáć/ tedy bę
41:
dzie ofiárowáć ná ofiárę dziękowną
42:
plácki przáſne oliwą roz
43:
mieſzone/ y kreple przáſne/ oli=
44:
wą mázáne/ y białą mąkę prázo


strona: 57c

1:
ną/ plácki oliwą rozmieſzone.

rozdział: 10



strona: 59b

werset: 14Záś moſtek obrácánia/ y łopá
1:
tkę podnoſzenia ieść będziećie
2:
ná mieyſcu cżyſtym/ ty y ſynowie
3:
twoi/ y corki twoie ſtobą/ ponie


strona: 59c

Trzećie kſięgi Moiżeſzowe
1:
waſz zá vſtáwę tobie y zá vſtáwę
2:
ſynom twoim/ dano to z ofiar dzię
3:
kownych ſynow Izráelowych.

werset: 15Lopátkę podnoſzenia y mo-
4:
ſtek obrácánia/ ná ogniſtych ło=
5:
iowych ofiarách wnoſić będą/ á
6:
by to obracániem obracáli przed
7:
Iehową/ á będzie (to) tobie y ſy
8:
nom twoim ſtobą/ zá vſtáwę wie
9:
cżną/ iáko roſkazał Iehowá.

werset: 16Záś kozłá zá grzech ſzukáiąc ſzu
10:
kal Moiżeſz/ á oto był ſpalon/ y
11:
rozgniewał ſię ná Eleázárá y ná
12:
Ithámárá/ ná ſyny Aharonowe
13:
zoſtáłe rzekąc:

werset: 17Przecżeśćie nie
14:
ziedli (ofiáry) zá grzech ná miey
15:
ſcu świętym/ gdyſz święta (nád)
16:
świętemi ieſt/
17:
á dał ią wam
18:
(Bog) ábyśćie obięli niepráwość
19:
zboru ku ocżyśćieniu ich przed Iehową?

werset: 18Oto nie wnieſiono
20:
krwie iey do świątnice wnątrz:
21:
iedząc mieliśćie ią zieść wświą=
22:
tnicy/ iákom roſkazał.

werset: 19Y mo-
23:
wił Aharon do Moiżeſzá: oto dzi
24:
ſia przynieſli ofiárę ſwoię zá grz
25:
ech/ y cáłopalenie ſwoie przed Ie
26:
hową/ á przyſzło to ná mię/ co ie
27:
ſlibych był dziſia iadł ofiárę zá
28:
grzech/ izaliby to było
Wlaſnie/ dobrze.

29:
przyiem
30:
no w ocżu Iehowy?

werset: 20Y vsłyſzał
31:
(to) Moiżeſz/ y było zá dobre wo
32:
cżu iego.

rozdział: 11
werset: 1Rozdział 11.
33:
I Mowił Iehowá do
34:
Moiżeſzá y do Aharoná
35:
rzekąc do nich

werset: 2Mowćie
36:
do ſynow Izráelowych
37:
rzekąc:
Wlaſnie/ to zwierze.

38:
te (ſą) zwierzętá ktore
39:
ieść będziećie/ ze wſzego bydłá
40:
ktore ná ziemi.

werset: 3Cokolwiek dzie
41:
li kopyto/ y dwoi ſtopę w kopyćie
42:
á przeżuwa karmią/ tákowe by
43:
dlę ieść będziećie/

werset: 4Wſzakże te-
44:
go ieść niebędziećie ſtych co prze
45:
żuwáią (tylko) y ſtych co dwoią
46:
kopyto (tylko) iáko wielbłąd choć
47:
przeżuwa/ ále kopytá nie dzieli/
48:
nieczyſty ieſt wam.




strona: 59b

werset: 5Záś
Albo tárant.
1:
kro=


strona: 59c

1:
lik acż przeżuwa/ ále kopytá nie=
2:
dzieli/ niecżyſty ieſt wam.

werset: 6Teſz
3:
záiąc ácż przeżuwa/ ále kopytá
4:
niedzieli niecżyſty ieſt wam.
Inſzy gryfem álbo nogiem przeekłádáią.

werset: 7Záś świniá/ ácż kopyto dzieli y
5:
ſtopę wkopyćie dwoi/ ále nieprze
6:
żuwa/ niecżyſta ieſt wam.

werset: 8Mię
7:
ſá z nich ieść nie będziećie/ y ścier
8:
wu ich niedotkniećie ſię/ niecżyſte
9:
będą wam.

werset: 9To zaś ieść będzie-
10:
ćie ze wſzeo co w wodách:
Właſnie/ corká ſtruſowá

11:
wſzytko
12:
co ma ſkrzele y luſkę w wodách/
13:
w morzu y wrzekach to ieść bę=
14:
dziećie.

werset: 10A cokolwiek niema
15:
ſkrzel y łuſki/ w morzu y wrzekach
16:
ze wſzech płaz wodnych/ y z káż
17:
dey duſze żywiącey ktora w wo=
18:
dách/ brzydkośćią wam będą.
Wedle niektorych ſowa. Inſzy wodná kániá. Niektorzi krogulcem wykladáią. Wedle innjch puhac. Albo norká.

werset: 11A (ták) brzydkośćią wam będą/
19:
(że) mięſá z nich ieść niebę=
20:
dziećie/ á śćierwem ich brzydzić
21:
ſię będziećie.

werset: 12Wſzytko cokol-
22:
wiek niema ſkrzel y luſki w wo=
23:
dach brzydkośćią wam będzie.

werset: 13Záś te (ſą) ktoremi ſię będzie-
24:
ćie brzydzić miedzy ptáſtwem/
25:
nie będziećie ich ieść iáko brzyd=
26:
kośći iákiey: Orłá/ Iáſtrząbá/ y
niektorzi lelekiem,

27:
morſkiego orłá.

werset: 14Sępá y Ká-
28:
nie/ wedle rodzáiu iey.

werset: 15Każde
29:
go Kruká wedle rodzáiu iego.

werset: 16Záś
Niektorzi łábęćiem przełożyli/ ále ſié podobno omilili poniewaſz łabęć ieſt ptak cżyſty.

30:
ſtruſa/ ſlepowroná/ o
31:
żarki/ y puhacza wedle rodzáiu
32:
iego.

werset: 17Sokołá/ cżáple y ſo-
33:
wy.

werset: 18Bąká/ dudká/ y ſroki.

werset: 19Boćianá y ſoyki wedle rodzáiu iey: Kurá leśnego y nie doperza.

werset: 20Káżda płaża miedzy ptás-
34:
twem/ co ná cżterzech (nogach)
35:
chodzi brzydka wam będzie.

werset: 21A
36:
wſzákoż to ieść będziećie ze wſze
37:
go ptáſtwá/ choć co ná cżterzech
38:
(nogach) chodzi/ co ma goleni
Właſnie/ nád nogámi ſwymi.

39:
zádnie wysſze niſz nogi przednie/
40:
ktoremi ſkakáć może po ziemi.

werset: 22Z ktorych to będziećie ieść/
Arbá niektorzi ſzáráńcżą przekładáią ále niepodobieńſtwo áby ták złe robaki miano ieść.

41:
Arbę wedle rodzáiu iey/ y
Sáleám Chárgol y Chágow/ iáko y árbá nieznáiome ſą robacżki.

42:
Sa
43:
leamá wedle rodzáiu ieo / y Chárgolá wedle rodzáiu iego.




strona: 62a

Trzećie kſięgi Moiżeſzowe.
Rozdział 5. wedle żydow Mácorá.
rozdział: 14
werset: 1Rozdział 14.
1:
Y Mowił Iehowá do
2:
Moiżeſzá rzekąc:

werset: 2ten ieſt zakon trędowátego
3:
wdzień ocżyśćienia iego/
4:
przywiedzion będzie do ofiárow=
5:
nika.

werset: 3Y wynidzie ofiárownik
6:
precż zá oboz/ y ogląda ofiárow
7:
nik áno ſię zágoił ſadzel trędu ná
8:
trędowatym.

werset: 4Tedy roſkaze o-
9:
fiárownik/ áby wziął on kto ma
10:
być ocżyśćion/ dwoie ptaſząt ży=
11:
wych/ á cżyſtych/ y drzewá cedro
12:
wego iedwabiu kármezynowe=
13:
go/ y Izopu.

werset: 5Y roſkaże ofiáro-
14:
wnik że zárzną ptaſzká iednego/
15:
ná nacżyniu gliniánym nád wo=
16:
dą żywą.

werset: 6A ptaſzká żywego we
17:
zmie zdrzewem cedrowym/ a ie=
18:
dwabiem kármezynowym/ y z i=
19:
zopem/ y omocży to/ y ptaſzká ży=
20:
wego we krwi ptaſzká zárzezáne
21:
go nád wodą żywą.

werset: 7Y pokropi
22:
ná ocżyſzcżáiącego ſię od trędu/
23:
ſiedm kroć/ y ocżyśći go/ y puśći
24:
ptaſzká żywego ná pole.

werset: 8A o-
25:
cżyśćiony wymyie ſzáty ſwoie/ y
26:
ogoli wſzytkie włoſy ſwoie/ y wy=
27:
myie ſię w wodzie/ y będzie cży=
28:
ſty/ á potym przyidzie do obozu/
29:
y ſiedzieć będzie przed namiotem
30:
ſwoim ſiedm dni.

werset: 9A ſiodmego
31:
dniá ogoli wſzytkie włoſy swoie/
32:
głowę ſwoię/ y brodę ſwoię/ y br=
33:
wi ocżu ſwoich/ y wſzytkie włoſy
34:
ſwoie ogoli: y wymyie ſzáty ſwo=
35:
ie. Teſz wymyie ćiáło ſwoie w wo
36:
dzie/y cżyſty (będzie.)

werset: 10A oſme-
37:
go dniá wezmie dwa bárány do=
38:
ſkonáłe/ y owcę iednę łońſką do=
39:
ſkonalą/ y trzy dzieſiąte cżęśći
40:
(efy) białey mąki ná obiátę przy
41:
práwioney w oliwie/ y log ieden
42:
oliwy.

werset: 11Y poſtáwi ofiárownik
43:
ocżyśćiáiący onego mężá ktory
44:
ma być ocżyśćion/ y to (wſzytko)
45:
przed Iehową przede drzwiámi
46:
namiotu świádeſtwá.

werset: 12Y wez-
47:
mie ofiárownik báráná iednego


strona: 62b

1:
y ofiaruie iy zá wyſtęp/ y
Log ieſt miárá mokrych rzecży w ktorą ſię leie ſześć ſkorupin iáiowych.

2:
log oli=
3:
wy/ y obrácáć to będzie przed Ie
4:
hową.

werset: 13Y zárzeze báráná ná
5:
mieyſcu gdzie rzeżą ofiárę zá grz
6:
ech/ y ná cáłopalenie ná mieyſcu
7:
świętym poniewaſz ofiárá/ iáko
8:
zá grzech ták za wyſtęp ieſt ofiá
9:
rownikowi/ święta nád święte=
10:
mi ieſt.

werset: 14Y wezmie ofiárownik
11:
krwie oney ofiáry zá wyſtęp/ y
12:
włoży (iey) ofiárownik ná mięk=
13:
kość vchá práwego/ onego ocży=
14:
śćiáiącego ſię/ y ná wielki pálec
15:
ręki jego práwey/ y na wielki pá
16:
lec nogi iego práwey.

werset: 15Teſz wez
17:
mie ofiárownik z (onego) logá
18:
oliwy/ y niech leie ná rękę ofiáro
19:
wniká lewą.

werset: 16Y niech omocży o
20:
fiárownik pálec ſwoy práwy w=
21:
oney oliwie ktora ná ręce iego le
22:
wey/ y pokropi oną oliwą ſpalcá
23:
ſwego ſiedm kroć przed Iehową

werset: 17A oſtátek oliwy ktora ná ręce
24:
iego niech włoży ofiárownik ná
25:
miękkość prawego vchá ocżyś=
26:
ćiáią cego ſię (cżłowieká) y ná w=
27:
ielki pálec ręki iego práwey y ná
28:
wielki pálec nogi iego práwey/
29:
ná krew (z ofiáry) zá wyſtęp.

werset: 18Záś oſtátek oliwy ktora ná rę
30:
ce ofiárowniká włoży ná głowę
31:
ocżyśćiáiącego ſię/ y ocżyśći go o=
32:
fiárownik przed Iehową.

werset: 19A
33:
(ták) vcżyni ofiarownik ofiárę zá
34:
grzech/ y ocżyśći ocżyśćiáiącego
35:
ſię od niecżyſtoty iego/ y zárzeże
36:
(ná) cáłopalenie.

werset: 20Y ofiárowáć
37:
będzie ofiárownik cáłopalenie y
38:
obiátę w ołtarzu/ y ocżyśći go o
39:
fiárownik/ y (będzie) cżyſt.

werset: 21A
40:
ieſliby vbogi był/ á niemogłáby
41:
ręká iego tego doſiąc/ tedy we=
42:
zmie báráná iednego ná ofiárę
43:
zá wyſtęp ku obracániu/ dla o=
44:
cżjśćienia ſwego/ y dzieſiątą cżęść
45:
(efy) białey mąki przyprawioney
46:
w oliwie ná obiátę y log oliwy.

werset: 22Teſz parę ſynogárlic/ álbo
47:
parę gołąbiąt coby
Właſnie/ poimálá ręką.

48:
mogłá mieć
49:
ręká iego/

rozdział: 16



strona: 64c

Trzecie kſięgi Moiżeſzowe
werset: 28A on kto
1:
ie ſpali wymyie ſzáty ſwoie/ y o=
2:
chędoży ćiáło ſwoie w wodzie/ á
3:
potym ták przyidzie do obozu:

werset: 29Záś y to bedzie v was zá vſtá-
4:
wę wiecżną/ mieśiąca śiodmeo /
5:
dzieſiątego (dniá) mieſiącá bę=
6:
dziecie trapić duſze wáſze/ á ża=
7:
dnego dziełá nie vcżynićie/ y o=
8:
bywátel y przy chodzień ktory do
9:
wás przyſzedł.

werset: 30Bo onego dniá
10:
ocżyśćiáć was będzie (ofiárow=
11:
nik) áby was ocżyśćił od wſzech
12:
niecżyſtot wáſzych/ ábyśćie byli
13:
cżyśći przed Iehową.

werset: 31Szábát
14:
odpocżynienia ieſt wam á (ták)
15:
trapić będziećie duſze wáſze vſta
16:
wą wiecżną.

werset: 32A ocżyśćiáć będzie
17:
ofiárownik/ ktory námázan/ y
18:
ktorego ręká nápełnioná żeby o
19:
fiárownikiem był miáſto oycá
20:
ſwego/ á będzie oblecżon wſzáty
21:
ploćienne/ w ſzáty święte.

werset: 33A ma
22:
ocżyśćiáć świątnice świątnic/ y
23:
namiot zgromádzenia/ y ołtarz o
24:
cżysći/ y ofiárowniki/ y wſzytek
25:
lud zboru ocżyśći.

werset: 34Y będzie to
26:
v was zá vſtáwę wiecżną/ ocży=
27:
śćiáć ſyny Izráelowe od wſzech
28:
grzechow ich ras wrok: y vcży=
29:
nił iáko roſkazal Iehowá Moiże
30:
ſzowi.

rozdział: 17
werset: 1Rozdzia. 17.
31:
Y Mowił Iehowá do
32:
Moiżeſzá rzekąc:

werset: 2Mow
33:
do Aharoná y do ſynow
34:
iego/ y do wſzech ſynow
35:
Izráelowych/ y rzecżeſz do nich:
36:
tá (ieſt) rzecż ktorą roſkazał Ie=
37:
howá rzekąc:

werset: 3Kázdy mąſz z do
38:
mu Izráelowego ktoryby zárze=
39:
zał byká álbo owcę/ álbo kozę/ w
40:
obozie/ albo ktoryby zárzezał
41:
precz zá obozem.

werset: 4A do drzwi
42:
namiotu zgromádzenia nieprzy
43:
wiedzie onego áby przyniosł dar
44:
Iehowie przed mieſzkánim Ieho
45:
wy/ tedy pocżytaná będzie krew
46:
mężowi onemu/ iákoby krew wy


strona: 64d

1:
lał/ y wykorzenion będzie on
2:
mąſz ſpoyśrzodku ludu ſwego.

werset: 5Przeto kiedy wodzą ſynowie
3:
Izráelowi ofiáry ſwoie/ ktore o
4:
fiáruią po polu/ tedy máią ie
5:
przywodzić Iehowie do drzwi
6:
namiotu zgromádzenia do ofiá=
7:
rowniká/ á niech ofiáruią ony o=
8:
fiáry dziękowne Iehowie:

werset: 6A
9:
ofiárownik kropić będzie krwią
10:
ná oltarz Iehowy v drzwi na
11:
miotu zgromadzenia/ y palić łoy
12:
ná wonność słodkośći Iehowie.

werset: 7A iuſz niech nie ofiáruią ofiar
13:
ſwych cżártom z ktorymi ſię blą=
14:
znili: vſtawá wiecżna tá im bę
15:
dzie y potomkom ich.

werset: 8Y rzecżeſz
16:
do nich/ kázdy mąſz z domu Izrá
17:
elowego/ y przychodzień ktory
18:
chodzi miedzy nimi/ ktory przy=
19:
noſić będzie cáłopalenie ábo ofiá
20:
rę.

werset: 9A do drzwi namiotu świa
21:
deſtwá nie przywiedzie/ vcżynić
22:
ono Iehowie/ tedy wykorzenion
23:
będzie on mąſz z ludzi ſwoich.

werset: 10Teſz kázdy mąſz z domu Izráe-
24:
lowego y ſprzychodniow cho=
25:
dzących v was/ ktoryby iadł iá=
26:
kąkolwiek krew tedy położę ob=
27:
licże moie/ przećiw duſzy oney ie
28:
dzącey krew/ y wykorzenię ią ſpo
29:
śrzodku ludu iey.

werset: 11Bo duſzá ká-
30:
żdego ćiáłá we krwi ieſt: á iam
31:
ią dał wam ná ołtarz ná ocżyśćie
32:
nie duſz wáſzych/ poniewaſz krew
33:
duſzę ocżyśćia.

werset: 12Dla tegom rze-
34:
kł ſynom Izráelowym/ wſzelka
35:
duſzá zwas/ niech nie ie krwie/ y
36:
przychodzień chodzący v was
37:
nie będzie ieść krwie.

werset: 13Teſz ká-
38:
żdy mąſz z ſynow Izráelowych/ y
39:
zprzychodniow chodzących mie=
40:
dzy wami/ ktory poima zwierzę
41:
álbo ptaká włowiech ktore mo=
42:
że być iedziono/ niech wyleie
43:
krew iego/ y niech ią nákryie pia=
44:
ſkiem.

werset: 14Bo duſzá káżdego ćiáłá
45:
krew iego wduſzy iego ieſt/ prze=
46:
to rzekłem do ſynow Izráelo=
47:
wych/ żadnego ćiáłá krwie ieść


strona: 65a

Trzecie kſięgi Moiżeſzowe.
1:
nie będziećie/ bo duſzá kázdego
2:
ćiáłá krew iego ieſt/ káżdy iedzą=
3:
cy ią wykorzenion będzie.

rozdział: 21



strona: 67a

werset: 7Nierządnice
1:
zá żonę y plugáwey nie poymą:
2:
y niewiáſty rozwiedzioney od mę=
3:
żá iey nie poymą/ poniewaſz (tá=
4:
ki) święty ieſt Bogu ſwemu.

werset: 8A (ták) święć go/ poniewaſz
5:
tento chleb Bogá twego przyno=
6:
ſi/ (przeto) świętym będzie v ćie=
7:
bie/ bom święty ia Iehowá po=
8:
świącáiący was.

werset: 9A ieſliby ſię
9:
corká ofiárowniká ktorego zbła=
10:
zniłá/ (táká) oycá ſwego máże/ o=
11:
gniem ma być ſpálona.

werset: 10Záś o-
12:
fiarownik wielki miedzy bráćią
13:
ſwoią/ ná ktorego głowę lano o=
14:
liwę/ námázywánia/ y nápełnił
15:
rękę ſwoię/ áby ſzáty (święte) o=
16:
błocżył/ (ten) głowy ſwey nie ob=
17:
náży/ y ſzat ſwoich nie rozedrze.

werset: 11Do żadnych duſz martwego nie
18:
wnidzie/ á oycem ſwym y mátką
19:
ſwą nie ſplugáwi ſię.

werset: 12Ani zświą-
20:
tnice wynidzie/ á niezmáże świą=
21:
tnice Bogá ſweo / poniewaſz wie=
22:
niec oliwy námázywánia Bogá
23:
ieo ná nim: iam Iehowá.

werset: 13A ten
24:
to żonę
Wlaſnie/ w dziewictwie iey poymie.

25:
dziewicę poymie.

werset: 14Záś
26:
wdowy y rozwiedzioney y plugá=
27:
wey nierządnice/ tych niepoy=
28:
mie/ lecż dziewicę zludu ſwego
29:
wezmie zá żonę/
30:
á nieſplugáwi
31:
naſienia ſwego wludu ſwoim/ bo
32:
ia Iehowá poświącam go.

werset: 15Y
33:
mowił Iehowá do Moiżeſzá rze=
34:
kąc:

werset: 16Mow do Aharoná rzekąc

werset: 17Mąſz znaſienia tweo wedle wie=
35:
kow ſwych ktoryby miał wádę
36:
nieprzyſtąpi przynośić chlebá Bo=
37:
gu ſwemu.

werset: 18Bo káżdy mąſz kto-
38:
ryby miał wádę nieprzyſtąpi: ká=
39:
żdy ſlepy/ álbo chromy/ álbo má=
40:
iąc niſki nos/ álbo zbytnie cżłon=
41:
ki.

werset: 19Abo ktoryby miał złamáną
42:
nogę/ álbo złamaną rękę.

werset: 20Al-
43:
bo ieſliby niemiał brwi/ álbo
44:
miáłby błonkę abo bielmo ná o=
45:
ku ſwoim/ ábo świerzb ſuchy ál=
46:
bo świerzb mokry/ álbo by był
47:
wypukły.

werset: 21Każdy mąſz wkto-


strona: 67b

1:
rym wádá/ znaſienia Aharoná
2:
ofiárowniká/ niech nieprzyſtępu=
3:
ie ofiárować ogniſtych ofiar Ie=
4:
howie/ wádá ná nim ieſt/ niech
5:
nieprzyſtępuie przynośić chlebá
6:
Bogu ſwemu.

werset: 22Chleb Bogá
7:
ſweo zpoświątnych przenaświęt
8:
ſzych/ y zświętych (dzieſięćin) ieść będzie.

werset: 23Wſzákoż zá zaſłonę
9:
niech nie wchodzi/ y do ołtarzá
10:
niech nie przyſtępuie/ poniewaſz
11:
wádá ná nim/ á (ták) niech nie=
12:
plugáwi świątnice moiey/ bom
13:
ia Iehowá poświącáiący ie.

werset: 24Y
14:
mowił Moiżeſz do Aharoná/ y
15:
do ſynow iego/ y do wſzech ſynow
16:
Izráelowych.

rozdział: 22
Rozdział 22.
werset: 1Y mowił Iehowá do
17:
Moiżeſzá rzekąc:

werset: 2Mow
18:
do Aharona y do ſynow iego/
19:
że ſię odłącżą od świętych (po=
20:
darkow) ſynow Izráelowych á=
21:
by nie ſplugáwili imienia świę=
22:
tego moiego/ ktore mnie poświą=
23:
caią: iam Iehowá.

werset: 3Rzecż do-
24:
nich: káżdy mąſz wrodziech wá=
25:
ſzych/ ktoryby przyſtąpił ze wſze=
26:
go naſienia wáſzeo / do świętych
27:
(dárów) ktore poświącáią ſyno=
28:
wie Izráelowi Iehowie/
29:
á onby
30:
miał ná ſobie niecżyſtotę ſwoię/
31:
tedy wyniſzcżona będzie duſzá o=
32:
ná od oblicża moiego: iam Iehowá.

werset: 4Káżdy mąſz znaſienia
33:
Aharonowego/ ktoryby był trę=
34:
dowáty/ ábo płynienie ćierpiący
35:
nie ma ieść świętych (darow)/ áſz
36:
ſię ocżyśći:
37:
y ktory ſie dotknie ká
38:
żdego niecżyſteo dla duſze (zmar
39:
łego) ábo onego mężá ſktorego
40:
wypłynie naſienie łożowe.

werset: 5A-
41:
bo káżdy ktoby ſię dotknął wſzel=
42:
kiey gadziny/ ktorąby ſię ſplugá=
43:
wił/ ábo cżłowieká/ ktorymby ſię
44:
ſplugáwić mogł/ wedle wſzelá=
45:
kiey niecżyſtoty iego.

werset: 6Duſzá
46:
ktora ſię dotknie cżeotákieo / tedy
47:
niecżyſta będzie aſz do wiecżora/




strona: 69c

rozdział: 25
werset: 7Teſz by-
1:
dłu twoiemu/ y zwierzętom ko=
2:
re wziemi twoiey/ będzie wſzy=
3:
ſtek vrodzay iey ku iedzeniu.

werset: 8Zaś nálicżyſz ſobie ſiedm swiąt
4:
rocżnych (to ieſt) ſiedm lat po
5:
ſiedm kroć/ y będzieſz mieć ſiedm
6:
świąt rocżnych cżterdzieśći y
7:
dziewięć lat.

werset: 9Y każeſz iść z trąbie-
8:
nim trąbnym mieſiącá ſiodme=
9:
go/ dzieſiątego (dniá) mieſiącá/
10:
ná dzień ocżysćienia/ każećie iść
11:
ztrąbą po wſzytkiey ziemi wáſzey

werset: 10Y poświęćićie on rok/ rok pięć
12:
dzieſiąty/ y wywołaćie ſwobodę
13:
wziemi wſzem obywátelom iey.
Iowel ma imię od trąbienia/ iákoby rok wytrąbiony/ był to rok Izráeli om známienity/ ktorego niewolnicy ná wolą wychodzili/ y grunty záprzedáne do właſneo ſię páná wracáły.

14:
Iowel to będzie v was/ y náwro
15:
ćićie ſię káżdy do imienia ſwego/
16:
y káżdy do oycżyzny ſwey wroći ſię.

werset: 11Iowel będzie to v was/ on
17:
rok pięćdzieſiątj: nie będziećie ſiać
18:
áni żąć ſámorodnego zboża iego
19:
áni zbieráć
Właſnie/ oddzielenia ábo odłącżenia iego.

20:
winá iego.

werset: 12Bo
21:
Iowel ten święty będzie wam: ſpolá
22:
ieść będziedćie vrodzay ie=
23:
go.

werset: 13Roku tego Iowelá/ wroći
24:
ſię káżdy do imienia ſwego.

werset: 14A
Właſnie/ gdy przedacie przedánie ſąſiádowi twemu.

25:
gdy przedaſz grunt ſąſiádowi
26:
twemu/ ábo kupiſz z ręki bliźnie=
27:
go twego/ niepodeydzieſz żaden
28:
brátá twego.

werset: 15Wedle lidżby lat
29:
po Iowelu kupiſz v bliznieo twe=
30:
go wedle lidżby lat y pożytkow/
31:
przeda tobie.

werset: 16Wedle mnoſtwá
32:
lat przymnożyſz ceny iego/ á we=
33:
dle máłośći lat vmnieyſzyſz ceny
34:
iego/ poniewaſz lidżbę pożytkow
35:
przedáie tobie.

werset: 17A (przeto nie-
36:
oſzukawayćie żaden bliźnieo ſwe
37:
go/ á boy ſię Bogá twego/ bom
38:
ia Iehowá Bog wáſz.

werset: 18A (ták)
39:
cżyńćie vſtáwy moie/ á ſądow mo
40:
ich ſtrzeſzćie/ y cżyńćie ie/ á ſie=
41:
dzieć będziećie w ziemi beſpiecż=
42:
nie.

werset: 19Y da ziemiá owoc ſwoy/ y
43:
ieść będziećie do ſytośći/ y ſiedzieć
44:
będziećie beſpiecżnie ná niey.

werset: 20A
45:
ieſli rzecżećie/ co będziem
46:
ieść ſiodmego roku/ gdyſz nie bę


strona: 69d

1:
dziem ſiać/ áni zbieráć pożytkow
2:
náſzych?

werset: 21Tedy (ia) roſkażę bło-
3:
gosłáwieńſtwu moiemu (przyść)
4:
ná was roku ſzoſtego/ y vcżyni
5:
pożytek ná trzy látá.

werset: 22Y będzie-
6:
ćie ſiać oſmego roku/ á ieſzcże ieść
7:
będziećie ſtáre zboże áſz do roku
8:
dziewiątego/ áſz przyidą pożytki
9:
iego/ ieść będziećie ſtáre.

werset: 23Záś
10:
ziemiá niema być przedawáná
11:
ná vtrácenie bo moiá (ieſt) zie=
12:
miá/ á wy przychodniowie y go
13:
śćie ieſteśćie v mnie.

werset: 24Lecż we
14:
wſzytkiey ziemi oſiádłośći wáſzey
15:
okup będziećie dáwáć zá ziemię.

werset: 25Gdy zvbożeie brát twoy/ y prze
16:
da oſiádłość ſwoię/ á przyidzie o=
17:
kupićiel iey/ bliſki iego/ tedy niech
18:
odkupi przedánie brátá ſwego.

werset: 26Záś mąſz v ktorego by nie było
19:
okupićielá/ á doſtánie ręká ie=
20:
go/ cokolwiek ználasł/ coby
21:
ſtáło zá okup iego.

werset: 27Tedy niech
22:
zlicży látá przedánia ſwego/ y w
23:
roći oſtátek mężowi ktory (był)
24:
kupił v niego/ y wroći ſię do oſiádłośći
25:
ſwey.

werset: 28A ieſli nieznaydzie
26:
reká iego coby mu wroćił/ tedy
27:
przedánie iego będzie wręce o=
28:
nego kto kupił/ áſz do roku Iowe
29:
lá/ y wynidzie roku Iowelá/ y w=
30:
roći ſię oſiádłość iego.

werset: 29Zás
31:
mąſz gdy przeda dom (ábo) mie
32:
ſzkánie/ w murze mieyſckim/ te=
33:
dy okup iego będzie áſz do końcá
34:
roku (od) przedánia iego/ przes
35:
cáły rok będzie (wolny) okup ie=
36:
go.

werset: 30A ieſli nie okupi/ y ſpełni ſię
37:
mu rok cáły/ tedy odyidzie dom
38:
on/ ktory w mieśćie murowánym
39:
y będzie onego ktory iy kupił bli=
40:
ſkośćią y potomkom iego/ niewy
41:
nidzie (áni) ná Iowel.

werset: 31Lecż do
42:
my ná wśiach ktore niemáią mu
43:
row w około/ ty máią byc pocży=
44:
táne zá polá ziemne/ będzie im o=
45:
kup y cżáſu) Iowela wynidą.

werset: 32Záś miaſtá Lewitow/ y domy
46:
miaſt imion ich/ zawżdy będą
47:
mogły być okupowáne od Lewi=


strona: 70a

Trzecie kſięgi Moiżeſzowe
1:
tow.




strona: 71d

rozdział: 27
werset: 31A ieſli okupuiąc okupi czło


strona: 72a

Trzecie kſięgi Moiżeſzowe
1:
wiek co zdzieſięćiu ſwych/ niech
2:
nádda piątą cżęść nád nie.

werset: 32Też
3:
káżda dzieſięćiná zwielkiego by
4:
dłá y zdrobu wſzego cokolwie
5:
idzie pod rozgą/ każde dzieſiąte
6:
będzie święte Iehowie.

werset: 33Nie
7:
będzie brákowáć miedzy dobrym


strona: 72b

1:
y złym/ áni go odmieni/ á ieſli
2:
mieniáiąc odmieni/ tedy y ono
3:
y odmiáná będzie święte/ á nie
4:
(będzie mogło być) okupiono.

werset: 34Te (ſą) roſkazánia ktore roſka
5:
zał Iehowá Moiżeſzem do ſinow
6:
Izráelowych ná gorze Synái.
7:
Cżwarte kśięgi Moiżeſzowe
8:
Waydaber.

księga: Num



strona: 72a

rozdział: 1
Rozdział 1.
werset: 1Y Mowił Iehowá do
1:
Moiżeſzá wpuſtyni Sy=
2:
nájſkiey wnamiećie zgro
3:
mádzenia/ pierwſzego
4:
(dniá) mieſiącá wtorego/ drugiego
5:
roku gdy wyſzli z ziemie Mi
6:
cráimſkiey rzekąc:

werset: 2Zlicżćie po-
7:
głowie wſzego zboru ſynow Izrá
8:
elowych wedle plemion ich y we
9:
dle domow oycow ich/ wlidżbie
10:
imion/ wſzytki męſzcżyzny wedle
11:
głow ich.

werset: 3Od cżłowieká dwu-
12:
dzieſtu lat y wyſzſſey: wſzech zgo
13:
dnych ku bitwie w Izráelu/ policż
14:
ćie ie wedle zaſtępow ich/ ty y A=
15:
haron.

werset: 4A przy was będą mę-
16:
żowie z káżdego pokoleniá/ káżdy
17:
przełożony domu oycá ſwego.

werset: 5A te (ſą) miáná mężow ktorzy
18:
ſtać máią przy was: z Reubená
19:
Elicur ſyn Sżelumiel ſyn Curyſzádá
20:
iego:

werset: 7Z Iehudy Náháſon ſyn
21:
Aminádábow.

werset: 8Z Iſáſzachárá
22:
Náthánáel ſyn Zuarow.

werset: 9Z Ze-
23:
buloná/ Eliaw ſyn Chelonow.

werset: 10Z ſynow Iozefowych/ y Efrái-
24:
mowych/ Eliſzamá ſyn Ammihu
25:
dow: z Mánáſzeſá Gámliel ſyn
26:
Pedácurow.

werset: 11Z Beniáminá/ A-
27:
widan ſyn Gideonow.

werset: 12Z Daná
28:
Achiezer ſyn Ammiſzádáiow.

werset: 13A Aſzerá Págiel ſyn Hochrá-
29:
now.

werset: 14Z Gádá Eliaſaf ſyn De-


strona: 72b

1:
huelow.

werset: 15Z Háftálego Achirá
2:
ſyn Enánow.

werset: 16Ci (byli) záwołá
3:
ni we zborze/ przednieyſzy z po=
4:
koleni oycow ſwych/ y głowámi
Wlaſnie/ tyſiącow.

5:
powiátow
6:
Izráelowych.

werset: 17Y
7:
wziął Moiżeſz y Aharon męże te
8:
ktore (tu) wypiſano ná imię.

werset: 18Ale y wſzytek zbor zgromádzi
9:
li pierwſzego (dniá) Mieſiącá w
10:
torego/ y popiſáni ſą wedle ple=
11:
mion ſwoich y wedle domow oy=
12:
cow ſwych/ y policżono miáná/ od
13:
cżłowieká dwudzieſtu lat y wy=
14:
ſzey/ pogłowia ich.

werset: 19Iáko roſka
15:
zał Iehowá Moiżeſzowi/ ták ie
16:
policżył wpuſtyni Synáyſkiey.

werset: 20Y było ſynow Reubená pier-
17:
worodnego ſyná Izráelowego
18:
rodzáiow ich y plemion ich/ y do
19:
mow oycow ich wlidżbie imion
20:
wedle pogłowia ich/ wſzech mę=
21:
ſzcżyzn od dwudzieſtu lat y wyſzej
22:
kázdy zgodny ku bitwie.

werset: 21Pocż-
23:
tow ich ſpokolenia Reubená/ cż=
24:
terdzieśći y ſześć tyſięcy y pięć ſet:

werset: 22Synow Sżymeonowych rodzá
25:
iow ich/ y plemion ich/ wedle do
26:
mow oycow ich: Pocżtow iego w
27:
lidżbie imion wedle pogłowia
28:
ich/ wſzech męſzcżyzn od dwudzie
29:
ſtu lat y wyſzey/ kto iedno wycho
30:
dził ku bitwie.

werset: 23Pocżtow ich ſpo
31:
kolenia Sżymeonowego/ pięć=
32:
dzieſiąt dziewięć tyſięcy y trzy ſtá

werset: 24Z ſynow Gadowych rodzáiu
33:
ich wedle do


strona: 72c

Cżwarte kſięgi Moiżeſzowe
1:
mu oycow ich/ wlidżbie imion od
2:
dwudzieſtu lat y wyſzey wſzech
3:
ku bitwie wychodzących.

rozdział: 3



strona: 74b

werset: 45Wezmi Lewity miáſto káżde-
1:
go pierworodnego ſyná Izrael=


strona: 74c

Cżwarte kſięgi Moiżeſzowe
1:
ſkiego: y bydło Lewitow miáſto
2:
bydłá ich/ y będą moimi Lewito
3:
wie: iam Iehowá.

werset: 46A okupu od
4:
dwuſet y od ſiedmidzieſiąt trz=
5:
ech/ co zbywa pierworodnych
6:
ſynow Izráelowych nád Lewity

werset: 47Tedy wezmieſz po piąći Sze-
7:
klow zgłowy/ ná ſzekel święty we
8:
zmieſz/ żeby dwádzieśćiá ger
9:
miał ſzekel.

werset: 48V daſz ono śrebro
10:
Aharonowi y ſonom iego oku=
11:
pem onych/ ktorzy zbyli nád nich.

werset: 49Y wziął Moiżeſz śrebro oku-
12:
pu od onych co zbywáli nád okup
13:
Lewitow.

werset: 50Od pierworodnych
14:
ſynow Izráelowych wziął ono
15:
śrebro/ tyſiąc/ trzy ſtá/ ſześćdzie=
16:
ſiąt y pięć ſzeklow/ ná ſzekel świę
17:
ty.
2. Moi. 30. Moi. 27. Ezech. 45.

werset: 51Y dał Moiżeſz (ono) śrebro
18:
okupionych Aharonowi y ſynom
19:
iego ná słowo Iehowy: iáko był
20:
roſkazał Iehowá Moiżeſzowi.

rozdział: 4
Rozdział 4.
werset: 1Y Mowił Iehowá do
21:
Moiżeſzá y do Aharoná
22:
rzekąc:

werset: 2Wyimi ſum-
23:
mę ſynow Káhátho=
24:
wych z pośrzodku ſynow Lewieo
25:
wedle plemion ich y wedle do=
26:
mow oycow ich.

werset: 3Od ſyná (kto-
27:
remu) trzydzieśći lat y wyſzſſey/
28:
áſz do ſyná (ktoremu) pięćdzieſiąt lat/ káżdego zgodnego do
29:
pocżtu/ áby ſpráwowáli vrząd
30:
(ſwoj) w namiećie zgromádzenia

werset: 4A tá (będzie) słuſzbá ſynow
31:
Káháthowych wnamiećie zgro=
32:
mádzenia święta nád świętemi

werset: 5Przyidzie Aharon y ſynowie ie
33:
go gdy ſię będzie miał ruſzyć o=
34:
boz/ y zeymą za słone zákrywá=
35:
nia/ y vwiną wnię ſkrzynię vmo
36:
wy:

werset: 6Y położą ná niey przykry-
37:
ćie z ſkor borſukowych/ y nákryią
38:
(ono) ſuknem modrym/ y záłożą
39:
drąſzki do niey.

werset: 7Tákże y ſtoł o-
40:
blicżny nákryią ſuknem modrym
41:
a pokłádą ná nim miſy/ lyſzki/ cżá
42:
ſzki y konwie/ y nakrywki do ná=


strona: 74d

1:
krywánia/ a chleb vſtáwicżny ná
2:
nim będzie:

werset: 8Y nákryią to ſuk-
3:
nem ſzárłatowym/ á záś to ná=
4:
kryią przykryćim drugim (co) z
5:
ſkor borſukowych: y zálożą drąſz
6:
ki do niego.

werset: 9Teſz wezmą ſukno
7:
modre/ y nákryią świecżnik
8:
świátły z lámpámi iego y nożycż=
9:
ki y vćierádłá/ y wſzytko oliwne
10:
nacżynie/ ktorym mu służą.

werset: 10Y
11:
włożą iy y wſzytko nacżynie iego
12:
do przykryćia z ſkor borſukowych
13:
y włożą ná drąſzki.

werset: 11Teſz ołtarz
14:
złoty przykryią ſuknem modrym
15:
y vwiną to w przykryćie z ſkor bor
16:
ſukowych/ y záłożą drąſzki iego.

werset: 12Zbiorą teſz wſzytko nacżynie
17:
służby/ ktorym służą w przeby=
18:
tku świętym y włożą wſukno mo
19:
dre/ y vwiną to wprzykryćie (co)
20:
z ſkor borſukowych/ y włożą ná
21:
drąſzki.

werset: 13Záś popioł zmiotſzy z
22:
ołtarzá nákryią iy ſuknem kár=
23:
mezynowym.

werset: 14Y włożą do nie-
24:
go wſzytko nacżynie iego/ ktorym
25:
mu służą łopáty/ widełki/ miotły/
26:
y miednice/ y wſzytko nacżynie oł
27:
tarza/ y włożą nań przykryćie z=
28:
ſkor borſukowych/ y zálożą drą=
29:
ſzki do niego.

werset: 15A (gdy) dokońcży
30:
Aharon y ſynowie iego vwijáć
31:
swiątnice y wſzego nacżynia iey/
32:
gdy ſię będzie miał ruſzyć oboz/
33:
tedy ták potym przyidą ſynowie
34:
Kieháthowi nieść/ ále ſię niedo=
35:
tkną nic świętego/ áby niepo=
36:
márli: To (ieſt) brzemię ſynow
37:
Kieháthowych wnamioćie zgro
38:
mádzenią.

werset: 16Záś vrząd Eleáza-
39:
rá ſyná Aharoná ofiárowniká/
40:
oliwá do świecżniká kádzenie z=
41:
wonnych zioł obiátá vſtáicżna
42:
y oliwá námázywánia: vrząd w=
43:
ſzego przebytku/ y wſzego co w=
44:
nim/ y wświątnicy/ y wnacżyniu
45:
iego.

werset: 17Y mowił Iehowá do Mo
46:
iżeſza y do Aharona rzekąc:

werset: 18Nie wykorzenićie Pokolenia
47:
plemieniá Kiehathowego ſpo=
48:
środku Lewitow.

rozdział: 7



strona: 77a

werset: 8Záś cżtery
1:
wozy á ośm bykow dał ſynom
2:
Merárego/ wedle ich slużby/
3:
pod ręką Ithámárá ſyná Aharo
4:
ná ofiárowniká.

werset: 9A ſynom Ká-
5:
hátowym niedał (nic) ponieważ
6:
służbá świętych (rzecży) ná nich
7:
(á) ná rámionách (ie) noſili.

werset: 10Y
8:
przyprowádzili Hetmánowie ná
9:
obnowienie ołtarzá/ onego dniá
10:
(ktorego) iy námázano/ tedy przy
11:
prowádzili kśiążętá ich dáry ſwe
12:
przed ołtarz.

werset: 11Y rzekł Iehowá
13:
do Moiżeſzá: kſiążę iedno dniá te
14:
go/ á drugie kſiążę dniá drugie=
15:
go/ niech przynoſzą dáry ſwe ná
16:
obnowienie ołtarzá.

werset: 12Y było że
17:
przyniosł dniá pierwſzego dar
18:
ſwoy Náháſzon ſyn Amminádá=
19:
bow ſpokolenia Iehudy.

werset: 13A dar
20:
iego miſá śrebrna iedná/ ſto y
21:
trzydzieśći (ſzeklow) waga iey/
22:
cżáſzá iedná śrebrná ſiedmdzie=
23:
ſiąt ſzeklow/ ná ſzekiel święty/ o=
24:
bie pełne białey mąki przyprá=
25:
wione w oliwie ná obiátę.

werset: 14
Wlaſnie/ ręká iedná tákże niżey.

26:
Przyſtawká iedná złota dzie=
27:
ſiąći (ſzeklow) pełna kádzidłá.

werset: 15Cielec ieden/ báran ieden/ ba-
28:
ránek ieden łońſki ná cáłopale=
29:
nie.
Właſnie kozieł kozi tákże niżey.

werset: 16Kozieł ieden (ná ofiárę)
30:
zá grzech.

werset: 17A ná ofiárę dziękow
31:
ną byki dwá/ báránow pięć/ ko=
32:
złow pięć/ báránow łońſkich pięć
33:
Ten (ieſt) dar Náháſzoná ſyná
34:
Amminádabowego.

werset: 18Drugie-
35:
go dniá ofiárował Náthánáel
36:
ſyn Cuarow kſiążę Iſáſzehárá.

werset: 19Ofiárował dar ſwoy miſę śre-
37:
brną iednę/ ſtoy trzydzieśći (ſze=
38:
klow) wagá iey/ czáſzę śrebrną
39:
iednę ſiedmidzieſiąt ſzeklow/ ná
40:
ſzekiel święty/ obie pełne białey
41:
mąki w oliwie przyprawioney/
42:
ná obiatę.

werset: 20Przyſtáwkę iednę
43:
złotą dzieſiąci (ſzeklow) pełnę ká
44:
dzidłá.

werset: 21Cielcá iednego/ báráná łońſzcżaká ie-
45:
dnego ná cáłopalenie.

werset: 22Kozlá


strona: 77b

1:
iednego ná (ofiárę) zá grzech.

werset: 23A ná ofiárę dziękowną dwá
2:
byki/ báránow pięć/ kozlow pięć/
3:
báránow lońſkich pięć. To dar
4:
Náthánáelá ſyná Cuhárowego.

werset: 24Dniá trzećieo kſiążę ſynow Ze=
5:
bulonowych Eliaw ſyn Chele=
6:
now.

werset: 25Dar iego miſá śrebrna
7:
iedná/ ſto y trzydzieśći (ſzeklow)
8:
wagá iey: cżáſzá śrebrna iedná
9:
ſiedmdzieſiąt ſzeklow/ ná ſzekel
10:
święty/ obie pełne białey mąki
11:
przypráwioney w oliwie/ ná o=
12:
fiárę ſniednią.

werset: 26Przyſtáwka ie
13:
dná złota dzieſiąći (ſzeklow) peł=
14:
na kádzidłá.

werset: 27Cielec ieden/ bá-
15:
ran (ſtáry) ieden/ báran łońſki ie
16:
den ná cáłopalenie.

werset: 28Kozieł ie-
17:
den ná (ofiárę) zá grzech.

werset: 29A ná
18:
ofiarę dziękowną dwá byki/ bá=
19:
ranow pięć/ kozłow pięć/ bárá=
20:
now łońſkich pięć: to dar Eliawá
21:
ſyná Chelonowego.

werset: 30Cżwarte-
22:
go dniá kſiążę ſynow Reubeno=
23:
wych Elicur ſyn Sżedeurow.

werset: 31Dar iego/ miſá śrebrna iedná/
24:
ſto y trzydzieśći (ſzeklow) wagá
25:
iey: cżáſzá śrebrna iedná ſiedm=
26:
dzieſiąt ſzeklow ná ſzekel poświą
27:
tny/ á obie pełne białey mąki w=
28:
oliwie przypráwioney ná ofiárę
29:
śniedną.

werset: 32Przyſtáwka iedná zło
30:
tá dzieſiąći (ſzeklow) pełna kádzi
31:
dłá.

werset: 33Cielec ieden/ báran (ſtá-
32:
ry ieden/ báran lońſki ieden ná
33:
cáłopalenie.

werset: 34Kozieł ieden ná
34:
(ofiárę) zá grzech.

werset: 35A ná ofiárę
35:
dziękowną dwá byki/ pięć bárá=
36:
now/ pięć kozłow/ y báránow łoń=
37:
ſkich pięć: To dar Elicurá ſyná
38:
Szedeurowego.

werset: 36Piątego dniá
39:
kſiążę ſynow Sżymeonowych
40:
Sżelumiel ſyn Curſzádáiego.

werset: 37Dar iego miſá śrebrná iedná/
41:
ſto y trzydzieśći (ſzeklow)wagá
42:
iey: Czáſzá śrebrna iedná ſiedm
43:
dzieſiąt ſzeklow/ ná ſzekel poświą
44:
tny/ oboie pełne mąki białey przy
45:
práwioney w oliwie ná obiátę.

werset: 38Przyſtáwká iedná złota dzie-


strona: 77b

Cżwarte Kſięgi Moiżeſzowe
1:
ſiąći (ſzeklow) pełna kádzidłá.


strona: 77c


rozdział: 10



strona: 79b

werset: 9Teſz gdy wyćiągniećie ku bi-
1:
twie wziemi wáſzey ná nieprzyia


strona: 79c

Cżwarte Kſięgi Moiżeſzowe
1:
ćielá woiuiącego was/
2:
tedy trą=
3:
bić będziećie ogromnie ná tych
4:
trąbách/ á wſpomnieni będzie=
5:
ćie przed Iehową Bogiem wá=
6:
ſzym/ y zbáwi was od nieprzyia=
7:
ćioł wáſzych.

werset: 10Też cżáſu weſela
8:
wáſzego/ y ná vrocżyſte świętá
9:
wáſze/ y ná now mieſiącow wá=
10:
ſzych trąbić będziećie w te trąby/
11:
ná cáłopalenia wáſze y ná ofiáry
12:
waſze dziękowne/ y będą wam
13:
dla wſpominánia przed Bogiem
14:
wáſzym: iam Iehowa Bog wáſz.

werset: 11Y było roku wtorego mieſiącá
15:
wtorego/ dwudzieſteo (dniá
16:
mieſiącá. podniosł ſię obłok od
17:
przebytku zborowego.

werset: 12Y ruſzyli
18:
ſię ſynowie Izráelowi vfámi
19:
ſwemi zpuſtynie Synái/ y oſiadł
20:
obłok w puſtyni Páráńſkiey.

werset: 13
Niżey. 33. 5. Moi: 1.
Y
21:
ruſzyli ſię naprzod ná vſtne sło=
22:
wo Iehowy wręce Moiżeſzowey

werset: 14Y ćiągnęłá chorągiew obozu
23:
ſynow Iehudy naprzod z weyſki
24:
ſwemi/ a nád woyſkiem iego Ná
25:
háſzon ſyn Amminádábow.

werset: 15A
26:
nád woyſkiem pokolenia ſynow
27:
Iſaſzehárowych Náthánáel ſyn
28:
Cuarow.

werset: 16Záś nád woyſkiem po
29:
kolenia ſynow Zebulonowych E
30:
liaw ſyn Chelonow.

werset: 17Y złożon
31:
przybytek/ y ruſzyli ſię ſynowie
32:
Gerſzonowi/ y ſynowie Meráre
33:
go nioſąc przybytek.

werset: 18Y ruſzy-
34:
łá ſię chorągiew obozu Reubinoweo
35:
zwoyſki ſwemi/ á nad woy
36:
ſkiem ieo Elicur ſyn Sżedeurow

werset: 19Záś nád woyſkiem pokolenia
37:
ſynow Sżymeonowych Sżelumi
38:
el ſyn Curyſzáddáieo.

werset: 20Záś nád
39:
woyſkiem pokolenia ſynow Ga=
40:
dowych/ Eliaſaf ſyn Deguelow.

werset: 21Potym ruſzyli ſię Káháthymo-
41:
wie nioſąc
To ieſt ſkrzynie ołtarz złoty.

42:
świątośći/ y podnie
43:
ſli przybytek (oni) niſz ći przyſzli.

werset: 22Záś ruſzáłá ſię chorągiew obo
44:
zu ſynow Efraimowych zwoyſki
45:
ſwemi/ á nád woyſkiem iego Eli
46:
ſzámá ſyn Ammihudow.

werset: 23Záś
47:
nad woyſkiem pokolenia ſynow


strona: 79d

1:
Menáſeſowych. Gámáliel ſyn Pe
2:
dahecurow.

werset: 24Zaś nád woyſkiem
3:
pokolenia ſynow Biniámino=
4:
wych Awidan ſyn Gideonow.

werset: 25Potym ruſzáłá ſię chorągiew o
5:
bozu ſynow Danowych/
Albo zbieráiąc do wſzech obozow.

6:
záwie=
7:
ráiąc wſzytki obozy/ zwoyſki ſwe=
8:
mi: á nád obozem iego Achiezer
9:
ſyn Armiſzáddáiow

werset: 26Záś nád
10:
woyſkiem pokolenia ſynow Aſze
11:
rowych/ Págiel ſyn Ochranow.

werset: 27A nád woyſkiem pokolenia ſy
12:
now Náftalego Achirá ſyn Ená
13:
now.

werset: 28Te (ſą) ćiągnienia ſynow
14:
Izráelowych wedle woyſk ich/ y
15:
(ták) ſię ruſzyli.

werset: 29Y rzekł Moi
16:
żeſz Chowawowi ſynowi Rágue
17:
elá Midyáńſkiego świekrá Moj
18:
żeſzowego/ my ćiągniemy do
19:
mieyſcá o ktorem rzekł Iehowá:
20:
Dam ie wam/ idz známi á vcży
21:
niemy tobie dobrze/ poniewaſz
22:
Iehowa dobrze mowił o Izráe
23:
lu.

werset: 30Y rzekl do niego: niepoydę
24:
ále do ziemie moiey y do rodziny
25:
moiey poydę.

werset: 31Y rzekł: proſzę
26:
nie opuſzcżay nas. bo wieſz ſtany
27:
náſze w puſtyni/ á (ták) będzieſz
28:
nam iako ocży.

werset: 32A gdy poydzieſz
29:
z námi/ tedy ſtego dobrá/ ktorym
30:
nas Iehowá vracży/ dobrze v=
31:
cżynimy tobie

werset: 33Y ćiągnęli od gory
32:
Iehowy drogą trzech dni:
33:
á ſkrzyniá przymierza Iehowy
34:
ćiągnęła przed nimi drogą trzech
35:
dni áby im wyſzpiegowáłá odpo
36:
cżynienie.

werset: 34A obłok Iehowy
37:
(był) nád nimi wednie/ gdy ſię ru
38:
ſzáli z obozu.

werset: 35Y bywáło gdy ſię
39:
ruſzyć miáłá ſkrzyniá/ tedy ma=
40:
wiał Moizeſz: powſtań Iehowo
41:
á rozſypą ſię nieprzyiaćiele twoi
42:
y po vćiekáią nienayrzący ćię od
43:
oblicza twego.

werset: 36A gdy miáłá
44:
odpocżąć mawiał: náwroć ſię Ie=
45:
howo (ku) mnogim tyſiącom I=
46:
zráelowym.




strona: 79d

rozdział: 14



strona: 82a

werset: 20Y rzekł
1:
Iehowá: odpuśćiłem podług sło=
2:
wá twego.

werset: 21A wſzákoſz żywę ia
3:
y nápelni ſię sławá Iehowy wſzy
4:
tká ziemiá.

werset: 22Ze wſzyſcy ći mężo-
5:
wie ktorzy wiedzieli sławę moię
6:
y známioná moie ktorem pocży
7:
nił w Micraimie y wpuſtyni/ á
8:
kuſili mię/ iuſz dzieſięć kroć nie=
9:
chcąc słucháć gloſu iego

werset: 23Ies-
10:
li vjrzą ziemię ktorąm przyſiągł
11:
oycom ich: y wſzyſcy drażniący
12:
mię nie vyrzą iey.
1 Kor. 10. Iozue. 14.

werset: 24A sługę me
13:
go Kálewá poniewaſz był duch
14:
inſzy znim/
Właſnie/ y wypełnił ie zemną.

15:
y dokońcá ſzedł zá
16:
mną/ tedy go wprowádzę do zie=
17:
mie do ktorey idzie á naſienie ie
18:
go odziedzicży ią/ y Amáleká y
19:
Kánááná mieſzkaiącego po do=
20:
linie.

werset: 25Iutro wroććie ſię á ćią
21:
gnićie ſobie wpuſzcżą drogą mo=
22:
rzá
Albo iáko wyſzſſey trzćinnego

23:
Sufſkiego.

werset: 26Y mowił Ie-
24:
howá do Moiżeſzá y do Aharoná
25:
rzekąc:

werset: 27Dokądże tá zła gromá
26:
dá ſzemrze przećiw mnie? ſzem=
27:
ránia ſynow Izráelowych ktore
28:
mi ſzemrzą przećiw mnie/ słyſza=
29:
łem.

werset: 28Rzecż do nich: żywę ia mo
30:
wi Iehowá/ ieſli nie ták iákośćie
31:
ſámi mowili w vſzu moich/ vcży=
32:
nię wam.
5. Moi: 1. Iozue 3: Pſalm. 106. Pſalm: 95.

werset: 29Wpuſtyni tey polę-
33:
gą trupy wáſze/ y wſzytki pocżty
34:
wáſze/ y wſzytki lidżby wáſze/ od
35:
ſyná (ktoremu) dwádzieśćiá lat
36:
y wysſzey/ ktorzyśćie ſzemráli ná
37:
mię.

werset: 30Ieſli wy wnidziećie do (o-
38:
ney) ziemie/ o ktorąm podnoſil
39:
rękę moię/ ábym was ná niey po
40:
ſádził/ oprocż Kálewá ſyná Ie=
41:
funnego á Iehoſzuy ſyná Nuno=
42:
wego.

werset: 31Lecż dziatki wáſze (ná)
43:
ktoreśćie mowili rozchwycone
44:
będą/ wprowádzę/ y poznáią zie
45:
mię/ ktorąśćie wy wzgardzili.

werset: 32A trupy wáſze polęgą wpuſty
46:
ni tey.

werset: 33Záś ſynowie wáſzy będą
47:
páſterzmi wpuſtyni cżterdzieśći
48:
lat/ y ponioſą zbłaznienie wáſze


strona: 82b

1:
áſz zniſzcżeią trupy waſze w puſty
2:
ni.

werset: 34Wedle lidżby dni ktoryche-
3:
śćie ſzpiegowáli ziemie/ cżterdzie
4:
śći dni/
w Hebrey dwá kroć dzień zá rok dzień zá rok

5:
dzień zá rok (licżąc) no=
6:
ſić będziećie niepráwośći wáſze/
7:
cżterdzieśći lat/ że poznaćie (co
8:
to) mnie dráżnić.

werset: 35Ia Iehowá
9:
mowiłem: ieſli tego nie vcżynię
10:
wſzev mnoſtwu złemu temu/ ſpi=
11:
káiącym ſię ná mię: wpuſtyni tey
12:
zniſzcżeią/ y tám vmrą.

werset: 36A oni
13:
mężowie ktore poſyłał Moiżeſz
14:
wyſzpiegowáć ziemie/ ktorzy ſię
15:
wroćili/ y ku ſzemrániu przywie
16:
dli nań wſzytek zbor wynoſząc
17:
háńbę ná onę ziemię.
Iudá. 1.

werset: 37Tedy po-
18:
márli/ mężowie oni wynoſzący
19:
háńbę ná ziemię (onę iáko ná) złą
20:
od kazni przed Iehową.

werset: 38Lecż
21:
Iehoſzua ſyn Nunow y Kalew
22:
ſyn Iefunnego żyli (będąc) zmę
23:
żow onych ktorzy chodzili ſzpie=
24:
gowáć zemie.

werset: 39Y mowił Moi-
25:
żeſz słowá te do wſzech ſynow I=
26:
zráelowych/ y płákał lud bárzo.

werset: 40Y wſtali ráno/ y wſtąpili ná
27:
wierzch gory rzekąc: owo my że
28:
poydziemy do mieyſcá/ ktore
29:
rzekł Iehowá: boſmy zgrzeſzyli.

werset: 41Y rzekł Moiżeſz: przecż wy y w
30:
tym przeſtępuiećie slowo Ieho=
31:
wy? y to ſię nie zdárzy.

werset: 42Niechodzćie poniewaſz nie-
32:
máſz Iehowy miedzy wámi/ aby=
33:
śćie nie polegli przed nieprzyia=
34:
ćioły waſzymi.

werset: 43Bo Amálek y
35:
Kánáán tám przed wámi/ á (ták)
36:
wpádniećie ná miecż. Bo iżeśćie
37:
názad od Iehowy poſzli/ tedy
38:
(teſz) nie będzie Iehowá zwámi.

werset: 44Y zuchwalili ſię iść ná wierzch
39:
gory/ lecż ſkrzyniá przymierza
40:
Iehowy y Moiżeſz nie wyſzli zpo
41:
środku obozu.

werset: 45Y zeſzli Amale
42:
kitowie y Kánáánowie mieſzká=
43:
iący ná oney gorze/ y pobili y po=
44:
tárli ie áſz do Chormy.

rozdział: 17



strona: 84c

Cżwarte kſięgi Moiżeſzowe
werset: 13Każdy kto przyſtępuiąc przy-
1:
ſtąpi do przebytku Iehowy v=
2:
mrze/ cżyli (ták) vmieráiąc wy=
3:
giniemy?

rozdział: 18
Rozdział 18.
werset: 1I Rzekł Iehowá do A
4:
haroná:
5:
Ty y ſynowie
6:
twoi/ y dom oycá twego
7:
ſtobą noſić będziećie nie
8:
práwość świątnice: teſz ty y ſyno
9:
wie twoi ſtobą ponieſiećie nie=
10:
práwość ofiáronictwá wáſze=
11:
go.

werset: 2Teſz y bráćią twoię poko
12:
lenie Lewiego rod oycá twego
13:
przybawiſz kſobie/ y niech ſię
14:
przyłącżą do ćiebie/ áby posłu=
15:
gowáli tobie/ y tobie
16:
y ſynom
17:
twoim ſtobą przed namiotem
18:
świádeſtwá.

werset: 3Y będą ſtrzec v-
19:
rzędu twego/ y oſtrożnośći wſzy
20:
tkiego namiotu/ tylko do nacży=
21:
nia świątnice/ á do ołtarzá nie
22:
przyſtąpią/ áby nepomárli y o=
23:
ni y wy.

werset: 4Y będą przyłącżeni do
24:
ćiebie/ y ſtrzec będą oſtrożnośći
25:
namiotu świádeſtwá/ wedle w=
26:
ſzey służby namiotu/ ále obcy
27:
niech nie przyſtępuie do was.

werset: 5A (przeto) ſtrzec będziećie
Właſnie ſtraże ábo oſtrożnośći

28:
za
29:
cnośći świątnice/ y zacnośći oł
30:
tarzá/ áby niebyło iuſz ná potym
31:
gniewu ná ſyny Izráelowe.

werset: 6A
32:
otom ia wziął bráćią wáſzę Le=
33:
wity ſpośrodku ſynow Izráelo=
34:
wych/ wám (zá) dar dáni Ieho=
35:
wie ku służeniu służby namiotu
36:
świádeſtwá.

werset: 7A (ták) ty y ſyno
37:
wie twoi ſtobą będziećie ſtrzec o
38:
fiárownictwá wáſzego/ wkáż=
39:
dey rzecży ołtarzá/ y co zá zasło=
40:
ną/ y będziećie służyć służbę/ dá=
41:
rem dałem wam ofiárownictwo
42:
á przeto obcy przyſtępuiący zá=
43:
bit będzie.

werset: 8Y mowił Iehowá
44:
do Aharoná: A otom ia dał to
45:
bie
Właſnie/ oſtrożność podnoſzenia mego.

46:
dochod co mnie przynoſzą/
47:
y wſzytko (co) poświącáią ſyno=
48:
wie Izráelowi/ tobiem to dał we


strona: 84d

1:
dle namazania/ y ſynom twym v=
2:
ſtáwą wiecżną.

werset: 9To będzie to-
3:
bie z ofiar naświętſzych/ káżdy
4:
dar ich/ y káżda obiátá ich/ y ká
5:
żda ich (ofiárá) zá grzech/ y káżda
6:
ich (ofiárá) zá wyſtęp/ ktorą przy
7:
noſzą mnie/ święte (nád) świętemi
8:
twoie ieſt/ y ſynow twoich.

werset: 10W naświętſzey świątnicy bę
9:
dzieſz to ieść: káżdy męſzcżyzná
10:
będzie ono ieść/ zá święte będzie
11:
v ćiebie.

werset: 11Y to tobie: podnoſze-
12:
nie podárku ich/ y káżde obracá
13:
nie ſynow Izráelowych/ tobie da
14:
łem to y ſynom twoim y corkam
15:
twym ſtobą/ vſtáwą wiecżną:
16:

17:
żdy cżyſty w domu twoim będzie
18:
to ieść.

werset: 12Wſzelką tłuſtość oliwy
19:
y wſzelką tłuſtość moſzcżu/ y zbo=
20:
ża/ pierwoćiny ich ktore dawáć
21:
będą Iehowie/ toboem ie dał.

werset: 13Pierwſze pożytki káżde ktore
22:
wziemi ich/ ktore przynioſą Ie=
23:
howie tobie będą: káżdy cżyſty
24:
w domu twym będzie ie ieść.

werset: 14Káżde
Co ieſt poświątne álbo chorem maſz ná końcu 3. kſiąg. 2. Moiż: 34.

25:
poświątne w Izráe=
26:
lu twoie będzie.

werset: 15Wſzytko co o-
27:
twarza żywot w káżdym ćiele/ kto
28:
re przynioſą Iehowie/ bądz cżło
29:
wiek bądz bydlę/ twoie będzie: á
30:
wſzákoż cżłowieká pierworodne
31:
go okupem okupiſz/ á tákże pierworodne
32:
bydlę niecżyſte odku=
33:
piſz.

werset: 16Co ma być odkupiono/ gdy
34:
mu będzie mieſiąc (ieden) odku=
35:
piſz ſzácunkiem śrebra/ piąćią
36:
ſzeklow ná ſzekiel święty wkto=
37:
rym dwádzieśćiá ger.

werset: 17A wſzá-
38:
koſz pierworodnego krowiego/
39:
ábo pierworodnego owcżego/ á
40:
bo pierworodnego koziego/ nie
41:
maſz odkupowáć: bo to święte/ krew ich wkropiſz ná ołtarz/ á łoy
42:
ich ſpaliſz ogniem na wonność
43:
słodkośći Iehowie.

werset: 18Lecż mię
44:
ſo ich tobie będzie/ iáko moſtek o
45:
bracánia/ y łopátká práwa to=
46:
bie będzie.

werset: 19Káżde podnoſzenia
47:
ſświęte/ ktore ofiáruią ſynowie
48:
Izráelowi/ Iehowie/ dałem to=


strona: 85a

Cżwarte Kſięgi Moiżeſzowe
1:
bie y ſynom twym/ y corkam twym ſtobą/
Co ieſt giera maſz wyſzey. 2 Moi: 30. 3. Moi: 27. Ezech: 45.

rozdział: 21



strona: 87a

werset: 31Y mieſzkał Izrá-
1:
el wziemi Emoreyſkiey.

werset: 32Potym
2:
posłał Moiżeſz wypátrowáć Ia
3:
zerá/ y pobráli miaſtecżká iego/
4:
y wykorzenił Emoreany/ ktorzy
5:
tám (byli.)
5. Moi: 3. y 29.

werset: 33Y wroćili ſię/ y wſtą
6:
pili drogą Báſzáńſką/ y wyſzedł
7:
Og krol Báſzáńſki ná zaśćie im/
8:
ſam y wſzytek lud iego/ ſtocżyć bi
9:
twę w Edreiu.

werset: 34Y rzekł Ieho-
10:
wá do Moiżeſzá/ nieboy ſię go/
11:
bom go dał wrękę twoię/ y wſzy=
12:
tek lud iego/ y ziemię iego/ á v=
13:
cżyniſz mu iákoś vcżynił Sycho=
14:
nowi krolowi Emorſkiemu kto-|
15:
ry mieſzkał w Cheſzbonie.

werset: 35Y po
16:
rázili go/ y ſyny iego/ y wſzytek
17:
lud iego/ áſz po nim ni ſzcżątká
18:
nie zoſtáło/ y poſiedli ziemię ieo.

werset: 36Y ćiągnęli ſynowie Izráelo
19:
wi/ y ſtánęli (obozem) ná polach
20:
Moáwſkich nád Iordanem (prze
21:
ćiw) Ierychowi.

rozdział: 22
Rozdział 22.
Rozdział wedle żyd: 6. Bálák.
werset: 1TEdy vyrzał Bálák
22:
ſyn Cipporow wſzytko
23:
co vcżynił Izráel Emo=
24:
rowi.

werset: 2A bał ſię Mo-
25:
aw oblicża (onego) ludu bárzo/
26:
bo był mnogi/ y zlękł ſię Moaw
Właſnie/ od oblicża ſynow.

27:
ſynow Izráelowych.

werset: 3Y rzekł
28:
Moaw do ſtárcow Midyáńſkich
29:
Teras tá zgráiá poliże wſzytko
30:
co około nas/ iáko byk liże trawę
31:
polną: á Bálák ſyn Cippoorow
32:
był ná ten cżás krolem Moáw=
33:
ſkim.

werset: 4Y posłał posły do Bilá-
34:
m ſyná Beorowego do Petho=
35:
rá/ ktory nád rzeką wziemi ſy=
36:
now ludu iego/ áby go przyzwáli
37:
rzekąc:

werset: 5Oto lud wyſzedł z Mi-
38:
cráimá/ oto pokrył oblicże ziemie
39:
a mieſzka przećiw mnie.

werset: 6A ták
40:
przydz proſzę (ćię) przeklni mi
41:
lud ten/ bo mocnieyſzy ieſt nad
42:
mię/ awabym go mogł zbić/ ábo
43:
go wygnáć z ziemie: bo wiem (iſz)
44:
koo błogosłáwiſz/ błogosłáwion


strona: 87b

1:
á kogo przeklinaſz/ przeklęty.

werset: 7Y poſzli ſtárcy Moáwſcy y ſtár
2:
cy Midyáńſcy/ á
To ieſt iáko niektorzy wykłádáią: zapłatá od wrozby.

3:
wrożby wrę=
4:
ku ich/ y przyſzli do Bilámá/ y mo
5:
wili do niego słowá Bálákowe.

werset: 8Y rzekł do nich: nocuyćie tu
6:
tey nocy/ á
Wlaſnie/ á przynioſę wam słowo.

7:
dam wam odpo=
8:
wiedz/ iako mowić będzie Ieho=
9:
wá do mnie/ y mieſzkáły kſiążętá
10:
Moáwſcy z Bilamem.

werset: 9Y przy
11:
ſzedł Bog do Bilámá/ y rzekł: co
12:
(zá) mężowie v ćiebie?

werset: 10Y rzekł
13:
Bilám do Bogá: Bálák ſyn Cip
14:
porow krol Moáwſki posłał do
15:
mnie.

werset: 11Oto lud wyſzedł z Mi-
16:
craimá/ y nákrył oblicże ziemie:
17:
teras przydz á przeklni mi go/ a
18:
wabym go mogł zwalcżyć á wy=
19:
gnáć go z ziemie.

werset: 12Y rzekł Bog do Bilámá: niechodz z nimi/ nie
20:
klni tego ludu/ bo ieſt błogosłá
21:
wiony.

werset: 13Y wſtał Bilám ráno y
22:
rzekł do kſiażąt Bálákowych: idz
23:
ćie do ziemie wáſzey. Bo odma=
24:
wia Iehowá dopuśćić mi idz zwá=
25:
mi.

werset: 14Y wſtały kſiążętá Moáw-
26:
ſkie/ y przyſzły do Báláká/ y rze=
27:
kli: odmowił Bilám przydz z ná=
28:
mi.

Właſnie/ y przycżynił ieſzcże Bálák posłá.
werset: 15Y posłał powtore Bálák
29:
kſiążąt więcey/ y zacniejſzych nád
30:
ony.

werset: 16Y przyſzli do Bilámá/ y
31:
rzekli mu: Tak mowi Bálák ſyn
32:
Cipporow: proſzę niech ćię nic nie
33:
hámuie żebyś przyſzedł do mnie.

werset: 17Bo cżćiąc vważę ćię bárzo/ y
34:
wſzytko co rzecżeſz do mnie vcży=
35:
nię/ przydz proſzę przeklni mi
36:
lud ten.

werset: 18Y odpowiedział Bi-
37:
lám/ y rzekł do sług Bálakowych
38:
choćby mi dał Bálák pełen dom
39:
ſwoy śrebrá y złotá/ niemogę przyſtąpić
40:
słowá Iehowy Bogá
41:
mego/ żebym vcżynił (co) máłego
42:
ábo wielkiego.

werset: 19A tákk zmieſz
43:
kayćie tu proſzę ieſzcże tę noc/ á
44:
bym wiedźiał co ieſzcże Iehowá
45:
mowić będzie zemną.

werset: 20Y przy-
46:
ſzedł Bog do Bilámá w nocy/ y
47:
rzekł mu: Ieſli przyidą mężowie
48:
oni zwáć ćię/ wſtań á idz z nimi/

rozdział: 26



strona: 89c

werset: 11Lecż ſynowie Korá
1:
chowi nie pomárli.

werset: 12Synowie
2:
Sżymeonowi wedle plemion
3:
ſwych: Od Nemuelá plemię
4:
Nemuelow: od Iáminá plemię
5:
Iaminow/ od Jáchiná plemię
6:
Iachinow.

werset: 13Od Zaráchá ple-
7:
mię Zarechow: od Sżaulá ple
8:
mię Sżaulow.

werset: 14Te (ſą) plemio-
9:
ná Sżymeonowe/ dwádzieśćiá y
10:
dwá tyſiącá/ y dwie śćie.

werset: 15Syno
11:
wie Gadowi y plemioná ich od
12:
Cefoná plemię Cefonow: od Chá
13:
giego plemię Chágiow: od Sżu=
14:
niego plemię Sżuniow.

werset: 16Od O
15:
zniego plemię Ozniow: od Erye
16:
go plemię Eryow.

werset: 17Od Arodá
17:
plemię Arodow: od Arheliego
18:
plemię Arheliow:

werset: 18Te plemio-
19:
ná ſynow Gadowych/ á pocżtow
20:
ich/ cżterdzieśći tyſięcy y pięćſet.
1. Moi. 38.

werset: 19Synowie Iudy Er y Onan:
21:
lecż vmárł Er y Onan wziemi
22:
Kánáańſkiey.

werset: 20A byli ſynowie
23:
Iudy wedle plemion ſwych: Od
24:
Sżele plemię Sżeleniow/ od Fa
25:
reſá plemię Fareſowicżow: od Ze
26:
ráchá plemię Zeráchow.

werset: 21Záś
27:
Fareſowi ſynowie byli: od Heſro
28:
ná plemię Heſroniow: od Chá=
29:
mulá plemię Chámuliow.

werset: 22Te
30:
plemioná Iudy/ á pocżtow ich
31:
ſiedmdzieſiąt y ſześć tyſięcy/ y pięć
32:
ſet.

werset: 23Synowie Iſáſzchárowi/ y
33:
plemioná ich. Tholáh (od ktore=
34:
go) plemię Tholáitow. Od Pu
35:
wy plemię Puwitow: od Sżym
36:
roná plemię Szymronitow.

werset: 24Te
37:
(ſą) plemioná Iſáſzchára/ á pocż
38:
tow ich ſześćdzieſiąt cżtery tyſiące
39:
y trziſtá.

werset: 25Sjnowie Zebulonowi j
40:
plemioná ich: od Saredá plemię
41:
Saredytow: od Eloná plemię E
42:
lonitow: od Iachleelá plemię Ia
43:
chleeitow.

werset: 26Te (ſą) plemioná Ze
44:
bulonowe á pocżtow ich ſześćdzie
45:
ſiąt tyſięcy y pięć ſet.

werset: 27Synowie
46:
Iozefowi y plemioná ich/ Máná
47:
ſze y Efraim.
Iozue. 17.

werset: 28Synowie Má-
48:
násſeſowi: od machirá plemię má


strona: 89d

1:
chirytow záś Machir ſpłodził Gi
2:
leadá (od tego) plemie Gileady=
3:
tow.

werset: 29Ci (ſą) ſynowie Gileado-
4:
wi: Ihezer (od ktorego) plemię
5:
Ihezerytow: od Cheleká plemię
6:
Chelekitow.

werset: 30Zás Aſryel (od kto
7:
rego) plemię Aſyelitow/ y Sże
8:
chem (od ktorego) plemię Sże=
9:
chemitow.

werset: 31Záś Sżemidá (od
10:
ktorego) plemię Sżemidáitow.
11:
záś Chefer (od ktorego) plemię
12:
Cheferytow.

werset: 32Lecż
13:
Celefchad ſyn Cheforow niemiał
14:
ſynow/ tylko corki: á miáná co=
15:
rek Celofchadowych Machlah/ y
16:
Nohah/ Choglah/ Milkah y
17:
Tyrcah.

werset: 33Ty (ſą) plemioná Má-
18:
násſeſá/ á pocżtu ich pięćdzieſiąt
19:
y dwá tyſiącá/ y ſiedm ſet.

werset: 34Ci
20:
(ſą) ſynowie Efraimowi/ y ple=
21:
mioná ich: od Sżuthelácha ple=
22:
mię Szuthálechow od Wecherá
23:
plemię Wáchrytow: od Tháchá=
24:
ná plemię Tháchámitow.

werset: 35Záś
25:
ći (ſą) ſynowie Sżuteláchowi: od
26:
Eráná plemię Eránitow.

werset: 36Ty
27:
ſą plemioná ſynow Efraimo=
28:
wych/ á pocżtow ich trzydzieśći y
29:
dwá tyſiącá y pięć ſet.

werset: 37Ci (ſą) ſy-
30:
nowie Iozefowi/ y plemioná ich

werset: 38Synowie Beniáminowi y ple
31:
mioná ich: od Bele plemię Belá
32:
itow: od Aſzbalá plemię Aſzbeli=
33:
tow: od Achirámá plemię Achi=
34:
ramitow.

werset: 39Od Sżefufámá ple-
35:
mię Sżefufamitow: od Chufamá
36:
plemię Chufamitow.

werset: 40Záś ſyno
37:
wie Bele/ byli Ared y Nááman
38:
(od Aredá) plemię Aredytow/
39:
á od Náámáná plemię Nááma=
40:
nitow.

werset: 41To ſynowie Biniámino
41:
wi y plemiona ich/ á pocżtow ich
42:
czterdzieśći y pięć tyſięcy y ſześć
43:
ſet.

werset: 42Ci (ſą) ſynowie Dánowi/ y
44:
plemioná ich: od Sżuchámá ple=
45:
mię Szuchámitow: ty (ſą) plemio
46:
ná Danowe/ wedle plemion ich.

werset: 43Wſzech plemion Szuchámi-
47:
tow y pocżtow ich ſześćdzieſiąt y
48:
cżterzy tyſiące/ y cżterzy ſtá.

rozdział: 29



strona: 92a

werset: 29Záś ſzoſtego dniá
1:
cielcow ośm/ dwu báránow (ſtá
2:
rych) báránow lońſkich czternáś
3:
ćie doſkonáłych.

werset: 30A obiátá ich/ y
4:
zákrapiániá ich do ćielcow/ do
5:
báránow (ſtárych) y łońſkich po
6:
dług lidżby iáko obycżay.

werset: 31Ko-
7:
złá teſz iednego (ofiárowáć bę=
8:
dziećie) zá grzech/ oprocz cáło
9:
palenia vſtáwicżnego/ obiáty ie
10:
go y zákrapiánia iego:

werset: 32Záś
11:
dniá ſiodmego ćielcow ſiedm/ bá
12:
ránow (ſtárych) dwa báránow
13:
łońſkich cżternaśćie doſkonáłych.

werset: 33Obiátá ich/ y zakrapiánia ich
14:
do ćielcow/ do báránow (ſtárych)
15:
y do báránow lońſkich wedle lidż=
16:
by iáko obycżay/

werset: 34Kozłá teſz ie
17:
dnego (ofiárowáć będziećie) zá
18:
grzech/ oprocż cáłopalenia vſtá=
19:
wicżnego/ y obiáty iego/ y zákra=
20:
piánia iego.

werset: 35A oſmego dniá za
21:
wśćiągnienie będzie v was/ ża=
22:
dne do dzielá niewolnicżego nie=
23:
będziećie dziáláć.

werset: 36Lecż ofiárowáć będziećie cáło
24:
palenie ogniſte wonność słodko
25:
śći Iehowie/ ćielcá iednego/ bá
26:
ráná (ſtárego) iednego/ bárá
27:
now lońſkich ſiedm doſkonáłych.

werset: 37Obiátá ich y zákrápiánie ich
28:
do ćielca/ do báráná (ſtárego) y
29:
do báránow łońſkich ná lidżbę iá
30:
ko obycżay.

werset: 38Kozłá teſz iednego
31:
zá grzech/ oprocż cáłopalenia v
32:
ſtáwicżnego/ y obiáty iego/ y zá=
33:
krapiánia iego:

werset: 39Te (ofiáry) cży
34:
nić będziećie Iehowie ná vrocży
35:
ſte święta wáſze/ okrom ſlubow
36:
nych (ofiar) wáſzych/ y dobro=
37:
wolnych wáſzych/ wcáłopale=
38:
niach wáſzych/ y w obiátách wá=
39:
ſzych/ y wzákrápiániach wáſzych
40:
y wdziękownych (ofiárách) wá=
41:
ſzych.

werset: 40A (ták) roſpowiedał Moi-
42:
żeſz ſynom Izráelowym wſzytko/
43:
iáko roſkazał Iehowá Moiżeſzo=
44:
wi.

rozdział: 30



strona: 92b

1:
Rozdział 30
Rozdział wedle żyd: 8. Mavoth
werset: 1Y Mowił Moiżeſz do
2:
przełożonych nád poko=
3:
leńmi ſynow Izráelo=
4:
wych/ rzekąc: tá (ieſt)
5:
rzecż ktorą kazał Iehowá.
5: Moi: 23.

werset: 2Mąſz gdy poſlubi ſlub Ieho-
6:
wie/ ábo przyſięgę przyſięże ob=
7:
więzuiąc obwiązánim duſzę ſwo
8:
ię/ nie złamie słowáſwego/ wſzytko
9:
iáko wyſzło z vſt iego vcżyni.

werset: 3Záś niewiáſtá gdy ſlubi ſlub
10:
Iehowie/ á obowiąże ſię obowią
11:
zánim wdomu oycá ſwego w=
12:
młodośći ſwey.

werset: 4I vſłyſzy oćiec
13:
iey ſlub iey/ y obowiązánie iey
14:
ktorym obowiązáłá duſzę ſwoię
15:
á zmilcży iey oćiec/ tedy ważyc będą wſzytki ſluby iey/ y káżde o
16:
obowiązánie ktorym ſię pbowią=
17:
záłá ná duſzę ſwoię mocne będzie

werset: 5Lecż ieſli iey odmowi oćiec iey
18:
onego dniá ktorego ſłyſzał iáki
19:
kolwiek iey ſlub/ y obowiązánie
20:
iey ktorym obowięzowáłá duſzę
21:
ſwoię/ (tedy) nie poydzie/ á Ie=
22:
howá odpuśći iey/ poniewaſz bronił
23:
iey oćiec iey tego/
Wlaſnie/ á ieſli będąc będzie mężowi.

werset: 6A ieſli poydzie zá mąſz/ á ſluby iey (bę-
24:
dą) ná niey/ álbo nie obacżne wy
25:
mowienie/ vſt iey/ ktorym obo
26:
wiązáłá duſzę ſwą/

werset: 7Lecżby v-
27:
słyſzał mąſz iey á onego dniá kto
28:
rego vſłyſzał zmilcżałby iey/ te=
29:
dy ważyć będą ſluby iey/ y obo=
30:
wiąſki iey ktoremi obowiązáłá
31:
duſzę ſwą ſtać będą.

werset: 8Lecż ieſli
32:
onego dniá ktorego vsłyſzał mąż
33:
iey/ odmowił iey tego/ tedy ro=
34:
zruſzył sluby iey/ ktore ná niey/ y
35:
otworzenie vſt iey/ ktorym obo=
36:
wiązáłá duſzę ſwą/ á Iehowá od
37:
puśći iey.

werset: 9Zás ſlub wdowy y ro
38:
zwiedzioney káżdy/ ktorym obo=
39:
wiązałá duſzę ſwą trwa nád
40:
nią.

werset: 10Lecż ieſli wdomu mężá
41:
ſweo ſlubiłá/ ábo obowiązániem
42:
obowiązałá duſzę ſwoię przes


strona: 92c

1:
przyſięgę.

rozdział: 33



strona: 94c

Cżwarte kſięgi Moiżeſzowe
2: Moi. 14.
werset: 7Záś wyćiągnęli z Ethama/ y
1:
wroćili ſię do Piháchyrothá/ kto
2:
ry przed Bááloefonem/ y położy
3:
li ſię przed Migdolem.

werset: 8Záś ćią
4:
gnęli z Penehachyrothá/ y prze=
5:
ſzli przes pośrodek morzá do pu
6:
ſtynie/ y ſzli drogą trzech dni w=
7:
puſtyni Ethámſkiey/ y położyli
8:
ſię w Marze.
2 Moi:.15. y 16.

werset: 9Y wyćiągnęli z
9:
Mory/ y przyſzli do Elimá: á w=
10:
Elimie (było) dwánáśćie zrodeł
11:
wodnych/ y ſiedmdzieſiąt palm/
12:
y położyli ſię tám.

werset: 10Záś wyćią
13:
gnęli z Elimá/ á położyli ſię nád
14:
morzem
álbo trzćinnym/ álbo też wichrowatym/ 2. Moi: 17.

15:
Sufem.

werset: 11Záś wyćią-
16:
gnęli od morzá Sufá/ y położyli
17:
ſię wpuſtyni Syńſkiey.

werset: 12Záś wy-
18:
ćiągnęli zpuſtynie Syńſkiey y po
19:
łożyli ſię w Dofce.

werset: 13Záś wyćią-
20:
gnęli z Dofki/ y położyli ſię w Alu
21:
ſu.

werset: 14Záś wyćiągnęli z Aluſzá/ y
22:
polożyli ſię w Refidymie/ á tám
23:
niebyło wody ludowi ku pićiu.

2. Moi: 19.
werset: 15Y wyćiągnęli z Refidymá/ y po
24:
łożyli ſię wpuſtyni Synáyſkiey.

werset: 16Záś wyćiągnęli z puſtyni Sy-
25:
náyſkiey/ y położyli ſię w Kiwroth
26:
hatahawie.

werset: 17Záś wyćiągnęli z-
27:
Kiwrothhatáháwy/ y połozyli ſię
28:
w Cháceroćie.

werset: 18Záś wyćiągnęli
29:
z Chácerothu/ y położyli ſię w Rith=
30:
mie.
Wyſz. 11. Wyſz. 22.

werset: 19Záś wyćiągnęli z Rithmy/
31:
y położyli ſię w Rymonpárećie.

werset: 20Záś wyćiągneli z Rymonpare
32:
cá/ y położyli ſię w Liwnie.

werset: 21Záś wyćiągnęli z Liwná y po-
33:
łożyli ſię w Riſie.

werset: 22Záś wyćią
34:
gnęli z Riſy/ y położyli ſię w Kie=
35:
helaćie.

werset: 23Záś wyćiągnęli z Kie-
36:
helaty/ y położyli ſię ná gorze
37:
Sżaferze.

werset: 24Záś wyćiągnęli od
38:
gory Sżafery/ y położyli ſię w=
39:
Chárádzie.

werset: 25Záś wyćiągnęli z-
40:
Chárády/ y położyli ſię w Mákhe
41:
loćie.

werset: 26Záś wyćiągnęli z Makhe
42:
lotu y położyli ſię w Thácháćie.

werset: 27Záś wyćiągnęli z Tháchátu/ y
43:
położyli ſię w Tharáchu.

werset: 28Záś
44:
wyćiągnęli z Tháráchá/ y położy
45:
li ſię w Mithce.

werset: 29Záś wyćiągnęli


strona: 94d

1:
z Mithki/ y położyli ſię w Cháſzmo
2:
nie.

5 Moi. 10.
werset: 30Zás wyćiągnęli z Cháſzmo
3:
ny/ y położyli ſię w Moſeroćie.

werset: 31Záś wyćiągnęli z Moſerothu/
4:
y położyli ſię w Beneiáákonie.

werset: 32Záś wyćiągnęli z Beneiááko-
5:
ná/ y polożyli ſię w Chorgidga=
6:
dzie.

werset: 33Záś wyćiągnęli z Chor-
7:
gidgadu/ y położyli ſię w Iothwa=
8:
ćie.

werset: 34Záś wyćiągnęli z Iothwa-
9:
thy/ y położyli ſię w Awronie.

werset: 35Záś wyćiągnęli z Awrony/ y
10:
położyli ſię w Ecyongawrze.

werset: 36Záś wyćiągnęli z Ecyongawrá
11:
y położyli ſię wpuſtyni Cinſkiey/
12:
tá (ieſt) Kadeſz.

werset: 37Y wyćiągnęli
13:
z Kadeſzu/ y położyli ſię ná Horu
14:
gorze/ (ktora) wkońcach ziemie
15:
Edomſkiey.

werset: 38Y wſzedł Aharon
16:
ofiárownik ná Hor gorę/ według
17:
słowá Iehowy/ y vmárł tám/ ro=
18:
ku cżterdzieſtego wyśćią ſynow
19:
Izráelowych z ziemie Micraim=
20:
ſkiey mieśiącá piątego/ pierwſze=
21:
go dniá mieſiącá.

werset: 39A było Aha
22:
ronowi ſto dwádzieśćiá y trzy lá
23:
tá/gdy vmárł ná Horu gorze.
Wyſz. 20. 4 Moi. 20.
4. Moi: 21. Támże.

werset: 40Y vſłyſzał Kánáán krol Arad
24:
ſki/ ktory mieſzkał ná południe w
25:
ziemi Kánááńſkiey/ o przyśćiu ſy
26:
now Izráelowych.

werset: 41Y wyćią-
27:
gnęli z Horá gory/ y położyli ſię
28:
w Cálmonie.

werset: 42Y wyćiągnęli z-
29:
Cálmoná/ y położyli ſię w Funo=
30:
nie.

werset: 43Y wyćiągnęli z Fumoná/ y
31:
położyli ſię w Owoćie.

werset: 44Y wy
32:
ćiągnęli z Owotha/ y położyli ſię
33:
w Hyieawarynie/ ná gránicy
34:
Moáwſkiey.

werset: 45Y wyćiągnęli z-
35:
Hyimá/ y położyli ſię w Dywonie
36:
Gadowem.

werset: 46Y wyćiągnęliz Dy-
37:
woná Gadowego/ y położyli ſię
38:
w Almonie Dywlatháimſkim.

werset: 47Y wyćiągnęli z Almoná Dy-
39:
wlatáimſkiego/ y położyli ſię ná
40:
gorach Awarymſkich/ przed No=
41:
wem.

werset: 48Y wyćiągnęli zgor A-
42:
warymſkich/ y położyli ſię ná po=
43:
lach Moáwſkich nád Iordanem
44:
(v) Ierychoná.

księga: Deut
rozdział: 1



strona: 97a

werset: 9Y rzekłem do was ná on
1:
cżás rzekąc/ niemogę was ſam z
2:
nieść.
2. Moiż: 19.

werset: 10Iehowá Bog wáſz roz-
3:
mnożył was/ á otośćie dziſia iáko
4:
gwiazdy niebieſkie rozmnożeni.

werset: 11
5:
Iehowá Bog oycow wáſzych
6:
niech przycżynia nád to iáko ie=
7:
ſteśćie (tyle) tyſiąc kroć/ y niech
8:
was błogosłáwi/ iáko wam mo=
9:
wił.

werset: 12Iáko ſam (ieden) vnioſę
10:
dokucżánie wáſze/ y brzemię wá
11:
ſze/ y ſwary wáſze?

werset: 13Obierzćie
12:
miedzy ſobą męże mądre y rozu=
13:
mne á biegłe wedle pokolenia wa
14:
ſzych/ á zoſtáwię ie
Właſnie/ głowámi.
przełożone=
15:
mi wáſzemi.

werset: 14Y odpowiedzieli
16:
śćie mi rzekąc/ dobra rzecż kto=
17:
rąś mowił żebychmy vcżynili.

werset: 15
18:
Tedy wziąłem
Wlaſnie/ głowy.
przełożone wá
19:
ſze/ męże mądre y biegłe/ y da=
20:
łem ie głowámi nád wámi/
Właſnie/ zá przełożone nád tyſiącmi/ y zá przełożone nád ſty.

21:
hetmány/ y zá ſetniki/ y zá pięć=
22:
dzieſiątniki/ y zá dzieſiątniki/ y zá
23:
ſtárſze pokoleniam wáſzym.

werset: 16Y
24:
roſkazałem ſę=
25:
dziam wáſzym cżá=
26:
ſu onego rzekąc: rozsłuchaway=
27:
ćie między bráćią wáſzą/ á ſądz=
28:
ćie ſpráwiedliwie miedzy
Właſnie/ męzem y miedzy brátem iego/ (y) miedzy przychodniem iego.
wſze
29:
mi ludzmi/ y miedzy przychodniá
30:
mi.

werset: 17Nie znayćie oſob ná ſądzie/
31:
iáko máłego ták wielkiego wy=
32:
słuchaćie/ nie vboićie ſię oſoby
33:
żadnego cżłowieká/ poniewaſz
34:
ſąd Boży ieſt: á przą ktora ná
35:
was trudna odnośćie do mnie/ á
36:
(ia) ią
właſnie/ rozsłucham
rozeznam

werset: 18Y roſkaza-
37:
lem wam wſzytkie rzecży/ ktore=
38:
byśćie cżynili.

werset: 19A (ták) ruſzyliſmy
39:
ſię od Chorewá/ y przeſzliſmy w=
40:
ſzytkę (onę) puſzcżą wielką á ſtrá
41:
ſzną/ ktorąśćie widzieli/ drogą
42:
gory Amorſkiey/ iáko nam roſka
43:
zał Iehowá Bog náſz/ y przy=
44:
ſzliſmy áſz do Kadeſz bárneie.

werset: 20
45:
Tedy rzekłem do was/ przy=
46:
ſzliśćie áſz do gory Amoreiá/
47:
ktoreo Iehowá Bog náſz dáie nam.

werset: 21
48:
Oto dał Iehowá Bog twoy


strona: 97b

1:
przed tobą tę ziemię/ wſtępuy a
2:
poſiaday (ią) iáko mowił Iehowá
3:
Bog oycow twych tobie: nie
4:
boy ſię/ áni ſię lękay.

werset: 22Y przy-
5:
ſtąpiliśćie do mnie wſzyſcy/ y rze
6:
kliśćie: poſlemy męże przed ſobą
7:
że wyſzpieguią nam ziemię/ á
8:
przynioſą nam ſpráwę/ ktorą by
9:
chmy ſię drogą puśćić mieli/ y do
10:
ktorychby miáſt iść.

werset: 23Y ſpodo-
11:
báłá ſię tá rzecż w ocżu moich/ á
12:
(ták) wziąłem zwas dwánaśćie
13:
mężow/ z kázdego pokolenia mę=
14:
żá iednego.

werset: 24Y poſzli á wzeſzli
15:
ná gorę/ áſz przyſzli do rzeki E=
16:
ſzkolá/ y wypátrzyli ią.

werset: 25Tedy
17:
wzięli ręką ſwą owocu (oney) zie
18:
mie/ y przynieſli do nas/ y dáli
19:
nam ſpráwę/ y rzekli: dobra (ieſt)
20:
ziemiá ktorą Iehowá Bog náſz
21:
dáie nam.

werset: 26Lecż niechćieliśćie
22:
(tám) iść/ y rozdrażniliśćie vſtá
23:
Iehowy Bogá wáſzego.

werset: 27Y ſze-
24:
mráliśćie wnamiećiech ſwych/ y
25:
rzekliśćie nienayrząc nas Ieho=
26:
wá wyprowádził z ziemie Micrá
27:
imſkiey/ żeby nas dał do ręki E=
28:
moreiá/ y wytráćiłby nas.

werset: 28Do-
29:
kąd my poydziemy? bráćia náſzy
Właſnie/ roſtopili.

30:
ſkázili nam ſerce/ mowiąc: Lud
31:
więtſzy y wysſzy niſz my/ miáſtá
32:
wielkie y obronne wniebioſá/ á
33:
nád to ſyny
A nákim obrzymowie bjli od Enáká przodká ták názwáni.
Anakimow widzieliſmy tám.

werset: 29Y rzekłem do was/
34:
nie lękayćie ſię áni ſie ich boyćie:

werset: 30Iehowá Bog wáſz idzie przed wámi/ on walczyć będzie zá was/
35:
ták iáko vcżynił wam w Micrai=
36:
mie przed ocżymá wáſzemi.

werset: 31
37:
ko teſz ná puſzcży bacżyłeś że ćię
38:
noſil Iehowá Bog twoy/ iáko no
39:
śi cżłowiek ſyná ſwego/ po wſzy
40:
tkiey drodze ktorąśćie chodzili/ á
41:
żeśćie przyſzli ná to mieyſce.

werset: 32Lecż w tey rzecży nie byliśćie
42:
wierzącemi w Iehowę Bogá wá
43:
ſzego.

werset: 33On ſzedł przed wámi w-
44:
drodze wypátruiąc wam miey=
45:
ſce gdziebyśćie ſię ſtánowili/ w=
46:
ogniu przes noc/ żeby wam vká


strona: 97c

1:
zował drogę ktorąbyśćie ſzli/ á
2:
w obłoku przes dzień.

rozdział: 4



strona: 99c

Piąte kſięgi Moiżeſzowe
werset: 16Abyśćie ſię nie zárázili cżyniąc ſo
1:
bie rzezánie podobieńſtwo wſzel
2:
kiego obrázu/ wyobráżenie mę=
3:
ſzcżyzny álbo żeńſzcżyzny.

werset: 17Wyo-
4:
bráżenia wſzelkiego ſkotu/ ktory
5:
ná ziemi podobieńſtwá wſzelá=
6:
kiego ptaká ſkrzydlaſtego/ ktory
7:
lata po niebie.

werset: 18Wyobráżenia
8:
wſzelkiego gádu ná ziemi/ wyo=
9:
brázenia wſzelkiey ryby/ ktora
10:
w wodzie pod ziemią.

werset: 19Abyś nie
11:
podniosł ocżu ſwych wniebo/ á vj
12:
rzał byś słońce y mieſiąc y gwia=
13:
zdy/ wſzytko woyſko niebieſkie/
Wlaſnie/ popchniony.

14:
á vwiedziony kłániałbyśſię y
15:
służyłbyſ im/ ktoremi podzielił
16:
Iehowa Bog twoy wſzytkie lu=
17:
dzie pod wſzemi niebioſy.

werset: 20Lecż
18:
was wziął Iehowá/ y wywiodł
19:
was ſpiecá żeláznego z Micrái=
20:
má/ ábyśćie mu byli ludem dzie=
21:
dziznym/ iáko to dziś (znáć.)

werset: 21Rozgniewał ſię teſz był Ieho-
22:
wá ná mię dla słow wáſzych/ y
23:
przyſiągł że nie zaydę zá Iordan/
24:
y nie wnidę do ziemie dobrey/ kto
25:
rą Iehowá Bog twoy dáie tobie
26:
dziedzictwem

werset: 22Bo ia
Właſnie/ vmieram.

27:
vmrę
28:
w ziemi tey/ nie zaydę zá Iordan
29:
lecż wy zaydziećie y poſiędziećie
30:
ziemię tę dobrą.

werset: 23Oſtrzegay-
31:
ćieſz ſię ſobie żebyśćie nie zápom=
32:
nieli przymierza Iehowy Boga
33:
wáſzego/ ktorym ſie zmirzył z wá=
34:
mi/ y nieucżynilibyśćie ſobie rze=
35:
zánia/ podobieńſtwá wſzelkiego/
36:
ktoregoć zákazał Iehowá Bog
37:
twoy.

werset: 24Bo Iehowá Bog twoy
38:
ogień
Albo trawiący.

39:
żrący ieſt/ Bog gniewli=
40:
wy.

werset: 25Gdy ſpłodziſz ſyny/ y wnuki/
41:
á námieſzkaćie ſię wziemi/ á zárá
42:
zićie ſię że vcżynićie báłwáná/ po
43:
dobieńſtwo iákiekolwiek/ y vcżynićie
44:
złość przed ocżymá Iehowy
45:
Bogá twego/ drażniąc go.

Właſnie/ oświadcżyłem.
werset: 26Oświadcżam ſię ná was dzi-
46:
ſia niebem y ziemią/ iſz ginąc po=
47:
giniećie rychło z ziemie do ktorey
48:
záydziećie zá Iordan oſieść ią/ á


strona: 99d

1:
nie przydłużyćie dni ná niey/ bo
2:
zniſzcżenim zniſzcżeni będziećie.

werset: 27Y rozſypie was Iehowá mie-
3:
dzy narody/ że was máło zoſtá=
4:
nie miedzy pogány/ do ktorych
5:
was zawiedzie Iehowá.

werset: 28A
6:
tám służyć będziećie Bogom ro=
7:
boćie rąk cżłowiecżych/ drewnu
8:
á kámieniu/ ktorzy nie widzą/ á=
9:
ni słyſzą/ áni iedzą/ áni wącháią
Pſalm 115 y 135.

werset: 29Y ſzukáć tám będziećie Ieho-
10:
wy Bogá twego á naydzieſz/ gdy
11:
ſię go rozſzukaſz we wſzem ſercu
12:
twoim/ y we wſzey duſzy twey.

werset: 30Gdy kłopot (przyidzie) ná ćię/
13:
y náydą ćię wſzytkie te rzecży/ w=
14:
poſlednie dni/ żeſię wroćiſz do Ie
15:
howy Bogá twego/ á posłuchaſz
16:
głoſu iego.

werset: 31Bo Bog miłoſier-
17:
ny Iehowá Bog twoy/ nieopus=
18:
ći ćię/ y nie roztráći ćię/ áni zápá
19:
mięta przymierza oycow twych/
20:
ktore im przyſiągł.
Rzym: 11.

werset: 32Bo pytay-
21:
ſię ninie o dnioch pierwſzych kto
22:
re były przed tobą/ ode dniá kto=
23:
rego ſtworzył Bog cżłowieká ná
24:
ziemi/ á (pytayſię)
To ieſt od káżdego ſtwoozenia ktore zámykáią niebioſa.

25:
od kráiu nie=
26:
bá aſz do kráiu niebá/ ieſli byłá
27:
táka rzecz wielka/ ábo ieſli słychano tey podobna.

werset: 33Słyſzałli (kto
28:
ry) lud głos Bogá mowiącego
29:
zpośrodku ogniá/ iákoś ty słyſzał
30:
á zoſtał żyw?

werset: 34Abo cży kuſil ſię
31:
Bog (ktory) przyść (á) wziąć ſo=
32:
bie národ z pośrodku narodu
33:
przez dowody/ przes známioná/
34:
przes cudá/ przes woynę/ y przes
35:
rękę mocną/
36:
y przes rámię wy
37:
ćiągnione/ y przes vkázowánia
38:
wielkie/ co wſzytko cżynił wam
39:
Iehowa Bog wáſz w Micráimie
40:
przed ocżymá twemá.

werset: 35Tobieć
41:
vkazano ábyś wiedział/ iſz Ieho
42:
wá ſam Bogiem/ á nie máſz ine=
43:
go oprocż niego.
2. Moi. 13.

werset: 36Z niebios dał
44:
ći słyſzeć głos ſwoy áby ćię náu=
45:
cżył/ y ná ziemi vkazałći ogień
46:
ſwoy wielki/ a słowa iego słyſza=
47:
łeś zpośrodku ognia.

rozdział: 7



strona: 101d

Piąte kſięgi Moiżeſzowe
werset: 26A (ták) nie wnieſieſz obrzydło


strona: 102a

1:
śći do dov twego/ á byłbyś
Albo cherem ocżym maſz przy 27 rozdziale 3. kſiąg mo:

2:
prze
3:
klęctwem iáko ono ſámo/ lecż
4:
przklinániem przeklnieſz ono/ á
5:
mierżąc omierzyś ie.
6:
Bo przeklę
7:
ctwo ieſt.

rozdział: 8
Rozdział 8.
werset: 1WSżelkiego przykazánia ktore ia przyká
8:
zuię tobie dziſia/ ſtrzec
9:
będziećie (żeby ie) cży=
10:
nić/ ábyśćie żyli y mnożyli ſię że=
11:
byśćie weſzli á poſiedli ziemię/
12:
ktorą przyſiągł Iehowá oycom
13:
wáſzym.

werset: 2A pomni wſzytkę dro-
14:
gę/ ktorą ćię wiodł Iehowá Bog
15:
twoy/ (przes) te cżterdzieśći lat/
16:
po puſzcży/ áby ćię trapił y do=
17:
świadcżył á wiedział co w ſercu
18:
twoim ieſlibyś ſtrzegł przykazań
19:
iego/ ieſli nie.

werset: 3A (ták) trapił
20:
ćię y przemorzył ćię/ á (potym)
21:
nakarmił ćię mánną/ ktorey ty
22:
nie znáłeś/ áni oycowie twoi zna
23:
li/ ábyć znáć/ iſz nie ná chle=
24:
bie ſamym ma żyć cżłowiek/ ále
25:
ná wſzelkim (słowie) wychodzą=
26:
cym z vſt Iehowy ma żyć cżło=
27:
wiek.

2. Moiże: 16. Máth. 4. Lukaſz 4.
werset: 4Vbior twoy nie zwiot-
28:
ſzał ná tobie/ á nogá twoiá nie
To ieſt nie opádły znog twoich boty/ zácżym nie pomázałeś nog.

29:
vćieśćiłá ſię (przes) tę cżterdzie
30:
śći lat.

werset: 5Przeto rozmyſliſz w ſercu
31:
twoim/ iſz iáko (kiedy) kto ćwi
32:
cży ćię.

werset: 6A (ták)
33:
ſtrzeſz przykazań Iehowy Boga twego/ żebyś chodził drogámi ie
34:
go y balbyśſię go.

werset: 7Bo Iehowa
35:
Bog twoy wiedzie ćię do ziemie
36:
dobrey/ do ziemie (wktorey) po
37:
toki/ wody/ zrzodłá/ y przeduchy
38:
wychodzące
Właſnie/ z doliny y z gory.

39:
zdolin y zgor.

werset: 8Do ziemie zboża/ y ięcżmieniu
40:
y winá/ y figi/ y gránatow/ do zie
41:
mie roſkoſzney oliwy/ y miodu.

werset: 9Do ziemie w ktorey nie wnie-
42:
doſtátku ieść będzieſz chleb/ nie
43:
będzieſz w niey ná żadną (rzecz)
44:
niedoſtárcżyć/
45:
do ziemie wktorey
46:
(miáſto) kámieniá zelázo/ á z kto


strona: 102b

1:
rey gor kopáć będzieſz miedz.

werset: 10A náiadſzy ſię y náſyćiwſzy ſię
2:
tedy błogosłáwić będzieſz Ieho=
3:
wę Bogá twego ná ziemi oney
4:
dobrey ktorąś dał.

werset: 11Oſtrzegay
5:
ſię ábjś nieprzepomniał Iehowy
6:
Bogá twego/ ábo żebyś niepil=
7:
nował przykazań iego/ y ſądow
8:
iego/ y vſtaw iego/ ktore ia przy
9:
kázuię tobie dziſia.

werset: 12Abyśſię ná
10:
iadſzy y náſyćiwſzyſię niebudo=
11:
wał domow koſztownych/ y mie=
12:
ſzkał byś (wnich).

werset: 13Więc by ſię
13:
bydło twoie y droby twoie roz
14:
mnożyły/ ſrebro by teſz y złoto ro=
15:
sło tobie/ y wſzego by przy=
16:
raſtáło co mąſz

werset: 14A (potem) pod
17:
niozł by ſię ná ſercu twym/ y zápá
18:
mietaſz Iehowy Bogá tweo wy=
19:
prowadzce twego z ziemie Mi=
20:
cráimſkiey z domu niewolni=
21:
kow.

werset: 15Przewodniká twego wpu
22:
ſzcży (oney) wielkiey y ſtráſzney/
23:
(gdzie) zmiie ogniſte, niedzwia=
24:
tkowie/ y ſuſza/ gdzie nie máſz wo
25:
dy/ á on tobie wywiodł wo=
26:
dę z=
27:
ſkáły twárdey.

werset: 16On ćie nákar-
28:
mił manną w puſzczy/ ktorey nie
29:
ználi oycowie twoi/ áby ćię vtrapił/ y áby ćię wyćwiczył/ (á potym)
30:
dobrze vcżynił ná oſtátku twoim

werset: 17Abyś nie rzekł/ ſiłá moiá a moc rę
31:
ki moiej vcżjniła mi bogáſtwo to

werset: 18A (ták) pomni Jehowę Bogá
32:
twego/ bo ten dawa tobie ſiłę ku
33:
vcżynieniu bogáſtwá/ áby poſtá
34:
wił przymierze ſwe/ ktore przy=
35:
ſiągł oycom twoim/ iáko to dziś
36:
(widziſz

werset: 19Bo będzie (to) ieſli
37:
przepomináiąc przepomniſz Ie=
38:
howy Bogá tweo á poydzieſz zá
39:
Bogámi obcemi/ á zniewoliſz ſię
40:
im/ y kłániáć ſię im będzieſz/ o
41:
świadſzam ſię ná was dziſia/ że
42:
ginąc wyginiećie.

werset: 20Iáko naro
43:
dowie ktore Iehowá wygubił
44:
od oblicza waſzego/ ták wyginie=
45:
ćie/ zá to żeśćie nieposlucháli gło
46:
ſu Iehowy Bogá wáſzego.

rozdział: 12



strona: 104c

Piąte kſięgi Moiżeſzowe
werset: 5Lecż miey
1:
ſcá/ ktore obierze Iehowá Bog
2:
wáſz ze wſzech pokoleni wáſzych/
3:
ku położeniu miáná ſwego tám/ y ku
4:
mieſzkániu ná nim/ ſzukáć bę
5:
dziećie/ á tám chodzić będzieſz.

werset: 6Tám teſz noſić będziećie cáło-
6:
palenia wáſze/ y ofiáry wáſze/ y
7:
dzieſięćiny wáſze/ y podnoſzenie
8:
rąk wáſzych/ y obietnice wáſze/ y
9:
dobrowolne (ofiáry) wáſze/ teſz
10:
pierworodſtwá bydłá wáſzego/ y
11:
drobow wáſzych.

werset: 7Y maćie tám
12:
iádáć przed Iehową Bogiem
13:
wáſzym/ y weſelić ſię będziećie we
14:
wſzem do cżego śćiągniećie rękę
15:
wáſzę/ wy y domy wáſze/ ktore bło
16:
gosłáwił Iehowá Bog twoy.

werset: 8Nie będziećie nic cżynić iáko my
17:
tu cżynim dziſia/ káżdy coſię kol=
18:
wiek zda przed ocżymá iego.

werset: 9(Bo) nie weſzliśćie ieſzcże áſz
19:
do tąd do odpocżynienia/ áni do
20:
dziedzictwá ktore Iehowá Bog
21:
twoy dáie tobie.

werset: 10Lecż záſzedſzy
22:
zá Iordan/ á oſiadſzy wziemi/ kto
23:
rą Iehowá Bog wáſz vdziedzi=
24:
cżył was/ gdy vſpokoi was od w
25:
ſzech nieprzyiaćioł wáſzych w o=
26:
koło/ że mieſzkáć będziećie bes
27:
piecżnie.

werset: 11Tedy ná ono mieyſce/
28:
ktore obierze Iehowá Bog wáſz
29:
áby tám ná nim położył imię ſwe
30:
znoſić będziećie wſzytko/ co ia
31:
wam roſkázuię/ cáłopalenia wá
32:
ſze/ y ofiáry wáſze/ dzieſięćiny wá=
33:
ſze/ y podnoſzenia rąk wáſzych/ y
34:
przewyborne obietnic wáſzych/
35:
co obiecowáć będziecie Iehowie

werset: 12Y weſelić ſie będziećie przed Ie
36:
hową Bogiem wáſzym/ wy y ſy=
37:
nowie wáſzy/ y corki wáſze/ y nie
38:
wolnicy wáſzy/ y niewolnice wá=
39:
ſze/ y Lewi/ ktory wbronach wá
40:
ſzych/ bo niema cżęśći/ áni dzie=
41:
dzictwa zwami.

werset: 13Oſtrzegayże-
42:
ſię ábyś nie przynoſił cáłopaleni
43:
twoich ná ládá mieyſcu/ ktore vy
44:
rzyſz.

werset: 14Lecż ná mieyſcu/ ktoreby
45:
obrał Iehowá wktorym pokole=


strona: 104d

1:
niu twoim/ tám przynoſić bę=
2:
dzieſz cáłopalenia twoie/
3:
y tám
4:
cżynić będzieſz wſzytko co ia przy
5:
kázuię tobie.

werset: 15Tylko we wſzey o
6:
choćie duſze twey ofiáruy/ á iedz
7:
mięſo wedle błogosłáwienſtwá
8:
Iehowy Bogá twego/ ktore dał
9:
tobie/ we wſzech bronach twoich
10:
niecżyſty y cżyſty ieść ie będą iáko
11:
ſárnę y ieleniá.

werset: 16Tylko krwie
12:
nie iedzćie/ ná ziemię ią wylewáć
13:
maćie/ iáko wodę.

werset: 17Nie możeſz
14:
ieść wbronach twych dzieſięćiny
15:
zboża twego/ y moſzcżu twego/ y
16:
oliwy twey/ áni pierworodſtwá
17:
ſkotu twego/ y drobow twych/ áni
18:
wſzech obietnic twoich ktore
19:
obiecuieſz/ y dobrowolnych (ofiar) twoich/ áni podnoſzenia rę=
20:
ki twey.

werset: 18Lecż przed Iehową
21:
Bogiem twym ieść ie będzieſz/
22:
ná mieyſcu/ ktoreby obrał Iehowá
23:
Bog twoy/ ty y ſyn twoy/ y cor
24:
ká twoiá/ niewolnik twoy/ y nie=
25:
wolnicá twoiá/ y Lewi/ ktory w=
26:
bronach twoich/ á weſelić ſię bę=
27:
dzieſz przed Iehową Bogiem
28:
twym we wſzem/ do cżego śćią=
29:
gnieſz rękę twą/

werset: 19Oſtrzegay ſię
30:
ſobie ábyś nie zániedbał Lewieo
31:
po wſze dni twoie wziemi twey.

werset: 20Gdy rozſzerzy Iehowa Bog
32:
twoy gránicę twoię/ iákoć mo
33:
wił/ y rzecżeſz/ náiem ſię mięſá/
34:
gdy záchce duſzá twoiá ieść mię=
35:
ſá/ (tedy) ze wſzey chući duſze rwey
36:
iedz mięſo.
Niżey 19.

werset: 21Gdy (zaś) dáleko od
37:
ćiebie (będzie) mieyſce/ ktore o=
38:
brał Iehowá Bog twoy ku poło
39:
żeniu tám miáná ſwego/ tedy zá
40:
rznieſz ſkoćinę twoię/ álbo drobię
41:
twoie/ co dał tobie Iehowá/ iá=
42:
komći roſkazał/ y ieść będzieſz w=
43:
bronach twoich we wſzey chući
44:
duſze twey/

werset: 22Wſzákże iáko iedzą
45:
ſárnę y ieleniá/ ták ono ieść bę=
46:
dzieſz/ niecżyſty y cżyſty poſpołu
47:
iesć ono będą.

werset: 23Tylko ſię mocno
48:
(trzymay) ábyś krwie nie iadł/
49:
bo krew ieſt duſza/ á (ták) nie


strona: 105a

Piąte kſięgi Moiżeſzowe.
1:
iedz duſze ze krwią.

rozdział: 16



strona: 106d

Piąte kſięgi Moiżeſzowe.
werset: 14Y weſelić ſię będzieſz ná


strona: 107a

1:
święto twoie/ ty y ſyn twoy/ y cor
2:
ká twoiá/ y niewolnik twoy y nie
3:
wolnicá twoiá/ y Lewi/ y przy=
4:
chodzień/ y ſierotá/ y wdowá/ kto
5:
rzy wbronach twych.

werset: 15Siedm
6:
dni święćić będzieſz Iehowie
7:
Bogu ſwev / ná mieyſcu/ ktore o
8:
bierze Iehowá. Bo vbłogosłáwi
9:
ćię Iehowá Bog twoj/ we wſzech
10:
vrodzáioch twych/ y we wſzech
11:
práwách rąk twych/ á (ták) bądz
12:
tylko weſoł.

2. Moi. 23. y 34.
werset: 16Trzy kroć ná rok v
13:
każe ſię káżdy męſzcżyzná twoy
14:
przed oblicżym Iehowy Bogá
15:
tweo / ná mieyſcu/ ktoreby obrał/
16:
ná święto przaſnikow/ záś ná
17:
święto tegodniow/ á ná święto
18:
kucżek lecż nie vkaże ſię obliczu
19:
Iehowy prożny.

werset: 17Káżdy
Właſnie/ wedle dáru ręki ſwey.
we=
20:
dle doſtátku ſwego/ wedle błogo
21:
słáwieńſtwá Iehowy Bogá ſwe
22:
go/ ktore dał iemu.

Rozdział wedle żyd: 5 Szoftim
werset: 18Sedze y
23:
ſprawce vſtáwiſz ſobie/ we wſzech
24:
bronach twych/ ktore Iehowá
25:
Bog twoy dáie tobie/ kázdemu
26:
pokoleniu twemu/ á maią ſądzić
27:
lud ſądem ſpráwiedliwym.

2. Moiż: 23. 3. Moiże.
werset: 19Nie
28:
maſz náćiągáć práwá/ niemaſz
29:
ważyć oſob/ áni bráć podárkow/
30:
bo podárek ſlepi ocży mądrych/ y
31:
przewraca słowá ſpráwiedli=
32:
wych.

werset: 20Spráwiedliwośći ſprá
33:
wiedliwośći násláduy/ ábyś żył y
34:
(ábyś) poſiadł ziemię/ ktorą Ie
35:
howa Bog twoy dáie tobie.

werset: 21Niemaſz ſádzić ſobie gáiu ża-
36:
dnego drzewá przy ołtarzu Ie=
37:
howy Boga twego/ ktory vcży=
38:
niſz ſobie.

werset: 22Ani poſtáwiſz ſobie
39:
obrázu/ ktorego nienayrzy Ieho
40:
wá Bog twoy.

rozdział: 17
Rozdzia. 17.
werset: 1NIe zarznieſz Ieho-
41:
wie Bogu twemu byká
42:
áni drobięćiá/ w ktorym
43:
by byłá wádá (álbo) iá
44:
kakolwiek przymiotá zła/ bo to brzydko
45:
Iehowie Bogu twemu.

werset: 2Gdy ſię znaydzie wpośrodku ćię


strona: 107b

bie/ w ktorymkolwiek mieśćie/ kto
1:
re Iehowá Bog twoy dáie tobie
2:
mąſz álbo niewiaſtá/ ktoryby v=
3:
cżynił złość w ocżu Iehowy Bo=
4:
gá twego/ że przeſtąpił przymie=
5:
rze icgo

werset: 3Y ſzedł á służył Bo-
6:
gom cudzym/ y kłániałſię im/ słoń
7:
cu álbo mieſiącowi/ álbo ktorémukolwiek woyſkowi
8:
niebieſkie=
9:
mu/ cżegom nieroſkazał.

werset: 4Y o-
10:
znaymiąc (to) że posłyſzyſz/ tedy
11:
pytáć będzieſz pilno/ á ieſli praw=
12:
dá (á) pewna rzecż/ (że) vcżynio
13:
na tá obrzydłość w Izráelu/

Mát. 18:5
werset: 5Tedy wywiedzieſz mężá tákie-
14:
go/ álbo niewiáſtę táką/ ktorzy v
15:
cżynili rzecż tę złą/ do brony twey
16:
mężá álbo niewiáſtę/ y zámieceſz
17:
ie kámieńmi że vmrą.

werset: 6
Właſnie/ ná vſta/ y niżey tegoſz wirſzá.

18:
słowo dwu świádku álbo trzech
19:
swiádkow ma vmrzeć/ kto ma v
20:
mrzeć/ nie ma vmrzeć ná słowo
21:
świádká iednego.

werset: 7Ręká świád
22:
kow będzie ná nim napierwey
23:
ku zábićiu iego/ więc ręká
24:
wſzego ludu ná oſtátek/ że zágubiſz złe
25:
z pośrodku ſiebie.

werset: 8Gdy ktorey
26:
rzecży nie będzieſz vmiał rozſę=
27:
dzić miedzy krwią á krwią/ mie=
28:
dzj przą á przą/ y miedzy ráną á ráną/
29:
(gdy tákie) rzecży przećiwne wbronach twjch (będą) tedy wſtá
30:
nieſz á pojdzieſz do ( oneo) miejſca
31:
ktore (by) obrał Iehowá Bog
32:
twoy.

werset: 9
33:
Y przyidzieſz do ofiáro=
34:
wnikow Lewiego (rodu) y do ſę=
35:
dziego/ ktory będzie dni onych/ y
36:
pytáć ſię będzieſz/ á (oni) oznaymią
37:
tobie/ rzecż ſądu/

werset: 10Y vcży-
38:
niſz wedle słowá oney rzecży/ kto
39:
rąć vkazali z mieyſcá onego/ kto=
40:
re obierze Iehowá/ á ſtrzeſz ábyś vcżynił wedle wſzego iákoć vka=
41:
żą.

Wyſzey 12.
werset: 11Wedle słowá zakonu/ kto-
42:
ryć vkażą/ y wedle ſądu/ ktoryć
43:
powiedzą/ vczyniſz/ nie vſtąpiſz
44:
od rzecży/ ktorą vkazą tobie (áni)
45:
wpráwo/ áni wlewo.

werset: 12Záś mąſz
46:
ktoryby czynił zuchwále niechcąc
47:
słuchać ofiárowniká ſtoiącego


strona: 107c

tám dla służenia Iehowie Bo=
1:
gu twemu/ álbo ſędziego/ tedy ma
2:
vmrzeć on mąſz/ że wygubiſz
3:
złe z Izráelá.

rozdział: 21



strona: 109c

werset: 20Y rze-
1:
ką do ſtárſzych miáſta ſweo / ten
2:
náſz ſyn zuchwal y vporny/ niech
3:
ce słucháć głoſu náſzego/ obłoy=
4:
cá (ieſt) y opilcá.

werset: 21Tedy go vká-
5:
mionuią wſzytcy mężowie miá=
6:
ſtá
Właſnie/ ieo ábo ſweo
onego że vmrze/ y odyimieſz
7:
złe z pośrzodku twego/ że wſzytek
8:
Izrael vsłyſzy/ á vboią ſię.

werset: 22Záś
9:
gdy ná cżłowieku będzie grzech/
10:
ſąd śmierći/ y vmrze/ tedy go zá
11:
wieſiſz ná drewnie.

werset: 23(Ale) nie
12:
obnocuie trup iego ná drewnie/
13:
lecż pogrzebiáiąc pogrzebieſz iy
14:
onegoſz dniá/ bo przeklęſtwo
15:
(ieſt) Boże záwieſzony/ á nie
16:
ſplugawiſz ziemie twey/ ktorą
17:
Iehowá Bog twoy/ dáie tobie w
18:
dzedzictwo.
19:
Rozdział 22.

rozdział: 22



strona: 109c

werset: 1
1:
GDy
Właſnie/ nie będzieſz pátrzić ná bjká brátá twego álbo nádrobię błądzące żebyś ſię ſkrył 2. Moi. 23.
vyrzyſz byká brátá
2:
twego/ álbo drob iego błą
3:
dzący/ nie odeydzieſz od
4:
nich/ odwodząc odwiedzieſz ie
5:
brátu twemu.

werset: 2A ieſli nie bliſko
6:
do brátá tweo / álbo go nieznaſz/
7:
tedj záchowaſz ono do domu twe
8:
go/ y będzie v ćiebie/ áſz ſzukáć bę
9:
dzie brát twoy onego/ y oddaſz
10:
mu ie.

werset: 3Tákże vcżyniſz o słowi
11:
iego/ tákże vcżyniſz odzieniu iego
12:
tákże vcżyniſz káżdey zaginioney
13:
(rzecży) brátá twego/ ktoraby
14:
mu zginęłá/ á ty by ią nálasł/ nie
15:
możeſz ſię ſkryć/

werset: 4Nie będzieſz
16:
pátrzyć ná osłá brátá twego/ ál=
17:
bo ná byká iego gdy pádną ná
18:
drodze żebyś ſię ſkrył przed nimi
19:
podnoſząc podnieſieſz z nim.

werset: 5Nie ma być zbroiá męſká ná
20:
niewieśćie. nie oblecże ſię teſz
21:
mąſz w odzienie niewieśćie/ bo o
22:
brzydłość Iehowy Bogá twego
23:
(ieſt) káżdy dziáłáiący to.

werset: 6Gdy
24:
ſię tráfi gniazdo ptáſze twarzy
25:
twey w drodze/ ná ktorymkol=
26:
wiek drzewie/ álbo ná ziemi/ á w
27:
nim ptaſzętá álbo iáycá/ á matká


strona: 109d

1:
będzie ſiedzieć ná ptaſzętach ál=
2:
bo ná iáycach/ niemaſz wziąc má
3:
tki z ſynmi/

werset: 7Puſzcżáiąc puśćiſz
4:
mátkę/ á dzieći wezmieſz ſobie/ á=
5:
by tobie dobrze (było) á przedłu
6:
żyłbyś dni.

werset: 8Gdy zbuduieſz dom
7:
nowy tedy vcżyniſz błank po krá=
8:
iu dáchu twego/ á nie kłádz krwie
9:
ná dom twoy/ gdyby kto ſpadł z
10:
niego.

werset: 9Niemaſz ſiać winnice
11:
twey roznym naſieniem/ ábyś
12:
nie oświećił wſzego naſienia kto
13:
res poſiał/ y vrodzáiu winnice.

werset: 10
14:
Niemaſz oráć bykiem y osłem
15:
poſpołu.

werset: 11Niemaſz obłocżyć o-
16:
dzienia ſukiennego y płotniáne=
17:
go poſpołu.

werset: 12Kráie záwieſiſte v
18:
cżyniſz ſobie ná cżterzech węgłach
19:
odzienia twego/ wktore ſię obło=
20:
cżyſz.

werset: 13Gdy to poymie żonę y w
21:
nidzie kniey/ á będzie ią nienawi
22:
dzieć.

werset: 14Y záda iey przycżyny
23:
słow/ á wieść ná nię będzie imię
24:
złe/ y rzekłby/ poiąłem tę niwiá
25:
ſtę/ y rzekłby przyſtąpiłem do niey/ lecż
26:
nie znalazłem iey
Właſnie/ dziewiſtw
dziewicą.

werset: 15
27:
Tedy wezmie oćiec (oney) nie
28:
wiáſty y mátká iey/ y przynioſą
29:
dziewictwo iey do ſtárſzych miey
30:
ſckich do brony.

werset: 16Y rzecże oćiec
31:
niewiaſty do ſtárſzych/ corkę mo
32:
ię dałem mężowi temu zá żonę/ y
33:
nienawidzi iey.

werset: 17A oto kłádzie
34:
ná nię przycżyny słow rzekąc/ nie
35:
nálazłem v twoiey corki dziewi=
36:
ctwá/ lecż te (ſą) dziewictwá co=
37:
ry moiey/ y rozwiną odzienie
38:
przed ſtárſzemi mieyſckimi.

werset: 18
39:
Y wezmą ſtárſzy miáſtá one=
40:
go męzá/ y każą go bić.

werset: 19Y przy
41:
ſądza ná nim ſto śrebrnikow/ y
42:
dádzą ie oycowi (oney) niewiáſty
43:
iſz puśćił złe imię ná dziewicę I=
44:
zráelſką y będzie mu żoną/ áni iey
45:
będzie mogł opuśćić po wſzytkie
46:
dni.

werset: 20Zaś ieſli będzieli to słowo/
47:
prawdziwe/ że nie nálezli dziewi
48:
ctwá (oney) niewiáſty/

werset: 21Tedy ią dowiodą do drzwi domu oycá
49:
iey/ y vkámionuią ią mieſzczá=


strona: 110a

Piąte kſięgi Moiżeſzowe.
1:
nie kámieńmi że vmrze/

rozdział: 26



strona: 112a

werset: 18
1:
Záś Iehowá wyniosł ćię dziſia
2:
ábyś mu był ludem vdzielnym/
3:
iáko mowił tobie/ y ábyś oſtrze=
4:
gał wſzech przykazań iego/

werset: 19A
5:
by ćię dał wysſzym náde wſzytki
6:
narody/ ktore pocżynił/ ku chwa
7:
le/ y
Właſnie/ y zá imię/ álbo y ku imieniu.
ku sławie/ y ku vcżćiwośći/
8:
y ábyś był ludem świętym Ieho
9:
wie Bogu twemu/ iáko mowił.

rozdział: 27
2. Moi 24 y 29.

10:
Rozdział 27.
werset: 1
11:
Y Roſkazał Mloiżeſz y
12:
ſtárſzy Izráelowi ludo=
13:
wi rzekąc/ ſtrzeſzćie wſze
14:
go roſkazánia/ ktore ia
15:
roſkázuię wam dziſia/

werset: 2A będzie
16:
onego dniá ktorego przeydziećie
17:
Iordan/ do ziemie ktorą Ieho=
18:
wa Bog twoy dáie tobie/ tedy po
19:
ſtáwiſz ſobie kámienie wielkie
20:
y potynkuieſz ie wapnem.

werset: 3A ná
21:
piſzeſz ná nie wſzytkie słowá zako
22:
nu tego/ gdy ſię przepráwiſz/ á=
23:
byś ſzedł do ziemie/ ktorą Ieho=
24:
wá Bog twoy dáie tobie/ do zie=
25:
mie płynącey mlekiem y miodem
26:
iáko mowił Iehowá Bog oycow
27:
twoich tobie.

werset: 4A ták gdy przey
28:
dzećie Iordan/ poſtáwićie ty ká
29:
mienie/ ktore ia przykazuię wam
30:
dziſia/ ná gorze Hewalu/ á potyn
31:
kuiećie ie wapnem.

werset: 5Zbuduieſz
32:
teſz tám ołtarz Iehowie Bogu
33:
twemu/ ołtarz kámienny/ nie po
34:
dnieſieſz ná nie żelázá.

werset: 6Z kámieni
35:
całych zbuduieſz ołtarz Ieho=
36:
wie Bogu Twemu/

werset: 7Y ofiáro-
37:
wáć będzieſz ná nim cáłopalenia
38:
y ieść tám będzieſz/ y rozweſeliſz
39:
ſię przed Iohową Bogiem two
40:
im

werset: 8A napiſzeſz ná kamienioch
41:
wſzytkie słowá zakonu tego
álbo tłumacżąc dobrze.
zná
42:
cżąc dobrze/

werset: 9Y mowił Moiżeſz
43:
y ofiárownicy Lewitſcy do wſze=
44:
go Izráelá rzekąc/ pilnuy á słu=
45:
chay Izráelu/ dziſia zoſtałeś lu=
46:
dem Iehowy Bogá twego/

werset: 10Słu
47:
chayże głoſu Iehowy Bogá twe


strona: 112a

go
1:
á cżyń roſkazánia iego/ ktore
2:
ia roſkázuię tobie dziſia.

werset: 11Y ro-
3:
ſkazał Moiżeſz ludowi dniá one=
4:
go rzekąc/

werset: 12Ci ſtáną błogosłá-
5:
wić lud ná gorze/ Gieryzimie/ gdy
6:
zaydziećie zá Iordan/ Szymeon/
7:
y Lewi/ y Iehudá/ y Iſaſzchár/ y
8:
Iozef á Biniámin/

werset: 13Záś ći ſtá-
9:
ną ná przeklinánie ná gorze He=
10:
walu/ Reuben/ Gad/ y Aſzer/ y Ze
11:
wulon/ Dan/ y Náftáli/

werset: 14Tedy
12:
odpowiedzą Lewitowie y rzeką
13:
do káżdego mężá Izráelſkiego
14:
głoſem wyſokim/

werset: 15Przeklęty
15:
mąſz ktory dziáła báłwaná rzezá
16:
nego y litego brzydliwość Ieho=
17:
wy/ robotę rąk rzemieśniká/ y
18:
ſtáwia wtáyniku/ y odpowiedzą
19:
wſzyſcy ludzie/ y rzekną/ amen/

werset: 16
20:
Przeklęty złorzecżący oycu ſwe
21:
mu y matce ſwey/ y rzecże wſzytek
22:
lud/ amen/

werset: 17Przeklęty przenoſzą
23:
cy gránicę blizniego ſwego/ y rze
24:
cze wſzytek lud/ amen/

werset: 18Przeklę
25:
ty záwodzący wbłąd ſlepego ná
26:
drodze/ y rzecże wſzytek lud/ a=
27:
men/

werset: 19Przeklęty przewracaią
28:
cy ſąd przychodniá/ ſieroty y wdo
29:
wy/ y rzecże wſzytek lud/ amen/

werset: 20Przeklęty łożący ſię z żoną oycá
30:
ſwego/ á odkrywa połę oycá ſwe=
31:
go/ y rzecże wſzytek lud/ amen/

werset: 21
32:
Przeklęty łożący ſię z iakimkol
33:
wiek bydłęćiem/ y rzecże wſzytek
34:
lud/ amen/

werset: 22Przeklęty łożący ſię
35:
z ſioſtrą ſwą/ z corką oycá ſwego/
36:
álbo z corką mátki ſwey/ y rzecże
37:
wſzytek lud/ amen/ Przekłęty ło
38:
żący ſię z świekrą ſwą/ y rzecże w
39:
ſzytek lud/ amen/

werset: 24Przeklęty zá-
40:
bijájący blizniego ſwego potáie
41:
mnie/ y rzecże wſzytek lud/ amen

werset: 25
42:
Przeklęty biorący naiem áby
43:
zábił duſzę krew niewinną/ y rze
44:
cze wſzytek lud/ amen/

werset: 26Przeklę-
45:
ty kto niepełni (wſzech) rzeczy zakonu tego cżyniąc ie/ y rzecze w
46:
ſzytek lud amen/

rozdział: 29



strona: 114c

werset: 25
1:
Y rzeką/ dla tego iſz opuśćili
2:
przymierze Iehowy Bogá oy=
3:
cow ſwych/ ktore poſtáwił z nimi
4:
gdy ie prowádził z ziemie Micra=
5:
imſkiey.

werset: 26Bo poſzli y służyli Bo
6:
gom cudzym/ y kłániáli ſię im/
7:
Bogom ktorych nie ználi/ a nie
8:
dał im (nic ni ieden)

werset: 27Y zápa
9:
liło ſię oblicże Iehowy ná ziemię
10:
tę/ że náwiodł ná nię wſzytkie
11:
przeklęctwá nápiſáne
12:
wkſięgach
13:
tych/

werset: 28Y wytráćił ie Iehowá
Właſnie/ z nad ziemie
z
14:
ziemie w gniewie/ w zápalcżywo=
15:
śći/ y w obruſzeniu wielkim/ y wy
16:
rzućił ie do ziemie cudzey/ iáko to
17:
dziś (znácżno.)

werset: 29Skrytośći Ieho
18:
wie Bogu náſzemu/ á odkrytośći
19:
nam/ y ſynom náſzym/ áſz ná wie
20:
ki/ ábychmy cżynili káżde słowo
21:
zakonu tego.
22:
Rozdział 30.

rozdział: 30
werset: 1A Ták gdy przyidą ná ćię
23:
wſzytkie słowá te/ błogo=
24:
sławieńſtwo y przeklę=
25:
ctwo/ ktorem dał przed
26:
ćię/ tedy przywroćiſz (ie) do ſercá
27:
twego/ v wſzech narodow do kto
28:
rych ćię zápędzi Iehowá Bog
29:
twoy/

werset: 2Y wroćiſz ſię do Iehowy
30:
Bogá twego/ y vsłuchaſz głoſu
31:
iego we wſzem co ia przykázuię
32:
tobie dziſia/ ty y ſyn twoy/ wſzem
33:
ſercem twoim y wſzytką duſzą
34:
twoią.

werset: 3Y wroći Iehowá Bog
35:
twoy plon twoy/ y zmiłuie ſie nád
36:
tobą/ y obroći ſię á zbierze ćię ze
37:
wſzech ludzi/ miedzy ktore ćię roz
38:
ſiał Iehowá Bog twoy/

werset: 4Choć-
39:
by było zágnánie twoie ná kray
40:
niebá/ (tedy) ćię zomąd zbierze
41:
Iehowá Bog twoy/ y zonąd ćię
42:
wezmie.

werset: 5Y w wiedzie ćię Ieho
43:
wá Bog twoy do ziemie/ ktorą
44:
poſiedli byli oycowie twoi/ y po=
45:
ſiądzieſz ią/ á zdárzy ćię/ y roz=
46:
mnoży ćię nád oyce twoie/

werset: 6Te-
47:
dy obrzeże Iehowá Bog twoy
48:
ſerce naſienia twe


strona: 114d

1:
go/ że będzieſz miłowáć Iehowę
2:
Bogá twego wſzem ſercem two=
3:
im/ y wſzytką duſzą twą/ ábyśżył

werset: 7
4:
Tedy da Iehowá Bog twoy wſzytkie klątwy te ná nieprzyia
5:
ćioły twe/ y ná nienawiſne twe/
6:
ktorzy ćię vganiáią.

werset: 8A ty ſię
7:
wroćiſz y vsłuchaſz głoſu Ieho=
8:
wy/ y vcżyniſz wſzelkie przykazá=
9:
nie iego/ ktore ia tobie przykázu
10:
ię dziſia.

werset: 9Y rozmnoży ćię Ie-
11:
howá Bog twoy we wſzem dzie=
12:
le ręki twoiey/ wpłodzie żywotá
13:
twego/ y wpłodzie bydłá twego/
14:
y wpłodzie ziemie twey ku dobre
15:
mu/ Bo wroći ſię Iehowá weſe=
16:
lić ſię nád tobą ná dobre/ iáko ſię
17:
weſelił nád oycy twemi.

werset: 10Gdy
18:
słucháć będzieſz głoſu Iehowy
19:
Bogá twego/ ſtrzegąc przyká
20:
zań iego/ y vſtaw ieo nápiſanych
21:
w kſięgach zakonu teo gdy ſię wro=
22:
ćiſz do Iehowy Bogá ſwego w=
23:
ſzem ſercem twoim/ y wſzytką du
24:
ſzą twą.

werset: 11Bo to przykazánie/
25:
ktore ia przykázuię tobie dziſia/
26:
nie ieſt ſkryte od ćiebie/ áni ieſt
27:
oddalone.

werset: 12Nie ná niebie ieſt/
28:
żebys rzekł/ kto znas wſtąpi do
29:
niebá á przenieſie ie nam/ y ro=
30:
ſpowie ie/ á cżynić (ie) będziemy?

werset: 13
31:
Nie ieſt teſz zá morzem/ żebyś
32:
rzekł/ kto znas popłynie zá mo=
33:
rze/ á przynieſie ie nam/ y roſpo
34:
wie że (ie) cżynić będziemy?

werset: 14Bo
35:
bliſko (ieſt) od ćiebie słowo bár=
36:
zo/ w vśćiech twoich á wſercu
37:
twoim. ábyś ie cżynił.

werset: 15Otom
38:
dał przed ćię dziſia żywoty dobre
39:
y śmierć y złe.

werset: 16To ia roſkázuię
40:
tobie dziſia/ miłowáć Iehowę
41:
Bogá twego/ chodzić drogámi
42:
iego/ y ſtrzec przykazań iego/ y v
43:
ſtaw iego/ y praw iego/ á żyw bę
44:
dzieſz/ y rozmnożyſz ſię/ y vbłogo
45:
słáwi ćię Iehowá Bog twoy ná
46:
ziemi do ktorey ty idzieſz poſieść
47:
ią/

werset: 17Lecż ieſli ſię odwroći ſerce
48:
twoie y nie vsłuchaſz/ á zágnany
49:
będzieſz/ y pokłoniſz ſię Bogom


strona: 115a

Piąte Kſięgi Moiżeſzowe
1:
cudzym/ y służyć im będzieſz.

rozdział: 33



strona: 117a

werset: 14Teſz od
1:
zacnośći owocow słonecżnych/ y
2:
od zacnośći vrodzáiow mieſiącá

werset: 15
3:
Y od wierzchu gor wſchodowych
4:
y od zacnośći págorkow wiecż=
5:
nych.

werset: 16Záś od zacnośći ziemie/ y
6:
od zupełności iey/ też przyiázni o
7:
bywátelá głogu/ przyidzie ono
8:
ná głowę Iozefowę/ y ná ćiemię
9:
odłącżonego (od) bráćiey iego.

werset: 17
10:
Pierworodnego ćielcá iego v=
11:
dátność iego/ á rogi iednorożcá
12:
rogi iego/ nimi ludzie odbodzie
13:
záras (ná) kráie ziemie/ á teć (ſą
14:
ćmy Efraimowe/ ty teſz tyſiąc
15:
Mánáſeowe.

werset: 18Lecż Zewulono)
16:
wi rzekł/ weſelſię Zewulonie w=
17:
wychodzeniu twoim/ á Iſáſzchár
18:
w namioćiech twych/

werset: 19Ludzi ná-
19:
gorę przyzową/ tám ofiárowáć
20:
będą ofiáry ſpráwiedliwośći/ bo
21:
obfitość wod morſkich ſáć będą/ y
22:
nákryte ſkárby piaſku.

werset: 20Potym
23:
Gadowi rzekł/ błogosłáwion kto=
24:
ry rozſzyrza Gadá/ iáko lew mie=
25:
ſzkáć będzie/ á rwáć będzie rá=
26:
mię y z głową.

werset: 21A vpátrzył po-
27:
cżątek ſobie/ bo tám cżeść zako=
28:
nodawce nákryta/ á przyſzedłz=
29:
cżelnieyſzymi ludu/ ſpráwiedli=
30:
wość Iehowy cżynić będzie/ y ſą=
31:
dy iego z Izráelem.

werset: 22Potym Da
32:
nowi rzekł/ Pan ſzcżenię lwie ſka
33:
kać będzie z Báſzáná.

werset: 23Potym
34:
Náftáliemu rzekł/ o Naftáli ſyty
35:
przyiazni y pełny błogosłáwień=
36:
ſtwá Iehowinego/ zachod y po=
37:
łudnie poſiądz.

werset: 24Zás Aſzerowi
38:
rzekł/ Błogosłáwion prze ſyny
39:
Aſzer/ będzie przyiemny bráćiey
40:
ſwey/ á omacżáć będzie w oliwie
41:
nogę ſwoię.

werset: 25Zelázo y miedz
Albo zawozá twoiá álbo płoth twoy.
o=
42:
bow twoiá/ á iáko dni twoie ſiłá
43:
twoiá.

werset: 26Niemáſz iáko Bog (lu-
44:
du) ſpráwiedliwy/ iezdzi po nie=
45:
bu ná rátunk twoy/ y wielmo=
46:
żnośći ſwey po powietrzu.

werset: 27Vćie
47:
cżká (twoiá ieſt) Bog wiecżny/ á
48:
ze ſpodku rámioná wiecżnośći
49:
wyrzućił od oblicża twego nie=


strona: 117b

1:
przyiaćielá/ y rzekł/ przepadni.

Ierm. 33.
werset: 28
2:
A (ták) będzie mieſzkáć Izráel
3:
beſpiecżnie/ ſámo zrodło Iáhá=
4:
kobá/ wziemi zboża y moſzcżu/
5:
nád to niebioſá iego kápáć będą
6:
roſą.

werset: 29Błogo tobie Izráelu/ kto
7:
podobny tobie o ludu zbawiony
8:
przes Iehowę tarcżą pomocy
9:
twey/ y miecżem pochwały twey
10:
tedy zniżeni będą nieprzyiaćiele
11:
twoi tobie/ á ty po wyſokośćiách
12:
ich deptáć będzieſz.
13:
Rozdział 34.

rozdział: 34
werset: 1
14:
TEdy wſtąpił Moi=
15:
żeſz z pol Moáwſkich ná
16:
gorę Newę/ ná ſámy w
17:
ierzch gory/ ktory ná
18:
przećiw Ierychowi/ y vkazał mu
19:
Iehowá wſzytkę ziemię Gilaed=
20:
ſką aſz do Daná.

werset: 2Y wſzytkiego
21:
Náftalego/ y ziemię Efráimá y
22:
Mánáſzehá/ teſz wſzytkę ziemię
23:
Iehudy aſz do morzá dálſzego.
Wyſz. 3.

werset: 3
24:
Y południe y rowninę/ dolinę
25:
Ierychá miáſtá palmowego aſz
26:
do Coará.

werset: 4Y rzekł Iehowá
27:
kniemu/ Táć ziemiá/ ktorąm przy
28:
ſiągł Abráhamowi Iſáhákowi/
29:
y Iáákobowi rzekąc/ twemu na
30:
ſieniu dam ią/ vkazałem (ią) to=
31:
bie w ocżu twoich/ lecż tam nie w
32:
nidzieſz.

werset: 5Y vmárł tam Moi-
33:
żeſz sługá Iehowy/ w ziemi Mo
34:
áwſkiey
Właſnie/ wedle vſt.
wedle roſzkázániá Ie=
35:
howy.

werset: 6Y pogrzebł go w iámie
36:
w ziemi Moáwſkiey
Właſnie/ ámoſech ſj ſtu y dwudzieſtu lat.
przećiw do=
37:
mowi pehorá/ á nie poznał ża
38:
den grobu iego áſz do dnia tego.

werset: 7
39:
A Moiżeſzowi było ſto y dwá=
40:
dzieśćiá lat gdy vmárł/ nie zá=
41:
ćmiło ſię (było) oko iego/ áni v=
42:
ćiekłá cżerſtwość iego.

werset: 8Y płá-
43:
kali ſynowie Izráelowi Moiżeſzá
44:
ná polách Moáwſkich trzydzieśći
45:
dni/ y ſpełniły ſie dni płáczu záłobj
46:
Moiżeſzowey.

werset: 9Tedy Jehoſzua
47:
ſyn Nunow nápełnion duchá mą
48:
drośći/ bo włożył był Moiżeſz rę
49:
ce ſwe nań/ y byli go posłuſzni ſy


strona: 117c

nowie Izráelowi/

księga: Jos
rozdział: 4



strona: 119c

Kſięgi Iehoſzuego
werset: 21Y rzekł do ſy-
1:
now Izráelowych rzekąc/ kiedy
2:
ſpytáią ſynowie wáſzy iutro oy=
3:
cow ſwych rzekąc/ co to (zá) ká=
4:
mienie?

werset: 22Tedy oznaymićie ſy-
5:
nom wáſzym rzekąc/ po ſuſzy prze
6:
ſzedł Izráel Iordan ten/ Bo
7:
wyſuſzył Iehowá Bog waſz wo=
8:
dy Iordańſkie/ od oblicża wáſze=
9:
go áżeśćie przeſzli/ iáko vcżynił
10:
był Iehowá Bog wáſz morzu
11:
Sufskiemu/ ktore wyſzuſzył przed
12:
námi/ ázeſmy przeſzli.

werset: 24 [25]Aby po-
13:
ználi wſzyſcy ludzie ziemſcy rękę
14:
Iehowy że ieſt mocna/ ábyśćie ſie
15:
bali Iehowy Bogá wáſzego po
16:
wſzytkie dni.

rozdział: 5
Rozdział 5
werset: 1
17:
Y Było/ iáko vſłyſzeli
18:
wſzyſcy krolowie Emo=
19:
reyſcy/ ktorzy zá Iorda=
20:
nem ná zachod/ y wſzyſcy
21:
Krolowie Kánááńſcy/ kthorzy
22:
nád morzem/ że wyſuſzył Ieho=
23:
wá wody Iordanowe przed ſynmi Izráelowymi/ aſz przeſzli/ tedy
24:
rozpłynęło ſię ſerce ich/ y nie
25:
było wnich dáley duchá prze ob=
26:
licżność ſynow Izráelowych.

werset: 2
27:
Onego cżáſu rzekł Iehowá
28:
do Iehoſzuego/ Vcżyń ſobie
Wlaſnie/ noże ſkálne/ álbo noże oſláne/ álbo noże oſtrośći.

29:
noże oſtre/ á wroćiwſzy ſie obrzeſz
30:
ſyny Izráelowe powtore.

werset: 3Y
31:
vcżynił ſobie Iehoſzua noże o=
32:
ſtre/ y obrzezał ſyny Izráelowe
33:
w dolinie napłetkow.

werset: 4A ta (ieſt) przycżyna
34:
dla ktorey obrzezał Iehoſzua wſzyſtek lud/ ktory wy=
35:
ſzedł z Micráimá męſzcżyzny (bo)
36:
wſzytcy ludzie woienni pomárli
37:
ná puſzcży w drodze wyſzedſzy z=
38:
Micráima.

werset: 5Bo obrzezan był
39:
wſzytek lud/ ktory wyſzedł/ lecż w
40:
ſzytek lud ktory ſię zrodził ná pu=
41:
ſzcży w drodze gdy wyſzli z Micrá
42:
imá/ nie był obrzezan.

werset: 6Bo cżter
43:
dzieśći lat chodzili ſynowie Izrá=


strona: 119d

4. Moiże. 14
1:
elowi wpuſtyni/ aſz ſię wywiodł
2:
wſzyſtek (on) narod mężow wa=
3:
lecżnych/ ktorzy byli wyſzli z Mi=
4:
crámiá ktorzy niesłucháli głoſu
5:
Iehowy/ ktorym przyſiągł Ie=
6:
howa/ że im niemiał vkázać oney
7:
ziemie/ ktorą był przyſiągł Ieho
8:
wá oycom ich dáć nam ziemię płynącą mlekiem y miodem.

werset: 7A
9:
ták ſyny ich miáſto onych ſamych
10:
poſtánowione obrzezał Iehoſzua
11:
bo
To ieſt nie obrzezány.
nápłetowáći byli/ poniewaſz
12:
ich nie obrzezowano w drodze.

werset: 8
13:
A potym gdy dokonáli obrzezo=
14:
wáć wſzego onego narodu/ tedy mieſzkáli
Właſnie/ pod ſobą.
ná mieyſcu w obozie
15:
aſz wzmogli.

werset: 6 (9)Y rzekł Iehowá
16:
do Iehoſzuego/ Dziſia zwáliłem
17:
vrągánie Micráimſkie z was/ y
18:
názwał imię mieyſcá onego
Gilgol zwálenie/ álbo odwálenie.
Gil=
19:
gal aſz do dniá tego:

werset: 10Y ſtali
20:
obozem Synowie Izráelowi w
21:
Gilgálu/ y vcżynili Peſách cżter=
22:
naſtego dniá mieſiącá (onego) w
23:
wiecżor w polách Ierychońſkich.

werset: 11
24:
Y iedli zboże ziemie (oney) ná=
25:
záiutrz po peſáchu/ przaſniku/ y
26:
prazmo onegoſz dniá.

werset: 12Y prze-
27:
ſtáłá (być) mánná názaiutrz ſko
28:
ro iedli zboże (oney) ziemie/ y nie
29:
miewáli iuſz na potym ſynowie
30:
Izráelowi mánny/ lecż iedli vro
31:
dzáie ziemie Kánááńſkiey roku
32:
onego.

rozdział: 6
Rozdział 6.
werset: 1
33:
Y Było gdy był Ieho=
34:
ſzua v Ierychá że pod=
35:
niosł ocży ſwe/ y vyrzał
36:
áno mąż ſtał przećiw nie
37:
mu/ á miecż iego dobyty w ręce
38:
iego/ y ſzedł Iohoſzua kniemu/
39:
y rzekł mu/ Czyli náſześ ty/ cżyli
40:
nieprzyiaćioł náſzych?

werset: 2Tedy
41:
rzekł/ Nie/ álem ia Woiewodá
42:
woyſká Iehowinego/ terazem
43:
przyſzedł. Y padl Iehoſzua ná
44:
twarz ſwoię ná ziemię y pokło
45:
nil ſię mu/ y rzekł kniemu/ Co pan
46:
moy mowi do ſzługi ſwego.

rozdział: 8



strona: 121d

Kſięgi Iehoſzuego
werset: 29roſkazał Ie


strona: 122a

ſzua że złożyli trupá ieo z drzewá/
1:
y porzućili ij do drzwi brony miá
2:
ſtá (onego) y wynieśli nád nim
3:
kupę kámienną wielką/ aſz do
4:
dniá tego (trwáiącą).

werset: 30Tedy
5:
zbudował Iehoſzua ołtarz Ieho
6:
wie Bogu Izráelowemu ná go=
7:
rze Hewalu/

werset: 31Iako kazał Moiżeſz
8:
sługa Iehowy ſynom Izrae=
9:
lowim/ iako napiſano w kſięgach
10:
zakonu Moiżeſzowego/ ołtarz
11:
z kamieni niećioſánich ná ktore
12:
nikt nie podnoſił żelaza/ y przynoſili
13:
nań całopalenia Iehowie/ y
14:
ofiarowali dziękowne ofiary.

werset: 32Y nápiſał tám ná kamienioch
Niektorzy powtorzenim kłádą.
wypis zakonu Moiżeſzowego/
15:
ktory nápiſał przed oblicżnośćią
16:
ſynow Izraelowych.




strona: 122a

werset: 33A wſzytek
1:
Izrael y ſtarſzy iego/ y przełożeni
2:
ieo / ſtali y ztąd
3:
y ſtąd przy ſkrzyni/ przed ofiaro=
4:
wniki Lewitſkimi nioſącemi ſkrzi
5:
nię przymierza Iehowy/ przycho
6:
dzień teſz y obywatel/ połowicę
7:
ich/ nàprzec̀iw gorze Gieryzimie/ á
8:
połowica ná przećiw gorze He
9:
walu/ iáko roſkázał Moiżeſz sługá
10:
Iehowi/ błogosławiąc lud Izra=
11:
elſki naprzod.

werset: 34A potym tak
12:
cżytał wſzytkie słowa zakonu/
13:
błogosławieńſtwa y przeklęſt=
14:
wa/ wſzytko iako nápiſano wkſię
15:
gach zakonu.

werset: 35Nie było (ni) sło
16:
wá że wſzego co roſkazał Moiżeſz
17:
ktorego by niecżytał Iehoſzua
18:
przed wſzytkim zgromádzenim
19:
Izráelowym/ (przed) niewiáſtá=
20:
mi/ y dziatkami/ y przychodniá=
21:
mi chodzącjmi wpośrzodku ich.

rozdział: 9
Rozdział. 9.
werset: 1Y Było gdy vſłyſzeli w
22:
ſzyſcy Krolowie/ ktorzy
23:
zá Iordanem ná gorách
24:
y ná rowninách/ y po=
25:
ſzytkim brzegu morzá wielkiego
26:
przećiw Lewanowi/ Chyttowie/
27:
Emorowie/ Kánáánowie/ Pery=


strona: 122b

1:
zowie/ Chyweowie/ y Iewuſeo=
2:
wie.

werset: 2Tedy ziácháli ſię poſpołu
3:
ku bitwie z Iehoſzuem y ná Izráe
4:
lá vſty iednymi.

werset: 3Lecż obywátele
5:
Giweoná posłyſzeli co był vcży=
6:
nil Iehoſzua Ierychowi y Háio=
7:
wi/

werset: 4A (ták) vcżynili teſz oni chy
8:
trze/ bo poſzli á vcżynili ſię posli y
9:
nábráli worow ná osły ſwe/ y ſu=
10:
now winnych wiotchych á popádáłych y pozſzywánych.

werset: 5Teſz bo
11:
ty wiotche á łatáne (mieli) ná no
12:
gách ſwych/ tákże odzienia wiot=
13:
che ná ſobie/ á wſzyſtek chleb kto
14:
ry iedli był zeſchly ſpleśniáły.

werset: 6Y przyſzli do Iehoſzuego do o
15:
bozu w Gilgalu/ y rzekli do niego
Wl: y do męzá Izráelá.
y do wſzego Izráelá/ z dálekiey
16:
ziemie przyſliſmy/ á ták vcżyńćie
17:
známi przymierze.

werset: 7Y rzekli
Wł: y rzekł mąſz Izráel. etc: wpośrodku mnie.

18:
mężowie Izráelſcy do Chyweiá
19:
(onego)/ podobno wpośrzodku nas ty
20:
mieſzkaſz/ á iáko przyimę
21:
z tobą przymierze?

werset: 8y rzekli do
22:
Iehoſzueo niewolnicyſmy twoi/
23:
Y rzekl do nich Iehoſzua/ Kto
24:
śćie wy/ á zkąd idziećie?

werset: 9Y
25:
rze=
26:
kli/ z dálekiey bárzo ziemie przy=
27:
ſzli niewolnicy twoi w imię Ieho
28:
wy Bogá twego/ boſmy vsłyſze=
29:
li sławę iego/ y wſzytko co pocży/
30:
nił w Micraimie.

werset: 10Teſz wſzytko
31:
co pocżynił dwiemá Krolom E/
32:
morſkim/ ktorzy zá Iordánem
33:
(byli) Sychonowi Krolowi Cheſz
34:
bońſkiemu/ y Hogowi Krolowi
35:
Báſzáńſkiemu/ ktory w Háſztáro
36:
ćie/

werset: 11Y rzekli do nas ſtárſzy ná-
37:
ſzy/ y wſzytcy obywátele ziemie
38:
náſzey/ rzekąc/ Nábierzćie ſtrá=
39:
wy do rąk wáſzych ná drogę/ á
40:
idzćie ná ſpodkánie im/ y rzecże=
41:
cie do nich/ Niewolnicyſmy wá=
42:
ſzy/ á ták przyimićie z námi przy=
43:
mierze.

werset: 12Ten chleb náſz ćiepły-
44:
ſmy wzięli ná ſtráwę z domow
45:
náſzych dniá (onego) ktoregoſmy
46:
wyſzli iść do was/ á teras oto z=
47:
ſechł y popleśniał.

werset: 13Ty teſz ſu-
48:
ny gdyſmy nálali winá/ nowe (by


strona: 122c

Kſięgi Iehoſzuego
ły) á oto ſię popádáły/

rozdział: 12



strona: 124c

werset: 3Záś (od) polá/ áſz do morzá Ki
1:
nárothſkiego/ ku wſchodu y áſz
2:
do morzá polnego/ do morzá sło
3:
nego ná wſchod/ drogą Bethhá
4:
ieſzymotſką/ á od południá
Albo pod ſtocżyſká gorne.
pod
5:
Aſzdothfigę:

werset: 4Záś gránicá Ho
6:
gá krolá Báſzáńſkiego oſtátecżne
7:
go z obrzymow/ ktory mieſzkał
8:
w Aſztároćie y w Edreiu.

werset: 5A pa
9:
nował ná gorze Chermonie/ y w
10:
Salchy/ y po wſzem Báſzánie/ áſz
11:
do gránice Geſzurow y Mááchá
12:
tow/ y połowicy Gileadá (gdzie)
13:
gránicá Sychoná krolá Cheſz=
14:
bońſkiego.

werset: 6Moiżeſz sługá Ie-
15:
howy á ſynowie Izráelowi wy=
16:
zábijáli ich/ y dał to Moizeſz słu
17:
gá Iehowy w oſiádłość Reube=
18:
nowym (ſynom) y Gadowym/ y
19:
połowicy pokolenia Manáſzego
20:
wego.

werset: 7Záś ći (ſą) krolowie (tey) ziemie/ ktore pobił Iehoſzua y ſy
21:
nowie Izráelowi po tey ſtronie
22:
Iordaná ku zachodu/ ná pogo=
23:
rzu Liwaná áſz do gory Cháláka
24:
ktora idzie ku Seirowi/ kthorą
25:
dał Iehoſzua pokoleniam Izrá=
26:
yelowym w oſiedzienie ná dział

werset: 8Ná gorach y ná rowninach
27:
y w polach/ y wſtocżyſtych (zie=
28:
miach) y w puſzcży/ y ná południe
29:
Chythy/ Emory/ Kánáán/ Pery
30:
zy/ Chywy/ y Iewuſy.

werset: 9Krol
31:
Ierychá ieden/krol Háiá ktory
32:
po boku Bethelá/ ieden.

werset: 10Krol
33:
Ieruſzáláimá ieden/ krol Chew=
34:
roná ieden.

werset: 11Krol Iármuthá
35:
ieden/ krol Lachyſzá ieden.

werset: 12Krol Hegloná ieden krol Gie
36:
zerá ieden.

werset: 13Krol Dewirá ieden
37:
krol Giederá ieden.

werset: 14Krol
38:
Chormi ieden/ krol Hárádá ie=
39:
den.

werset: 15Krol Liwny ieden/ krol
40:
Hadullámá ieden.

werset: 16Krol Má-
41:
kiedy ieden/ krol Bethelá ieden.

werset: 17Krol Tápuáchá ieden/ krol
42:
Cheferá ieden.

werset: 18Krol Afeká ie-


strona: 124d

1:
den/ krol Láſzároná ieden.

werset: 19Krol Mádoná ieden/ krol Chá
2:
corá ieden.

werset: 20Krol Szymroná
3:
Merená ieden/ krol Achſzáfá ie
4:
den.

werset: 21Krol Tháánáchá ieden/
5:
krol Megidá ieden.

werset: 22Krol Kie
6:
deſzá ieden/ krol Kokneamá kár
7:
melſkiego ieden.

werset: 23Krol Dorá
8:
kráiny Dorſkiey ieden/ krol Go=
9:
imá Gilgálſkiego ieden.

werset: 24Krol
10:
Thyrce ieden. Wſzech krolow
11:
trzydzieśći y ieden.
12:
Rozdział 13.

rozdział: 13
werset: 1POtym s ſtárzał ſię Ie
13:
hoſzua
Właſnie/ przyſzedł we dni.
przyſzedſzy w=
14:
látá/ y rzekł Iehowá do
15:
niego/ Tyś ſię s ſtárzał/
16:
przyſzedłeś wlátá/ á ziemie zo=
17:
ſtáło ſię bárzo wiele ku oſiadá=
18:
niu.

werset: 2Tá ziemiá zoſtáłá ſię (ie-
19:
ſzcże) wſzytkie powiaty Peliſztym
20:
ſkie/ y wſzyſcy Gieſzurowie.

werset: 3
21:
Od (rzeki)
Poſpolićie Njlem przekłádáią/ ale to niepodobna/ chybáby odnogá iaka cżytay Munſterá.
Sżychorá ktory
22:
wedle Micraimáa (płynie) áſz do
23:
gránice Hekroná ná puł nocy za
24:
Kánááńſkie pocżytáią/ pięćioro
25:
kſięſtwo Peliſztymſkie Hazath
26:
Aſzdod/ Eſzkelon/Gith/ y He=
27:
kron/ y dawim.

werset: 4Z południa (záś)
28:
wſzytká ziemiá Kánááńſka/ j Me
29:
hárá Cidońſka áſz do Afeká/ áſz
30:
do gránice Emorſkiey.

werset: 5Teſz zie
31:
miá Giwlowá/ y wſzytek Liwan
32:
ná wſchod słońcá/ od rownicy
33:
Gadowey pod gorą Chermonem
34:
áſz przychodząc do Chámathá.

werset: 6
35:
Wſzytki mieſzkáiące
Właſnie/ ná gorze/
go=
36:
rach od Lewaná áſz do ćieplic/ w
37:
ſzytki Cidońcżyki ia wypędzę od
38:
oblicża ſynow Izráelowych/ tyl=
39:
ko ią podziel Izráelowi wdzie=
40:
dzictwo iákom ći roſkazał.

werset: 7A
41:
ták rozdziel ziemię tę w dziedzic=
42:
two dziewięćiorgu pokoleniu y
43:
połowicy pokolenia Manáſzeho=
44:
wego.

werset: 8Z nim Reubenowi (ſyno
45:
wie) y Gadowi wzięli dziedzic=
46:
two ſwoie/ ktore im dał Moiżeſz
47:
zá Iordanem na wſchod/

rozdział: 17



strona: 127a

werset: 2Doſtało ſię teſz drugim ſynom
1:
Mánáſzehá (dziedzictwo) plemie
2:
niom ich ſynom Awihezerowym
3:
y ſynom Chelekowym/ y ſynom
4:
Aſzrielowym/ y ſynom Sżechemo
5:
wym/ y ſynom Cheferowym/ y ſy
6:
nom Sżemidowym. Ci (ſą) ſyno
7:
wie Mánáſzehá ſyná Iozefoweo
8:
męſzcżyzny wedle plemion ſwjch.

werset: 3
9:
Lecż v Celofcháda ſyná Chefe=
10:
rá/ ſyná Gilehadá/ ſyná Máchy=
11:
rá/ ſyná Mánáſzehowego nie by
12:
ło ſynow iedno corki. A te (ſą)
13:
miáná corek iego/ Máchlá/ y No
14:
ha/ Chogla/ Milká/ y Thyrcá.
Wł: y przyſtąpiły/ przed oblicże. etc.

werset: 4
15:
Ktore przyſtąpiły przed Ele
16:
házárá ofiárowniká y przed Je=
17:
hoſzuego ſyná Nunoweo y przed
18:
kſiążętá rzekąc/ Iehowá roſkazał
19:
Moiżeſzowi dác nam dziedzic
20:
two miedzy bráćią naſzą. A (ták)
21:
dał im wedle roſkazánia Ieho=
22:
wy dziedzicthwo miedzy bráćią
23:
oycá ich.

werset: 5Tedy pádło dzieſięć
24:
ſznurow Mánáſzehowi/ oprocż
25:
ziemie Gileadſkiey y Báſzáńſkiey
26:
ktore zá Iordanem.

werset: 6Bo corki
27:
Menáſzehowe odziedzicżyły dzie
28:
dzictwo miedzy bráty ſwemi/ záś
29:
ziemiá Gilehad doſtáłá ſię dru=
30:
gim ſynom Mánáſzehowym.

werset: 7
31:
A byłá gránicá Mánáſzehowá
32:
od Aſzerá do Michmetá/ ktory
33:
przed Sżechemem/

werset: 7á idzie (tá)
34:
gránicá wpráwo do obywáte=
35:
low Hen-tap-uachá.

werset: 8Mánáſze-
36:
howi doſtáłá ſię ziemiá Tappuá
37:
chá/ lecż ſam Tappuach zá grá=
38:
nicą Mánáſzehową ſynom Efra
39:
imowym.

werset: 9A (ſtąd) idzie (tá)
40:
gránicá do potoká
Albo trzćiny.
Kany ku po
41:
ludniu do potoká/ miáſtá te Efra
42:
imowe (ſą) w pośrodku miaſt
43:
Mánaſzehowych/ záś gránicá
44:
Menáſzehowá od pułnocy (teo)
45:
potoká/ á były końce iey do mo=
46:
rzá.

werset: 10Ná południe Efraimowi/
47:
á ná puł nocy Mánáſzehowi/ á


strona: 127b

1:
było morze granicą iego/ á przy
2:
legáią do Aſzerá z puł nocy/ á do
3:
Iſáſzehárá ze wſchodu.

werset: 11(Ták) że
4:
Menáſzeh miał v Iſáſzehará y v
5:
Aſzerá Bethſzean
Wł: y corki iego/ etc. tákże y niżey tu wſzędy.
zmiáſtecżki
6:
iego/ ktemu Iwleham z miáſte=
7:
cżki iego/ y obywátele Dorſkie/ y
8:
miáſtecżká iego/ teſz obywátele
9:
Hendorá y miaſtecżká iego/ (ták
10:
że) teſz obywátele Tháhánáchá
11:
y miáſtecżká iego/ potym obywá
12:
tele Megiddá y miáſtecżká iego
13:
trzy kráiny:

werset: 12Lecż niemogli ſy-
14:
nowie Menáſzehowi zwalcżyć
15:
miaſt tych/ że ſię podobáło Ká=
16:
náánowi mieſzkáć wziemi tey.

werset: 13
17:
Ale potym gdy ſię zmocnili ſy=
18:
nowie Izráelowi
Wł: y dáli Kánááná hołdem á wypądzáiąc nie wypędzili go.
tedy vcżynili
19:
Kánááná hołdownikiem/ á nie
20:
wypędzili go.

werset: 14Tedy mowili ſy-
21:
nowie Iozefowi do Iehoſzuego
22:
rzekąc/ przecżeś mi dał dziedzi=
23:
ctwá los ieden/ y ſznur ieden/ á
24:
iam lud rozmnożony/ (y) áſz do
25:
tąd błogosłáwił mi Iehowá?

werset: 15
26:
Y rzekł do nich Iehoſzua ie=
27:
ſliś ty lud rozmnożony/ idz ſobie
28:
do laſá/ á wyſiecż ſobie tám (mie
29:
ſce) wziemi Perizeo y obrzymow
30:
gdy tobie ćiáſna gorá Efraim.

werset: 16
31:
Tedy rzekli ſynowie Iozefowi
Wła: nienáyduie ſię nam (tá) gorá/ etć.
nie doſyć nam (tey) gory/ záś
32:
wozy żelázne v wſzech Kánáá=
33:
now mieſzkáiących wziemi po=
34:
dolney/ y v (tych) ktorzy w Beth
35:
ſzeanie/ y wmiáſtecżkach iego/ y
36:
v (tych) ktorzy po podolu Izre=
37:
helſkim.

werset: 17Y rzekł Iehoſzua do
38:
domu Iozefowego Efraimowi
39:
y Menáſzehowi/ rzekąc/ Ludeś
40:
ty mnogi/ y ſilę wielką maſz/
Wł: nie będzie tobie los ieden.
nie
41:
iednego tobie loſu potrzebá.

werset: 18
42:
Przeto gorá twoiá będzie y
43:
ten las/ że iy wyſieczeſz/ y końce
44:
iego twoie będą/ gdy wypędziſz
45:
Kánááná/ ácż ma wozy żelazne/ acż mocny
46:
(y) ſam.

rozdział: 21



strona: 129c

werset: 19
1:
Wſzech miaſt
2:
ſynow Aharonowych ofiárowni
3:
ckich trzynaśćie miaſt/ y wygony
4:
ich.

werset: 20Záś plemionom ſynow Kie-
5:
háthowych/ drugim Lewitom z=
6:
ſynow Kieháthowych/ tedy ſię do
7:
ſtáły miáſtá loſe ich/ od pokole
8:
nia Efraimowego.

werset: 21Bo dáli im
9:
miáſto vćiecżki zábiycom/ Sże=
10:
chemy wygony iego ná gorze E=
11:
fraimſkiey/ teſz Giezer y wygony
12:
iego/
Wł: zábiycy/ álbo zábycye.

werset: 22Teſz Kiwcaim y wygony
13:
iego/ teſz Bethehoron y wygony
14:
iego/ cżterzy miáſtá.

werset: 23Záś od po
15:
kolenia Danowego Elteki y wy=
16:
gony ich/ teſz Gibethon y wygo=
17:
ny iego.

werset: 24Aiálon y wygony iego
18:
Gáth-rymmon y wygony iego/
19:
cżterzy miáſtá.

werset: 25A od połowice
20:
pokolenia Mánáſzehoweo/ Thá=
21:
henach y wygony iego/ teſz Gáth
22:
rimmon y wygony iego/ dwie
23:
mieśćie.

werset: 26Wſzytkie (te) dzieſięć
24:
miaſt y wygony ich plemionom
25:
drugich ſynow Kieháthowych.

werset: 27
26:
Záś ſynom Gierſzonowym z ple
27:
mion Lewiego/ od puł pokole=
28:
nia Menáſzehoweo (doſtało ſię)
29:
miáſto vćiecżki zábiyce Golan w
30:
Baſzánie y wygony iego/ y Be=
31:
heſztherá y wygony iey/ dwie mie=
32:
śćie.

werset: 28A od pokolenia Iſáſzehá-
33:
rowego Kiſz ion y wygony iego
34:
Dawrath (teſz) y wygony iego.

werset: 29
35:
Iármuth y wygony iego/ Hen
36:
gánim y wygony iego/ cżterzy
37:
miáſta.

werset: 30Záś od pokolenia Aſze
38:
rowego Miſzea=
39:
ry wygony iego/
40:
Abdon y wygony iego.

werset: 31Cheł-
41:
kath y wygony iego y Rechow y
42:
wygony iego cżterzy miáſtá.

werset: 32
43:
A od pokolenia Naftáleo miá
44:
ſto vćiecżki zábiyce Kiedeſz w Ga
45:
lilu y wygony iego/ teſz Chámoth
46:
der y wygony iego/ zaś Kártan
47:
y wygony iego/ trzy miáſtá.

werset: 33
48:
Wſzytkich miaſth Gierſzuno=
49:
wych wedle plemion ich/ trzyna=
50:
śćie miaſt/ á wygony (do) nich.

werset: 34
51:
Záś plemionom ſynow Merá


strona: 129d

1:
rego drugim Lewitom (doſtało ſię)
2:
od pokolenia Zewulonowe=
3:
go Ioknem y wygony iego/ teſz
4:
Kárthá y wygony iey.

werset: 35Dymná
5:
y wygony iey/ Náhelal y wygony
6:
iego/ cżterzy miaſta.

werset: 36A odpo-
7:
kolenia Reubenowego Becer y
8:
wygony iego/ teſz Iaheca y wygo=
9:
ny iey.

werset: 37Kiedemoth y wypuſty
10:
iego/ teſz Mefahath y wypuſty ie
11:
go/ cżterzy miáſtá.

werset: 38Záś od po-
12:
kolenia Gadowego miáſto vćie=
13:
cżki zábiyce Ramoth w Gileadzie
14:
wypuſty iego/ teſz Máchánáim
15:
y wagony iego.

werset: 39Cheſzbon y wy
16:
gony iego/ Iáházer y wygony ie=
17:
go/ wſzech miaſt cżterzy.

werset: 40
18:
Wſzech miaſt ſynom Meráre=
19:
go wedle plemion ich zdrugich
20:
plemion Lewitſkich doſtáło ſię
21:
loſem ich miaſt dwánaśćie.

werset: 41A
22:
wſzytki miáſtá Lewitow wpo=
23:
środku oſiádłośći ſynow Izráelo
24:
wych/ miaſt cżterdzieśći ośm.

werset: 42
25:
A były ty miáſtá
Wł: miáſto/ miáſto.
káżde oſo=
26:
bno/ á wypuſty ich w około nich/
27:
ták około każdego miaſtá ztych
28:
(miaſt).

werset: 43A (ták) dał Iehowá
29:
Izráelowi wſzytkę ziemię/ ktorą
30:
był przyſiągł dać oycom ich/ y po
31:
ſiedli ią y mieſzkáli w niey.

werset: 44Y po
32:
koy dał im Iehowá w około/ w=
33:
ſzytko iáko był przyſiągł oycom
34:
ich/

werset: 45á nie záſtáwił ſię żaden prze
35:
ćiw nim ze wſzech nieprzyiaćioł
36:
ich wſzytki ich nieprzyiaćioły dał
37:
im wr co.

werset: 46Nie vpádło słowo
38:
(iedno) ze wſzech słow dobrych/
39:
ktore mowił Iehowá do domu I
40:
zráelowego/ wſzytko przyſzło
41:
Rozdział 22.

rozdział: 22



strona: 129d

werset: 1
1:
TEdy przyzwał Iehoſzua
2:
Reubená/ y Gadá/ y puł
3:
pokolenia Menáſzehowe=
4:
go.

werset: 2Y rzekł do nich/ wyśćie v-
5:
ſtrzegli wſzego co wam roſkazał
6:
Moiżeſz sługa Iehowy/ y wysłu
7:
cháliśćie głoſu mego/ we wſzem
8:
com wam roſkázował.

rozdział: 24



strona: 132a

Kſięgi Iehoſzuego
werset: 22Y rzekł Iehoſzua do lu
1:
du/ świadkowieśćie wy ná ſiebie
2:
żeśćie wy obráli ſobie Iehowę/
3:
służyć iemu/ y rzekli świádko=
4:
wieſmy.

werset: 23A teras odyimićie
Wł. Bogi cudze. etć.
Bogi cudze/ ktorzy miedzy wá
5:
mi/ á przychylćie ſerce wáſze ku
6:
Iehowie Bogu Izráelowemu.

werset: 24
7:
Y rzekł lud do Iehoſzuego/ Ie
8:
howie Bogu ſwemu służyć bę
9:
dziemy/ y głoſu iego słucháć che
10:
my.

werset: 25Y poſtánowił Iehoſzua
11:
przymierze ludowi dniá onego/
12:
y przełożył mu wyrok y ſąd w=
13:
Sżechemie.

werset: 26Tedy nápiſał Ie-
14:
hoſzua rzecży te do kſiąg zakonu
15:
Bożego/ y wziął kámień wielki/
16:
y poſtawił iy tám pod dębem/ kto
17:
ry wświątnicy Iehowy.

werset: 27
18:
Y rzekł Iehoſzua do wſzego lu
19:
du/ Oto kámień ten będzie mie=
20:
dzy námi świádectwem/ bo on
21:
słyſzał wſzytkie rzecży Iehowy/
22:
ktore mowił z námi/ á będzie na
23:
was świádectwem/ ábyśćie nie
24:
ſklámáli Bogiem wáſzym.

werset: 28A


strona: 132b

1:
(ták) roſpuśćił Iehoſzua lud ká=
2:
żdego do dziedzictwá iego.

werset: 29Y
3:
było porzecżach tych/ vmárł Ie
4:
hoſzua ſyn Nunow sługá Ieho=
5:
wy/ było mu ſto y dzieſięć lat.
sędz. 2.

werset: 30
6:
Y pogrzebli go ná gránicy
7:
dziedzictwá iego w Thymnath=
8:
ſeráchu/ ktory ná gorze Efraim
9:
ſkiey ná puł nocy gorze Gáháſzu

werset: 31
10:
Y służył Izrael Iehowie po w
11:
ſzytki dni Iehoſzuego/ y po wſzy=
12:
tki dni Stárcow/ ktorzy długo ży=
13:
li po Iehoſzuem/ ktorzy teſz wie=
14:
dzieli wſzytkie ſpráwy Iehowy/
15:
ktore vcżynił Izraelowi.

werset: 32Teſz kośći Iozefowe/ ktore wynieſli ſynowie Izráelowi z Mieraimá pogrzebli w Szechemie/ ná cżąſtce polá/ ktore kupł Iáhákob v ſynow Chámorá ſyná Sżechemowego/ zá ſto złotych/ y były ſynom Iozefowym dziedzictwem.
j. Moi: 33.

werset: 33(Potym) y Eleázár ſyn Aharonow vmárł/ y pogrzebli go ná págorku Pincháſá ſyná iego/ ktory mu dan ná gorze Efraimſkiey.

księga: Judic



strona: 132a

Kśięgi Szoſtym/ to ieſt Sędziowie.Rozdział 1.
rozdział: 1
werset: 1Y Było po śmierći Iechoſzuego że pytáli ſynowie Izráelowi v Iehowy rzekąc/ kto z nas poydzie na Kánáána wprzod go walcżyć.

werset: 2Y rzekł Iehowá/ Iehudá poydzie/ otom dał ziemię w rękę iego. Tedy rzekł Iehudá Szymehonowi brátu ſwemu/ idz zemną (wyſwobodzać) loſu mego á woiowáć będziem Kánááná/ że teſz ia poydę ztobą (wyſwobodzáć) loſu tweo / y poſzedł z nim Szymehon.
Iehudá tu znácży wſzytko pokolenie Iehudy/ iáko y Szymehon co ſię niżey iáwnie pokázuie/

werset: 4A (ták) wyćiągnął


strona: 132b

1:
Iehudá/ y dał Iehowá Kánáá=
2:
ná/ y Peryzego w rękę iego/ y po
3:
bili w Wezeku dzieſięć tyſięcy mę=
4:
żow.

werset: 5A zaſtali byli páná Weze
5:
ckiego w Wezeku/ y dobywali go
6:
a porázili Kánáána y Peryzego.

werset: 6
7:
Lecż pan (onego miáſtá) (!) We=
8:
zeká vćiekł/ y gonili zá nim áſz
9:
go dogonili/ y obćięli mu wielkie
10:
pálce ręcżne y nożne.

werset: 7Y rzekł
11:
(on) pan Wezecki/ Siedmdzie=
12:
ſiąt Krolow/ obćiętymi pálcy
13:
wielkiemi v rąk ich y nog ich by=
14:
ło zbieráiących (odrobiny) pod
15:
ſtołem moim/
Inſzy Ebreyſkie słowo/ Adoni zoſtáwuią/ ták tłomácżąc/ záſtáli Adoni Wezeká ále to niekrzecży.
Iákom czynil ták (
16:
mi oddał Bog/


strona: 132c

Kſięgi Sędziow

rozdział: 4



strona: 4

werset: 11
1:
A Chewer
Albo Kineycżyk/ To ieſt ſyn Káiná ktory był ſyn Cháwáwow álbo itronow ktoreo corkę miał zá ſobą Moiżeſz A rozbić namiot známionuie záſieść mieſzkániem.
Kienithſki oddzielił ſię był od
2:
Kainá/ (ktory był) z ſynow w Cho
3:
wawá świekrá Moizeſzowego/ á
4:
rozbił był namiot ſwoy áſz do E
5:
loná w Cáhánaimiech/ ktore w=
6:
Kiedeſzu.

werset: 12Y oznaymili Cyſe-
7:
rze że wſtąpił Bárák ſyn Awino
8:
hánow ná gorę Tawár.

werset: 13Tedy
9:
zwołał Syferá wſzytki wozy ſwo
10:
ie/ dziewięć ſet wozow żeláznych/
11:
y wſzytek Lud/ ktory z nm z Chá=
12:
roſzethá Soimſkiégo do potoká
13:
Kiſzoná

werset: 14Y rzekłá Deborá do
14:
Báráká/ Wſtań bo dziſia dał Ie
15:
howá Syferę w rękę twoię/ A za
16:
nie wyſzedł Iehowá przed obli=
17:
cżem twoim? Tedy zſtąpił Bá
18:
rák z gory Táworá/ y dzieſięć ty=
19:
ſięcy mężow zá nim/.

werset: 15Y ſtárł
20:
Iehowá Syferę/ y wſzytki wozy/
21:
y wſzytki obozy oſtrzem miecżá
22:
przed Bárákiem/ że ſkocżył Syfe
23:
rá z wozá y vćiekał
Wł: nogami ſwymi.
piechotą.

werset: 16
24:
Záś Bárák gonił zá wozmi y
25:
zá woyſkiem áſz do Cháſzorethá
26:
Goimſkieo/ y poległo wſzytko woj
27:
ſko Syſáry od oſtrza miecżá/ nie=
28:
zoſtáło do iednego.

werset: 17Lecż Syſe
29:
rá vćiekł piechotą do namiotu
30:
Iahele żony Chewerá Kieney
31:
ſkiego/ bo (był) mir miedzy Ia=
32:
winem krolem Chácorſkim á mie
33:
dzy domem Chewera Kieneyſkie
34:
go.

werset: 18Y wyſzłá Iahel ſpotykáć
35:
Syſerę/ y rzekłá do niego/ zaydzi
36:
Pánie moy zaydzi do mnie nie
37:
boj ſię i záſzedł do niej do namio
38:
tu tdjo nákryłá kocem.

werset: 19Y rzekł
39:
do niej daj/ mi proſzę (ćię) trochę
40:
wodj/ bom vprágnął/ y otworzy
41:
łá ſuny mleká/ y dáłá mu (pić y
42:
zaś go nakrjlá.

werset: 20Y rzekł do niey
43:
/ ſtoy v drzwi namiotu/ á ieſli
44:
kto przyidzie á ſpyta ćię/ y rzecże/
45:
ieſtli tu kto? tedj rzecżeſz nie máſz

werset: 21Tedy wzięłá Iahel żoná Che
46:
werowá gwozdz namiotowy/ w


strona: 134d

1:
zięłá teſz młot wrękę ſwoię/ y we
2:
ſzłá do niego ćicho/ y przyłożyła
3:
gwodz ná ſkroń iego/ y przebiłá
4:
wziemię/ á on był záſnął y ſprácowan/
5:
y vmárł.

werset: 22A oto Bárák go
6:
nił Syſerę/ y wyſzła Iahel ſpo
7:
tkáć go/ y rzekłá mu/ przyidzi á v=
8:
káżęć mężá/ ktorego ty ſzukaſz/ Y
9:
wſzedł do niey/ áno Syſerá leżał
10:
martwy/ á gwozdz był wſkroni
11:
iego.

werset: 23A (ták) zniżył Bog dniá
12:
onego Iawiná krola Kánááńſkiego przed ſynmi Izráelowe
13:
mi.

werset: 24Y powodziło ſię ręce ſynow
14:
Izráolowych/ y zmacniáłá ſię ná
15:
Jawiná krolá Kánááńſkiego/ áż
16:
go wykorzenili.

rozdział: 5
Rozdział 5.
werset: 1TEdy śpiewáłá Deborá
17:
y Bárák ſyn Awinohá=
18:
mow dniá onego rzekąc.

werset: 2Gdyſz odkrzywdził krzywdy
19:
w Izeáelu/ gdyſz dał ochotę lu=
20:
dowi/ błogosłáwćie Iehowę.

werset: 3
21:
Słuchayćie krolowie/ bierzćie
22:
w vſzy kſiążętá/ ia Iehowie/ ia zá
23:
śpiewam/ śpiewáć będę Ieho=
24:
wie Bogu Izráelowemu.

werset: 4Ie-
25:
howo gdyś wychodził z polá Edomſkie
26:
go/ ziemiá zádrżáłá/ á niebioſá
27:
ſącżyły/ y obłoki ſącżyły wodę.

werset: 5
28:
Gory ćiekły od oblicża Ieho=
29:
wy/ tá Synái od oblicża Iehowy
30:
Boga Izráelowego.

werset: 6Zá czáſu
31:
Számgárá ſyna Hánáthowego/
32:
zá cżáſu Iaela/ vſtáły były goś
33:
ćince/ á przechodniowie śćieżek
34:
chodzili gośćińcámi.

werset: 7Spuſto-
35:
ſzáły wśi w Izráelu ſpuſtoſzáły/
36:
ażem wſtáłá (ia) Deborá/ wſtá=
37:
lám mátká w Izráelu.

werset: 8Obie-
38:
rał Bogi nowe/ tedy v nich w=
39:
bronach (woyná) tarcż ieſli (kto)
40:
widział miedzy cżterdzieſtą ty=
41:
ſięcy álbo oſzcżep v Izráelá?

werset: 9
42:
Serce moie ſpráwcam Izráe=
43:
lowym ochotnym miedzy ludem
44:
błogosławćie Iehowę.

rozdział: 8



strona: 137a

Kſięgi Sędziow
Rozdział 8.
werset: 1
1:
Y rzekli do niego mę=
2:
żowie Efráimſcy/ coś to
3:
nam vcżynił/ dla cżegoś
4:
nas nie wezwał gdyś
5:
ſzedł walcżyć ná Midiáná/ y
6:
ſwárzyli ſię z nim mocno.

werset: 2Y rze
7:
kł do nich/ Cożem vcżynił teraz/
8:
iako wy? Azá nie lepſze obierá=
9:
nie poſlednie Efráimowe niż ſa=
10:
mo zbieránie pirwſze (winá) Awi=
11:
hezerowe?

werset: 3Wrękę wáſzę dał
12:
Bog Kśiążętá Midiáńſkie Ho=
13:
rewá y Zeewá/ á ocżem (ia) mogł
14:
vcżynić iáko wy? Tedy odchodził
15:
duch ich od niego/ gdy
Własn/ tę rzecż.
to mo=
16:
wił.

werset: 4Y przjſzedł Gideon do Ior
17:
daná przepráwić ſię ſam/ y trzy
18:
ſtá mężow/ ktorzy znim/ á ſprá=
19:
cowáni (byli) goniąc.

werset: 5Y rzekł
20:
mężom Sukothſkim/ Dayćie pro
21:
ſzę (was kilká) bochnow chlebá
22:
ludowi
Wł/ ktory ná nogách moich.
Ktory idzie przy mnie.
23:
bo ſię ſprácowáli/ á ia gonić bę=
24:
dę zá Zewáchem y Cálmunną
25:
krolmi Midiáńſkiemi.
Wł./ j rzekł kſiążętá.

werset: 6Y rze
26:
kły kſiążętá Sukothſkie/ Aza (iuż)
27:
teraz dłoń Zewáchá y Cálmunny
28:
w ręku twoich/ żebychmy dáli
29:
woyſku twemu chlebá?

werset: 7Y rzekł
30:
Gidehon/ Więc kiedj da Iehowá
31:
Zewáchá y Calmunnę do rąk mo
32:
ich/ tedy wymłocę mięſo wáſze
33:
ćierniem ſpuſzcżey y oſtem.

werset: 8Y
34:
iáchał z onąd do Penuclá/ y mo=
35:
wił do nich tákże/ y odpowiedzie
36:
li mu mężowie Penuelſcy/ iáko
37:
byli odpowiedzieli mężowie Su
38:
kothſcy.

werset: 9Y rzekli też mężom Pe-
39:
nuelſkim/ rzekąc/ gdy ſię wrocę
40:
w pokoiu/ rozwálę wiezę tę.

werset: 10A
41:
Zewách y Cálmunná (byli) w
42:
Kárkorze/ y oboz ich znimi/ iá=
43:
ko piętnaśćie tyſięcy (mężow)
44:
wſzytcy co ſię (byli) zoſtáli ze w=
45:
ſzego woyſká ſynow Kiedemſkich
46:
á poległo ich ſto y dwádzieśćia
47:
tyſięcy mężow
Wł/ dobywaiących miecżá
boiownych.

werset: 11Te


strona: 137b

1:
dy iáchał Gidehon drogą mieſz=
2:
káiących wnamioćiech ze wſcho=
3:
du Nowáchowi/ y Iogbohi/ y po
4:
ráził oboz/ bo ſię oboz był vbeś=
5:
piecżył.

werset: 12Y vćiekáli Zewách y
6:
Calmunná/ lecż gonił zá nimi/ y
7:
poimał dwu krolu Mid-iánſkich
8:
Zewáchá á Cálmunnę/ y wſzytek
9:
oboz przeſtráſzył.

werset: 13Y wroćił ſię
10:
Gideon ſin Ioáſzow zbitwi przed
11:
zachodem słońcá.

werset: 14Tedy poimał
12:
młodzieńca z ludzi Sukothſkich/
13:
y wypytał go/ y nápiſał ſobie kſią
14:
żętá Sukothſkie/ y ſtárce iego
15:
ſiedmdzieſiąt y ſiedmi mężow.

werset: 15
16:
Y przyſzedł do mieſzcżan Su=
17:
kothá/ y rzekł/ Owo Zewách y
18:
y (i)Cálmunná/ o ktoreśćie mi przy
19:
mawiáli rzekąc Aza (iuż) teras
20:
dłoni Zewáchá y Cálmunny w
21:
ręce twey/ żebychmy dáli mężom
22:
twoim ſprácowánym chleba?

werset: 16
23:
Tedy wziął ſtárce mieyſckie y
24:
ćiernie ſpuſzcżey y oſet/ y
Ták w Ebryſk. dziſieyſzych kſięgách/ ále Káſtálon dowodzi że ma być/ y ſtárł nimi/
náu=
25:
cżył nimi mieſzcżány Sukotá

werset: 17Też wieżę Penuelſką obálił/ y
26:
mieſzczány pobił.

werset: 18Y rzekł do Ze
27:
wáchá y Cálmunny/ iácy byli mę
28:
żowie ktoreśćie pomordowáli
29:
ná Táworze? y rzekli/ iáki ty tácy
30:
oni/ káżdy ná weyrzenie iáko
31:
ſynowie krolewſcy.

werset: 19Y rzekł
32:
bráćia moi ſynowie mátki mo=
33:
iey byli. Zyw Iehowa gdybyś=
34:
ćie ie byli zywo záchowáli/ nie zá=
35:
mordował bym was.

werset: 20Y rzekł
36:
Iethrowi pierworodnemu ſwe
37:
mu. Wſtań pobiy ie/ y nie doſtał
38:
młodzieńczyk miecżá ſwego/ bo
39:
ſię bał/ iż ieſzcże był młody.

werset: 21Y
40:
rzekł Zewach y Cálmunná. W=
41:
ſtań ty á rzuć ſię ná nas/ bo iáki
42:
mąż (tákie) męſtwo iego/ tedy w
43:
ſtał Gidehon/ y zábił Zewáchá y
44:
y Cálmunnę/ y wziął hálzbánty/
45:
ktore ná ſzyiach wielbłądow ich
46:
(były).

werset: 22Tedy rzekli
Wła/ mąż Izráelſki/
mężowie
47:
Izráelſcy do Gidehoná/ Pánny
48:
nád námi/ y ty y ſyn twoy/ y w=
49:
nuk twoy/ ponieważ wybáwiłeś


strona: 134c

nas z ręki Midianá.

rozdział: 11



strona: 139c

werset: 5
1:
A potym gdy ták walcżyli ſyno
2:
nowie Hámmononowi z Izráelem
3:
tedy ſzli ſtárſzy Gilehadſcy wziąć
4:
Iſtáchá z ziemie Towſkiey.

werset: 6Y
5:
rzekli Iftáchowi/ Idz á bądz v
6:
nas kſiążęćiem/ żebychmy walcży
7:
li z ſynmi Hammonowemi.

werset: 7Y
8:
rzekł Iftach ſtárcom Gileadſkim
9:
áza nie wy nienawidzieliśćie mię
10:
y wygnáliśćie mię z domu oycá
11:
mego? A przecżże przyſzliśćie do
12:
mnie teras/ gdy trudność ná
13:
was?

werset: 8Y rzekli Stárcowie Gi-
14:
leadſcy do Iftachá/ przeto ninie
15:
przyſzliſmy do ćiebie/ że poydzieſz
16:
z námi/ y walcżyłbjs ná ſyny Hám
17:
monowe/ á będzieſz náſzą głową
18:
wſzech obywátelow Gileadſkich.

werset: 9Y rzekł Iftach do ſtárcow Gileadſkich/ Ieſli mię wy náwracaćie walcżyć ná ſyny Hámmonowe y dał by ie Iehowá przed mię/ będęli ia wáſzą głową?

werset: 10Y rzekli ſtárcy Gileadſcy do Iftáchá/ Iehowá będzie słucháć miedzy námi/ ieſli nie ták iáko słowo twoie vcżynimy.

werset: 11Tedy poſzedł I-
19:
ftach z ſtárſzemi Gileadſkiemi/ y
20:
y przełożyli go
Wł/ lud.
ludzie (oni) nád
21:
ſobą głową y kſiążęćiem/
Wł./y mowił.
y prze
22:
łożył Iftach wſzytkie rzecży ſwo=
23:
ie przed Iehową w Miopie.

werset: 12Po
24:
tym posłał Iftach posły do kro=
25:
lá ſynow Hammonowych rzekąc
Wlaſ/co mnie y tobie.

26:
Co maſz do mnie woiowáć ziemie moiey?

werset: 13Y rzekł krol ſynow Hámmo-
27:
nowych do posłow Iftáchowych
28:
iż wziął Izráel ziemię moię/ wy=
29:
ſzedſzy zmicráimá/ od Arnoná aż
30:
do Iáboká/ y áż do Iordaná/ á te=
31:
ras wroć te (ziemie) w pokoiu.

werset: 14
32:
Y przycżynił ieſzcże Iftach/ że
33:
posłął posły do Krolá ſynow
34:
Hammonowych.

werset: 15Y rzekł mu/
35:
Ták powiedział Iftach/ nie w=
36:
ziął
37:
Izráel ziemie Moáwſkiey/
38:
áni ziemie ſynow Hámmono=
39:
wych.

werset: 16Ale gdy
Wł/ y oni
náſzy wyſzli z=


strona: 139d

1:
Micraima/ á ſzedł Izráel puſzczą
2:
áż do morzá Sufá/ y przyſzedł do
3:
Kadeſzá.

werset: 17Tedy posłał Izráel
4:
posły do krolá Edomſkiego rze=
5:
kąc/ niech przejdę proſzę (ćię) przez
6:
ziemię twoię/ lecż nie słuchał krol
7:
Edomſki/ potym y do Krola
8:
Moáwſkieo posłał/ lecż nie pu
9:
śćił j wroćił ſie Izráel do Kadeſzá

werset: 18
10:
Potym poſzedł puſzcżą/ y ob=
11:
ſzedł ziemię Edomſką/ y ziemię
12:
Moawſką/ á przyſzedł ze wſcho=
13:
du słońcá ku ziemi Moáwſkiey/ y
14:
położyli ſię zá Arnonem/ ále nie
15:
ſzedł zá gránicę Moáwſką/ Bo
16:
Arnon gránicá Moáwſká.

werset: 19Y
17:
posłał Izráel posły do Sycho=
18:
ná krolá Emorſkieo / krolá
19:
Cheſzbońſkieo / y rzekł mu Izráel/ przey
20:
dzmy proſim (cię) ziemią twoią/
21:
áż ná mieyſce moie.

werset: 20Lecż nie v-
22:
fał Sychon Izráelowi/ áby ſzedł
23:
gránicą iego/ y zebrał Sychon w
24:
ſzytek lud ſwoy/ y położyli ſię w
25:
Iahećie/ y walcżył z Izráelem.

werset: 21
26:
Y dał Iehowá Bog Izráelow
27:
Sychoná y wſzytek lud iego wrę
28:
kę Izráelowę y pobił ie/ á (ták)
29:
poſiadł Izráel wſzytkę ziemię E
30:
morego obywátelá ziemie oney.

werset: 22
31:
Też záſiedli wſzytkę gránicę E
32:
morego od Arnoná áż do Iábo=
33:
ká/ á od puſzcży áż do Iordáná.

werset: 23
34:
A teras Iehowá Bog Izráel
35:
ſki wygnał Emorego od oblicża
36:
ludu ſwego Izráelſkiego/ á ty
37:
(chceſz) go poſieść?

werset: 24Azabyś (ty
38:
onego ludu) ktory by tobie wypę
39:
dził Kiemoſz Bog twoy/ nie o=
40:
ſiadł? Tákżeć kogokolwiek wy=
41:
gnał Iehowá Bog náſz od obli=
42:
cża náſzego/ tego (my ziemię) po
43:
ſiądziem.
Wł/ á teras á záś tj dobry od Báláká etć.

werset: 25A też ázaś ty lepſzy
44:
niż Balák ſyn Cipporow krol Mo=
45:
áwſki? A zaſię on nie ſpierał z I=
46:
zráelem/ áza nie walcżył z nim?

werset: 26
47:
Gdy (iuz) mieſzka Izráel w=
48:
Cheſzbonie/ y w miáſtecżkach ie
49:
go/ tákże y w Archerze y w miá=
50:
ſtecżkach iego/ y we wſzech miá


strona: 140a

ſtach/ ktore przy gránicach Ar=
1:
moná/ trzyſtá lat/ á przecześ cie
2:
nie wybáwili ná on cżás?

rozdział: 15



strona: 142a

Kſięgi Sędziow
werset: 13
1:
Przyſięſzcie mi/
Wł/ że ſię wy nie tárgnjećie ná mnie.
ze mię nie zabije
2:
ćie. Y rzekli mu mowiąc/ Nie/
3:
ále ćię zwiążemy/ á wydamy ćię
4:
w ręce ich/ lecż zábić nie zábiiem
5:
ćię/ y związáli iy dwiemá nowe=
6:
mi powrozámi/ y zwiedli go z ſká
7:
ły.

werset: 14Ktory (gdy) przyſzedł aż do
Lechy wykłada ſię cżeluść/ ták ono miejſce zwano nie przed tym ále potym/ gdy Sámſo cżełuśćią Peliſztymcżyki pobił
Lechu/ tedy Peliſztymowie
8:
wołáli ſpotykaiąc go/ y nápadł
9:
nań duch Iehowy/
10:
y ſtały ſię po=
11:
wrozy/ kthoremi były związáne
12:
rámioná iego/ iako konopie/ kie=
13:
dy zgoráią od ogniá/ y rozwiązá
14:
ły ſię zwiąſki z rąk iego.

werset: 15Tedy
15:
tráfił ná czeluść Osłową świeżą
16:
y wyćiągnął rękę ſwoie á wziął ią/
17:
y zábił nią tyſiąc mężow.

werset: 16Y rze
18:
kł Sámſon/ Cżeluśćią osłową
19:
dwie kupie (vczyniłem) cżeluścią
20:
o słową nábiłem tyſiąc mężow.

werset: 17
21:
A gdy przeſtał mowić/ tedy
22:
porzućił cżeluść z ręki ſwey/ y ná=
23:
zwał mieyſce ono Rámáth =le =
24:
chy.

werset: 18Tedy prágnął bárzo y wo
25:
łał do Iehowy/ y rzekł/ Tyś dał
26:
przes rękę sługi twego zbáwie=
27:
nie to wielkie/ lecż teras vmrę
28:
od prágnienia/ y wpádnę w rę=
29:
kę nieobrzezáńcow.

werset: 19Y roſzcze-
30:
pił Bog
Wła/ ząb trzonowy/ ále ták poſpolićie piſmo ſkáły oſtre zowię. zrzodło wżjwiącego Niżey. 16.
ſkáłę/ ktora w Lechu/
31:
y poſzły z niey wody/ y pił/ y wro=
32:
ćił ſię duch iego/ y ożył. Dla tego
33:
názwał imię oneo (zrodłá) Hen=
34:
hakkore/ ktore w Lechu áż do
35:
dniá tego.

werset: 20A (ták) ſądził Izrá
36:
elá cżáſu Peliſztymow/ dwádzie=
37:
śćiá lat.

rozdział: 16
Rozdział 16.
werset: 1A (Potym) ſzedł Sám
38:
ſon do Házáthá/ y vyrzał
39:
tám niewiáſtę
Albo kácżmarkę.
wſzetecż=
40:
ną/ y wſzedł kniey.

werset: 2(Y
41:
powiedziano) Házáteyſkim rze=
42:
kąc/ przyſzedł tu Sámſon/ tedy
43:
(iy) obſtąpili/ y ſtrzegli go cáłą
44:
noc w bronie mieyſckiey/ lecż
Wł/ milcżeli.
dá=
45:
li pokoy wſzytkę noc rzekąc/ áż
46:
po świátłu ráno zábijemy go.

werset: 3
47:
Y ſpał Sámſon áż do pułnocy/
48:
potym wſtał w puł nocy/ y w=


strona: 142b

1:
ziął zá wrotá brony/ mieyſckiey
2:
y zá dwá podwoie/ y oderwał ie
3:
z zatworą/ y włożył ná rámioná
4:
ſwe/ y zániosł ie ná wierzch go=
5:
ry/ ktora przećiw Chewroná.
Wl/ y było potym że rozmilował ſię.

werset: 4
6:
Záś potym rozmiłował ſię nie
7:
wiáſty nád potokiem Sżorekiem
8:
á imię iey Delilá.

werset: 5Y przyiáchá
9:
ły do niey kſiążętá Peliſztymſkie/
10:
y rzekły iey/ Wyłudz ná nim/ á
11:
obacż wcżym (ieſt) ſiłá iego (ták)
12:
wielka/ á przes cobychmy go z=
13:
mogli/ że go zwiążemy á trapić
14:
będziemy. A my tobie damy ká
15:
żdy tyſiąc y ſto śrebrnikow.

werset: 6Y
16:
rzeklá Delilá do Sámſoná
Wł/ oznaymi.
Po=
17:
wiedz mi proſzę (ćię) w cżym ſiłá
18:
twoiá (ták) wielka/ á cżym bj (ćię)
19:
zwięzáć/ żeby ćię zmoc.

werset: 7Y rzekł
20:
do niey Samſon/ Iesliby mię z=
21:
wiązano ſiedmią
Albo wići zielonych álbo ćięćiw ſurowych. tákże w drugim wirſzu
powrozow ły=
22:
cżánych ſurowych/ ktore nie po=
23:
ſchły/ tedy zoſtánę niemocnym
24:
y będę iáko ieden cżłowiek.

werset: 8Y
25:
przyniosły iey kſiążętá peliſztym
26:
ſkie ſiedm łycżánych powrozow
27:
ſurowych/ ktore były nie poſchły
28:
y związáłá go nimi. A podſádá
29:
táiłá ſię v niey w komorze.

werset: 9Y
30:
rzekłá do niego/ Peliſztymowie
31:
ná ćię Sámſonie/ tedy rozerwał
32:
(ony) powrozy/ iáko gdyby (kto) rozerwał powrozek zgrzebny/
Wł kiedy pocżuie ogień.
kiedy przegore od ogniá/ y nie
33:
obacżono ſiły ieo.

werset: 10Y rzekłá De
34:
lilá do Samſoná/ otoś mię z=
35:
wiodł/ á powiedziałeś mikłam=
36:
ſtwá/ teras mi oznaymi proſzę
37:
(ćię) cżym by (ćię) zwięzać.

werset: 11Y
38:
rzekł kniey/ ieſliby mię wiążąc z=
39:
wiązano drotowemi poſtronká
40:
mi nowemi/ ktoremi nie robiono/
41:
tedy zemdleię/ y będę iáko ie=
42:
den cżłowiek.
Słowo Ebreyſkie Háwoth znácży poſtronek/ ábo powroż/ co ze trzech powroſkow ſpuſzcżáią/ cżytaj Munſtera.

werset: 12A (ták) wzięłá
43:
Delilá poſtronki nowe y zwięzá
44:
łá go nimi/ y rzekłá do niego/ Peliſztymowie
45:
ná/ ćią Sámſonie/ á podſadá
46:
ſiedziáłá w komorze/ te=
47:
dy roſtárgnął ię zrámion ſwoich
48:
iáko nic.

rozdział: 19



strona: 144c

Kſięgi Sędziow
werset: 17y vyrzał
Wł/ mężą
cżłowieká podrożnego
1:
ná vlicy miáſtá/ y rzekł on mąż
2:
ſtáry: Dokąd idzieſz á ſkądeś przy
3:
ſzedł?

werset: 18Y rzekł do niego/ Przy-
4:
ſzliſmy z Beth-lechémá Iehudy/
5:
(á idziemy) áż do boku gory E=
6:
fraimſkiey/ ſkądem ia/ lecż chodzi
7:
łem do Bethlechemá Iehudy/
8:
á (teraz záś) do domu Iehowy
9:
idę/ á niemáſz ktoby mię przyiął
10:
do domu

werset: 19Gdyż y plewę y ſiecż-
11:
kę mam osłom náſzym/ y chleb
12:
y wino ieſt mnie/ y służebnicy
13:
twey/ y młodzieńcowi (ktory) z
14:
sługą twoim niemáſz niedoſtá=
15:
tku ná żadną rzecż.

werset: 20Y rzekł on
16:
mąż ſtáry/ Pokoy tobie/ tylko w=
17:
ſzytek twoy niedoſtátek (niech bę=
18:
dzie) ná mię/ tylko na vlicy nie
19:
nocuy.

werset: 21Y wprowádził go w dom
20:
ſwoy/ y nákarmił osły
Albo y vmyli nogi ich/ ále nie o oſlech rozumiey/ vmyli to ieſt domonicj
y vmyli
21:
nogi ſwoie/ potym iedli y pili.

werset: 22
22:
A gdy rozweſelili ſerce ſwoie/
23:
á oto mieſzcżánie mężowie ſyno=
24:
wie Belitáhálowi/ obſtąpili dom
25:
nieobycżáynie biiąc we drzwi/ y
26:
rzekli do mężá onego do goſpo=
27:
darzá domowego ſtárego/ rze=
28:
kąc/ Wywiedź męzá ktory wſzedł
29:
do domu twego/ że go poznamy.

werset: 23
30:
Y wyſzedł do nich mąż (on) go
31:
ſpodarz domowy/ y rzekł do nich
32:
Nie bráćia moi/ nie cżyńćie zle
33:
proſzę/ gdyſz ten mąż wſzedł do
34:
domu mego/ nie cżyńćie niecno=
35:
ty tey.

werset: 24Owo corká moiá dziewi
36:
cá/ y założnicá iego/ wywiodę ie
37:
teraz że ie
Wł/ vniżyćie.
żelżyćie/ y vcżynićie
38:
im/ iáko ſię wam podobáć będzie
39:
lecż mężowi temu nie vcżynićie
40:
tey niecnotliwej rzecży.

werset: 25Ale go
41:
niechćieli słuchać mężowie (oni)
42:
á (ták) poimał on mąż założnicę
43:
ſwoię/ y wywiodł (ią) wen do
44:
nich/ y poznawáli ią/ á gwałćili
45:
ią wſzytkę noc/ áż do zaránku/ po
46:
tym ią puśćili gdy wſchodziłá zo=
47:
rzá.

werset: 26Tedy przyſzłá niewiáſtá
48:
(oná) gdy (iuż) świećił zaránek/
49:
y pádłá v drzwi domu onego mę


strona: 144d

1:
żá/ gdzie był pan iey/ do dniá.

werset: 27
2:
Y wſtał pan iey ráno/ y otwo
3:
rzył drzwi domowe/ y wyſzedł
4:
(chcąc) iść w drogę ſwoię/ á oto
5:
niewiáſtá założnicá iego leżáłá v
6:
drzwi domowych/ á ręce iey ná
7:
Progu.

werset: 28Y rzekł do niey wſtań á
8:
idzmy/ lecż nie było odpowiedzi:
9:
Tedy ią wziął ná osłá ſwego/ y
10:
wſtał (on) mąż/ y ſzedł do miey=
11:
ſcá ſwego.

werset: 29Y przyſzedł do do-
12:
mu ſwego/ y wziął noż/ wziął też
13:
zaloznicę ſwoię/ á rozebrał ią y
14:
kośći iey ná dwánaśćie cżęśći/ y
15:
rozesłał po wſzey gránicy Izráe=
16:
lowey.

werset: 30Y było że káżdy vyrzaw
17:
ſzy tedy mowił/ nie było áni wi=
18:
dziano (ták) iáko to/ ode dniá (o
19:
nego iáko) wyſzli ſynowie Izráe
20:
lowi z ziemie Micráimskiey áż do
21:
dniá tego
Wł/ kłádz ćie ſobie ec.
vważayćie to ſobie/
22:
radzćie á mowćie.

rozdział: 20
Rozdział 20.
werset: 1
23:
Y Wyſzli wſzytcy ſyno=
24:
wie Izráelowi/ y zgro=
25:
mádziło ſię mnoſtwo iá=
26:
ko mąż ieden/ od Daná
27:
áż do Beerſzewy/ y ziemiá Gle=
28:
hádſka/ do Iehowy/ ná (mieyſce)
29:
Micpy.

werset: 2Y ſtánęli
Wł/ węgły
przedniey=
30:
ſzy wſzego ludu/ wſzech pokoleni
31:
Izráelowych/ we zborze ludu bożeo /
32:
cżterzy ſtá tyſięcy
Wł/ mężow pieſzjch dobywáiących miecżá
ludu pie
33:
ſzego walecżnego.

werset: 3Tedy vsły-
34:
ſzeli ſynowie Bin-iáminowi że
35:
ſię zeſzli ſynowie Izráelowi do
36:
Micpy. Y rzekli ſynowie Izráe=
37:
lowi/ powiedzćie iáko ſię to zło
38:
zſtáło?

werset: 4Y odpowiedział Lewit
39:
mąż niewiáſty zabitey/ y rzekł/
40:
Do Giwehy/ ktora (należy) Bin
41:
iáminowi/ przyſzedłem/ ia y zało
42:
żnicá moiá przenocowáć.

werset: 5Te-
43:
dy powſtáli ná mię pánowie Gi=
44:
wehy/ y obſtápili dla mnie dom
45:
w nocy/ myſlą mię zábić/ á zálo=
46:
żnicę moię gwałćili że vmárłá.

werset: 6
47:
A (ták) porwałem założnicę mo
48:
ię/ y porzezałem ią/

księga: Ruth
rozdział: 2



strona: 147a

Kſięgi Ruthy
Rozdział 2.
werset: 1
1:
ANahomi miáła krew=
2:
nego mężá ſwego/ (ktory
3:
był mąż możny y rycerſki/
4:
z plemieniá Elimelechá/
5:
á imię iego Boház.

werset: 2Tedy rze-
6:
kłá Ruth Moáwitká do Náhomi
7:
iey/ poydę proſzę (ćię) ná pole/ á
8:
zbieráć będę kłoſy zá (onym) v kto
9:
rego ocżu znaydę łáſkę. Y rzekłá
10:
iey/ idz corko moiá.

werset: 3Tedy ſzłá
11:
a przyſzłá/ y zbieráłá ná polu zá
12:
żeńcámi/ á przyſzło z tráfunku iey
13:
(że on) dział polá (był onego) Bo
14:
házá/ ktory (był) z plemieniá Eli
15:
melechá.

werset: 4A oto Boház przy-
16:
ſzedł z Beth-lechemá/ y rzekł żeń
17:
com/ Iehowá z wámi/ y rzekli mu
18:
niech ćię błogosłáwi Iegowá.

werset: 5
19:
Y rzekł Boház młodzieńcowi
20:
ſwemu przyſtáwowi nád żeńcá=
21:
mi/ cżyiá to dziewká? Y odpo=
22:
wiedział młodzieniec przyſtáwio
23:
ny nád żeńcami/ y rzekł/ Dziew
24:
ká (tá) ieſt Moáwitká/ ktora
25:
przyſzłá z Nahomią z kráiu Mo=
26:
áwſkiego.

werset: 7Mowiłá (nam) pro-
27:
ſzę niech zbieram i wiążę wſno=
28:
py zá żeńcámi/ á (iáko) przyſzłá ták
29:
że ſtoi z poránku áż do tąd/
Wł/ to ſiedzenie iey domá máłe
ták
30:
máło domá ſiedzi.

werset: 8Y rzekł Bo-
31:
haz do Ruthy/ słyſzyſzli corko mo
32:
iá/ Nie chodz zbieráć ná pole cu=
33:
dne/ á nie záchodz też ztąd/ lecż tu
34:
trway zdziewkámi moiemi.

werset: 9Pil
35:
nuy polá ktore żną/ á chodz zá nie
36:
mi. Azam nie roſkazał párob=
37:
kom/ áby ćię nieruſzyli? A záchce
38:
ſzli pic/ tedy poydzieſz do nacży=
39:
nia/ á nápijeſz ſię tego/ cżego ná=
40:
lewáią/ młodzieńcy (moi).

werset: 10Te-
41:
dy pádłá ná twarz ſwoię/ y po=
42:
kłoniłá ſię mu do ziemie/ y rzekłá
43:
do niego/ Skąd to żem nalázłá łá


strona: 147b

ſkę w ocżu twoich że mię znaſz/ á
1:
iam cudzoziemká?

werset: 11Tedy odpo-
2:
wiedział Boház/ y rzekł iey/ oz=
3:
náymuiąc oznáymiono mi wſzy=
4:
tko coś cżyniłá świekrze ſwey/
5:
po śmierći mężá twego/ żeś opu=
6:
śćiłá oycá twego y mátkę twoię
7:
y ziemię rodziny twey/ y poſzłáś
8:
do ludu/ ktoregoś nie znáłá wcżo
9:
rá (y) onegdy.

werset: 12Nágrodzći Ie-
10:
howo vcżynek twoy/ á niech bę=
11:
dzie nagrodá twoiá doſkonáłá
12:
od Iehowy Bogá Izráelowego
13:
żeś przyſzłá vfać po ſkrzydły ie=
14:
go.

werset: 13A (oná) rzekłá/ naydę łáſkę
15:
w ocżu twych pánie moy żeś mię
16:
poćieſzył/ á ták łaſkáwie mowiłeś
17:
do niewolnice twey/ ácżem ia nie
18:
ieſt (ták dobra) iáko iedná z nie=
19:
wolnic twych.

werset: 14Y rzekł iey Bo-
20:
haz/ czáſu iedzenia przyſtępuy
21:
ſám/ á iedz chleb/ y omacżay kęs
22:
twoy w ocćie/ Y ſiádłá zboku żeń
23:
com/ y podał iey prażmá/ a iádłá
24:
y ná iádłá ſię/ y zoſtáło.

werset: 15Potym
25:
wſtáłá zbieráć/ á Boház roſkazał
26:
młodzieńcom ſwym rzekąc/ y mie
27:
dzy ſnopámi niech zbierá/ á nie
28:
záſromowayćie iey.

werset: 16Y owſzem
29:
vmyślnie vpuſzcżayćie iey garśći
30:
(zboża) ázoſtáwiayćie/ że (ma co)
31:
zbieráć/ á nie łayćie iey.

werset: 17A (ták)
32:
zbieráłá ná (owym) Polu aż do
33:
wiecżorá/ y wymłoćiłá co zebráłá/
34:
y było iákmiarz
Efá co ieſt maſz z Mo 19.
efá ięcżmie=
35:
niá.

werset: 18Y poniosłá á przyſzłá do
36:
miáſtá/ y vyrzáłá świekrá iey co
37:
byłá názbieráłá. Potym wyięłá y
38:
dáłá iey co ſię było zoſtało iey po
39:
tráwy.

werset: 19Tedy iey rzekłá świe-
40:
krá iey/ gdzie zbieráłáś dziſia/ á
41:
gdzieś
Wł/ cżyniłá.
prácowáłá/ niech będzie
42:
błogosłáwion/ kto ćię przyiął/ te
43:
dy oznaymiłá świekrze ſwey/ iá=
44:
ko znim
Wł/ cżyniłá.
rozmawiáłá/ y rzekłá/
45:
imię mężowi v ktoregom robiłá
46:
dziſia (ieſt) Bohaz.

werset: 20Y rzekłá
47:
Náhomi niewiáſtce ſwey/ Bło=
48:
gosłáwiony on Iehowie/ ktory
49:
nie opuśćił miłoſierdzia ſwe=
50:
go


strona: 147b

1:
ku żywym y zmárłym. Y rzekłá
2:
iey Náhomi/

księga: 1.Reg
rozdział: 2



strona: 149c

Pierwſze Kſięgi Sámuelowe.
werset: 2A ſukienkę małą cżyniłá mu
1:
mátká iego/ y przynoſiłá mu ná
2:
káżdy rok/ gdy ieżdżáłá z mężem
3:
ſwym ofiárowáć ofiáry vrocży=
4:
ſtey.

werset: 20Y błogosłáwił Heli/ Elka
5:
nę y żonę iego/ y rzekł/ niech ći od
6:
da Iehowá náſienie/ z żony tey
7:
miáſto prozby/ ktorąś vproſił v
8:
Iehowy. Y przyſzli do mieyſcá
9:
iego.

werset: 21Bo náwiedził Iehowá
10:
Hánnę że pocżęłá/ y porodziłá
11:
trzy ſyny y dwie corki/ á młodzie=
12:
niec (on) Sámuel rosł przed Ie=
13:
hową.

werset: 22Potym Heli z ſtárzał ſie
14:
bárzo/ á słyſzał wſzytko co cżynili
15:
ſynowie iego wſzemu Izráelowi/
16:
y iáko ſypiáli z niewiáſtámi
Albo cżuiącymi Albo Właſnie za ſtępem zgromádzonymi. 2. Noſz. 38.
ſtrze=
17:
gącemi vwchodu namiotu zgromá=
18:
dzenia.

werset: 23Y mawiał im/ przecż
19:
cżynićie rzecży takowe/ ktore ia
20:
słyſzę o was/ rzecży złe od wſzego
21:
ludu tego?

werset: 24Nie ſynowie moi/
22:
bo nie dobry słuch ktory ia słyſzę
23:
odganiaćie lud Iehowin.

werset: 25Ieſli
24:
zgrzeſzy
Wł/ mąż mężowi/ tedj oſądzą go Bogowie.
cżłowiek cżłowiekowi/
25:
tedy oſądzą go ſędziowie/ ále ie=
26:
ſli (pzećiw) Bogu zgrzeſzy cżło=
27:
wiek.
Albo/ kto ſię zá nim przycżyni.
kto go ſędzić będzie? ále (o
28:
ni) nie słucháli głoſu oycá ſwego
29:
bo ie miał Iehowá pobić.

werset: 26Lecż
30:
młodzieniec Sámuel poſtępo=
31:
wał á rosł/ y lepſzał/ y v Bogá y
32:
v ludzi.

werset: 27Tedy przyſzedł mąż Bo
33:
ży do Helego/ y rzekł do niego/
34:
Ták rzekł Iehowá/ áza obiawia
35:
iąc nie obiáwiłem ſię domowi oy
36:
cá twego/ gdy oni byli w Micrai
37:
mie w domu Fáráonowym?

werset: 28Y
38:
obrałem go ze wſzech pokoleń I
39:
zráelowych ſobie zá ofiárowniká
40:
áby przynoſil ná ołtarz moy/ (y)
41:
áby kádził kurzeniem/ á nośiłby
42:
efod przede mną/ dałem też do=
43:
mowi oycá twego wſzytkie ogni
44:
ſte ofiáry y ſynow Izráelowych.

werset: 29
45:
Przecżże wirzgaćie ná ofiáry
46:
moie y ná obiáty moie/ ktorem
47:
roſkazał (cżynić) w przybytku? Y
48:
vcżćiłeś ſyny twoie nád mię/ tu=
49:
cżący ſię pierwoćinámi wſzech o=


strona: 149d

biát Izráelá ludu mego?

werset: 30A ták
1:
powiedział (to) Iehowá Bog I=
2:
zráelow/ rzekąc rzekłem był żeby
3:
dom twoy y dom oycá twego cho
4:
dził przedemną áż ná wieki/ lecż
5:
teras powieda Iehowá/ niech
6:
(to) będzie v mnie/ bo
Wł/ cżćiące mnie vcżćię/
máią
7:
cych mię w vcżćiwośći/ vważę/ á
8:
gárdzący mną wzgárdzeni będą

werset: 31
9:
Oto dni przychodzą że odetnę
10:
rámię twoie y rámię domu oycá
11:
twego/ że nie będzie ſtarcá wdo
12:
mu twoim.

werset: 32A pátrzyć będzieſz
13:
ná przećiwniká (twego) wprze=
14:
bytku (świętym) we wſzem co z=
15:
dárzy (Bog) Izráelowi/ lecż nie
16:
będzie ſtárcá w domu twym po
17:
wſzytki dni.

werset: 33A (wſzákże nie ká-
18:
żdego) mężá wykorzenię tobie od
19:
ołtarzá mego/ áby ſchły ocży two
20:
ie/ á áby boláłá duſzá twoiá/ lecż
21:
wſzytko mnoſtwo domu twego
22:
w śrzednich lećiech męſkich vmie
23:
ráć będzie.

werset: 34A to znákiem tobie
24:
(będzie) co przyidzie ná dwá ſyny
25:
twoie ná Chofniego y Pincháſa/
26:
iednego dniá vmrzetá obá.

werset: 35
27:
A (ia) wzbudzę ſobie ofiárowniká
28:
wiernego ktory wedle ſercá
29:
mego y wedle duſze moiey cżynić
30:
będzie/ y zbuduię mu dom wier=
31:
ny że będzie chodzić przed pomá=
32:
záńcem moim po wſzytki dni.
Wł/ á będzie káżdy.

werset: 36
33:
A ná on cżás káżdy/ ktory ſię
34:
pozoſtánie z domu twego/ przyi=
35:
dzie kłániáć ſię mu/ dla pieniądzá
36:
śrebrnego/ y (dla) bochná chle=
37:
bá/ y rzecże/ przymi mię proſzę
38:
ćię) do ktorego ofiárownictwá
39:
ábych iadł (tę) ſztukę chlebá.
Wł. iednego.

rozdział: 3
Rozdział 3.
werset: 3
40:
A Młodzieniec Sámuel
41:
służył Iehowie przed o=
42:
blicżem Helego/ á słowo
43:
Iehowy drogie było w o=
44:
ny dni/ nie było widzenia otwo=
45:
rzyſtego.

werset: 2Y było dniá onego/ że
46:
Heli leżał ná mieyſcu ſwoim/ á o
47:
czy iego pocżynáły ſię záćmiáć/


strona: 149d

Pierwſze Kſięgi Samuelowe

rozdział: 7



strona: 152a

werset: 9Tedy wziął Sá
1:
muel iágnię ſące iedno/ y przy=
2:
niosł cáłopalenie zupełne Ieho
3:
wie/ y wołał Sámuel do Iehowy
4:
zá Izráelem/ y wysłuchał go Ie
5:
howá.

werset: 10A gdy Sámuel przy-
6:
nosił cáłopalenie/ tedy Poliſztym
7:
cżycy przybliżyli ſię walcżyć ná I
8:
zráelá/ lecż zágromił Iehowá
Wł/ głoſem eć.

9:
gromem wielkim dnia onego
10:
nád Peliſztymcżyki á roſproſzył
11:
ie/ y porázeni ſą przed Izráelem.

werset: 11
12:
Y wyſzli mężowie Izráelowi
13:
z Nicpy/ y gonili Peliſztymcżyki/
14:
y bili ię áż od Beth-kár.

werset: 12Tedy
15:
wziąl Sámuel kámień ieden/ y
16:
położył iy miedzy Nicpą/ á mie=
17:
dzy Sżenem/
Albo miedzy ſkáłką/ A cżći Sżen właſnie ząb znácży/ ále teſz ták zową odnogę ſkálną/ ktora ſię ku gorze wydawa iáko ząb iáki.
y názwał imię ie=
18:
go kámień rátunku/ y rzekł/ áż po
19:
ty rátował nas Iehowa.

werset: 13A
20:
(ták) vniżeni ſą Peliſztymcżycy/ á
21:
nie kuſili ſię więcey przychodzić
22:
do gránice Izráelſkiey/ Bo byłá
23:
ręká Iehowy ná Peliſztymcżyki
24:
po wſzytki dni Sámuelowe.

werset: 14
25:
Przywrocono też (ſą) miáſtá/
26:
ktore byli pobráli Peliſztymcży=
27:
cy v Izráelá/ Izráelowi od He=
28:
kroná áż do gathá/ y gránice ich
29:
wyſwobodził Izráel z ręki Peliſz
30:
tymcżykow/ y był pokoy miedzy
31:
Izráelem/ y miedzy Emorcży=
32:
kiem.

werset: 15A (ták) ſądził Sámuel I
33:
zráelá po wſzytki dni żywotá ſwe
34:
go.

werset: 16Y chodził rok od roku/ á ob
35:
chodził Beth-el/ y Gilgal/ y Mic
36:
pę/ á ſądzil Izráelá ná wſzech tych
37:
mieyſcách.
Wł./ á náwracánie iego/ eź.

werset: 17A wracał ſię do
38:
Rámathá/ bo tám dom ieo (był)
39:
y tám ſądził Izráelá/ bo zbudo=
40:
wał tám był ołtarz Iehowie.

rozdział: 8
Rozdział 8.
werset: 1
41:
A Gdy ſię sſtárzał Sá=
42:
muel tedy vſtáwił ſyny
43:
ſwe ſędzmi Izráelowi.

werset: 2
44:
A było imię ſyná iego
45:
pirworodnego Ioel. á imię dru=
46:
giego Awia/ (ći byli) Sędzmi w


strona: 152b

1:
Beer-ſzewie.

werset: 3Lecż nie chodzi-
2:
li ſynowie iego drogámi iego/ á=
3:
le náchylili ſię zá łákomſtwem/
4:
á bráli
Wł/ dar (ábo podárze)
dáry/ y náchyláli prá=
5:
wá.

werset: 4A (ták) zebráli ſię wſzytcy
6:
Stárſzy Izráelowi/ y przyſzli ku
7:
Sámuelowi do Ramy.

werset: 5Y rze-
8:
kli do niego. Otoś ſię zſtárzał/ á
9:
ſynowie twoi nie chodzą drogá=
10:
mi twemi/ á ták poſtánow nam
11:
krolá ſędzić nas/ iáko wſzytcy na
12:
rodowie.

werset: 6Y mierziáłá tá rzecż
13:
Sámuelá że mowili. Day nam
14:
krolá áby nas ſądził/ y modłił ſię
15:
Sámuel do Iehowy.

werset: 7Tedj rzekł
16:
Iehowá do Sámuelá/ słuchay
17:
głoſu ludu wſzego co mowią do
18:
ćiebie. Bo nie ćiebie odrzućili/ á
19:
le mnie odrzućili/ ábych nie kro=
20:
lował nád nimi.

werset: 8Iáko wſzytki
21:
vcżjnki/ ttore cżjnili ode dniá/ kto
22:
regom ie wywiodł z Micráimá/
23:
áż do dniá tego/ że mię opuſzcżá
24:
li/ á zniewaláli ſię Bogom cu=
25:
dzym/ ták oni cżynią y tobie.
Hozea 9. Dziei. 13.

werset: 9A
26:
ták słucjay głoſu ich/ á wſzákże
Wł/ oświacżáiąc oświacżjſz ſię

27:
oswiacżjſz ſię ná nie/ y oznajmiſz
28:
im práwo krolewſkie/ ktory ma
29:
krolowáć nád nimi.

werset: 10Y
Wł/ rzekł.
powie=
30:
dział Sámuel wſzytkie słowá Ie
31:
howy ludowi/ ktorzy proſili vnieo
32:
krolá.

werset: 11Y rzekł/ to będzie práwo
33:
krolá/ ktory ma krolowáć nád wá
34:
mi. Syny wáſze bráć będzie/ á po=
35:
cżyni ie woznicámi ſwemi/ y iez=
36:
dnemi ſwymi/ że biegáć będą przed
37:
wozem ieo.

werset: 12Poſtánowi te też
38:
ſobie hetmány/ y tyſiącżniki/ y pięć
39:
dzieſiątniki/ y oracżmi roley ſwey
40:
y żeńcámi żniwá ſweo y/ robić (káż
41:
de)
Wł/ nacżynia.
przypráwy woienne y przy=
42:
práwy wozow ſwych.

werset: 13Też corki
43:
wáſze bráć będzie w aptekárki y w
44:
kuchárki/ y w piekárki

werset: 14Záś polá
45:
wáſze/ y winnice waſze/ y oliwni
46:
ce wáſze dobre bráć będzie/ á roz
47:
da sługom ſwym.

werset: 15A znaſienia
48:
wáſzego y zwinnic wáſzych dzie=
49:
ſiąćinę bráć będzie/ á dáwáć bę=
50:
dzie tzrebieńcom ſwym/ y sługom


strona: 152c

gom ſwym.

rozdział: 12



strona: 154d

werset: 10
1:
Tedy wołáli do Iehowy y rze=
2:
kli/ zgrzeſzyliſmy żeſmy opuśćili
3:
Iehowę/ á służyliſmy Báhálom
4:
y Háſzthárotham/ á ninie wyz=
5:
wol nas od nieprzyiaćioł náſzych
6:
á będziem służyć tobie.

werset: 11Tedy
7:
posłał Iehowá Ierubahálá/ y
To ieſt ſyná Danowego/ ſamſoná. Bo był z pokolenia Danoweo.

8:
Bendaná/ y Iftachá/ y Sámu=
9:
elá/ y wyzwolił was z ręki nie=
10:
przyiaćioł wáſzych okolicżnych/
11:
y mieſzkáliśćie beſpiecżnie.

werset: 12
12:
Lecż vyrzawſzy że Nácháſz krol
13:
ſynow Hámmońſkich przyſzedł
14:
ná was/ tedyśćie mi rzekli/ Nie/
15:
ále krol niech kroluie nád námi/
16:
áno Iehowá Bog wáſz krolował
17:
nád wámi.
Sędz. 13. Wyſz. 9.

werset: 13A teras oto krol/
18:
ktoregośćie obráli/ o ktoregoś=
19:
ćie prośili/ á oto dał Iehowá nád
20:
wami krolá.

werset: 14Ieſli ſię bać będzie
21:
ćie Iehowy/ służyć mu/ y słucháć
22:
głoſu iego/ á zuchwáli nie będzie
23:
ćie vſtam Iehowy/ tedy będzie=
24:
ćie y wy y krol wáſz/ ktory krolu=
25:
ie nád wámi/ Zá Iehową Bo=
26:
giem wáſzym.

werset: 15A ieſli łucháć
27:
nie będziećie głoſu Iehowy/ á zu
28:
chwálićie ſię ná vſtá Iehowy/ te
29:
dy będzie ręká Iehowy ná was
30:
(iáko) y ná oyce wáſze.

werset: 16(Ale) y
31:
teras ſtańćie/ á bacżćie rzecż tę
32:
wielką/ ktorą Iehowá cżyni przed ocżymá wáſzemi.

werset: 17Aza nie
33:
pſzenicżne żniwá dziś? záwołam
34:
do Iehowy/ á da gromy y deſzcż/
35:
że poznaćie á vyrzyćie/ że złość
36:
wáſzá
Wł/ mnoga
wielka/ ktorąśćie vczyni
37:
li przed ocżymá Iehowy/ proſząc
38:
ſobie krolá.

werset: 18Y wołał Sámuel
39:
do Iehowy/ y dał Iehowá gro=
40:
my y deſzcż dniá onego/ y zlękł ſię
41:
wſzytek lud bárzo Iehowy y Sá
42:
muelá.

werset: 19Y rzekli
Wł/ wſzyſtek lud.
wſzyſcy ludzie
43:
do Sámuelá/ modl ſię zá niewol
44:
niki twemi do Iehowy Bogá
45:
twego/ że nie pomrzemy/ boſmy przyłożyli nád wſzytkie grzechy
46:
naſze złość (tę) proſząc ſobie kro=
47:
lá.

werset: 20Y rzekł Sámuel do ludu/


strona: 154d

1:
Nie boyćie ſię/ wy vcżyniliśćie w
2:
ſzytko złe to/ á wſzákże nie z ſtę=
3:
puyćie od Iehowy/ á służćie Ie=
4:
howie/ wſzem ſercem wáſzym.

werset: 21
5:
A nie z ſtępuyćie
Wł/ bo zá proznośćią to ieſt nie vdawayćie ſię zá bałwanámi.
zá nikcżem=
6:
nośćią/ ktore niepomogą/ áni wy
7:
zwolą/ bo nikcżemne ſą.

werset: 22Bo nie
8:
opuśći Iehowá ludu ſwego dla
9:
imienia ſwego wielkiego/ bo ſię
10:
ſpodobáło Iehowie vcżynić was
11:
ſobie ludem.

werset: 23A y ia nieday te-
12:
go Boże ábym miał grzeſzyć Ie=
13:
howie/ ábych przeſtał modlić ſię
14:
za wámi/ y (owſzem) náwodzić
15:
was bedę ná drogę dobrą á prá
16:
wą.

werset: 24Wſzákże boyćie ſie Iehowy
17:
á służćie mu wprawdzie/ wſzem
18:
ſercem wáſzym/ bo widzićie iáko
19:
wielkie
20:
rzecży cżynił zwámi.

werset: 25A
21:
ieſli zle cżynić będziećie (tedy) y
22:
wy y krol wáſz zginiećie.

rozdział: 13
Rozdział 13.
Iohán. 4.
werset: 1
23:
ROk
Wła/ ſyn roku Saul ná krolowániu ſwym/ To ieſt od pomazánia rok był krolem nie wziętym/ aż do tego cżáſu kiedy go znowu Sámuel ná ſejmie opowiedział/ á potjm dwie lećie krolował niż dla grzechu był zrzucon/ ácż wſzytkiego pánowánia iego było 40. lat/ ále iż nie zwoli Bożey krolował/ nielicży tego piſmo.Ták to poſpolićie wykładáią/ ále mniemam Káſtálion lepiey/ ktory to mieyſce ma zá zfáłſzowáne.
ieden Saul był nakroleſtwie (przed tym)
24:
lecż (potym) dwie lećie kro
25:
lował nád Izraelem.

werset: 2Y wy-
26:
brał ſobie Saul trzy tyſiące (mę=
27:
żow) z Izráelá/ y byty przy Saulu
28:
dwá tyſiącá w Michmáſzu/ y ná
29:
gorze Bethelu/ á tyſiąc był z=
30:
Ionathanem w Giweháćie Bin
31:
iáminowem/ á inſzy lud odpuśćił káżdego do namiotu iego.

werset: 3Te
32:
dy pobił Ionáthán zaſtáwę peliſztymſką/ ktora (byłá) w Giwehá=
33:
ćie/ y vsłyſzeli (to) Peliſztymcżycy/
34:
á Saul kazał trąbić po wſzytkiey ziemi
35:
rzekąc/ niech vsłyſzą Iwre
36:
iánie.

werset: 4Y vsłyſzał wſzytek Izrá
37:
el rzekąc/ pobił Saul zaſtáwę Pe
38:
liſztymſką/ a też prześmiardł I=
39:
zráel v peleſztymſkich/ á (ták) ze=
40:
brał ſię lud zá Saulem do Gilga
41:
lá.

werset: 5Zebráli ſię też Peliſztymcży
42:
cy walcżyć z Izráelem/ trzydzieś=
43:
ći tyſięcy mężow/ á ſześć tyſięcy ie
44:
zdnych/ záś ludu (poſpolitego) iá
45:
ko piaſku/ ktory ná brzegu mor=
46:
ſkim/ prze mnoſtwo.

rozdział: 15



strona: 157a

Pierwſze Kſięgi Samuelowe
werset: 20Tedy
1:
rzekł Saul do Sámuela/ y ow=
2:
ſzem posłuchałem głoſu Iehowy
3:
y ſzedłem w drogę gdzie mię po=
4:
słał Iehowá/ y przywiodłem A=
5:
gágá krolá Hámáleckiego/ á Há
6:
máleká wyniſzczyłem.

werset: 21Lecż ná
7:
brał lud z korzyśći drobow y by=
8:
dłá cżelnieyſzego wyniſzcżenia/ o
9:
fiárowáć Iehowie Bogu twemu
10:
w Gilgalu.

werset: 22Y rzekł Sámuel/
Wła/ á za chác niko Iehowie.

11:
Aza ſię (ták) kocha Iehowá w
12:
cáłopaleniach á w ofiárách/ iáko
13:
w słuchániu głoſu Iehowy?
14:
Ano lepiey słucháć niż ofiárowáć/ (le
15:
pſze) posłuſzeńſtwo niż łoy bára
16:
ni.

werset: 23Bo (iáko) grzech wieſzcżby
17:
(ieſt) ſzemránie/ á (iáko) nieprá
18:
wość y báłwochwálſtwo przeſtę
19:
powáć (przykazánie) á poniewa
20:
żeś zárzućił słowo Iehowy/ tedy
21:
ćię (też) zárzućił
Wł/ od krola.
ábyś nie był kro
22:
lem.

werset: 24Y rzekł Saul do Sámue-
23:
lá/ zgrzeſzyłem/ bom przeſtąpił
Wł/ vſtá.
roſkazánie Iehowy/ y słowá
24:
twoie. Bom ſię vlękł ludu/ y po=
25:
słuchałem ich głoſu.

werset: 25A teras
26:
odpuść proſzę (ćię) grzech moy/ á
27:
wroć ſię zemną że ſię pokłonię
28:
Iehowie.

werset: 26Y rzekł Sámuel do
29:
Saulá/ nie wrocę ſię ſtobą/ boś
30:
odrzućił słowo Iehowy/ y odrzućił ćię (też) Iehowá ábyś nie był
31:
krolem nad Izráelem.

werset: 27Tedy
32:
ſię obroćił Sámuel (chcąc) iść/ á
33:
(on) vchwyćił połę płaſzcżá iego/
34:
y rozedráłá ſię.

werset: 28Y rzekł do nie-
35:
go Sámuel/ oderwał Iehowá
36:
kroleſtwo Izráelſkie od ćiebie dzi
37:
ſia/ á dał ie blizniemu twemu le=
38:
pſzemu nád ćię.

werset: 29A też zwyćiężcá
39:
Izráelſki nie omyli áni ſię roſká=
40:
że/ Bo on nie cżłowiek żeby ſię roſká
41:
iał.

werset: 30Tedy (on) rzekł/ zgrzeſzy-
42:
łem ći wſzákże mię vcżći przed ſtár
43:
ſzemi ludu mego/ y przed Izrae
44:
lem/ á wroć ſię zemną że ſię pokłonię
45:
Iehowie Bogu twemu.

werset: 31
46:
Y wroćił ſię Sámuel zá Saulem/
47:
y pokłonił ſię Saul Ieho=
48:
wie.

werset: 32Y rzekł Sá


strona: 157b

muel/ przywiedzćie do mnie A
1:
gágá krolá Hámáleckiego/ tedy
2:
przyſzedł kniemu Agág poważnie/
3:
y rzekł Agag/
Abo tákieć przybliza ſię gorzkość á inſzy ták przekładáią: záiſte odchodzi gorzkość śmierći.
płáć przybli
4:
ża ſię gorzka śmierć.

werset: 33Tedy rzekł
5:
Sámuel/ iáko ſieroćił niewiaſt
6:
miecż twoy/ ták oſieroćicie nád
7:
(inne) niewiáſty mátká twoiá.
8:
Tedy rozſiekł Sámuel Agágá
9:
przed oblicżem Iehowy w Gilga
10:
lu.

werset: 34Y poſzedł Sámuel do Ká-
11:
máthá/ á Saul wſtąpił do domu
12:
ſwego do Giweathá Sauloweo.
Wł/ y nie przydał Szmoel widzieć Saulá.

werset: 35
13:
A iuż potym niewidział Sá=
14:
muel Saulá do dniá śmierći ſwej
15:
lecż płákał Sámuel Saulá/ y
16:
(ſam) Iehowa káiał ſie że vcży=
17:
nił krolem Saulá nád Izráelem.

rozdział: 16

18:
Rozdział 16.
werset: 1
19:
Y rzekł Iehowá do
20:
Sámuelá/ Dokądże ty
21:
płákáć będzieſz Saulá á
22:
iam go odrzućił od krolo
23:
wániá nád Izráelem? Nápełni
24:
rog ſwoy oliwy/ á przydz (ſám) że
25:
ćię poſlę do Iſzáieo Bethlechem=
26:
ſkiego/ bom ſobie wypátrzył mie=
27:
dzy ſynmi ieo krolá.

werset: 2Tedy rzekł
28:
Sámuel/ iáko poydę/ áno vsły=
29:
ſzy Saul/ y zábije mię? Y rzekł Ie
30:
howá/ Cielicę zbydłá wezmieſz
31:
do ręki twey/ y rzecżeſz/ Ofiáro=
32:
wáć Iehowie przyſzedłem.

werset: 3Te
33:
dy pozwieſz Iſzáiego ná ofiárę/ á
34:
ia tobie vkażę co maſz vcżynić/ y
35:
námáżeſz mi onego o ktorym rze
36:
kę do ćiebie.

werset: 4Y vcżynił Sámuel iáko mowił Iehowá/ y przy-
37:
ſzedł do Bethlechemá/ tedy ſię
38:
zlękli ſtárſzy miaſtá (onego) dla
39:
przyśćia ieo/ y rzekł (ieden) ſpokoj
40:
neli przyśćie twoie.

werset: 5A on
41:
rzekł koyne. Ofiárowáć Iehowie
42:
przyſzedłem/ poświęććie ſię á
43:
przydzćie zemną ofiárowáć/ y po
44:
święćił Iſzáiego y ſyny iego/ y wez=
45:
wał ich do ofiáry.

werset: 6A gdy przy
46:
ſzli/ tedy vyrzał Eliawá y rzekł/

rozdział: 18



strona: 159c

werset: 19A gdy był cżás dáć Me-
1:
ráwę corkę Saulowę Dawido=
2:
wi/ tedy ieſt daná Hádryelowi
3:
Mechelathſkiemu zá żonę.

werset: 20Lecż
4:
Michál corká Saulowá Miło=
5:
wáłá Dawidá/ y oznaymili (to)
6:
Saulowi/ y podobáłá ſię tá rzecż
7:
iemu.

werset: 21Y rzekł Saul/ dam ią ie
8:
mu/ á będzie mu śidłem że będzie
9:
nań ręká Peliſztymſka/ á (ták) rzekł
10:
Saul do Dawidá/
Wła/ we dwu.
po drugiey
11:
zoſtánieſz mi zięćiem dziſia.

werset: 22Te
12:
dy roſkazał Saul sługom ſwym/
13:
mowćie do Dawidá potáiemnie
14:
rzekąc/ oto podobaſz ſię krolowi
15:
y wſzyſcy słudzy iego miłuią ćię.

werset: 23A ták zoſtań zięćiem v krola. Y
16:
mowili sludzy Saulowi do vſzu
17:
Dawidowi słowá te. Tedy rzekł
18:
Dawid/ áza ledá co zda ſię wam
19:
być zięćiem v krolá?

werset: 24A iam cżło-
20:
wiek vbogi y nikcżemny. Y o=
21:
znaymili (to) słudży Saulowi ie=
22:
mu rzekąc/
Wła/ wedle słow tych mowił
to á to mowił Dawid

werset: 25
23:
Y rzekł Saul/ ták rzeczećie Da
24:
widowi/ nie kocha ſię krol w wie
25:
nie chybá we ſtu napłetkoch pe=
26:
liſztymſkich/ dla pomſty nád nie=
27:
przyiaćioły krolewſkiemi/ á (to)
28:
Saul (cżynił) myſląc áby ták w=
29:
padł Dawid do rąk Peliſztymow

werset: 26
30:
Y oznaymili słudzy iego Da=
31:
widowi/ słowá te. Y ſpodobała
32:
ſię tá rzecż Dawidowi zoſtáć zię=
33:
ćiem v krolá/ á (ieſzcże) nie wy=
34:
pełniły ſię dni.

werset: 27A (ták) wſtał
35:
Dawid y ſzedł/ ſam y mężowie ie
36:
go/ y poráźił miedzy Peliſztymy
37:
dwieśćie męzow/ y przyniosł Da
38:
wid napłetki ich/
Wł/ y wypełnili ie krolowi.
y oddáli ie ſpeł
39:
ná krolowi áby był zięćiem v kro
40:
lá/ y dał mu Saul Michálę corkę
41:
ſwoię zá żonę.

werset: 28Y vyrzał Saula
42:
doznał/ iż Iehowa z Dawidem/ á Michál corká Saulowá miło=
43:
wáła iy.
Wł/ y przj dał bać ſię.
A (ták) tym więcey
44:
bał ſię Saul przed Dawidem/ y
45:
był Saul nieprzyiaćielem Dawi


strona: 159d

dowi po wſzytkie dni.
Wł/ y wychadzáli

werset: 30A wtár
1:
gáły kſiążęta Peliſztymſkie (wzie=
2:
mię) y bywáło gdy wychadzáli
3:
(przećiw nim) ſpráwnieyſzy (był)
4:
Dawid ze wſzech sług Saulo=
5:
wych/ á (ták) rozsławiło ſię imię
6:
iego wielce.

rozdział: 19

7:
Rozdział 19.
werset: 1
8:
A (Ták) mowił Saul do
9:
Ionátháná ſyná ſwego y
10:
do wſzech sług ſwoich że
11:
by zámordowáli Dawidá
12:
lecż Ionáthán ſyn Saulow ko=
13:
chał ſię w Dawidzie bárzo.

werset: 2Y o
14:
znaymił Ionáthán Dawidowi
15:
rzekąc. Sżuka Saul oćiec moy
16:
(iákoby) ćię zábić. A ták ſtrzeż ſię
17:
proſzę (ćię) do záránia/ a ſiedz w
18:
ſkrytośći y ſchoway ſię.

werset: 3A ia wyi
19:
dę y ſtánę po ręce oycu memu ná
20:
polu/ gdzie ty będzieſz/ że będę mo
21:
wić o tobie do oycá mego/ a co vy
22:
rzę/ tedy oznáymię/ tobie.

werset: 4A
23:
(ták) mowił Ionáthán o Dawi=
24:
dzie dobrze do Saulá oycá ſwe
25:
go/ y rzekł do niego/ niech nie=
26:
grzeſzy krol ná sługę ſwego ná
27:
Dawidá. Bo niegrzeſzył (prze=
28:
ćiw) tobie. A (ktemu) że ſpráwy
29:
iego
Wł/ dobre
pożytecżne tobie bárzo.

werset: 5
30:
Ważył też gardło ſwoie y zábił
31:
peliſztymcżyká y vcżynił Ieho=
32:
wá zbáwienie wielkie wſzemu I
33:
zráelowi. Widziałeś y rádowa=
34:
łeś ſię. A przecżże zgrzeſzyſz kr=
35:
wią niewinną zabijáiąc Dawidá
36:
prożno?

werset: 6Y vsłuchał Saul gło
37:
ſu Ionáthánowego/ y przyſiągł
38:
Saul/ żyw Bog
Wła/ ieſli vmrze.
iż nie vmrze.

werset: 7
39:
Tedy wezwał Ionáthán Dawi
40:
dá y oznaymił mu Ionáthán w
41:
ſzytkie słowá te. Y przywiodł Io
42:
nathán Dawidá do Saulá/ y był
43:
przed nim
Wł/ iáko wcżorá y ongi.
iáko przed tym.
Wł/ y przjdało ſię być woynie.

werset: 8
44:
Potym znowu była woyná y
45:
wyćiągnął Dawid á walcżył z Pe
46:
liſztymy/ y poráził ie porażką
47:
wielką y vćiekli przed nim.

rozdział: 22



strona: 162a

Pierwſze Kſięgi Samuelowe
werset: 13Y rzekł do
1:
niego Saul/ cżemuśćie ſię ſpiknę
2:
li ná mię/ ty y ſyn Iſzáiego/ gdyś
3:
mu dal chlebá y miecż/ y pytáłeś
4:
mu Bogá/ że by powſtał na mię
5:
czycháć/ iáko (to iuż) dziś (iáwno)

werset: 14
6:
Y odpowiedział Achimelech
7:
krolowi/ y rzekł/ á kto ze wſzech
8:
sług twoich/ iáko Dawid wierny
9:
y zięć krolewſki/ ktory chodzi ná
10:
roſkazánie twoie/ y vcżćiwy (ieſt)
11:
w domu twoim.

werset: 15A z dziś po
12:
cżąłem pytáć mu Bogá? niech to
13:
v mnie nie będzie/ nie kłádz kro
14:
lu ná sługę twego (tey) rzecży. (A
15:
ni) ná wſzytek dom oycá mego/
16:
bo nie wiedział sługá twoy we=
17:
wſzey tey rzecży/ áni máłá (áni
18:
wiela.

werset: 16Y rzekł krol/ smierćią
19:
vmrzeſz Achymelechu/ ty y wſzy
20:
tek dom oycá twego.

werset: 17Potym
21:
rzekł krol drábantom ſtoiącym
22:
przy nim/ obroććie ſię á pobiyćie
23:
ofiárowniki Iehowy. Bo y ich ręká z Dawidem/ á (ktemu) iż wie
24:
dzieli że on vćiekal á nie obiáwi=
25:
li mi. Lecż niechćieli słudzy kro=
26:
lewſcy śćiągnąć ręki ſwey (á) tár
27:
gnąć ſię ná ofiárowniki Iehowy.

werset: 18
28:
A (ták) rzekł krol Doegowi/ o=
29:
broć ſię ty á tárgni ſię ná ofiáro
30:
wniki/ y obroćił ſię Doeg Edom
31:
ſki/ y rzućił ſię ná ofiárowniki/ y
32:
zámordował dniá onego ośm=
33:
dzieſiąt y pięć mężow noſzących
34:
Efodlniány.

werset: 19A nowe miáſto o
35:
fiárownicze wybił oſtrzem mie=
36:
cża od mężá áż do niewiáſty/ od
37:
dziećięćiá áż do ſącego niemowią
38:
tká/ y byki/ y osły/ y drob oſtrzem
39:
miecżá.

werset: 20Lecż vſzedł ſyn ieden
40:
Achimelechá ſyná Achituwá/ á
41:
imię iego Aw-iáthár/ bo był za=
42:
ſzedł zá Dawidem.

werset: 21Y oznaymił
43:
Aw-iáthár Dawidowi że Saul
44:
pobił ofiárowniki Iehowy.

werset: 22Y
45:
rzekł Dawid Aw-iáthárowi/ wie
46:
działem dniá onegoż gdy tám
47:
był Doeg Edomſki/ że oznáymu
48:
iąc miał oznaymić (to) Saulowi/


strona: 162b

1:
iam przycżyną wſzech duſz domu
2:
oycá twego.

werset: 23Mieſzkay zemną
3:
nieboy ſię/ bo ktoby ſzukał duſze
4:
moiey/ będzie ſzukał duſze twoiey
5:
bo ty będzieſz záchowan przy
6:
mnie.

rozdział: 23

7:
Rozdział 23.
werset: 1TEdy powiedzieli Dawi
8:
dowi rzekąc/ oto Peliſzty=
9:
mowie ſzturmuią ná Kie=
10:
hilę á biorą gumná.

werset: 2Y pytał
11:
ſię Dawid v Iehowy rzekąc/ cży
12:
poydę á poráżę Peliſztymy ty? y
13:
rzekł Iehowá do Dawidá/ idz á
14:
poráziſz Peliſztymy/ y rátuieſz
15:
Kiehilę.

werset: 3Y rzekli mężowie Da-
16:
widowi do niego/ oto my tu w=
17:
Iehudzie boim ſię/ á coż gdy poy
18:
dziem do Kiehile ku zaſtępom
19:
Peliſztymſkiem?
Wł/ y przi
dał Dawid pytać ſię ieſzcże.

werset: 4A ták pytal
20:
ſię znowu Dawid v Iehowy/ y
21:
odpowidział mu Iehowá á rzekł
22:
wſtań znidzi do Kiehile/ bo ia
23:
dam Peliſztymy wrękę twoię.

werset: 5
24:
Tedy poſzedł Dawid y Iuha=
25:
cy iego do Kiehile/ y vderzył ná
26:
Peliſztymy/ y zágnał ſtátki ich/ á
27:
ſámy poráził porażką wielką/ y
28:
zbawił Dawid obywátele Kiehi
29:
leyſkie.

werset: 6A było gdy vćiekał Aw
30:
iáthár ſyn Achimelechow do Da
31:
widá (tedy) zániosł Efod wręce
32:
ſwey.

werset: 7Y powiedziano Saulo-
33:
wi że wſzedł Dawid do Kiehile/
34:
y rzekł Saul/ wydał go Bog do
35:
ręki moiey/ bo ſię záwárł wſzed=
36:
ſzy w miáſto zamcżyſte y zawár=
37:
te.

werset: 8A (ták) zwołał Saul wſzy-
38:
tek lud ku bitwie/ áby ſzli do Kie
39:
hile obegnáć Dáwidá y męże ie=
40:
go.

werset: 9A dowiedziawſzy ſię Da-
41:
wid że nań cżyha Saul ná złe/ te
42:
dy rzekł do Aw-iáthárá ofiáro=
43:
wniká/ przybaw Efod.

werset: 10Y rzekł
44:
Dawid/ Iehowo Boże Izráelow
45:
słyſząc słyſzał sługá twoy że ſzu
46:
ka Saul przyść do Kiehile zbu=
47:
rzyć miáſto dla mnie.

rozdział: 26



strona: 164c

Pierwſze kſięgi Sámuelowe.
1:
Rozdział 26.
werset: 1
2:
Y przyſzli Zyfimowie k=
3:
Saulu do Giwehaty rze=
4:
kąc/ áza ſię Dawid nie kry=
5:
ie w Giwehaćie Cháchylſkiey prze
6:
ćiw Ieſzymonu.

werset: 2A (ták) pow-
7:
ſtał Saul y ſzedł do puſzcżey Zyf=
8:
ſkiey á z nim trzy tyſiące mężow
9:
wybránych Izráelſkich ſzukáć Dá
10:
widá wpuſzcży Zyfſkiey.

werset: 3Y po-
11:
łożył ſię Saul w Giwehaćie Cha
12:
chylſkiey ktora przećiwko Ieſzy
13:
menu przy drodze/ záś Dawid
14:
mieſzkał wpuſzcży/ y obacżył że
15:
przyſzedł Saul zá nim w puſzcżą.

werset: 4
16:
A (ták) posłał Dawid ſzpiegi y
17:
wywiedział ſię że przyſzedł Saul
18:
zápewne.

werset: 5Y wſtał Dawid á
19:
przyſzedł ná mieyſce gdzie ſię po=
20:
łożył Saul/ y obacżył Dawid mie
21:
ſce ná ktorym ſpał Saul y Awner
22:
ſyn Nerow Hetman woyſká iego/
23:
y ſpał Saul w obozie/ á lud oto
24:
cżył iy wokoło.

werset: 6Tedy odpowie
25:
dział Dawid y rzekł do Achimele
26:
chá Chyteycżyká/ y do Awiſza ie=
27:
go ſyná Ceruiey brátá Ioáwo=
28:
wego rzekąc/ kto znidzie ze mną
29:
do Saulá w oboz? y rzekł Awi=
30:
ſzai ia znidę ſtobą.

werset: 7Tedy przy-
31:
ſzedł Dawid y Awiſzái do ludu w
32:
nocy/ á oto Saul ſpał leżąc w o=
33:
bozie/ á oſzcżep iego vtkniony w=
34:
źiemi v głowy iego/ á Awner y
35:
lud leżeli około niego.

werset: 8Y rzekł
36:
Awiſzai do Dawidá/ wydał Bog
37:
dziſia nieprzyiaćielá tweo do rąk
38:
twoich/ á ták przebiję iy teras o=
39:
ſzcżepem kziemi zárázem iednym
40:
á nie będę powtarzáć.

werset: 9Y rzekł
41:
Dawid do Awiſzáiego/ nie zátrá
42:
cay go/ bo kto
Wła/ posłał.
śćiągnie rękę ſwo
43:
ię ná pomázáńcá Iehowy á nie=
44:
winien będzie?

werset: 10Potym rzekł
45:
Dawid/ żywie Iehowá/ iż ieſli
46:
go Iehowá nie zábije/ álbo dzień
47:
iego nie przyidzie że vmrze/ álbo


strona: 164d

1:
ná woynę wyiedzie i zginie.

werset: 11
2:
Záchoway mię tego Iehowo/
3:
ábych miał śćiągnąć rękę moię
4:
ná pomázańca Iehowy/ á teras
5:
proſzę (ćię) wezmi oſzcżep/ ktory
6:
v głowy iego/ y cżaſzę wodną/ á
7:
poydziem ſobie.

werset: 12Y wziął Da-
8:
wid oſzcżep y cżáſzę wodną od gło
9:
wy Saulowey/ y poſzli ſobie/ á
10:
nikt niewidział áni cżuł/ áni wie=
11:
dział/ Bo wſzyſcy ſpáli/ ponie=
12:
waż ſen (od) Iehowy przypadł
13:
był ná nie.

werset: 13Y záſzedł Dawid ná
14:
drugą ſtronę/ y ſtánął ná wierz
15:
chu gory zdáleká (przes) niemáły
Wł/ mieyſce.

16:
plac od nich.

werset: 14Y záwołał Da-
17:
wid do ludu y do Awnerá ſyná
18:
Nerowego/ rzekąc/ cżyli nie sły=
19:
ſzyſz Awnerze? Y odpowiedział
20:
Awner y rzekł/ ktoś ty (co) wołaſz
21:
do krolá?

werset: 15Y rzekł do Awnerá/
22:
á zaś ty nie mąż? á kto podobny
23:
tobie w Izráelu? á przecżeś nie=
24:
vſtrzegł páná twego krolá? Bo
25:
przyſzedł był ieden z ludu zátrá=
26:
ćić krolá páná tweo.

werset: 16Nie dobra
27:
to rzecż ktorąś vcżynił/ żyw Ie=
28:
howá żeśćie wy ſynowie śmier=
29:
ći/ ktorzyśćie nie vſtrzegli páná
30:
ſwego pomázáńcá Iehowinego/ á teras pátrz oſzcżepu krolewſkie=
31:
go? y cżaſze wodney ktora v
32:
głowy iego.

werset: 17Tedy poznał Saul
33:
głos Dawidow/ y rzekł/ cży twoy
34:
to głos ſynu moy Dawidzie? y
35:
rzekł Dawid/ moy głos pánie
36:
moy krolu.

werset: 18Potym rzekł/ przecż
37:
ták panie moy goniſz ſię zá mną
38:
sługą ſwym? Com wżdy vcżynił?
39:
A (bo) co zá złość w ręce moiey?

werset: 19A ták niech posłucha proſzę
40:
pan moy krol słow sługi ſwego/
41:
ieſli Iehowá pobudził ćię ná mię
42:
niech wácha obiaty/ á ieſli ſyno
43:
wie cżłowiecży/ przeklęći niech
44:
będą przed Iehową/ bo mię wy
45:
gnáli dziſia od przebywánia w=
46:
dziedzictwie Iehowy rzekąc/ idź
47:
służ bogom cudzym.

werset: 20A ták
48:
niech nie vpádnie krew moiá ná


strona: 165a

1:
ziemię od przytomnośći oblicża
2:
Iehowy/ bo wyſzedł krol Izráel
3:
ſki ſzukáć pchły iedney/ iáko gdy
4:
(kto) goni kuropátwę po gorach

rozdział: 30



strona: 166d

Pierwſze kſięgi Samuelowe
werset: 28Záś tym ktorzy


strona: 167a

w Nárcherze/ y ktorzy w Sżyfá
1:
moćie/ y ktorzy w Eſzthemchy,

werset: 29
2:
Y ktorzy w Ráchálu/ y ktorzy
3:
m mieśćiech Ieráchmeelſkich/ y
4:
ktorzy w mieśćiech Kieneyſkich.

werset: 30
5:
Y tym ktorzy w Chormie/ y
6:
ktorzy w Wocháſzánie/ y ktorzy
7:
w Hátachu.

werset: 31Onym też ktorzy
8:
w Chewronie/ y po wſzech miey=
9:
ſcách po ktorych chodził Dawid y
10:
pácholcy iego.
11:
Rozdział 31.

rozdział: 31
werset: 1
12:
A Peliſztymowie walcży=
13:
li ná Izráelá y vćiekáli mę
14:
żowie Izráelſcy przed Pe=
15:
liſztymy/ y polegli ranni ná go=
16:
rze Gilbohy.

werset: 2Y ná tárli Peliſztymo-
17:
wie ná Saulá/ y ná ſyny ie=
18:
go/ y zábili Peliſztymowie Ioná
19:
tháná/ y Awinadáwá/ y Málki=
20:
ſzuego/ ſyny Saulowe/

werset: 3Potym
21:
zwaliłá ſię bitwá ná Saulá/ y
Wł/ nálezli go ſtrzelcy mężowie w łuku.

22:
przyſzli nań ſtrzelcy (ktorzy
23:
ſtrzelaią) złukow/ y zlękł ſię bár=
24:
zo ſtrzelcow.

werset: 4Y rzekł Saul do
Wł/ do noſićielá nacżynia ſweo

25:
giermká ſwego/ doſtań miecża
26:
twego/ á przebiy mię nim/ áby
27:
nie przyſzli nie obrzezáńcy ći á
28:
przebili by mię/ y vrągáliby mi/
29:
lecż niechćiał giermek iego/ bo ſię
30:
bał bárzo/ tedy wziął Saul miecż
31:
y padł nań.

werset: 5A vyrzawſzy gier-
32:
mek iego że vmárł Saul/ tedy y


strona: 167b

1:
ſam padł na miecż ſwoy/ y vmárł
2:
z nim.

werset: 6A (ták) vmárł Saul/ y
3:
trzey ſynowie iego/ y giermek ie=
4:
go/ y wſzyſcy mężowie iego dniá
5:
onégo poſpołu.

werset: 7Y vyrzeli mę-
6:
żowie Izráelſcy ktorzy zá doliną
7:
y ktorzy zá Iordanem (mieſzká=
8:
ią) że vćiekali mężowie Izráelſcy
9:
á (ktemu) że pomárli Saul y
10:
ſynowie iego/ tedy opuśćili miáſta/
11:
y povćiekáli/ á przyſzedſzy
12:
Peliſztymowie mieſzkáli w nich.

werset: 8
13:
A (gdy) było názaiutrz przy=
14:
ſzli Peliſztymowie obieráć tru=
15:
pow/ y nálezli Saula y trzy ſyny
16:
iego leżące ná gorze Gilbohy.

werset: 9Y vćięli mu głowę/ á zewlekli
Wł/ nacżynia iego. y niżey

17:
zbroię iego/ y posłáli do ziemie
18:
Peliſztymſkiey w około opowiedáć
19:
w kośćielech báłwánow ſwo
20:
ich/ á miedzy ludem.

werset: 10Y poło
21:
żyli zbroię iego w kośćiele Aſztá=
22:
roty/ á ćiáło iego przybili ná mu
23:
rze Bethſzáńſkiem.

werset: 11Y vsłyſzeli
24:
o tym obywátele Iaweſzá Gile=
25:
adſkiego co vcżynili Peliſztymo=
26:
wie Saulowi.

werset: 12Y wſtawſzy w-
27:
ſzyſcy mężowie duży/ tedy ſzli wſzytkę
28:
noc/ á wzięli ćiáło Saulo=
29:
we/ y ćiáłá ſynow iego z muru
30:
Betſzáńſkiego/ y przyſzli do Ia=
31:
weſzá/ y ſpalili ie tám.

werset: 13Potym
32:
wzięli kośći ich/ y pogrzebli pod
33:
drzewem w Iaweſzu/ y pośćili
34:
ſiedm dni.
Wł/ wdov także niżey. 2 Szam. 12.

księga: 2.Reg
rozdział: 1

35:
Wtore Kśięgi Sá=
36:
muelowe.
37:
Rozdział 1.
werset: 1
38:
Y Było po śmierći Sa
39:
ulowey że ſię wroćił Da
40:
wid
Wł/ od porazki/ álbo z porazki.
poráźiwſzy Hámá
41:
leká/ y mieſzkał Dawid
42:
w Cyglagu dwá dni.

werset: 2A (gdy)
43:
było trzećieo dniá/ oto mąż przy=


strona: 167b

1:
ſzedł z obozow Saulowych/ á ſzá
2:
ty iego podrápáne/ y ziemiá ná
3:
głowie iego/ á przyſzedſzy do Da=
4:
widá padł ná ziemię/ y pokłonił
5:
ſię.

werset: 3Y rzekł mu Dawid/
Wł/ gdzie ſkąd przydzieſz?
ſkąd
6:
idzieſz? Y rzekł do niego/ z obo=
7:
zow Izráelſkich vſzedłem.

werset: 4Y
8:
rzekł kniemu Dawid
Wł/ co zá rzecż byłá?
Co ſię tám


strona: 167c

dzieie?

rozdział: 3



strona: 169c

Wtore Kſięgi Samuelowe.
werset: 38
1:
Y rzekł krol do
2:
sług ſwych/ áza niewiećie że kſią
3:
żę á wielkie poległo dziś w Izrá
4:
elu?

werset: 39A ia dziſia młody á námá-
5:
zány krol/ lecż mężowie ći/ ſyno=
6:
wie Ceruiey/
Albo okrutnieyſzy/ lub przykrzſzy.
twárdſzy (ſą) nád
7:
mię/ niech odda Iehowá cżynią=
8:
cemu złość wedle żłośći iego.

rozdział: 4

9:
Rozdział 4.
werset: 1
10:
Y Vsłyſzał ſyn Saulow
11:
że vmarł Awner w Chew=
12:
ronie/ á (ták) zemdláły rę=
13:
ce iego y wſzytek Izráel był prze
14:
ſtráſzon.

werset: 2Potym byli dwá mę-
15:
żowie hetmány nád żołnierzmi
16:
v ſyná Saulowego/ imię iedne=
17:
go Báháná/ á imię drugiego Re
18:
chaw/ ſynowie Rimmoná Bee=
19:
rothſkiego z ſynow Bin-iamino=
20:
wych/ bo y Beeroth licżą do Bin
21:
iáminá.

werset: 3Lecż zbiegli Beeroth-
22:
ſcy do Gitthaimá/ y ſą tám przy
23:
chodniámi áż do dnia tego.

werset: 4Záś
24:
Ionathán ſyn Saulow miał ſy=
25:
ná chromego ná nogi/ pięć mu
26:
lat było gdy przyſzłá wieść o Sa
27:
ulu y o Ionáthánie z Izrehelá/
28:
Tedy wzięła iy mámká iego y v=
29:
ćiekałá/ á gdy ſię kwápiłá vćiec/
30:
tedy (on) vpadł/ y chramał/ á i=
31:
mię iego Mefiwoſzet.

werset: 5Tedy ſzli
32:
ſynowie Rymmoná Beerothſkie
33:
go Rechew y Báháná/ y weſzli
34:
gdy ſię iuż dzień zágrzał do dov
35:
Iſzboſzethá/ á on ſpał ná łożku
36:
połudziennym.

werset: 6A (ták) weſzli
37:
áż w pośrodek domu (iákoby) ku
38:
powáć pſzenice/ y przebili iy v że
39:
brá piątego/ y Rechew y Báchá=
40:
ná brát iego (y) vſzli.

werset: 7A wſzed-
41:
ſzy wdom á on ſpał ná łożu ſwjm
42:
w łoznicy pośćieli ſwey/ tedy prze
43:
bili iy/ y zámordowáli/ á głowę
44:
iego wzięli/ y poſzli drogą row=
45:
niny ná wſzytkę noc.

werset: 8Y przy-
46:
niesli głowę Iſzboſzetá k Dawi
47:
du do Chewroná/ y rzekli do kro


strona: 169d

1:
lá/ owe głowá Iſzboſzetá ſyná
2:
Saulowego nieprzyiáćielá twe=
3:
go/ ktory ſzukal duſze twey/
Wł/ y dał

4:
o=
5:
to dał Iehowá pánu memu kro=
6:
lowi/ pomſty dziſia nád Saulem
7:
y nád naſieniem iego.

werset: 9Y odpo-
8:
wiedział Dawid Recháwowi y
9:
Báhánie brátu iego/ ſynom Rim
10:
moná Beerothſkiego/ y rzekł im
11:
żywie Iehowá/ ktory odkupił du
12:
ſzę moię od wſzelkiego fráſunku.

werset: 10
13:
Iż onego/ ktory mi powiedział
14:
rzekąc/ oto vmárł Saul/
Wł. á ten był iáko weſoły orędownik w ocżách ſwych
á zdá
15:
ło mu ſię iákoby dobrą nowinę
16:
powiedział. Tedym go vchwyćił
17:
y zábiłem go w Ciklagu/ ktory
18:
(domniemał) ábych mu miał dáć
19:
(co) zá poſelſtwo.

werset: 11A coż mężo-
20:
wie bezbożni/ ktorzy zábili cżło=
21:
wieka ſpráwiedliwego wdov ie=
22:
go na pośćieli ieo? Aza teras nie
23:
ſpráwię krwie iego zrąk wáſzych
24:
y wykorzenię was z ziemię?

werset: 12Y
25:
kazał Dawid młodzieńcom że ie
26:
pozábijáli/ y odćięli ręce ich y no=
27:
gi/ y powieſili nád ſadzáwką w=
28:
Chewronie/ á głowę Iſzboſzetá
29:
wzięli y pogrzebli w grobie Aw=
30:
nerowym w Chewronie.
31:
Rozdział 5.

rozdział: 5
werset: 1
32:
A (ták) przyſzły wſzytki
33:
pokolenia Izráelowe ku
34:
Dawidu do Chewroná/
Wł. y rzekli rzekąc/ oto.
y rzekli/ oto my kość two
35:
iá y ćiáło twoie ieſteſmy.

werset: 2A też
36:
wcżorá y ongi/ gdy był Saul kro
37:
lem nád nami/ tyś był wywodzą
38:
cym y w wodzącym Izráelá/ á
39:
(nád to) rzekł Iehowá tobie/ ty
40:
paść będzieſz lud moy Izráelſki/
41:
ty też będzieſz wodzem nád Izrá
42:
elem.

werset: 3A (ták) przyſzli wſzyſcy
43:
ſtárſzy Izráelſcy ku krolowi do
44:
Chewroná/ y poſtánowił im krol
45:
Dawid przymierze w Chewro=
46:
nie przed Iehową/ y pomázáli
47:
Dawidá zá krolá nád Izráelem.

werset: 4
48:
Trzydzieśći lat miał Dawid
49:
gdy pocżął krolowáć/

rozdział: 8



strona: 172a

Wtore Kſięgi Sámuelowe
werset: 17
1:
A Cádok ſyn Achituwow y A=
2:
chimelech ſyn Awiáthárow (by=
3:
li) ofiárowniki/ á Seráiá
Abo kronikarzem ábo metrykárzem. á wła. pámiętnikiem.
piſá=
4:
rzem.

werset: 18Záś Benáiáhu ſyn Ioiá
5:
dy/ y Kierety/ y Pelety/ y ſyno=
6:
wie Dawidowi/ kſiędzmi byli.

rozdział: 9
Rozdział 9.
werset: 1
7:
POtym rzekł Dawid/ cży
8:
ieſt ieſzcże kto cobyſię zoſtał
9:
z domu Saulowego? że vcży
10:
nię nád nim miłoſierdzie dla Io
11:
nátháná.

werset: 2A (był) w domu Sa-
12:
ulowym niewolnik/ ktoremu i=
13:
mię (było) Ciwá/ y wezwano go
14:
do Dawidá/ y rzekł krol do niego
15:
cży ty Ciwá? A (on) rzekł/ (ia)
16:
sługá twoy.

werset: 3Y rzekł krol/ cży
17:
ieſt ieſzcże kto z domu Saulowe=
18:
go/ że vcżynię nád nim miłoſierdzie
19:
Boże? Y rzekł Ciwá do kro=
20:
lá/ ieſzcże (ieſt) ſyn Ionáthánow
21:
chromy ná nogi.

werset: 4Y rzekł mu
22:
krol/ gdzie ieſt? Y rzekł Ciwá
23:
do krolá/ oto ieſt w domu Náchy
24:
rá ſyna Hámmielowego z Lo-de
25:
wará.

werset: 5A (ták) posłał krol Da
26:
wid y wziął go z domu Náchyrá
27:
ſyná Hámmielowego z Lo-de=
28:
wará.

werset: 6Y przyſzedł Mefiboſzet
29:
ſyn Ionátháná ſyná Saulowego
30:
do Dawidá/ y padł ná oblicże ſwo
31:
ie/
Wł/ y pokłonił ſię.
kłániaiąc ſię. Tedy rzekł
32:
Dawid/ Mefiboſzećie. A (on) rzekł
33:
owom (ia) sługá twoy.

werset: 7Y rzekł
34:
mu Dawid/ Nie boy ſię/ bo cży=
35:
niąc vcżynię miłoſierdzie nád to
36:
bą dla Ionátháná oycá twego/ á
37:
wrocę tobie wſzytki polá Saulá
38:
oycá tweo/ á ty ieść będzieſz chleb
39:
v ſtołu mego záwżdy.

werset: 8Y pokło
40:
nił ſię á rzekł/ com (ia) sługá twoy
41:
żeś weyrzał ná pſá martwego/
42:
ktory (ieſt) podobny mnie.

werset: 9Y
43:
záwołał krol do Ciwy młodzień
44:
cá Saulowego á rzekł kniemu/
45:
Wſzytko co było Saulowo y w=
46:
ſzego domu ieo dałem ſynowi pá
47:
ná twego.

werset: 10A (ták) robić będzieſz
48:
ziemię iego/ ty y ſynowie twoi/ y


strona: 172b

1:
niewolnicy twoi/ y będzieſz (po=
2:
żytki) zbieráć/ áby miał ſyn páná
3:
twego chleb/ y áby iadł. A Mefi=
4:
boſzet ſyn páná twego będzie ieść
5:
záwżdy chleb v ſtołu mego. A Ci=
6:
wá miał pietnaśćie ſynow y dwá
7:
dzieśćiá niewolnikow.

werset: 11Y rzekł
8:
Ciwá do krola/ wſzytko iáko ro=
9:
ſkazał pan moy krol niewolniko
10:
wi ſwemu/ ták vcżyni niewolnik
11:
twoy.
Abo też ták cżytay (Y rzekł krol Amefiboſzeth niech ie vſtołu.
A (cżciby) y Mefiboſzet
12:
mogł ieść v ſtołu mego/ iáko ie=
13:
den z ſynow krolewſkich.

werset: 12A
14:
miał Mefiboſzeth ſyná máłego/
15:
ktoremu (było) imię Michá/ á
16:
(ták)
Wł/ wſzytko poſiedlenie (wieś) domu Ciwenego (byli) niewolniki Mefiboſzetowi.
wſzytká cżeladz Ciwiná ro
17:
biłá ná Mefiboſzethá.

werset: 13Lecż
18:
(ſam) Mefiboſzeth mieſzkał w Ie=
19:
ruzalemie/ bo v ſtołu krolewſkie
20:
go záwżdy iadał/ á był chrom ná
21:
obie nodze.

rozdział: 10

22:
Rozdział 10.
werset: 1
23:
Y Było potym że v=
24:
márł krol ſynow Hám=
25:
monowych/ y krolował
26:
Chánum ſyn iego miáſto
27:
niego.

werset: 2Y rzekł Dawid/ vcży-
28:
nię miłoſierdzie nád Chánunem
29:
ſynem Nácháſzowym/ iáko cży=
30:
nił oćiec iego nádemną miłoſier
31:
dzie. A (ták) posłał Dawid sługi
32:
ſwe ćieſzyć go po oycu ieo. Y przy
33:
ſzli słudzy Dawidowi do ziemie
34:
ſynow Hámmonowych.

werset: 3Y rze
35:
kły kſiążętá ſynow Hammono=
36:
wych do Chánuná paná ſwego/
37:
Aza (to) cżći Dawid oycá twego
38:
przed ocżymá twema że posłał k
39:
tobie ćieſzyćiele? Azá nie dla wy=
40:
ſledzeniá miáſtá/ y áby ie wyſz=
41:
piegowáć/ á zwártowáć (mogł)
42:
posłał Dawid sługi ſwe do ćie=
43:
bie?

werset: 4A (ták) wziął Chanun słu-
44:
gi Dawidowe y ogolił po po=
45:
lowicy brody/ á ſzáty ich poroz=
46:
rzynał do połowice áż do zádkow
47:
ich/ y odesłał ie.

werset: 5Tedy oznay-
48:
mili (to) Dawidowi/ y posłał ſpo
49:
tkáć ie.

rozdział: 13
werset: 15
50:
Y rzekł


strona: 174c

Wtore Kſięgi Samuelowe.
iey Amnon/ wſtań a idz.

werset: 16Y rze-
1:
kłá mu/ Nie krzecży (bo) ta złość
2:
więtſza ieſt nád drugą/ ktorąś v
3:
cżynił
Wla/ zemną.
nádmną/ wyganiáiąc
4:
mię/ lecż niechćiał iey słucháć.

werset: 17
5:
Y záwołał páchołká ſweo/ kto=
6:
ry mu służył/ y rzekł wyprowadz
7:
proſzę tę odemnie precż/ á zám
8:
kni drzwi zá nią

werset: 18A (byłá) ná
9:
niey ſuknia ſzáchowáná. Bo ták
10:
vbieraly ſię corki krolewſkie dzie
11:
wice płaſzcże/ y wywiodł ią słu
12:
gá iego precż/ y zámknął drzwi
13:
zá nią.

werset: 19Tedy wzięłá Thámár
14:
popiołu ná głowę ſwoię/ á ſuknię
15:
ſzáchowaną/ ktora (była) ná niey
16:
rozedráła/ y włożyłá rękę ſwoię
17:
ná głowę ſwoię/ á idąc ſzłá y wo=
18:
łáłá.

werset: 20Y rzekł do niey Awſzá-
19:
lom brát iey/ ábo Amnon brát
20:
twoy był ſtobą? ále teraz ſioſtro
21:
moiá milcż/ brát twoy ieſt
Wła/ nie kłádz ſercá twego do tey rzecży. Tákieſz niżey w wirſzu 35.
nied=
22:
bay ná ſercu ſwem o tę rzecż/ á
23:
(ták) mieſzkáłá Thámár będąc o
24:
opuſzcżona w domu Awſzálomá
25:
brátá ſwego.

werset: 21A krol Dawid v
26:
słyſzał wſzytkie rzecży te/ y roz=
27:
gniewał ſię nań bárzo.

werset: 22Y nie-
28:
mowił Awſzálom z Amnonom
Wł/ ode złá aż do dobrá.
nic złego áni dobreo/ bo nienay
29:
rzał Awſzálom Amnoná/ oto iż
30:
zgwałćił Thámárę ſioſtrę iego.

werset: 23
31:
Y było we dwie lećie że były
32:
ſtrzyżyny v Awſzálomá w
Albo w polu (lud w rowninie) Chácorſkiem.
Bá=
33:
hálchácerze/ ktory przy Efrái=
34:
mie/ y wezwał Awſzálom wſzech
35:
ſynow krolewſkich.

werset: 24Tedy przy-
36:
ſzedł Awſzálom do krolá/ y rzekł
37:
oto teraz ſtrzyżyny v sługi tweo
38:
niech przyidzie proſzę krol y słu=
39:
dzy ieo do sługi ſwego.

werset: 25Y rzekł
40:
krol do Awſzálomá/ nie ſynu moy
41:
nie poydziem teraz wſzyſcy/ żeby
42:
ſmy ćię nie obćiążyli lecż on przy
43:
naglał mu/ ále niechćiał iść
To ieſt podziękował mu.
y bło=
44:
gosłáwił mu.

werset: 26Y rzekł Awſzá-
45:
lom/ á nie poydzie proſzę známi
46:
Amnon brat moy? y rzekł mu
47:
krol/ przecż poydzie ſtobą?

werset: 27Y
48:
dokucżał mu Awſzalom/ á (ták)


strona: 174d

1:
posłał znim Amnoná y wſzytkie
2:
ſyny krolewſkie.

werset: 28Lecż rozkazał
3:
był Awſzálom páchołkom ſwym
4:
rzekąc/ pátrzćie proſzę (was) gdy
5:
będzie dobrey myſli Amnon od
6:
winá/ á rzekę do was/ biyćie Am
7:
noná á zábiyćie iy/ nie boyćie ſię/
8:
bo áza nie ia roſkazałem wam?
9:
zmocnićie ſię/
Wł/ á bądzćie ſynmi walki.
á bądzćie mężni.

werset: 29
10:
Y vcżynili pácholcy Awſzálomowi nád Amnonem iáko roſkazał Awſzálom/ A (ták) wſtáli
11:
wſzytcy ſynowie krolewſcy/ y po=
12:
wśiádáli káżdy ná mułá ſwego/
13:
y vćiekli.

werset: 30A gdy ieſzcże byli w
14:
drodze/ tedy słuch przyſzedł do
15:
Dawidá rzekąc/ pobił Awſzálom
16:
wſzytki ſyny krolewſkie/ á nie zo=
17:
ſtał z nich (ni ieden).

werset: 31Y wſtał
18:
krol á podárł ſzáty ſwoie y legł
19:
ná ziemi/ wſzytcy też słudzy iego
20:
ſtali: porozdzierawſzy ſzáty.

werset: 32Y
21:
odpowiedział Ionádáw ſyn Sze
22:
mehego bráta Dawidowego á
23:
rzekł/ niech nie mowi pan moy/
24:
iákoby wſzytki młodzieńce ſyny
25:
krolewſkie pobito/ gdyſz Amnon
26:
tjlko zábit
Wł/ bo ná vśćiech Awſzálom owych było położono.
bo (to) było w vśćiech
27:
v Awſzálomá od (onego) dniá/
28:
ktorego on zgwałćił Thámárę
29:
śioſtrę iego.

werset: 33A (ták)
Wł/ niech nie kłádzie pan.
niech nied=
30:
ba pan moy krol w ſercu ſwoim
31:
oto rzekąc/ wſzytcy ſynowie kro=
32:
lewſcy pobići/ Bo Amnon tylko
33:
zábit.

werset: 34Y vćiekł Awſzálom/ młodzieniec/
34:
ktory ſtrzegł/ podniosł
35:
ocży ſwe y vyrzał/ áwo lud mno=
36:
gi ſzedł
Wł/ od drogi zá nim zboku gory.
drogą wedle gory.

werset: 35Y
37:
rzekł Ionádaw do krolá/ ono ſy=
38:
nowie krolewſcy idą/ iáko mo=
39:
wił sługá twoy ták ieſt.

werset: 36A gdy
40:
orzeſtał mowić/ á oto ſynowie
41:
krolewſcy przyſzli/ y podnieśli
42:
głoſy ſwe á płákáli/ lecż y krol y
43:
wſzyſtcy słudzy iego płákáli płá=
44:
cżem wielkim barzo.

werset: 37A
45:
(ták) Awſzalom vćiekł/ y poſzedł
46:
do Tálmáiá ſyná Hámmichuro=
47:
wego krolá dieſzurſkiego/ y płá=
48:
kał (Dawid) ſyná ſwego po wſzyt


strona: 175a

Wtore Kſięgi Samuelowe.

rozdział: 16



strona: 176d

werset: 13
1:
Y ſzedł
2:
Dawid y mężowie iego drogą/ á


strona: 177a

Wtore Kſięgi Samuelowe.
Szymchy ſzedł bokiem gory prze
1:
ćiw niemu idąc łaiąc/ y miotał ká
2:
mieńmi przećiw niev/
Wł. y proſzył prochem.
y ſypał pia
3:
ſkiem.

werset: 14Y przyſzedł krol y wſzytek
4:
lud/ ktory (był) znim ſprácowány/
5:
y odpocżynął tám/

werset: 15Záś Awſzá
6:
lom
Y wſzytek lud mężá Izráelá/ álbo ták/ y wſzytek lud lud mąż Izráel.
y wſzytek lud Izráelſki przy
7:
ſzli do Ieruzálimá y Achitofel z=
8:
nim.

werset: 16A gdy przyſzedł Chuſzái
9:
Archiſki przyiaćiel Dawidow do
10:
Awſzálomá/ y rzekł Chuſzái do A
11:
wſzálomá/ żyw krolu/ żyw krolu.

werset: 17
12:
Y rzekł Awſzálom do Chuſzáiá
13:
tákali przyiazń twoiá do przyia=
14:
ćielá twego? przecż nie ſzedłeś z=
15:
przyiaćielem twym?

werset: 18Y rzekł
16:
Chuſzái do Awſzálomá/ Nie/ bo
17:
kogo obrał Iehowá/ y lud ten y
18:
káżdy mąż Izráelſki/ tego będę/
19:
y z nim mieſzkáć będę.

werset: 19A druga/
20:
á komu ia mam służyć? Aza nie
21:
przed ſynem iego? Iáko służyłem
22:
przed ojcem twjm/ ták będę przed
23:
tobą.

werset: 20Y rzekł Awſzálom do A-
24:
chitofelá/ dayćie wy rádę co vcży
25:
niemy.

werset: 21Y rzekł Achitofel do A
26:
wſzálomá/ wnidz do założnic oy=
27:
cá twego/ ktore zoſtáwił ſtrzec do
28:
mu/ y vsłyſzy wſzytek Izráel że
29:
śmierdziſz oycu twemu/ y zmo=
30:
cnią ſię ręce wſzech ktorzy ſtobą.

werset: 22
31:
A (ták) rozbili Awſzálomowi
32:
namiot ná dachu/ y wſzedł Aw=
33:
ſzálom do záłożnic oycá ſwego
34:
przed ocżymá wſzego Izráelá/

werset: 23
35:
A rádá Achitofelowá ktorą (ko
36:
mu) rádził we dni one (byłá) iáko
37:
gdy by ſię kto pytał słowá Boże
38:
go/ ták wſzelka rádá Achitofelo=
39:
wá/ y v Dawidá y v Awſzálomá.

rozdział: 17

40:
Rozdział 17.
werset: 1
41:
POtym rzekł Achito=
42:
fel do AWſzálomá/ prze
43:
biorę teras dwánaśćie
44:
tyſięcy mężow/ á wſtá=
45:
nę y poydę w pogonią zá Dawi=
46:
dem nocą.

werset: 2Ze przyidę nań á on
47:
ſprácowány/ y opuśćiwſzy ręce/
48:
á (ták) pogromię go/ że vćiecże w


strona: 177b

1:
ſzytek lud ktory przy nim/ y zábi
2:
ię krolá ſámego.

werset: 3A (ták) przy-
3:
wrocę wſzytek lud do ćiebie/ á
4:
gdy przywrocę káżdego mężá kto
5:
rego ty ſzukáſz/ (tedy) wſzemu lu
6:
dowi będzie pokoy.

werset: 4Y ſpodobá
7:
łá ſię tá rzecż
Wła. w ocży Awſzalomá/ y w ocżu wſzech ſtárcow Izráelá.
Awſzálomowi y w
8:
ſzem ſtárſzym Izráelſkim.

werset: 5Y
9:
rzekł Awſzálom/ wzow teras y
10:
Chuſzáiá Archyſkiego że vsłyſze=
11:
my
Wł. co też w vśćiech v niego.
co też on powie.

werset: 6Y wſzedł
12:
Chuſzái do Awſzálomá/ y rzekł A
13:
wſzálom do niego rzekąc/ ták mo=
14:
wił Achitofel/ cży vcżyniemy sło
15:
wo iego? ieſliż nie/ ty powiedz.

werset: 7
16:
Y rzekł Chuſzái do Awſzálomá
17:
nie dobra rádá/ ktorą rádził A=
18:
chitofel teras.

werset: 8Y rzekł Chuſzái/
19:
ty wieſz oycá twego y męże iego/
20:
że rycerze ſą/ á gorzko (ich) duſzy/
21:
ſą iáko niedzwiedz oſieroćiáły w=
22:
polu/ á oćiec twoy mąż walecżny/
23:
áni nocuie (ná iednym mieyſcu)
24:
z ludem.

werset: 9Oto teras kryie ſię w-
25:
ktoreykolwiek iámie/ ábo ná kto
26:
rymkolwiek mieyſcu/
Wł. y będzie gdy pádnie wnich ná pocżątku.
á ták ſkoro
27:
ktory z nich polęże/ á (ten) słuch
28:
posłyſzy/ tedy rzecże/ ſtáłá ſię po=
29:
rażká w ludu ktory zá Awſzálo=
30:
mem.

werset: 10Lecż y ſam (każdy) boio
31:
wnik v ktorego ſerce iáko ſerce
32:
lwie
Trwożąc. ſtrwoży ſię
ſtrwoży ſię/ bo wie wſzytek
33:
Izráel że rycerz (ieſt) ociec twoy/
Wł. ſynowie walki ábo woyny.

34:
y dobrzy boiownicy/ ktorzy przy
35:
nim/

werset: 11Przeto rádzę áby ſię zbie-
36:
ráiąc zebrał do ćiebie wſzytek I=
37:
zráel/ od Daná áż do Beer-ſze=
38:
wy iáko piaſek/ ktory nád morzem
39:
w mnoſtwie/ lecż y oſobá twoiá
40:
niech <nie> ćiągnie ku bitwie.

werset: 12Y
41:
przyidziem do niego ná ktorym=
42:
kolwiek mieyſcu będzie/ á gdzie=
43:
kolwiek go naydziemy/ tedy
Wł. odpocżyniemy ná nim.

44:
dniemy nań/ iáko pada roſá ná
45:
ziemię/ á nie zoſtáwiemy v niego
46:
y v wſzech mężow ktorzy z nim y
47:
iednego.

werset: 13A ieſli ſię do miáſtá z-
48:
bierze/ tedy przynioſą wſzyſcy I
49:
zráelcżycy do miáſtá onego po=
50:
wrozy/ y dowlecżem ie do poto=


strona: 177c

Wtore Kſięgi Samuelowe
ká/ áż tám nie zoſtánie y kámyká.

rozdział: 19
werset: 33Y


strona: 179c

Wtore Kſięgi Samuelowe
rzekł krol do Bárzilláiá/ ty poy=
1:
dzieſz zemną/ á ſtráwowáć ćię bę
2:
dę z ſobą w Ieruzalimie.

werset: 34Y
3:
rzekł Bárzillai do krolá/ ták mi
4:
wiele lat iáko żywę/ á iákoż poy=
5:
dę z krolem do Ieruzalimá?

werset: 35
6:
Ośmdzieſiąt mi lat dziſia/ áza
7:
rozeznam miedzy dobrym á złym
8:
żeby ſmákowáło słudze twemu
9:
co iem y co piję? áza słucháć bę=
10:
dę ná potym głoſu śpiewakom y
11:
śpiewacżek? A przecż będzie słu=
12:
ga twoy ćię zkośćią pánu memu
13:
krolowi?

werset: 36Nie co máło záiedzie
14:
sługá twoy zá Iordan z krolem/ á
15:
przecż mi nágradza krol na=
16:
grodę táką?

werset: 37Niech ſię wroći
17:
proſzę sługá twoy/ że vmrę w=
18:
mieśćie moim/ przy grobie oycá
19:
mego y mátki moiey/ á oto słu=
20:
gá twoy Chimeham zaydzie z pá
21:
nem moim krolem/ á (ták) vcży=
22:
niſz mu/
Wł. co dobrego w ocżu twych. Tákże y w drugim wirſzu.
co ſię tobie zda dobre=
23:
go.

werset: 38Y rzekł krol/ zemną poy-
24:
dzie Chimeham/ á ia vcżynię mu
25:
co ſię tobie ſpodoba/ y wſzytko cże
26:
go żądáć będzieſz odemnie vcżynię
27:
tobie.

werset: 39Y przepráwił ſię w-
28:
ſzytek lud zá Iordan/ y krol prze
29:
práwił ſię/ y pocáłował krol Bá
30:
rzilláiá/ y błogosłáwił iy/ á (ták)
31:
wroćił ſię do mieyſcá ſwego.

werset: 40
32:
Potym przyćiągnął krol do
33:
Gilgalá/ y Chimeham znim. Y w
34:
ſzytek lud Iehudy przeprowádzi
35:
li krolá y też połowica ludu Izrá
36:
elſkiego.

werset: 41A oto
Wł. wſzytek (albo wſzelki) mąż Izráel. Ták że y w drugim wirſzu mąż Iehudá.
wſzyſcy mężo=
37:
wie Izráelſcy prz(yſzli?) do krolá/ y
38:
rzekli do krolá/ (czemu?) vkrádli
39:
ćię (przed námi) bráćia náſzy mę
40:
żowie Iehudſcy/ y przeprowádzi
41:
li krolá y dom iego zá Iordan/ y
42:
wſzytki męże Dawidowe z nim.

werset: 42
43:
Tedy odpowiedział wſzytek Ie=
44:
hudá mężom Izráelſkim/ iż bliż=
45:
ſzy mi krol/ á przecż ſię gniewaſz
46:
ſobie o tę rzecż? áza
Wł. iedło iemy.
ſtácyią ma=
47:
my od krolá álbo podárze podá=
48:
rował nam?
Wła. y odpowiedział

werset: 43Y odpowiedzieli
49:
mężowie Izráelſcy/ mężom Ie=


strona: 179d

1:
hudſkim y rzekli/ dzieſięć częśći
2:
mam ia w krolu/ á też y w Dawi
3:
dzie (mam) nad ćię/ á cżemuſz z=
4:
gárdziłeś mną? á(za)nie byłá
5:
rzecż moia pierwſza mnie przy=
6:
wroćić krolá mego? Lecż oſtrſza
7:
(byłá) rzecż Iehudy niż rzecż mę
8:
żow Izráelſkich.
Izráel mężowi Iehudzie. Ale to poſpolita we wſzitkich kſięgách ſtárego przymierza.

rozdział: 20

9:
Rozdział 20.
werset: 1
10:
A Tám nágodził ſię mąż
Wł. Beliiahál.
niezbożny/ á imię ieo Sze
11:
wá ſyn Bichrego mąż Ie=
12:
minego/ y zátrąbił w trąbę y rze=
13:
ekł/ Nie máſz nam działu w Da=
14:
widzie/ áni dziedzictw á w ſynu
15:
Iſzáiego/ káżdy do namiotu ſwe=
16:
go Izráelu.

werset: 2A (ták) odſtąpił
17:
wſzytek Izráel od Dawidá/ do
18:
Szewy ſyná Bichrego/ lecż mężo
19:
wie Iehudſcy trzymáli ſię krolá
20:
ſwego od Iordanu aż do Iero=
21:
zolimá.

werset: 3Y przyſzedł Dawid do
22:
domu ſwego w Ieruzálem/ y w=
23:
ziął krol dzieſięć żon załoznic kto=
24:
re bjł zoſtáwił ſtrzec domu/ y dał
25:
ie
Wł. do domu ſtrażey. Rozumie ſię ćiemnicá/ ábo iáka twierdza.
do zámknienia/ y karmił ie/
26:
lecż do nich nie wchodził/ y były
27:
zámknione do dniá śmierći ich
28:
wdowámi żywąc.

werset: 4Y rzekł krol
29:
do Hámaſy/ zwołay mi męze Ie=
30:
hudſkie na trzeći dzień/ y ty tu
31:
bądz.

werset: 5Y poſzedł Hámáſa zwo
32:
ływáć Iehudy/ lecż omieſzkał
33:
nád poſtánowiony cżás/ ktory
34:
mu był zámierzył.

werset: 6Y rzekł Da-
35:
wid do Awiſzáiá/ teraz gorzey
36:
nas vtrapi Szewá ſyn Bichrego
37:
niſz Awſzálom (przeto) ty wezmi
38:
sługi paná twego/ á goń zá nim/
39:
áby nie doſtał ſobie miaſt zám=
40:
knionych y zniknie przed námi.

werset: 7
41:
Tedy wyſzli zánim mężowie
42:
Ioáwowi y Kierety y Pelety y
43:
wſzyſcy rycerze/ y wyſzli z Ieru=
44:
ſalimá gonić zá Szewą ſynem
45:
Bichrego.

werset: 8A gdy byli v kámie
46:
niá wielkiego/ ktory w Giweho=
47:
nie/ tedy Hámáſa ſzedł przed ni=
48:
mi/

rozdział: 23
werset: 15Tedy


strona: 182a

Wtore Kſięgi Samuelowe
prágnął Dawid y rzekł/ kto mię
1:
nápoi wodą z ſtudnie Beth-le=
2:
chemſkiej/ ktora v brony?

werset: 16Y
3:
przebili ſię trzey (oni) rycerze do
4:
obozu Peliſztymſkiego/ y nácżer=
5:
páli wody z ſtudnie Beth-le-chem
6:
ſkiey/ ktora v brony/ y nieſli/ á
7:
przynieſli do Dawidá/ lecż nie=
8:
chćiał iey pić. Y rozlał ią Ieho=
9:
wie.

werset: 17Y rzekł/ vchowaj mię Ie-
10:
howo od vcżynku tego/ á zá (to)
11:
nie krew mężow
Wla. chodzących w duſzách ſwych.
ważących ży=
12:
wot ſwoy? y niechćiáł iey pić/ to
13:
vcżynili trzey rycerze.

werset: 18Záś A-
14:
wiſzái brát Ioáwow ſyn ceruiey/
15:
był głową tym trzem/ y ten ſzer=
16:
mował oſzcżepem ſwym ná trzy=
17:
ſtá
Wła. trupow (albo zránionych) rozumiey od niego.
ktore pobił/ y miał imię mie
18:
dzy trzemá.

werset: 19Bo ze trzech á za
19:
nic ſláchetnieyſzy (był) gdyż był
20:
hetmánem ich/ lecż (onych) trzech
21:
nie doſtąpił.

werset: 20Y Benáiáhu ſyn
22:
Iehoiády
Wł. ſjn mężá walecżnego.
mąż walecżny z Kaw
23:
láktorj w wielkich przjgodach
24:
bywał/ ten zábił dwá lwy Mo=
25:
áwſkie/ ten też z ſzedſzy zábił lwá
26:
w pośrodku ſtudnie cżáſu śniegu

werset: 21
27:
Ten też zábił Micráimiániná
Wł. mężá pátrzenia to ieſt/ ná ktorego pátrzać muſieli dziwuiąc ſię.

28:
ná weyrzenie ogromnego/ á
29:
(był) wręce Micraimiániná o=
30:
ſzcżop/ lecż on z ſzedſzy kniemu z=
31:
laſką/ tedy wyrwał oſzcżep z ręki
32:
Micraimiániná/ y zábił iy oſzcże
33:
pem iego.

werset: 22To vcżynił Benáiá-
34:
hu ſyn Iehoiady y miał imię mie
35:
dzy trzemi rycerzmi.

werset: 23Nád (ony)
36:
trzedzieśći sławnieyſzy (był) lecż
37:
do trzech nie przyſzedł/ ácż go po
38:
ſtánowił Dawid ráda ſwoim.

werset: 24
39:
Náſáchel
40:
brát Ioawow
41:
(był) miedzy trzydzieśćią/ Elehá
42:
nán ſyn Dodow Beth-lechemſki.

werset: 25
43:
Számmá Chárodſki/ Eliká Chá
44:
rodſki.

werset: 26Chelec Peletſki/ Hirá
45:
ſyn Hikieſzow Thekohiſki.

werset: 27Awi
46:
hezer Hannethothſki/ Mewunay
47:
Chuſzatſki.

werset: 28Cálmon Achochyſki/
48:
Náhárái Notofathſki/

werset: 29Chelow
49:
ſyn Báhány Nethofathſki/ Ithai
50:
ſyn Riwáiow z Giwehatá ſynow


strona: 182b

1:
Bin-iáminowych.

werset: 30Benáiáhu
2:
Pireháthonſki/ Hiddai z potokow
3:
Gáháſzkich.

werset: 31Awi-hálbon Har-
4:
wáthſki/ Háſmáweth Bárchum
5:
ſki.

werset: 32Eliachbá Sżahálwonſki/ y
6:
ſyn Iaſzynow Ionáthán.

werset: 33
7:
Sżámmá Hárárſki/ Achiam
8:
ſyn Sżárárow Hárárſki.

werset: 34Elife
9:
let ſyn Acháſbáiá ſyná Máháchá
10:
tego. Eliham ſyn Achitofelá Gil
11:
lonſkiego.

werset: 35Cheerai Kármelſki
12:
Páhárai Arbiſki.

werset: 36Y Geal ſyn
13:
Náthanow z Cowy/ Bani Gady
14:
ſki.

werset: 37Celek Hámmońſki/ Náchá-
15:
rái Becrothſki
Wł. nośićiel nacżynia Ioáwowego.
giermek Ioawá
16:
ſyná Ceruiey.

werset: 38Hyrá Itherſki/
17:
Gareb (też) Itherſki.

werset: 39Vryaſz
18:
Chyttheyſki/ wſzytkich trzydzieśći
19:
y ſiedm.

rozdział: 24
Rozdział 24.
werset: 1
20:
POtym záſię
Wł. y przyłożył gniew Iehowy gniewáć ſię ná eć.
gnie=
21:
wał ſię Iehowá ná Izrá=
22:
elá/ á (ták) pobudził Da
23:
widá ná nie rzekąc/ idz/
24:
policż Izráelá y Iehudę.

werset: 2Y
25:
rzekł krol do Ioawá hetmáná (lu
26:
du) rycerſkiego/ ktory (był) znim/
27:
Przebież teras wſzytki pokolenia
28:
Izráelſkie/ od Daná áż do Beer=
29:
ſzewy/ á przelicżćie lud że będę
30:
wiedział pocżet ludu.

werset: 3Y rzekł
31:
Ioaw do krolá/ niech przyłoży
32:
Iehowá Bog twoy do (tego) lu=
33:
du tylko á tylko ſto kroć/ że ocży
34:
páná mego krolá vyrzą/ lecż pan
35:
moy krol cżemu ſię kocha w tey
36:
rzecży?

werset: 4Ale przemogło sło-
37:
wo krolewſkie nád Ioawem y
38:
nád hetmány/ á ták wyſzedł Io=
39:
aw y hetmánowie od krolá licżyć
40:
lud Izráelſki.

werset: 5Y przeſzli w Hároherze/
41:
po práwey ſtronie miáſtá/ ktore
42:
wpośrodku potoká gadá wedle
43:
Iáházerá.

werset: 6Potym przyſzli do
44:
Gilehadá y do ziemie dolney no=
45:
wey/ y przyſzli do Daná Iahá=
46:
ſkiego w około Cydoná.

werset: 7Potym
47:
przyſzli do zamku Corſkiego y do


strona: 182c

Wtore Kſięgi Sámuelowe.
1:
wſzech miaſt Chyweyſkich y Ká
2:
nahańſkich/

księga: 3.Reg
rozdział: 2
werset: 11W
chewronie



strona: 184c

Pierwſze kſięgi krolewſkie.
Chewronie krolował ſiedm lat/ á
1:
w Ieruzalemie krolował trzy y
2:
trzjdzieśći lat.

werset: 12A (ták) Solomon
3:
ſiadł ná ſtolicy Dawidá oycá ſwe
4:
go/ y zmocniło ſię kroleſtwo ieo
5:
bárzo.

werset: 13Y przyſzedł Adonia ſyn
6:
Chággithy do Báth-ſzewy mát=
7:
ki Solomonowey. Y rzekłá/ ſpo=
8:
koyneli przyśćie twoie? A (on)
9:
rzekł. Spokoyne.

werset: 14A (on) rzekł/
10:
słowo mam do ćiebie. Y rzekłá/
11:
mow.

werset: 15Y rzekł/ ty wieſz/ iż moie
12:
było kroleſtwo/ y ná mię byli o=
13:
broćili oblicża ſwe wſzyſcy Izrá=
14:
elcżycy żebych krolował/ lecż prze
15:
nieſione (ieſt) kroleſtwo/ y doſtá
16:
ło ſię brátu memu/ ponieważ to
17:
od Iehowy doſtáło ſię mu.
Wł/ á ninie.

werset: 16A ták o iednę ćię prozbę proſzę/ nie
18:
odwracay oblicża ſwego. Y rze=
19:
kłá kniemy/ Mow.

werset: 17Y rzekł/ ro
20:
zmow proſzę (ćię) z Solomonem
21:
krolem/ ponieważ nie odwraca
22:
od ćiebie oblicża ſwego/ że mi da
23:
Awiſzágę Szunámitſką zá żonę.

werset: 18
24:
Y rzekła Báth-ſzewá. Dobrze/
25:
ia pomowię o tobie krolowi.

werset: 19
26:
Y weſzłá Bath-ſzewá do kro=
27:
lá Solomoná mowić mu o Ado=
28:
mniaſzá. Y wſtał krol przećiw niey
29:
á pokłonił ſię iey/ y vſiadl ná ſtol
30:
cu ſwym/ y kazał poſtáwić ſtolec
31:
matce krolewſkiey/ y ſiádłá po
32:
práwicy iego.

werset: 20Y rzekłá. Proś-
33:
bę iednę máłą ia proſzę v ćiebie/ nie odwracay proſzę ode mnie o=
34:
blicża twego. Y rzekł iey krol/
35:
proś mátko moiá/ bo nie odwro
36:
cę ſię od oblicża twego.

werset: 21Y rze-
37:
kłá. Niech dádzą Awiſzágę Sżu=
38:
námithſką Adoniaſzowi brátu
39:
twemu zá żonę.

werset: 22Tedy odpowie
40:
dział krol Solomon y rzekł mo=
41:
wiąc. Cżemu ty prośiſz Adonia=
42:
ſzowi Awiſzági Sżunámmith=
43:
ſkiey? Prośże mu y kroleſtwá/ po
44:
nieważ on ſtárſzy brát moy niże=
45:
li ia/ á ma po ſobie Awiáthárá o
46:
fiárowniká/ y Ioawá ſyná Cerui
47:
iey.

werset: 23A (ták) przyſiągł krol So-


strona: 184d

lomon ná Iehowę rzekąc/ Ták
1:
mi niech vcżyni Bog/ y to mi
2:
niech przyda/ iż przećiw duſzy
3:
ſwey mowił Adonia słowo to.

werset: 24
4:
A ták żyw Iehowá/ ktory mię
5:
zmocnił/ y poſádził ná ſtolicy Da
6:
widá oycá mego/ y ktory vcżynił
7:
mi dom/ iáko był rzekł/ że dziſia
8:
vmrze Adonia

werset: 25Y posłał krol
9:
Solomon Benáiáhá ſyná Ieho=
10:
iády/
Wł. y rzućił ſię nań y vmárł.
ktory iy zámordował/ y
11:
vmárł.

werset: 26Záś Awiáthárowi ofiá
12:
rownikowi rzekł krol/ Hánáthot
13:
ſki idz do pol twoich/ boś mąż
Wł. śmierći.

14:
śmiertelny ty/ lecż dziſia nie zá=
15:
biję ćię/ ponieważ noſiłeś ſkrzy=
16:
nię Adonáiá Iehowy przed Da=
17:
widem oycem moim/ á (ktemu)
18:
żeś ćierpiał wſzytko co ćierpiał o=
19:
ćiec moy.

werset: 27Y zrzućił Solomon
20:
Awiáthárá z ofiárownictwá Ie
21:
howy/ wypełniáiąc słowo Ieho=
22:
wy/ ktore mowił ná dom Helego
23:
w Sżylohu.

werset: 28Y przyſzłá (ta)
24:
wieść do Ioawá/ bo Ioaw vdał
25:
ſię był zá Adoniaſzem/ ácż ſię był
26:
nie vdał za Awſzálomem/ á (ták)
27:
vćiekł Ioaw do namiotu Ieho=
28:
wy/y vchwyćił ſię zá rogi ołtarzá.

werset: 29Y oznaymiono krolowi
29:
Solomonowi/ iż vćiekł Ioaw do
30:
námiotu Iehowy/ á oto (práwi)
31:
ieſt v ołtarzá/ y posłal Solomon
32:
Benáiáhá ſyná Iehoiady rzekąc
33:
idz zámorduy go.

werset: 30Y wſzedł Be
34:
náiáhu do namiotu Iehowy/ y
35:
rzekł do niego/ ták mowi krol wy
36:
nidz/ á (on) rzekł/ nie bo tu vmrę
Wła. rzuc ſię (álbo tárgni ſię/ álbo ſkocż) nań.
y odniosł Benáiáhu do krolá
37:
(tę) rzecż rzekąc/ ták mowi Ioaw
38:
á ták mi odpowiedział.
Wł. y wroćił.

werset: 31y rzekł
39:
mu krol/ vcżyńże (mu) iáko mo=
40:
wił/ á
rżuć ſię nań.
zábiy go/ y pogrzeb iy/ że
41:
odeymieſz krwie niewinne/ kto=
42:
re wylał Ioaw/
Wł. od na mnie/ y od ná domie. Iákoby rzekł/ od tych krwi ktore ſą nádemną.
ode mnie/ y od
43:
domu oycá mego.

werset: 32Y wroći Ie-
44:
howá krew iego ná głowę iego/
45:
ktory ſię tárgnął ná dwu mężow
46:
ſpráwiedliwſzych y lepſzych nád
47:
ſię/ y zábił ie miecżem/ a oćiec moy


strona: 185a

Dawid niewiedział Awnerá ſy=
1:
ná Nerowego woiewodę Izráel
2:
ſkiego/

rozdział: 5



strona: 187a

Pierwſze kſięgi krolewſkie
werset: 16Oprocż przełożonych v-
1:
rzędnikow Solomonowych kto=
2:
rzy (byli) nád robotą trzy tyſiące
3:
y trzy ſta ktorzy roſkázowali lu=
4:
dowi robiącemu.

werset: 17A (ták) roſka-
5:
zał krol żebj wozili kámienie wiel=
6:
kie/ kámienie koſztowne ku zákłá
7:
dániu domu/ kámienie (też) głád
8:
kie.

werset: 18Y rzezáli (ie) mulárze So
9:
lomonowi y mulárze Chyrámo=
10:
wi/ rzemieśnicy też (rozmaići) y
11:
gotowáli drzewo y kámienie ku
12:
budowániu domu.

rozdział: 6

13:
Rozdział. 6.
werset: 1
14:
POtym roku ośmdzieſią
15:
tego y cżtyrzechſetnego wy=
16:
śćia ſynow Izráelowych z=
17:
ziemie Micraimſkiey/ roku cżwar
18:
tego/ mieſiącá
Ziw mieſiąc co my kwietnem zowiemy.
Zywa to ieſt mie
19:
ſiącá wtorego/ krolowánia So=
20:
lomonowego nád Izráelem/ te=
21:
dy budował dom Iehowie.

werset: 2A
22:
oneo domu/ ktory budował krol
23:
Solomon Iehowie (byłá) dłu=
24:
gość ſześćdzieſiąt łokiet/ á dwá=
25:
dzieśćiá ſzerokośći iego/ záś wy=
26:
ſokośći iego trzydzieśći łokiet.

werset: 3
27:
A przyſionek przed domem o=
28:
nym ná dwudzieſtyu łokiet dłuża
29:
iego/
Wł. przed oblicżem ſzerzyny dov.
ták iáko ſzerzyná onego
30:
domu/ záś dzieśięć łokiet ſzerzy=
31:
ná iego/ á (ten przyſionek był)
32:
przed domem.

werset: 4Vcżynił też (v
33:
oneo domu okná
Wł. otwárte y záwarte.
rozſzerzone (y)
34:
śćisnione.

werset: 5A (ktemu) zbudował
35:
ná śćienie domu (onego) pobo=
36:
cżnice w około śćiány domu/ w o
37:
koło kośćiołá y modlitewniká/ v
38:
cżynił też piętrá w około.
Wł. poboce ſpodniey pięć łokiek ſzerza iey.

werset: 6Po-
39:
bocżnicá ſpodnia (byłá) ná piąći
40:
łokiet wſzerz/ á śrzednia ná ſześ=
41:
ći łokiet w ſzerz/ záś trzećia ná ſie
42:
dmi łokiet wſzerz. Bo był vcży=
43:
nił odſádzenia (muru oneo ) dov
44:
znadworza/ áby (ná nich leżáły
45:
tramy á) nie wśćiánách tkwiáły
46:
onego domu.

werset: 7A gdy on dom
47:
budowano (tedy) iy budowano z
48:
kámieniá
Wł. cáłeo przenoſzenia.
cálego (ták iáko ie)


strona: 187b

á młotá/ y ſiekiery
1:
(y) wſzelákiego nacżynia żelázne
2:
go niesłycháć było gdy on dom
3:
budowáno.

werset: 8Wchod pobocżni-
4:
ce śrzedniey ná boku domu prá=
5:
wem/ á po okrągłem wſchodzie
6:
wſtępowano do śrzedniey (pobo
7:
cżnice) á ze śrzedniey do trzećiey

werset: 9
8:
A (ták) budował dom y
9:
dokońcżył go/ á (potym) záſklepił iy
Wł. zebrámi.
tra=
10:
mámi żebrowatemi y podniebie
11:
niem cedrowym.

werset: 10Zbudował
12:
też pobocżnicę po wſzytkim do=
13:
mie/ pięć łokiet wyſokośći iey/ á
14:
dzierżałá ſię domu
Wł. drzewámi cedrowemi.
tramámi c
15:
drowemi.

werset: 11Y było słowo Ieho
16:
wy do Solomoná rzekąc.

werset: 12Dom
17:
ten ktory ty buduieſz/ ieſli chodzić
18:
będzeſz w vſtáwach moich/ á
19:
práwá moie cżynić będzieſz/ y v=
20:
ſtrzeżeſz wſzech przykazań moich
21:
chodząc wnich/ tedy poſtánowię
22:
słowo moie ztobą/ ktorem mo=
23:
wił do Dawidá oycá tweo.

werset: 13A
24:
mieſzkáć będę w pośrodku ſynow
25:
Izráelowych/ y nie opuſzcżę lu=
26:
du mego Izráelá.

werset: 14A ták budo
27:
wał Solomon on dom y dokonał
28:
go.

werset: 15Y zbudował śćiány domu
29:
we wnątrz z deſzcżek cedrowych/
30:
ode tlá dov áż do piętrá obił śćiá
31:
ny drzewem (cedrowym)/ á tło
32:
(w) domu położył tárćicámi ſoſno
33:
wemi.

werset: 16Zbudwał też
Wł. dwádzieśćiá łokiet domu tárćicámi cedrowym ode tłá do śćian/ á zbudował ſobie zdomu pobocnicą świętą świętych To ieſt/ co było kośćiołá ſześć dzieſiąt łokći/ to on odgrodził go ná pośćieniu dwádziesćiá łokiet od ziemie aż do wierzchu. A to názwał świętym świętych. To ieſt Komorą naświętſzą.
ze dwu=
34:
dzieſtu łokiet domu/ tárćicami
35:
cedrowemi (przegrodę) ode tłá
36:
áż do (wierzchu) śćian/ á zbudo=
37:
wał to (ſtegoż) domu pobocżni=
38:
cą/ á był (była) naświętſzą komo=
39:
rą.

werset: 17A (oſtátek to ieſt) cżterdzie-
40:
śći łokiet było domem/ to ieſt ko=
41:
śćiołem przed (oną komorą.)

werset: 18
42:
A (ná onych) cedrowych (tárći
43:
cách) ktoremi był dom obit/ były
44:
wewnątrz wyrznione iábłuſzká
45:
leśne/ y wyryte kwiáty/ á wſzędy
46:
(było) cedrowe (futrowánie) że
47:
kámienia nie było widzieć.

werset: 19
48:
Lecż modlitewnik w pośrod
49:
ku domu onego ná pośćieniu był
nago



strona: 187c

Pierwſze kſięgi krolewſkie
1:
nagotował/

rozdział: 8



strona: 189c

Pierwſze kſięgi krolewſkie.
werset: 22y rośćiągnął ręce
1:
ſwe kniebu.

werset: 23Y rzekł/ Iehowo
2:
Boże Izráelow/ niemáſz podobneo
3:
tobie Bogá ná niebieſiech
4:
zwierzchu/ áni ná ziemi ná ſpod=
5:
ku/ ktory ſtrzeżeſz przymierza/ y
6:
miłoſierdzia sługam ſwym cho=
7:
dzącym przed tobą wſzem ſercem
8:
twoim.

werset: 24Ktoryś ſię (ták) zácho-
9:
wał (ku) słudze twemu Dawido=
10:
wi oycu memu/ iákoś mu był
Wła. mowił (álbo rzekl.)
o=
11:
biecał/ bo mowiłeś vſty twemi/
12:
lecż ręką ſwą wypełniłeś/ iáko
13:
ten dzień (świadcży.)

werset: 25A ták Ie
14:
howo Boże Izráelow
Wł. ſtrzeż słudze twemu Dawidowi oycowi memu/ coś mowił iemu.
zácho=
15:
way ſię ku słudze twemu Dawi
16:
dowi oycowi memu/ iákoś mu o=
17:
biecał rzekąc/ Nie będzie wyko=
18:
rzenion tobie mąż przed oblicż=
19:
nośćią moią/ ſiedzący ná ſtolicy
20:
Izráelſkiey/ gdyby tylko ſtrzegli
21:
ſynowie twoi drogi ſwey/ żeby
22:
chodzili przede mną/ iakoś ty cho
23:
dził przede mną.

werset: 26A ták Boże
24:
Izráelſki proſzę niech ſię ziśći o=
25:
bietnicá twoiá/ ktorąś obiecał
26:
słudze ſwemu Dawidowi oyco=
27:
wi memu.

werset: 27Bo/ áza po praw-
28:
dzie Bog mieſzkáć będzie ná zie=
29:
mi? Oto niebioſá y nieboſá nie=
30:
bios nie ogárniáią ćię/ á nuż dom
31:
ten ktory zbudowałem?

werset: 28A (ták)
32:
weyzrzy ná modlitwę sługi twe
33:
go/ y ná prozbę iego Iehowo Bo
34:
że moy/ żebyś vsłyſzał wołánie y
35:
modlitwę/ ktorą ſię sługá twoy
36:
modli oblicżu twemu dziſia.

werset: 29A
37:
by były ocży twoie otwárte do do
38:
mu tego w nocy y we dnie/ do
39:
mieyſcá (tego) o ktoremeś rzekł/
40:
Będzie imie moie tám/ ábyś wy=
41:
słuchał modlitwę/ ktorą ſię mo=
42:
dli sługá twoy ná mieyſcu tym.

werset: 30
43:
Ze wysłuchaſz prozbę sługi
44:
twego/ y ludu twego Izráelſkie=
45:
go/ ktorą ſię modlą ná mieyſcu
46:
tym/ á ty wysłucháſz ná mieyſcu
47:
mieſzkánia twego ná niebieſiech
48:
y wysłuchaſz y zlatuieſz ſię.

werset: 31
49:
Gdy
Wł. mąż.
kto zgrzeſzy (przećiw) bli


strona: 189c

zniemu ſwemu/
Wł. y ſkaże nań.
y ſkaże mu (prá=
1:
wo) przyſięgę (ćiſnąć) go ná przy=
2:
ſięgę/ że przyidzie przyſięgá
3:
przed ołtarz twoy w tym domu.

werset: 32
4:
Tedy ty vsłyſzyſz (ná) nie=
5:
bieſiech/ y vcżyniſz/ y rozſądziſz
6:
sługi twe/
Wła. niezbozniaiąc niezbożneo. gdyby ták náſz ięzyk zniosł.
oznaymuiąc niezbo=
7:
znego/ dáiąc drogę iego ná gło=
8:
wę iego/ á vſpráwiedliwiáiąc
9:
ſpráwiedliwego/ dáiąc mu we=
10:
dle ſpráwiedliwośći ieo.

werset: 33Gdyby
11:
poráżon lud twoj Izráelſki
Wł. przed nieprzyiaćielem iż zgrzeſzyli tobie.
od nie
12:
przyiaćielá prze grzech (ſwoy prze=
13:
ćiw) tobie/ lecż by ſię wroćili do
14:
ćiebie/ y wyznáią (to) imieniu twe
15:
mu (gdy ſię tobie) modlić będą/
16:
y poproſzą ćię w tym domu/

werset: 34Te
17:
dy ty vsłyſzyſz ná niebieſiech/ y
18:
zlituieſz ſię nád grzechem ludu
19:
twego Izráelſkiego/ y przywro=
20:
ćiſz ie do ziemie/ ktorąś dał oy=
21:
com ich.

werset: 35Gdy będzie zámknio-
22:
ne niebo/ á nie będzie dżdżu
Wła iż zgrzeſzyli tobie/ y pomodlą ſię do miejſcá teo.
prze
23:
ich grzech (przećiw) tobie/ lecż ſię
24:
modlić będą ná mieyſcu tym/ y
25:
przyznáią ſię imieniu twemu/ á
26:
od grzechu ſię ſwego wrocą/ że ie
27:
vtrapiſz/

werset: 36Tedy ty vsłyſzyſz ná
28:
niebieſiech/ y zlituieſz ſię nád grze
29:
chem sług twych/ á ludu twego
30:
Izráelſkiego/
Wła. gdy náucżyſz ie drogi dobrey
pokazawſzy im
31:
drogę dobrą/ ktorąby ſzli/ y daſz
32:
im deſzcż ná ziemię twoię/ ktorąś
33:
dał ludowi twemu w dziedzictwo
Wł głod gdy będzie w ziemi/ mor gdy będzie/ ſiewir/ ſnieć/ ſzárańcża/ chrząſzcż gdy będzie/ gdy oſiądzie go wrog iego w ziemi bron iego.

werset: 37
34:
Gdy będzie głod w ziemi (ál=
35:
bo) mor/ ſuſza/ rdzá/ ſzáráńcża/
36:
chrząſzcz/ álbo gdy oblęże nieprzy=
37:
iaćiel w ziemi/ wſzelki vraz (ál=
38:
bo) wſzelka chorobá/

werset: 38Wſzelką
39:
modlitwę/ wſzelką prozbę/ ktorą
40:
by vcżynił ktorykolwiek cżłowiek
41:
ze wſzego ludu twego Izráelſkie=
42:
go ktoryby iedno poznal wraz w
43:
ſercu ſwoim/ á śćiągnie ręce ſwo
44:
ie ku domowi temu/

werset: 39Tedy ty v
45:
słyſzyſz ná niebieſiech zmieyſcá
46:
mieſzkánia twego/ y zlituieſz ſię/ y vcżyniſz/ y daſz káżdemu wedle
47:
drog iego/ ktory weſz ſerce iego/
48:
Bo ty ſam wieſz ſercá wſzech ſy=


strona: 190a

Pierwſze kſięgi krolewſkie.
now cżłowiecżych/

rozdział: 10



strona: 191d

werset: 28Wo-


strona: 192a

Pierwſze kſięgi krolewſkie.
1:
dzono też Solomonowi konie z=
2:
Micráimá/ á zgráiá kupcow kro
3:
lewſkich
wł. wodzenie koni ktore Sżelomowi z Micráimá.
hándlowáli (oną) zgrá
4:
ią (koni)

werset: 29A
wła. bráli zgráię hándlem (ábo zapłátą)
przychodził cug
5:
woznikow z Micraimá zá ſześć
6:
ſet ſrebrnikow/ á koń
Y przychodził y wjchodził.
zá pułto
7:
rá ſta. Tákże y wſzem krolom
8:
Chyttheyſkim y Arámſkim przez
9:
ich ręce przychodziły.

rozdział: 11

10:
Rozdział 11
werset: 1Potym krol Solomon ro
11:
zmiłował ſię niewiaſt cudze
12:
go rodu mnogich/ y corki
13:
Fáráonowey/ Moáwitek/ Hám=
14:
monitek/ Edomitek/ Cidoniánek
15:
(y) Chyttheiánek.

werset: 2Z (onych) ná
16:
rodow o ktorych rzekł Iehowá
17:
do ſynow Izráelowych/ nie w=
18:
chodzćie do nich/ a oni też niech
19:
nie wchodzą do was/ bo ták przy
20:
chylą ſercá wáſze zá Bogi ſwemi/
21:
miedzy temi (przeto) záwiązł So
22:
lomon rozmiłowawſzy ſię ich.

werset: 3
23:
Y było (v) niego żon kſiężen
24:
ſiedm ſet/ á założnic trzy ſta/ y
25:
przychyliły żony iego ſerce iego.
wł. y było cżaſu ſtárośći. Sżelomowey.

werset: 4
26:
A gdy ſię z ſtárał Solomon
27:
tedy) żony iego przychyliły ſerce
28:
iego zá Bogi cudzemi/ że nie by=
29:
ło ſerce iego ſpokoyne z Iehową
30:
Bogiem iego iáko ſerce Dawidá
31:
oycá iego.

werset: 5A (ták) poſzedł So-
32:
lomon zá Háſzthárotem bogiem
33:
Cidońſkim/ y zá Milkemem o=
34:
brzydłośćią Hámmońſką. Y v=
35:
cżynił Solomon złość w ocżu Ie=
36:
howy/
wł. niewypełnił zá Iehową.
y nie ſzedł do końcá zá Ie
37:
hową/ iáko Dawid oćiec iego.

werset: 7
38:
Tedy zbudował Solomon wy
39:
ſzkę Chemoſzowi obrzydłośći Mo
40:
áwſkiey/ ná gorze/ ktora przed
41:
Ieruzalimem/ y Molochowi o=
42:
brzydłośći ſynow Hammono=
43:
wych.

werset: 8Ták też vcżynił wſzem że
44:
nam cudzoziemkam/ ktore kádzi
45:
ły y ofiárowáły bogom ſwoim.

werset: 9
46:
(przeto) rozgniewał ſię Ieho
47:
wá ná Solomoná że ſię odchyliło
48:
ſerce iego od Iehowy Bogá I=


strona: 192b

zráelowego/ ktory ſię mu był v=
1:
kazał dwá kroć.

werset: 10Y roſkazał mu
2:
o tey rzecży/ áby nie ſzedł zá bogi
3:
cudzemi/ lecż nie vſtrzegł (tego)
4:
co mu był roſkazał Iehowá.

werset: 11Y
5:
rzekł Iehowá Solomonowi/
wł. iż ſię to vcżyniło z tobą.
po
6:
nieważeś to vcżynił/ a nie vſtrzegłeś przykazánia mego/ y vſtaw
7:
moich/ Ktorem roſkazał tobie/ ro
8:
zrywaiąc rezerwę kroleſtwo od
9:
ćiebie/ á dam ie słudze twemu.

werset: 12
10:
Wſzákoż zá cżáſow twoich nie
11:
vcżynię tego/ dla Dawidá oycá
12:
twego/ z ręki ſynow twych rozer=
13:
wę ie.

werset: 13Iednak wſzego krole-
14:
ſtwá nie rozerwę/ pokolenie ie=
15:
dno dam ſynowi twemu/ dla Da
16:
widá sługi mego/ y dla Ieruzali
17:
má ktorym obrał.

werset: 14A (ták) po
18:
budził Iehowá przećiwniká So=
19:
lomonowi Hádádá Edomcżyká
20:
z naſienia krolá
wł. ten w Edomie.
Edomſkiego.
wł. y było w bjćiu Dawidá.

werset: 15
21:
Bo gdy był Dawid w Edo=
22:
mie/ gdy iáchał Ioaw woiewodá
23:
pogrzebáć trupow/ tedy pobił w
24:
ſzytki mężcżyzny w Edomie.

werset: 16
25:
Bo ſześć mieſięcy mieſzkał tám
26:
Ioaw y wſzytek Izráel/ áż wyni
27:
ſzcżył każdą męſzcżyznę w Edo=
28:
mie.

werset: 17A (ták) vćiekł Hádad/ ſam
29:
y mężowie Edomſcy (niektorzy) z
30:
służebnikow oyca iego z nim/ áby
31:
ſzli do Micraimá/ lecż Hádad
32:
(był) chłopiec máły.

werset: 18A (ták)
wł. wſtáli.
wy
33:
bráli ſię z Midiáná/ y przyſzli do
34:
Páráná/ Potym nábrawſzy z ſobą
35:
mężow z Páráná przyſzli do Mi=
36:
craimá do Fáráoná krolá Micra
37:
imſkiego/ y dał mu dom/ y chlebá
38:
mu (dáć)
wł. rzekł/ y ziemię dał mu.
kazał/ dał mu też zie=
39:
mię.

werset: 19A (ták) nálasł Hádad łá-
40:
ſkę
wł. Pároná bárzo.
v Fáráoná wielką/ że mu dał
41:
zá żonę ſioſtrę żony ſwey/ ſioſtrę
42:
Táchpeneſy kſiężniey.

werset: 20Y vro-
43:
dziłá mu ſioſtrá Táchpeneſy Gie
44:
nuwathá ſyná iego. y wychowá=
45:
łá go Táchpenes
wł. w poyśrod domu Páronowego.
w domu Fárá
46:
onowym/ y był Gienuwath w do
47:
mu Fáráonowym/ miedzy ſyny
48:
Fáráonowemi.


strona: 192c

Pierwſze kſięgi krolewskie.

rozdział: 13



strona: 194c

werset: 29A (ták)
1:
podiął (on) prorok trupá mężá
2:
Bożego/ y włożył ná osłá/ y od=
3:
wiozł. Potym przyſzedł do miá=
4:
ſtá (tenże) ſtáry prorok/ áby go o
5:
płákał y pogrzebł.

werset: 30Y położył
6:
trupá iego w grobie ſwym/ y płá
7:
káli nád nim/ hoy bráćie moy.
wł: Y było po pogrzebieniu iego y mowił.

werset: 31
8:
A potym gdy go pogrzebli te
9:
dy rzekł do ſynow ſwych rzekąc/
10:
Gdy ia vmrę/ tedy mię pogrze=
11:
biećie w grobie/ w ktorym mąż
12:
Boży pogrzebion/ przy kośćiach
13:
iego położyćie kośći moie.
wł. bo będąc będzie rzecż ktora.

werset: 32Bo
14:
ſię (tá) rzecż zápewne s ſtánie/
15:
ktorą wołał słowem Iohowy
16:
ołtarz/ ktory w Beth-elu/ y ná w
17:
ſzytkie domy wyſzek/ ktore w mie
18:
śćiech Sżomrońſkich.

werset: 33(Lecż)
wł: po tey rzecży.
po tych rzecżach nie zwroćił Iá
19:
rowehám ze złey drogi ſwey/ ále
20:
ſię odwroćił/ y nácżynił
wł. z ſkráynego ludu:
z poſpo=
21:
litego ludu ofiárownikow (do)
22:
wyſzek/ kto ſię mu ſpodobał tego
23:
święcił/ y był ofiárownikiem wy=
24:
ſzek.
wł. y był wrzecży tey grzechem dom Iárowehámow/

werset: 34A (ták) zá grzech to pocży
25:
tano domowi Iárowehámowe=
26:
mu/ y áby był wykorzenion y zá=
27:
trácon z oblicża ziemie.

rozdział: 14

28:
Rozdział 14.
werset: 1
29:
W onym cżaſie zácho=
30:
rzał Awiiáh ſyn Iáro=
31:
wehámow.

werset: 2Y rzekł
32:
Iároweham żebie ſwej
33:
Wſtań proſzę (ćię) á odmień
34:
ſię áby nie poznano żeś ty żoná
35:
Iárowehámowá/ y poydzieſz do
36:
Sżylohu/ oto tám (ieſt) Achyiá
37:
prorok/ ten mi powiedział/ żem
38:
miał zoſtáć krolem nád tym lu=
39:
dem.

werset: 3A wezmieſz do ręki ſwey
40:
dzieſięćioro chlebá/ y miodowni=
41:
kow/ y fláſzę miodu/ y przyidzieſz
42:
do niego/ ten tobie oznaymi co
43:
będzie młodzieńcowi.

werset: 4Y vcży-
44:
niłá ták żoná Iárowehámowa/ y
45:
wſtáłá/ y poſzłá do Sżylohá y